LỄ TƯỞNG NIỆM ÐỖ NGỌC YẾN

do một nhóm Văn Hữu tổ chức tại Giáo Xứ Việt Nam Paris ngày 09 tháng 09 năm 2006

Chủ nhiệm sáng lập nhật báo Người Việt, ÐỖ NGỌC YẾN qua đời chiều ngày 17.08.2006 tại bệnh viện Fountain Valley, California, sau khi đã chịu đủ các phép bí tích, hưởng thọ 65 tuổi.

Sáng thứ bảy 09.09.2006, khoảng 50 văn hữu Paris đã tề tựu trong nguyện đường Giáo Xứ Việt Nam Paris để cùng tưởng niệm linh hồn Rémi Ðỗ Ngọc Yến qua thánh lễ do cha Ðinh Ðồng Thượng Sách, thành viên Ban Giám Ðốc, trách nhiệm Văn Hoá, chủ sự.

Các văn hữu niệm hương
Ðây là một sáng kiến do bốn văn hữu thân quen với nhà báo Ðỗ Ngọc Yến : Trần Văn Ngô, Lê Thị Dung, Lê Ðình Thông và Phương Oanh. Bốn văn hữu này đã mời một số văn hữu khác, trong đó có một số gương mặt nổi Paris : Giáo sư Vũ quốc Thúc, Luật sư Lê Trọng Quát, Giáo sư Trần Văn Cảnh, Ký giả Nguyễn Ðình Nhân, nhà văn Phạm Xuân Hy,. .Về phiá Giáo Xứ, ngoài Cha Ðinh Ðồng Thượng Sách, còn có sự hiện diện của Ông Phó Chủ Tịch Hội Ðồng Mục Vụ Bùi Trọng Khang, Bà Huỳnh Thị Anh Thư, Ủy Viên Phụng Vụ và Thánh Ca, Ông Nguyễn Ðức Huy, Ca trưởng Ca Ðoàn Giáo Xứ, Toàn thể Ca Ðoàn Giáo Xứ, bà Nguyễn Kim Hoa, phụ trách trang trí hoa. Thêm vào đó, người ta cũng nhận ra sự hiện diện của nhiều Ðại diện của Phong Trào Hướng Ðạo Việt Nam tại Pháp và Hội Ái Hữu Ðại Học Ðà Lạt.

Ngay từ lúc vào nhà nguyện Giáo Xứ, mỗi người đều đã được trao một tập nhỏ « Tưởng niệm Ðỗ Ngọc Yến », gồm năm bài tưởng niệm : Tiểu sử Ðỗ Ngọc Yến, Ðỗ Ngọc Yến như tôi biết của Lê Thị Dung, Nắng Úa của Lê Ðình Thông, Tiễn chân anh của Phương Oanh, Qua 53 tác giả, Ðõ Ngọc Yến như thế đó của Trần Văn Ngô.

Giữa lòng nhà nguyện là bàn thờ chính. Ngay bên cạnh, một bàn tưởng niệm nhỏ với di ảnh của cố ký giả Ðỗ Ngọc Yến và hai ngọn nến tôn nghiêm. Mở đầu lễ tưởng niệm, theo lời mời của người điều khiển lễ tiết là Luật Sư Lê Ðình Thông, lần lượt tất cả các văn hữu hiện diện đều đến dâng hương bái kính trước di ảnh của cố ký giả Ðỗ Ngọc Yến. Thánh lễ cầu hồn đã được cử hành một cách trang trọng và tôn nghiêm, mà bài đọc đã được nữ nghệ sĩ đàn tranh Phương Oanh đảm trách và lời nguyện do Ông Phó chủ tịch Bùi Trọng Khang biên soạn và xướng đọc.

Luật sư Lê Đình Thông tường niệm nhá báo Đỗ Ngọc yến
Với tính cách là chủ tế, Linh Mục Ðinh Ðồng Thượng Sách đã chia sẻ Tin mừng sau bài Phúc Âm và góp lời tưởng niệm Cố ký giả Ðỗ Ngọc Yến. Theo Ngài, quả thực lần đàu tiên Ngài được biết đến quí danh Ông Ðỗ Ngọc Yến là nhờ Luật Sư Lê Ðình Thông, khi ông điện thoại yêu cầu làm chủ lễ hôm nay. Rồi các thư liệu của Nhà Văn Từ Nguyên, của Tiểu Quyên, của Ông Bùi Trọng Khang, của Lê Tinh Thông. Qua những thông tin và thư liệu ấy, nay Cha đã biết và ái mộ. Biết gì và ái mộ gì ?

