Oakland, Bắc California. Tại miền Bắc Tiểu Bang California, Giáo phận Oakland kế cận Tổng Giáo Phận San Francisco. Tại thành phố Oakland, ba giáo xứ có lẽ có nhiều tín đồ Việt Nam chia sẻ chung nhà thờ Mỹ là;

  • 1/Giáo Xứ Ánh Sáng Chúa Kitô (Parish of Christ the Light, 707 Jefferson St., Oakland 94607-3643 Tel: 510-832-5057. Fax: 832-0212);
  • 2/Giáo Xứ Đức Mẹ La Vang (Saint Laurent O’Toole-St Cyril Parish, 3725 High St., Oakland 94619-2107. Tel: 510-530-0761 Fax: 510-530-0974);
  • 3/Giáo Xứ Thánh Antôn (Saint Anthony Parish, 1535-16th Ave., Oakland 94606-4425. Tel: 510-534-2117. Fax: 510-534-2119)
Riêng Giáo Xứ Thánh Antôn này có số tín đồ Việt Nam tham gia các sinh hoạt tôn giáo đông nhất, hơn cả cộng đồng người Mễ, người Phi Luật Tân. Giáo xứ thành hình từ năm 1871. Ngôi nhà nguyện đấu tiên dần được mở rộng thành nhà thờ thứ hai, phục vụ công đồng dân Chúa suốt 71 năm. Khi nhà thờ hư xuống cấp thì vào năm một tòa nhà thể thao thế dục được sửa đổi làm nhà thờ thay thế. Ngôi nhà thờ hiện hành được mở mười năm sau đó.

Cha xứ hiện nay, Linh Mục Jesus Nieto-Ruiz có mối quan tâm đặc biệt đến việc duy trì các tài liệu lịch sử. Vị tiền nhiệm của ngài cũng có mối quan tam tương tự.

Cả hai linh mục đều là người nhập cư. Cha Yorke sinh tại Galway, Ái Nhĩ Lan, còn cha Jesus tại Aquascalientes ben Mễ Tây Cơ. Cả hai cha đều dùng tầng hầm nhà thờ vào công tác xã hội.

Cha Yorke viết nhiều tác phẩm bênh vực giới lao động, phê phán xu hướng kỳ thị chủng tộc và da màu, ủng hộ nền độc lập của Ái Nhĩ Lan. Đời Cha Jesus, thì chính tầng hầm biến thành Casa Esperanza, House of Hope, để giúp những người thiếu thốn. Cha Yorke bênh vực những người bị áp bức, kể cá những người Do Thái ở Nga, những người dân tộc Indian ở California, và nhất là những người Công giáo ở Ái Nhĩ Lan… Cha Jesus cũng là một người bạn của tất cả những ai bị đối xử như người xa lạ, kể những gia đình tan nát, các di dân nhập cư từ châu Á và châu Mỹ Latinh, và nhất là những người từ Mễ Tây Cơ đến.

Sau cùng hai cha là những người cầm cân nảy mực tài giỏi các tài sản của nhà xứ và tính toán căn cơ trong mọi công việc như trường ốc, và việc cứu trợ. Hai cha xoay sở để nhận tài trợ ít nhất của giáo phận. Đối với hai cha, nghèo đói là chuyện tưởng tượng, vì gần nhà thờ có những căn hộ gồm 27 đơn vị. Mỗi đơn vị là một phóng độc thân, nghĩa là chỉ có một phòng.

Nhưng nhiều người đã từng sống trong căn hộ như những thanh niên độc thân. Thế mà các căn hộ nói trên dung làm nhà ở cho 27 gia đình, mỗi gia đình có đông người từ 5 đến 10 người. Mỗi gia đình này tiêu khoảng $1000 mỗi tháng, như thế một người kiếm sống, làm việc toàn thời gian, có được đồng lương tối thiếu kiếm được $100 mỗi tháng để được ăn mặc cho gia đình.

