SYDNEY - Các nhà đầu tư Úc đang gặp khó khăn gì khi làm ăn tại Việt Nam? Úc có phải là thị trường hấp dẫn cho các nhà đầu tư Việt Nam không? Tình trạng bán buôn giữa hai nước Việt Úc hiện nay ra sao?
Những vấn đề vừa đề cập cùng nhiều chuyện khác sẽ được ông Lương Văn Lý Phó Giám Đốc Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Thành Phố Hồ Chí Minh trả lời trong cuộc phỏng vấn dành cho Bảo Vũ nhân dịp ông qua Úc mới đây theo lời mời của Bộ Ngoại Giao Và Thương Mại Úc.
Được biết, trước đó, trong một thời gian khá dài, ông Lương Văn Lý đã công tác tại bộ ngoại giao và từng là Phó Giám Đốc Sở Ngoại Vụ Thành Phố Hồ Chí Minh.
Trước hết ông cho biết về tình trạng thương mại, buôn bán giữa hai nước Việt Úc như sau:
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ trong nhiều năm nay, thương mại giữa hai nước Việt Nam và Úc đã có tiến triển rất đáng kể.
Đương nhiên là chúng ta đều mong muốn là trao đổi thương mại đó tiến nhanh hơn nữa, nhưng mọi người phải thấy là nó tiến một cách khá đều đặn, mặc dầu rằng khu vực này đã trải qua một cơn khủng hoảng kinh tế khá nghiêm trọng như chúng ta đã từng biết.
Theo thống kê thì năm 2002, tổng kim ngạch buôn bán hai chiều giữa hai nước là trên 1 tỷ đô la Úc; và như vậy cũng là một con số rất đáng kể.
BẢO VŨ: Đó là tình trạng bán buôn giữa hai nước. Bây giờ về vấn đề tình hình đầu tư của Úc tại Việt Nam, thưa ông: Các nhà đầu tư Úc nên đầu tư trong lĩnh vực nào tại Việt Nam?
LƯƠNG VĂN LÝ: Trước hết phải nói rằng, theo luật pháp Việt Nam các nhà đầu tư có thể đầu tư trong tất cả những lãnh vực kinh tế, trừ một số ngành, lĩnh vực có liên quan hết sức mật thiết đến an ninh kinh tế của Việt Nam.
Trừ một số lĩnh vực như vậy, còn tất cả những lĩnh vực khác thì đều mở rộng cho đầu tư nước ngoài.
Do đó các nhà đầu tư Úc có thể đầu tư trong bất cứ lãnh vực nào.
Tuy nhiên nếu căn cứ trên các thế mạnh của nền kinh tế Úc, thì tôi nghĩ các nhà đầu tư Úc có thể tiếp tục đầu tư trong lãnh vực nông nghiệp, trong lãnh vực chế biến thực phẩm và nông sản; họ cũng có thể đầu tư trong các lãnh vực công nghệ cao, ví dụ như công nghệ thông tin là ngành ở Úc cũng đang được đẩy mạnh rất nhiều.
BẢO VŨ: Ông vừa đề cập đến vấn đề an ninh kinh tế. Ông có thể giải thích cho thính giả Đài Phát Thanh Úc Châu biết cái đó là gì?
LƯƠNG VĂN LÝ: Ví dụ như những lĩnh vực về năng lượng, về cung cấp điện chẳng hạn; hay như lĩnh vực giao thông, như giao thông bằng đường sắt, và giao thông bằng đường không,
Những lĩnh vực đó hiện nay chưa mở ra cho các nhà đầu tư nước ngoài và chưa mở ra với mức độ như những lĩnh vực khác.
Nhưng danh sách những lĩnh vực đó rất ngắn.
Ngoài những lĩnh vực đó ra thì tất cả những lĩnh vực khác đều tiếp nhận đầu tư nước ngoài.
BẢO VŨ: Ông vừa nói là hiện nay chưa mở ra; vậy trong tương lai liệu những lĩnh vực vừa đề cập có sẽ mở ra cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có các nhà đầu tư Úc, vào đầu tư hay không. Tức là đầu tư vào những lĩnh vực ông vừa nói, ví dụ như hàng không, năng lượng, v.v.?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi thấy nếu quá trình hội nhập của Việt Nam đối với nền kinh tế khu vực và nền kinh tế thế giới vẫn tiếp tục; và chắc chắn là nó sẽ tiếp tục, và nếu tình hình không có những đột biến, thì chúng ta cũng có thể nghĩ rằng, các nhà đầu tư nước ngoài nói chung, trong đó có các nhà đầu tư Úc, trong một thời gian cũng có thể tham gia trong những lĩnh vực này.