• Biết và ái mộ một người năng động, sáng lập và làm chủ tờ nhật báo tiếng việt lâu đời nhất, có uy tín và có số phát hành lớn nhất thế giới ở hải ngoại. Một nhà báo được báo giới Hoa Kỳ rất thương mến, trao nhiều giải thưởng cao quí của giới truyền thông.

• Biết và ái mộ một con người hiền hoà, lễ phép và khiêm nhường với bất kỳ ai.

• Biết và ái mộ một con người « có tấm lòng rộng rãi, gặp ai cũng thương, nên lắm lúc khốn đốn vì cái tình từ bi bác ái này ».

• Một người theo chủ trương « thà để người ta phụ chứ không phụ người », dễ dàng biện minh cho những hành động đối nghịch có liên hệ với mình, kể cả những cộng tác viên sau một thời gian làm việc chung, lại đứng ra cạnh tranh hù dọa mình.

• Một người có thể lục l ọi quần áo để dốc tiền tặng cho kẻ thiếu thốn dù đó chỉ là kẻ gặp lần đầu.

• Một người « lén giúp đỡ » cả những kẻ được coi là « khá nguy hiểm ».

• Một người đã biến tờ báo như một chỗ trú chân tạm cho thân hữu gần xa,… thậm chí …đưa người đang cần việc làm vào tờ báo dù cho tờ báo chẳng cần đến.

• Một người có tấm chân tình và lòng nghĩa hiệp có bản chất hướng thiện, sống rất hồn nhiên. Thấy vui và có ích là nhào vô, những chương trình xã hội liên hội sinh viên công tác nông thôn, cứu lụt miền Trung 1964, chương trình hè 1965 qui tụ lần đầu tiên các đoàn Sinh Viên Phật Tư », Sinh Viên Công Giáo, Thanh Sinh Công, Thanh Niên Thiện Chí, Du Ca, Hướng Ðạo,..

• Một người có rất nhiều sáng kiến, phong phú tình cảm, có ý chí sắt đá, nhất định viết bài thông tin trung thực.

• Một người đã phụng sự Chúa bằng cách mến yêu và giúp ích rất nhiều người, suốt cuộc đời.

• Một người ra đi để lại nơi bằng hữu nhiều thương mến vô biên. Sự kính phục vì đức độ, nhất là đức tính bao dung và kiến thức sâu rộng về các vấn đề thời sự. Không những là một nhà báo dày kinh nghiệm mà còn là một gương sáng hy sinh xây dựng Cộng Ðoàn Việt Nam tại Hải Ngoại uy tín vững mạnh.

• Một người mà nhiều cá nhân đoàn thể người việt cũng như ngoại quốc đã viết bài về sự nghiệp ca tụng những đức tính đặc biệt của ông.

• Trong thánh lễ an táng tại Cali, vị linh mục chủ tế đã nói : « Ông Rémi Ðỗ Ngọc Yến ra đi để lại những đợt sóng ngậm ngùi thương tiếc trong lòng muôn người. Như một huynh trưởng Hướng Ðạo Việt Nam, ông đã để lại những tiếng còi vang lời kêu gọi yêu nước, thương dân và một lý tưởng sống cao đẹp cho các thế hệ mai sau. Ông để lại cái bóng ân phúc từ bi, cái bóng của sự hiểu biết và kiến thức bao phủ tất cả các độc giả của nhật báo NGƯỜI VIỆT trong và ngoài nước. Ông ra đi để lại bóng mát cho đời.

