Văn phòng Nông nghiệp quốc tế thuộc chính phủ Hoa Kỳ nói rằng lượng gạo Việt Nam xuất sang Iraq là gần 900 ngàn tấn, chiếm tới gần 1/3 tổng sản lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2002, Iraq là nước mua nhiều gạo của Việt Nam nhất.

Mối quan hệ thân thiết truyền thống giữa hai nước cũng là nguyên nhân mà 70 phần trăm số gạo người dân Iraq sử dụng là có nguồn gốc từ Việt Nam.

Tuy nhiên, với khả năng cuộc chiến Iraq có thể nổ ra vào đầu năm nay, việc xuất khẩu gạo của Việt Nam sang nước này gặp nguy cơ giảm sút đáng kể vì lý do ngừng trệ, chậm trễ trong việc vận chuyển và khó khăn trong bảo hiểm thương mại.

Mặt khác, theo ông Mamadou Ciss, giám đốc điều hành công ty Ascot Commodities, một công ty buôn bán gạo hàng đầu thế giới có trụ sở đặt tại Geneva, thì Iraq năm nay sẽ nhập khẩu khoảng 700 ngàn tấn gạo, nghĩa là ít hơn năm ngoái khoảng 500 ngàn tấn. Sở dĩ có sự cắt giảm lớn như vậy là bởi vì vào năm ngoái nước này đã nhập khẩu quá nhiều so với nhu cầu để chuẩn bị cho cuộc chiến.

Năm 2002, Iraq là nước nhập khẩu gạo lớn thứ ba trên thế giới. Và lượng nhập khẩu gạo của Iraq có thể cũng sẽ giảm nữa, nếu như cuộc chiến tranh nổ ra và kéo dài.

Như vậy, có thể thấy các nhà xuất khẩu gạo của Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc thực hiện kế hoạch xuất khẩu của mình.

Việt Nam tìm kiếm thêm thị trường gạo

Theo Bộ thương mại Việt Nam, năm nay Việt Nam vẫn cố gắng duy trì mức xuất khẩu của năm 2002 tức là vào khoảng trên 3,2 triệu tấn, và tăng tỷ lệ gạo chất lượng cao để thêm thu nhập.

Các doanh nghiệp Việt Nam đang tích cực tìm kiếm thị trường, trong đó Iran nổi lên như một địa chỉ được chú ý. Indonesia và Philippines cũng được nhắm đến như các thị trường tiềm năng.

Ông Mamadou Ciss của công ty Ascot Commodities nói rằng năm ngoái Ấn Độ xuất khẩu tới sáu triệu tấn gạo, thế nhưng năm nay lượng gạo bán ra nước ngoài của họ sẽ giảm đáng kể vì nhiều lý do mà lý do chính là chính phủ ngừng trợ giá cho sản xuất trong nước.

Năm 2003, Ấn Độ có thể sẽ chỉ xuất khẩu khoảng 2,5 tới 3,5 triệu tấn là cao nhất. Tuy nhiên nhu cầu trên thế giới không giảm và như vậy chỗ thiếu hụt đó sẽ phải có các nước khác như Việt Nam bù vào.

Các nhà buôn gạo quốc tế tỏ ra tin tưởng rằng cuộc chiến vùng Vịnh sẽ không làm ảnh hưởng mạnh tới thị trường gạo. Với việc Ấn Độ giảm lượng gạo xuất khẩu, Việt Nam đang có cơ hội vươn lên vị trí thứ hai trong số các nhà xuất khẩu gạo thế giới, chỉ sau có Thái Lan.

Việt Nam xuất khẩu gạo nhiều thứ hai trên thế giới?

Ông Vichai Sriprasert, chủ tịch Hiệp hội xuất khẩu gạo của Thái Lan nhận xét rằng, vị trí thứ hai này đang có hai nước cạnh tranh là Việt Nam và Hoa Kỳ.

Ông Vichai Sriprasert nói rằng năm ngoái, Hoa Kỳ xuất khẩu khoảng 3 triệu tư tấn gạo, nhỉnh hơn Việt Nam chút đỉnh. Thế cho nên năm nay, có khả năng một trong hai nước này sẽ đứng sau Thái Lan trong danh sách các nhà xuất khẩu gạo.

Tuy nhiên, các nhà sản xuất Hoa Kỳ được chính phủ trợ giá một cách quá đáng và có thể nói là không công bằng. Về chất lượng gạo thì gạo Thái Lan vẫn dẫn đầu trong các loại gạo cao cấp. Nhưng với loại gạo thấp cấp hơn một chút thì gạo Việt Nam đã có bước tiến đáng kể.(BBC)