BẢO VŨ: Khi các nhà đầu tư Úc đang hoạt động tại Việt Nam thì đồng thời các nhà sản xuất và chế biến Việt Nam cũng đang buôn bán tại Úc. Thưa ông vậy Úc có phải là thị trường hấp dẫn các nhà xuất khẩu Việt Nam hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Cho tới nay phải nói rằng mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Úc là dầu thô.
Nhưng bên cạnh dầu thô cũng có một số mặt hàng khác, ví dụ như hải sản và một số mặt hàng tiêu dùng khác mà Việt Nam cũng đã bắt đầu xuất khẩu sang Úc.
Khi khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam được nâng cao lên, để có thể đưa những măt hàng chất lượng tốt, và giá cả vừa phải, có thể chấp nhận được đối với người tiêu dùng Úc, thì chắc chắn là thị phần của các sản phẩm Việt Nam trên thị trường Úc sẽ lớn hơn.
BẢO VŨ: Theo ông, thị trường Úc có phải là thị trường dễ xâm nhập hay không, so với các thị trường khác chẳng hạn như thị trường Hoa Kỳ, thị trường Âu Châu?
LƯƠNG VĂN LÝ: Như tất cả quý vị đều biết là, Việt Nam vừa ký một ký hiệp định thương mại với Hoa Ky, và hiệp định đó đã đi vào hiệu lực.
Theo hiệp định đó, hàng hóa của Việt Nam cũng đã bắt đầu thâm nhập vào thị trường Mỹ theo những quy định của chính phủ Hoa Ky, và theo những quy định của bản thân thị trường, theo những đòi hỏi của bản thân thị trường Hoa Kỳ.
Tôi nghĩ rằng nếu đã làm được chuyện đó với Hoa Kỳ, thì chắc chắn hàng hóa Việt Nam cũng sẽ vào thị trường Úc được.
BẢO VŨ: Như vậy theo ông Việt Nam có nên ký với Úc một hiệp định về thương mại giống như Việt Nam đã từng ký với Hoa Kỳ hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Vấn đề là làm thế nào để tạo điều kiện tốt nhất để phát triển buôn bán, thương mại giữa hai nước; và làm thế nào để không để xảy ra tình trạng có phân biệt đối xử giữa thị trường Úc và thị trường Hoa Kỳ.
BẢO VŨ: Như vậy Việt Nam có nên ký hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Chắc chắn là phải đi đến một thỏa thuận nào đó. Cái thỏa thuận đó có thể là dưới nhiều hình thức, nhưng chắc chắn là phải đi đến một thỏa thuận nào đó, để như tôi nói, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc phát triển thương mại giữa hai nước.
BẢO VŨ: Việt Nam nên xuất cảng những thứ gì sang Úc, thưa ông?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ là cái này cũng tùy theo thị trường của Úc.
Những mặt hàng, ví dụ như là thực phẩm, ví dụ như là hải sản, mà đã từng xuất khẩu sang Úc, thì chắc có lẽ sẽ có thể tăng thêm.
Bên cạnh đó còn có những mặt hàng khác, ví dụ như là những mặt hàng tiêu dùng, mà Việt Nam đang bắt đầu có thế mạnh, và thế cạnh tranh, thì vẫn có thể xuất sang Úc được.
BẢO VŨ: Và khi hoạt động tại Úc thì chắc chắn các nhà xuất khẩu Việt Nam gặp những khó khăn. Phải thế không ạ?
LƯƠNG VĂN LÝ: Vâng.
BẢO VŨ: Thưa ông, những khó khăn của các nhà xuất khẩu Việt Nam khi hoạt động tại thị trường Úc là những khó khăn gì?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ trước hết là làm sao để bảo đảm tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với hàng hóa những nước khác trên thị trường Úc.
Bởi vì như tôi nói, đứng về mặt tiêu chuẩn, và đứng về mặt sự đòi hỏi của người tiêu dùng, thì chắc có lẽ đây cũng là một thị trường không kém khó khăn so với thị trường Hoa Kỳ.
Cái thứ hai là, theo kinh nghhệm của chúng tôi lúc buôn bán và làm ăn với Hoa Kỳ, các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng làm quen với môi trường pháp lý và làm quen với những luật lệ hoặc quy định ở Úc, để có thể hoạt động một cách hiệu quả, và bình đẳng với các doanh nghiệp của các nước khác tại thị trường này.