Vào cuối thánh lễ, nhiều văn hữu góp lời tưởng nhớ. Bà Lê Thị Dung đọc bài tưởng nhớ mà bà đã viết trong tập tài liệu « Tưởng Niệm Ðỗ Ngọc Yến ». Với đầu đề là « Ðỗ Ngọc Yến như tôi biết », bà Lê Thị Dung nhắc lại những kỷ niệm của bà về Ðỗ Ngọc Yến, từ kỷ niệm xa xưa và riêng tư gia đình đến những kỷ niệm sinh hoạt trong phong trào Hướng Ðạo, tới những kỷ niệm mới đây tại Cali. Sau đó, Luật Sư Lê Ðình Thông được sự ủy nhiệm của Giáo Sư Vũ Quốc Thúc bày tỏ lòng mến mộ của một bậc thầy về một người học trò đã khuất. Tiếp theo là lời của Luật sư Lê Trọng Quát gợi lại những tâm tình của ông về Ðỗ Ngọc Yến như là một ký giả đã biết dung hoà được hai khó khăn của người viết báo thời Cộng Hoà là « nói lên sự thật » và « dứt khoát chống cộng ». Cách nay vài năm ông đã được gặp Ðỗ Ngọc Yến tại Cali và nhận ra rằng Ðỗ Ngọc Yến là một ký giả đã suốt đời phục vụ báo chí với lòng nhiệt thành và tài ba, đã dóng góp nhiều cho văn hoá và đặc biệt cho báo chí hải ngoại. Ký giả Nguyễn Ðình Nhân tiếp lời đã gợi lại những hình ảnh mà Ðỗ Ngọc Yến đã để lại trong tâm tư ông, đặc biệt qua lần gặp gỡ và phỏng vấn vào năm 2003. Ông đọc lại ba đoạn trong bài « Một thành công hiếm có trong nghề báo chí : Ông Ðỗ Ngọc Yến, người đã sáng tạo nhật báo Người Việt với 4000 đôla » mà ông đã viết trong báo TIN TỨC, số tháng 12-2003, trang 8, trước khi tờ báo này được bán lại cho Ðỗ Ngọc Yến vào năm 2004. Tiếp lời sau đó, trưởng Châu Lộc, một trưởng Hướng Ðạo tại Pháp, gợi lại những kỷ niệm của Ông với Ðỗ Ngọc Yến tại khu nhà thờ Huyện Sĩ khi xưa ở Sài Gòn. Luật sư Lê Ðình Thông tiếp lời phát biểu : « Tôi định làm bài Đường thi để tiễn bạn. Sau nghĩ lại Đỗ Ngọc Yến sáng lập báo Người Việt nên chọn thể thơ sáu tám của người Việt, hình thức như vậy mới là thích hợp. Còn về nội dung, bài thơ ngắn nói thay tình bạn của Trần Văn Ngô, Lê Thị Dung, Phương Oanh và tôi đối với Đỗ Ngọc Yến trong ngày vĩnh biệt : thật thà, giản dị, tiếc thương.

Chim Yến Cành Nam

(Việt điểu sào nam yến tích di)

Chim Nam nương náu trên cành,

Sào Nam gẫy nhánh chim đành bỏ đi.

Cũng đành một kiếp chim di,

Quê nhà nước Việt Cali đoạn trường.

Báo Đời sự nghiệp văn chương,

Sóng Thần khởi nghiệp đoạn đường đã lâu.

Xa quê Người Việt số đầu,

Thông tin nghị luận bắc cầu khắp nơi.

Anh là cánh YẾN chim trời,

Âm dương cách biệt đôi lời biệt ly.

(Paris, ngày 9-9-2006, Lê Đình Thông)

Kết thúc nghi lễ tưởng niệm Ðỗ Ngọc Yến, Ông Trần Văn Ngô, đại diện nhóm văn hữu bạn Ðỗ Ngọc Yến tỏ lời cám ơn Linh Mục Ðinh Ðồng Thượng Sách, Ông Phó Chủ Tịch Hội Ðồng Mục Vụ Bùi Trọng Khang, Bà Huỳnh Thị Anh Thư, Ủy Viên Phụng Vụ và Thánh Ca, Ông Nguyễn Ðức Huy, Ca trưởng Ca Ðoàn Giáo Xứ, Toàn thể Ca Ðoàn Giáo Xứ và bà Nguyễn Kim Hoa, phụ trách trang trí hoa. Ông cũng cám ơn tất cả các văn hữu và bạn bè khác hiện diện trong buổi lễ và không quên mời mọi người dùng chén trà trong phòng cạnh nhà nguyện trước khi ra về.

Trần Văn Cảnh

Paris, ngày 09 tháng 09 năm 2006