Các ký giả Nicole Winfield, Nayara Batschke Và Isabel Debre của hãng tin Associated Press (AP), ngày 8 tháng 11 năm 2026, có bản tin sau đây:
Hôm Chúa nhật, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã kết thúc chuyến thăm Uruguay bằng việc ca ngợi những người phụ nữ đã truyền lại đức tin Công Giáo cho các thế hệ trẻ. Ngài cũng nhấn mạnh vai trò của Giáo hội kể từ khi quốc gia có tư tưởng thế tục nhất Mỹ Latinh này được thành lập.
Đức Giáo Hoàng Leo đã đến thành phố Florida, nằm về phía bắc Montevideo, để cử hành một ngày lễ quan trọng của Công Giáo, trước khi lên đường tới Argentina cho chặng thứ hai trong chuyến công du Nam Mỹ của ngài. Đây được dự báo là chặng dừng chân nhạy cảm nhất về mặt chính trị, trong bối cảnh Giáo Hội Công Giáo từng đưa ra những chỉ trích gay gắt đối với chương trình thắt lưng buộc bụng của Tổng thống theo đường lối tự do cá nhân (libertarian), ông Javier Milei.
Từ Uruguay, Đức Giáo Hoàng Leo đã thực hiện chuyến bay ngắn vượt sông để đến Buenos Aires, nơi Tổng thống Milei cùng đội danh dự quân đội đang chờ đón ngài. Đám đông người dân vẫy những lá cờ Vatican màu vàng - trắng và mặc áo phông in hình Đức Giáo Hoàng Leo đã tập trung sát hàng rào sân bay để theo dõi sự kiện.
Trong hoạt động cuối cùng tại Uruguay, Đức Giáo Hoàng Leo đã cử hành lễ kính Đức Mẹ Ba mươi ba vị (Virgin of the Thirty-three). Theo truyền thuyết, 33 nhà yêu nước đấu tranh giành độc lập đã sở hữu bức tượng người Guaraní này và mang theo bên mình khi tuyên bố độc lập khỏi Đế quốc Brazil tại Florida vào ngày 25 tháng 8 năm 1825.
Đức Giáo Hoàng Leo trở thành vị giáo hoàng đầu tiên đến thăm Uruguay trong gần bốn thập niên qua. Chuyến thăm mang hy vọng nhắc nhở người dân nơi đây rằng Giáo Hội Công Giáo là một phần trong bản sắc dân tộc của họ — ngay cả khi trong những thập niên sau đó, quốc gia này đã chọn con đường thế tục hóa sâu xa, thậm chí đôi lúc còn có thái độ bài trừ giáo hội.
Đức Giáo Hoàng cảm ơn những người mẹ đã truyền lại đức tin
Trong bài giảng tại nhà thờ chính tòa ở Florida, Đức Giáo Hoàng đã nhắc lại sự hiện diện của bức tượng Đức Mẹ vào thời điểm đất nước giành độc lập, qua đó nhắc nhở người dân Uruguay rằng “lịch sử của các dân tộc cũng không thể được hiểu một cách trọn vẹn nếu thiếu đi sự hiện diện của Thiên Chúa” – và đặc biệt là vai trò của người mẹ.
Ngài gửi lời cảm ơn đến tất cả những người mẹ, người bà đã truyền lại đức tin cho các thế hệ trẻ, đồng thời thấu hiểu nỗi đau của họ khi những nỗ lực đó dường như không mang lại kết quả như mong đợi.
“Các bà, các mẹ đã dạy con cháu mình cầu nguyện, nhưng ngày nay chúng không còn cầu nguyện nữa. Các bà, các mẹ từng cùng con cháu đi dự Thánh lễ, nhưng đã nhiều năm rồi chúng không còn bước chân vào nhà thờ,” ngài nói. Tuy nhiên, ngài khuyên họ đừng bao giờ tuyệt vọng.
“Hỡi các bà, các mẹ: đừng bao giờ mệt mỏi trong việc truyền lại đức tin!”