BẢO VŨ: Cùng lúc đó thì các nhà đầu tư cũng như các nhà xuất khẩu Úc cũng đang hoạt động tại Việt Nam. Thưa ông như vậy thì các nhà đầu tư cũng như xuất khẩu Úc gặp những khó khăn nào tại Việt Nam?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ là, nếu so với trước đây, khi các nhà đầu tư Úc lần đầu tiên đầu tư vào Việt Nam vào đầu những năm 90, thì tình hình và môi trường đầu tư tại Việt Nam đã thuận lợi hơn rất nhiều, đã dễ dàng hơn nhiều; và chính phủ Việt Nam lúc nào cũng cố gắng hết sức để cho môi trường đó ngày càng thuận lợi.
Chúng tôi đang tiến hành công việc đó theo mấy hướng như thế này:
Thứ nhất là cải cách thủ tục hành chánh để làm sao thời gian chờ đợi ít hơn, và các luật lệ của Việt Nam càng ngày càng công khai minh bạch hơn đối với các nhà đầu tư.
Hướng thứ hai của chúng tôi là làm thế nào để giảm những chi phí đâu vào đối với các nhà đầu tư nước ngoài, ví dụ như là làm thế nào để cung cấp cho họ những nguyên liệu và những phụ kiện, linh kiện với giá rẻ hơn; làm thế nào để những thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh có giá đất vừa phải để cho các nhà đầu tư dễ chấp nhận hơn.
Ngoài ra chúng tôi còn có một loạt các biện pháp tương tự như vậy để. ... Nghĩa là vừa tạo sự dễ dàng về mặt hành chính, nhưng đồng thời tạo những điều kiện thuận lợi hơn cho họ giảm chi phí. Giảm chi phí có nghĩa là tăng phần lợi nhuận cho họ.
BẢO VŨ: Ông đang đề cập đến những vấn đề hiện nay. Thưa ông, nhìn về tương lai, ông thấy tình trạng bán buôn, tình trạng giao thương giữa Úc và Việt Nam như thế nào?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ chắc chắn nó sẽ phải phát triển và đấy là nguyện vọng chung của chính phủ hai nước cũng như của doanh nghiệp hai nước.
Hiện nay quan hệ chính trị giữa hai nước rất tốt, do đó cả hai bên đều thấy rằng phải đưa quan hệ kinh tế và thương mại lên ngang tầm với quan hệ chính trị.
Đó là một đòi hỏi của cả hai nước; và cũng có thể nói, đó là đòi hỏi của lịch sử.(abc)
Những vấn đề vừa đề cập cùng nhiều chuyện khác sẽ được ông Lương Văn Lý Phó Giám Đốc Sở Kế Hoạch Và Đầu Tư Thành Phố Hồ Chí Minh trả lời trong cuộc phỏng vấn dành cho Bảo Vũ nhân dịp ông qua Úc mới đây theo lời mời của Bộ Ngoại Giao Và Thương Mại Úc.
Được biết, trước đó, trong một thời gian khá dài, ông Lương Văn Lý đã công tác tại bộ ngoại giao và từng là Phó Giám Đốc Sở Ngoại Vụ Thành Phố Hồ Chí Minh.
Trước hết ông cho biết về tình trạng thương mại, buôn bán giữa hai nước Việt Úc như sau:
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ trong nhiều năm nay, thương mại giữa hai nước Việt Nam và Úc đã có tiến triển rất đáng kể.
Đương nhiên là chúng ta đều mong muốn là trao đổi thương mại đó tiến nhanh hơn nữa, nhưng mọi người phải thấy là nó tiến một cách khá đều đặn, mặc dầu rằng khu vực này đã trải qua một cơn khủng hoảng kinh tế khá nghiêm trọng như chúng ta đã từng biết.
Theo thống kê thì năm 2002, tổng kim ngạch buôn bán hai chiều giữa hai nước là trên 1 tỷ đô la Úc; và như vậy cũng là một con số rất đáng kể.
BẢO VŨ: Đó là tình trạng bán buôn giữa hai nước. Bây giờ về vấn đề tình hình đầu tư của Úc tại Việt Nam, thưa ông: Các nhà đầu tư Úc nên đầu tư trong lĩnh vực nào tại Việt Nam?
LƯƠNG VĂN LÝ: Trước hết phải nói rằng, theo luật pháp Việt Nam các nhà đầu tư có thể đầu tư trong tất cả những lãnh vực kinh tế, trừ một số ngành, lĩnh vực có liên quan hết sức mật thiết đến an ninh kinh tế của Việt Nam.
Trừ một số lĩnh vực như vậy, còn tất cả những lĩnh vực khác thì đều mở rộng cho đầu tư nước ngoài.
Do đó các nhà đầu tư Úc có thể đầu tư trong bất cứ lãnh vực nào.