Mỗi người trong gia đình đều phải đi làm kiếm tiền nuôi thân nên nhiều người phải bỏ học sớm, Các gia đình phải sống xa nhau và khi về nhà đoàn tụ lại thì tâm lý dễ cáu kỉnh bực bội, căng thằng trong góc nhà chật chội, đôi khi tranh cãi nhau dữ dội.

Ngày nay, hầu hết những người trong khu xóm gần đó đều cần giúp đỡ. Khoảng 2000 người tham dự thánh lễ mỗi Chúa Nhật. Mỗi lễ đều đông chật nhà thờ, nhưng cha Jesus nghĩ giáo xứ có tất cả đến 50.000 người. Cha thường tâm niệm; “Tôi cố làm mục vụ cho toàn thể con người, không phải chỉ lo tinh thần và các phép bí tích”. Không mấy khi nghe thấy người nói tiếng Anh trong các đường phố chung quanh xứ Thánh Antôn.

Hiện nay 40% dân số là người châu Á, nhất là người Việt Nam. 30% nữa là người châu Mỹ Latinh. Vào thánh lễ Chúa Nhật, tỷ lệ những người Việt Nam lên tới gần 80%, vì người Việt Nam Công giáo từ ngoài nhà xứ đã tuốn đến Nhà thờ Thánh Antôn để tham dự thánh lễ và tham gia nhiều sinh hoạt phụng vụ khácbằng tiếng mẹ đẻ của họ. Dù Công Giáo hay không, dù có dự lễ hay không, người ta chỉ thấy nói tiếng Tây Ban Nha hay tiếng Việt ở trong khu gần nhà thờ. Những người ấy đều biết đến đâu để được người ta cảm thông và trợ giúp.

Nhà xứ có dung quỹ yểm trợ của giáo phận để cung ứng cho các vị linh mục nói song ngữ. Hiện nay có một cha phó xứ, Linh Muc Văn Định, nói thạo tiếng Việt, tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha. Ngài là người trợ tá cần thiết giúp rất nhiều việc cho cha xứ Jesus Nieto-Ruiz.

Phần lớn số tiền giáo phận yểm trợ đều dành cho nhà trường. Như cha Yorke đã viết: “Trường học cần thiết cho giáo xứ như trái tim đối với con người”. Dù các trường Công giáo trong những khu giàu có đều thu học phí đầy đủ nơi mỗi học sinh, thì vẫn tùy thuộc vào tiền hiến tặng quan trọng để quân bình chi thu trong trường.

Giáo xứ Thánh Antôn phải đối phó với thách thức ngày càng lớn lao là giáo dục bằng ba ngôn ngữ trong khi thuyết phục học sinh là nên chọn nhà trường hơn xí nghiệp, lỗ hổng đó còn rất lớn lao. Với học phí $3.500 một năm trường Thánh Antôn nhận học phí thấp nhất trong bất cứ trường nào của giáo phận, nhưng không có gia dinh nào có thể trả đủ. Chắc chắn phái có trợ giúp từ bên ngoài. Với Qũy cơ bản và giáo phận, nhà trường lịch sử này đã có lúc được các Nữ Tu dòng Mercy và Các Sư Huynh Công Giáo điều hành. Dù co trợ giúp như thế, nhà trường vẫn chỉ nhân ghi danh 150 em, trong khi có đủ chỗ cho 500 học sinh.

Với tính cách Công giáo, giáo xứ được mời gọi để chăm lo cho những người có tôn giáo và những người khác bên ngoài giáo xứ riêng của mình. Giáo xứ thịnh vượng một thời nay dang phải đấu tranh, mặc dù các nhà lãnh đạo giáo xứ thấy rõ nhu cầu to lớn hơn ở giữa người khu xóm hơn là trong chính mình. Nhà thờ và trường học Thánh Antôn chỉ nhận khoảng gần 10% trong tổng số vốn kêu gọi của Giám mục. Và nhu cầu đóng góp từ mọi thiện chí hằng tâm hằng sản vẫn to lớn và cần thiết.

Oakland,CA, ngày 18/6/2007