Hàng chục nghìn người đã tập trung tại quảng trường chính của thành phố Florida để tham dự Thánh lễ dưới bầu trời trong xanh rực rỡ; một số người thậm chí đã đi bộ hàng cây số để đến được địa điểm này. Dù thành phố chỉ có khoảng 40,000 dân, nhưng theo ước tính từ Vatican, đã có tới 50,000 người có mặt.
Fiama Pirez, một giảng viên tiếng Anh, đã từ Montevideo đến Florida để tham dự Thánh lễ, dù bà hoàn toàn có thể gặp Giáo hoàng tại thủ đô. Cô cho biết mình chọn chuyến đi cùng gia đình đến Florida để giúp mẹ thực hiện ước mơ được tận mắt nhìn thấy Giáo hoàng.
“Tôi có cách thực hành đức tin của riêng mình. Dù chưa bao giờ rời xa đức tin Công Giáo, nhưng hôm nay, tôi như đang khám phá lại nó một lần nữa,” cô chia sẻ.
Cuộc gặp đầy tế nhị với ông Milei
Tại Buenos Aires, ông Milei dự kiến sẽ đón Đức Giáo Hoàng tại sân bay, trước khi cả hai cùng tham gia nghi thức chào mừng truyền thống và có bài phát biểu. Giáo Hội Công Giáo từng lên tiếng chỉ trích các biện pháp thắt lưng buộc bụng của ông Milei – vốn cắt giảm mạnh chi tiêu xã hội – cũng như quan điểm ủng hộ trí tuệ nhân tạo của ông.
Ông Milei đã đặt cược nhiệm kỳ tổng thống của mình vào việc cắt giảm chi tiêu xã hội nhằm tái cấu trúc nền kinh tế đang gặp khó khăn của Argentina và đạt được thặng dư ngân sách – điều vốn là mục tiêu khó nắm bắt từ lâu. Ông từng gọi khái niệm “công bằng xã hội” là một “sự sai lệch” tương đương với hành vi trộm cắp; đồng thời chế giễu là “sự ngu ngốc tột cùng” trước những lời than phiền ngày càng phổ biến tại Argentina rằng nhiều gia đình đang bị bóp nghẹt bởi các chính sách thắt lưng buộc bụng, khiến họ không thể xoay xở để sống sót qua hết tháng. Đức Leo – người lấy tên theo vị giáo hoàng thế kỷ 19, tác giả của thông điệp về lao động đặt nền móng cho học thuyết xã hội Công Giáo – đã đặt người nghèo và những nhóm dễ bị tổn thương làm trọng tâm trong triều đại giáo hoàng của mình, tiếp nối di sản từ người tiền nhiệm người Argentina, Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô.
Cuối tuần qua, tại Buenos Aires xuất hiện những tấm áp phích với dòng chữ: “Cuối cùng cũng có một ‘Chú Sư tử’ biết đoàn kết”. Đây là một cách chơi chữ dựa trên tên của vị giáo hoàng – trong tiếng Tây Ban Nha là “León” (nghĩa là sư tử) – đồng thời cũng gợi nhắc đến hình ảnh con sư tử mà ông Milei thường sử dụng để xây dựng hình tượng bản thân trên mạng xã hội.
Ông Luis Bahamondes, giáo sư tại Trung tâm Nghiên cứu Do Thái thuộc Đại học Chile, nhận định: “Argentina hiện là một xã hội đang trải qua những biến động lớn, sự phân cực sâu xa và khủng hoảng kinh tế. Đất nước này còn có một vị tổng thống thường xuyên phá vỡ các quy tắc thông thường – một nhà lãnh đạo thậm chí từng có lần thách thức cả Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô”.
Giáo hội Argentina là một trong những bên chỉ trích ông Milei gay gắt nhất.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 12 năm 2023, ông Milei đã cắt giảm 48% ngân sách y tế của Argentina (tính theo giá trị thực). Các kế hoạch cắt giảm ngân sách dành cho hệ thống đại học công lập – vốn là niềm tự hào chung của người dân tại quốc gia thường xuyên rơi vào khủng hoảng này – đã khiến sinh viên xuống đường biểu tình.