Tuy nhiên nếu căn cứ trên các thế mạnh của nền kinh tế Úc, thì tôi nghĩ các nhà đầu tư Úc có thể tiếp tục đầu tư trong lãnh vực nông nghiệp, trong lãnh vực chế biến thực phẩm và nông sản; họ cũng có thể đầu tư trong các lãnh vực công nghệ cao, ví dụ như công nghệ thông tin là ngành ở Úc cũng đang được đẩy mạnh rất nhiều.
BẢO VŨ: Ông vừa đề cập đến vấn đề an ninh kinh tế. Ông có thể giải thích cho thính giả Đài Phát Thanh Úc Châu biết cái đó là gì?
LƯƠNG VĂN LÝ: Ví dụ như những lĩnh vực về năng lượng, về cung cấp điện chẳng hạn; hay như lĩnh vực giao thông, như giao thông bằng đường sắt, và giao thông bằng đường không,
Những lĩnh vực đó hiện nay chưa mở ra cho các nhà đầu tư nước ngoài và chưa mở ra với mức độ như những lĩnh vực khác.
Nhưng danh sách những lĩnh vực đó rất ngắn.
Ngoài những lĩnh vực đó ra thì tất cả những lĩnh vực khác đều tiếp nhận đầu tư nước ngoài.
BẢO VŨ: Ông vừa nói là hiện nay chưa mở ra; vậy trong tương lai liệu những lĩnh vực vừa đề cập có sẽ mở ra cho các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó có các nhà đầu tư Úc, vào đầu tư hay không. Tức là đầu tư vào những lĩnh vực ông vừa nói, ví dụ như hàng không, năng lượng, v.v.?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi thấy nếu quá trình hội nhập của Việt Nam đối với nền kinh tế khu vực và nền kinh tế thế giới vẫn tiếp tục; và chắc chắn là nó sẽ tiếp tục, và nếu tình hình không có những đột biến, thì chúng ta cũng có thể nghĩ rằng, các nhà đầu tư nước ngoài nói chung, trong đó có các nhà đầu tư Úc, trong một thời gian cũng có thể tham gia trong những lĩnh vực này.
BẢO VŨ: Khi các nhà đầu tư Úc đang hoạt động tại Việt Nam thì đồng thời các nhà sản xuất và chế biến Việt Nam cũng đang buôn bán tại Úc. Thưa ông vậy Úc có phải là thị trường hấp dẫn các nhà xuất khẩu Việt Nam hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Cho tới nay phải nói rằng mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Úc là dầu thô.
Nhưng bên cạnh dầu thô cũng có một số mặt hàng khác, ví dụ như hải sản và một số mặt hàng tiêu dùng khác mà Việt Nam cũng đã bắt đầu xuất khẩu sang Úc.
Khi khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp Việt Nam được nâng cao lên, để có thể đưa những măt hàng chất lượng tốt, và giá cả vừa phải, có thể chấp nhận được đối với người tiêu dùng Úc, thì chắc chắn là thị phần của các sản phẩm Việt Nam trên thị trường Úc sẽ lớn hơn.
BẢO VŨ: Theo ông, thị trường Úc có phải là thị trường dễ xâm nhập hay không, so với các thị trường khác chẳng hạn như thị trường Hoa Kỳ, thị trường Âu Châu?
LƯƠNG VĂN LÝ: Như tất cả quý vị đều biết là, Việt Nam vừa ký một ký hiệp định thương mại với Hoa Ky, và hiệp định đó đã đi vào hiệu lực.
Theo hiệp định đó, hàng hóa của Việt Nam cũng đã bắt đầu thâm nhập vào thị trường Mỹ theo những quy định của chính phủ Hoa Ky, và theo những quy định của bản thân thị trường, theo những đòi hỏi của bản thân thị trường Hoa Kỳ.
Tôi nghĩ rằng nếu đã làm được chuyện đó với Hoa Kỳ, thì chắc chắn hàng hóa Việt Nam cũng sẽ vào thị trường Úc được.
BẢO VŨ: Như vậy theo ông Việt Nam có nên ký với Úc một hiệp định về thương mại giống như Việt Nam đã từng ký với Hoa Kỳ hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Vấn đề là làm thế nào để tạo điều kiện tốt nhất để phát triển buôn bán, thương mại giữa hai nước; và làm thế nào để không để xảy ra tình trạng có phân biệt đối xử giữa thị trường Úc và thị trường Hoa Kỳ.
BẢO VŨ: Như vậy Việt Nam có nên ký hay không?
LƯƠNG VĂN LÝ: Chắc chắn là phải đi đến một thỏa thuận nào đó. Cái thỏa thuận đó có thể là dưới nhiều hình thức, nhưng chắc chắn là phải đi đến một thỏa thuận nào đó, để như tôi nói, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc phát triển thương mại giữa hai nước.
BẢO VŨ: Việt Nam nên xuất cảng những thứ gì sang Úc, thưa ông?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ là cái này cũng tùy theo thị trường của Úc.
Những mặt hàng, ví dụ như là thực phẩm, ví dụ như là hải sản, mà đã từng xuất khẩu sang Úc, thì chắc có lẽ sẽ có thể tăng thêm.
Bên cạnh đó còn có những mặt hàng khác, ví dụ như là những mặt hàng tiêu dùng, mà Việt Nam đang bắt đầu có thế mạnh, và thế cạnh tranh, thì vẫn có thể xuất sang Úc được.
BẢO VŨ: Và khi hoạt động tại Úc thì chắc chắn các nhà xuất khẩu Việt Nam gặp những khó khăn. Phải thế không ạ?
LƯƠNG VĂN LÝ: Vâng.
BẢO VŨ: Thưa ông, những khó khăn của các nhà xuất khẩu Việt Nam khi hoạt động tại thị trường Úc là những khó khăn gì?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ trước hết là làm sao để bảo đảm tính cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam so với hàng hóa những nước khác trên thị trường Úc.
Bởi vì như tôi nói, đứng về mặt tiêu chuẩn, và đứng về mặt sự đòi hỏi của người tiêu dùng, thì chắc có lẽ đây cũng là một thị trường không kém khó khăn so với thị trường Hoa Kỳ.
Cái thứ hai là, theo kinh nghhệm của chúng tôi lúc buôn bán và làm ăn với Hoa Kỳ, các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng làm quen với môi trường pháp lý và làm quen với những luật lệ hoặc quy định ở Úc, để có thể hoạt động một cách hiệu quả, và bình đẳng với các doanh nghiệp của các nước khác tại thị trường này.
BẢO VŨ: Cùng lúc đó thì các nhà đầu tư cũng như các nhà xuất khẩu Úc cũng đang hoạt động tại Việt Nam. Thưa ông như vậy thì các nhà đầu tư cũng như xuất khẩu Úc gặp những khó khăn nào tại Việt Nam?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ là, nếu so với trước đây, khi các nhà đầu tư Úc lần đầu tiên đầu tư vào Việt Nam vào đầu những năm 90, thì tình hình và môi trường đầu tư tại Việt Nam đã thuận lợi hơn rất nhiều, đã dễ dàng hơn nhiều; và chính phủ Việt Nam lúc nào cũng cố gắng hết sức để cho môi trường đó ngày càng thuận lợi.
Chúng tôi đang tiến hành công việc đó theo mấy hướng như thế này:
Thứ nhất là cải cách thủ tục hành chánh để làm sao thời gian chờ đợi ít hơn, và các luật lệ của Việt Nam càng ngày càng công khai minh bạch hơn đối với các nhà đầu tư.
Hướng thứ hai của chúng tôi là làm thế nào để giảm những chi phí đâu vào đối với các nhà đầu tư nước ngoài, ví dụ như là làm thế nào để cung cấp cho họ những nguyên liệu và những phụ kiện, linh kiện với giá rẻ hơn; làm thế nào để những thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh có giá đất vừa phải để cho các nhà đầu tư dễ chấp nhận hơn.
Ngoài ra chúng tôi còn có một loạt các biện pháp tương tự như vậy để. ... Nghĩa là vừa tạo sự dễ dàng về mặt hành chính, nhưng đồng thời tạo những điều kiện thuận lợi hơn cho họ giảm chi phí. Giảm chi phí có nghĩa là tăng phần lợi nhuận cho họ.
BẢO VŨ: Ông đang đề cập đến những vấn đề hiện nay. Thưa ông, nhìn về tương lai, ông thấy tình trạng bán buôn, tình trạng giao thương giữa Úc và Việt Nam như thế nào?
LƯƠNG VĂN LÝ: Tôi nghĩ chắc chắn nó sẽ phải phát triển và đấy là nguyện vọng chung của chính phủ hai nước cũng như của doanh nghiệp hai nước.
Hiện nay quan hệ chính trị giữa hai nước rất tốt, do đó cả hai bên đều thấy rằng phải đưa quan hệ kinh tế và thương mại lên ngang tầm với quan hệ chính trị.
Đó là một đòi hỏi của cả hai nước; và cũng có thể nói, đó là đòi hỏi của lịch sử.(abc)