Theo số liệu chính thức, tỷ lệ nghèo đói tại Argentina trong nửa đầu năm 2026 đã lên tới 32.3% dân số, tương đương khoảng 15 triệu người. Giống như các đồng minh trong chính quyền Trump, chính phủ của ông Milei mô tả các đợt cắt giảm ngân sách là một phần trong tiến trình cải cách cần thiết nhằm tái thiết nền kinh tế đang gặp khó khăn của Argentina, đồng thời loại bỏ tình trạng gian lận và lãng phí trong bộ máy hành chính liên bang.
Tương tự ông Trump, ông Milei cũng tìm cách thu hút đầu tư vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu bằng lời hứa nới lỏng quy định. Trong khi đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã cảnh báo rằng cuộc đua AI gây ra những mối đe dọa đối với nhân loại và môi trường, đồng thời kêu gọi thiết lập các biện pháp bảo vệ nghiêm ngặt, có sự giám sát quốc tế đối với sự phát triển của công nghệ này.
Chính phủ của ông Milei khẳng định chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng hoàn toàn mang tính tôn giáo. Bà Karina Milei, em gái của Tổng thống kiêm Tổng thư ký Phủ Tổng thống, phát biểu với các phóng viên sau cuộc họp chuẩn bị cho chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo với các nhà lãnh đạo Giáo hội rằng: “Đức Giáo Hoàng thuộc về tất cả người dân Argentina. Ngài không thuộc về bất cứ đảng phái hay phe phái chính trị nào”.
Một chuyến đi để hoàn thành những công việc còn dang dở của Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô
Tại Argentina, Đức Giáo Hoàng Leo đang tiếp nối những công việc còn dang dở mà Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô để lại. Vị Giáo hoàng người Argentina thuộc Dòng Tên – cựu Tổng giám mục Buenos Aires – đã không một lần trở về quê hương trong suốt 12 năm tại vị, điều này khiến cả bạn hữu lẫn những người phản đối ngài đều cảm thấy khó hiểu.
Ông David Lantigua, giáo sư thần học và là thành viên nghiên cứu tại Viện Kellogg thuộc Đại học Notre Dame – nơi chuyên sâu về các vấn đề Mỹ Latinh – cho biết: “Có rất nhiều ý kiến trái chiều về Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô và di sản của ngài tại Argentina”.
Phần lớn những tranh cãi bắt nguồn từ thời kỳ ngài còn ở Buenos Aires. Khi đó, Hồng Y Jorge Mario Bergoglio là một linh mục phục vụ tại các khu ổ chuột, luôn lên tiếng bảo vệ những người nghèo khổ và bị gạt ra bên lề xã hội – chính là nhóm người Argentina đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ các đợt cắt giảm chi tiêu xã hội của ông Milei.
Ông Lantigua nhận định: “Tôi cho rằng chúng ta sẽ thấy kiểu căng thẳng tương tự với Đức Giáo Hoàng Leo – đó chính là sứ vụ mà Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô đã để lại”.
Đức Giáo Hoàng Leo, người từng dành hai thập niên làm linh mục truyền giáo tại Peru để phục vụ người nghèo, mang đậm hình ảnh của một mục tử giống như Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô; ngài cũng có được vị trí hiện tại nhờ sự tín nhiệm của vị cố Giáo hoàng. Tuy nhiên, khác với Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô, trong chặng cuối của chuyến đi này, Đức Leo sẽ trở lại Peru – quốc gia nơi ngài từng dành hai thập niên làm công việc truyền giáo.
Cơ quan tình báo nhà nước Argentina hôm thứ Bảy cho biết một cá nhân đã bị bắt giữ vì đưa ra các lời đe dọa sát hại Đức Giáo Hoàng Leo trước khi ngài đặt chân đến nước này. Một tòa án liên bang tại Campana, cách Buenos Aires khoảng 70 km (45 dặm) về phía tây bắc, đã ra lệnh bắt giữ chưa đầy 24 giờ sau khi cơ quan chức năng nhận được tin báo. Thông tin chi tiết không được tiết lộ thêm.