SAIGON, Việt Nam - Hoa Kỳ đã yêu cầu Việt Nam cho phép lên thị sát tình hình tại các tỉnh Cao nguyên Trung phần sau những biến động hồi cuối tuần. Ông Thomas Carmichael, phát ngôn nhân Tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội, nói họ đã gửi công văn tới Bộ Ngoại giao Việt Nam để gửi đoàn làm việc lên tìm hiểu tình hình, thế nhưng chưa nhận được trả lời chính thức từ phía Việt Nam.

Từ Washington, bà Joanne Moore, nữ phát ngôn viên Bộ Ngọai Giao Hoa Kỳ tuyên bố: “Chúng tôi có các phúc trình về cuộc biểu tình ở các tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc của người Thựơng và có thể còn nhiều nơi khác ở Tây Nguyên. Viên chức ngọai giao Hoa Kỳ đang cố gắng đi đến vùng đó.” Bà nói thêm là viên chức tòa đại sứ tại Hà Nội cũng như tòa tổng lãnh sự Mỹ ở Sài Gòn cố gắng ghi nhận thêm tin tức về biến cố kể trên.

Trong khi đó thì đại diện của Ủy hội châu Âu tại Hà Nội cho biết họ đang tiến hành điều tra vụ việc và tham vấn các nước thành viên để có thể đưa ra một quyết định chính thức. Ông Christoph Wiesner từ Văn phòng Ủy hội ở Hà Nội cho biết hiện tại văn phòng Ủy hội đang phối hợp quan điểm từ các sứ quán Âu châu tại Việt Nam để có thể đưa ra một tuyên cáo chung trước những gì đã diễn ra. Ông nói: “Chúng tôi cũng tham vấn một số bên khác nữa và tôi hy vọng chúng tôi sẽ có phản ứng chính thức vào cuối tuần này."

Phát ngôn nhân cho Ủy hội tại Brussels, Bỉ, ông Jean Charles Ellermann, xác nhận với đài BBC rằng Cao ủy Âu châu về Quan hệ Đối ngoại Chris Patten sẽ có cuộc gặp với Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Dy Niên bên lề hội nghị cấp bộ trưởng các nước Á Âu tại Dublin, Cộng hòa Ireland vào ngày 17 và 18 tới. Trong cuộc gặp này, những gì xảy ra tại Tây Nguyên vào dịp Phục sinh sẽ là một trong những chủ đề thảo luận giữa hai bên. Ông Ellermann nói cho tới thời điểm này Ủy hội vẫn chưa nhận được đầy đủ thông tin về những gì đã xảy ra tại Tây Nguyên.

Phát ngôn viên tòa đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội Carmichael xác nhận là một đoàn của sứ quán từ TP Hồ Chí Minh lên Buôn Ma Thuột vào ngày thứ Bảy 10/4 đã bị chặn lại ở Bình Phước và phải quay trở lại Thành phố. Hiện tại khu vực Tây Nguyên vẫn bị đóng cửa đối với khách du lịch ngoại quốc. Một nguồn tin ngoại giao tại Hà Nội nói rằng cho tới ngày Thứ Ba người nước ngoài muốn đặt vé máy bay tới Pleiku, Gia Lai hay Buôn Ma Thuột, Daklak, đều không được đáp ứng vì lý do "chính trị" và cũng không được giải thích là tình trạng này sẽ kéo dài tới khi nào.

Ở Buôn Ma Thuột, một trong những địa điểm người Thượng biểu tình dẫn tới bạo động hồi cuối tuần, trong ngày Chủ nhật đã không có gì biến động lớn, trái với lời một tổ chức người Thượng ở hải ngoại là sẽ kêu gọi người Thượng biểu tình trong suốt một tuần. Tổ chức người Thượng hải ngoại Montagnard Foundation trụ sở tại South Carolina Hoa Kỳ xác nhận là có liên quan tới vụ biểu tình tại Tây Nguyên hôm thứ Bảy và nói họ đã kêu gọi người Thượng biểu tình cả một tuần nhằm tuần lễ Phục Sinh để phản đối việc người Thượng bị ngược đãi. Theo một số người dân sống tại Buôn Ma Thuột, lực lượng công an đang tăng cường canh gác xung quanh thành phố. Việc làm ăn buôn bán cũng như thông thương với các tỉnh khác, cũng đã tiếp tục bình thường. Một nhân viên một công ty du lịch tại Daklak cho biết các hoạt động du lịch vẫn diễn ra như thường lệ, tuy chủ yếu là khách trong nước.

Một giới chức cao cấp trong chính quyền Hà Nội đã đến Tây Nguyên hôm Thứ Ba. Tin từ cơ quan thông tấn nhà nước Việt Nam nói rằng Phó thủ tướng thường trực Nguyễn Tấn Dũng đã có buổi làm việc với ban thường vụ Tỉnh ủy Đắc Lắc vào sáng 13-4. Theo tin này, ông Dũng đã có ý kiến chỉ đạo đối với một số công tác trọng tâm của tỉnh trong thời gian này bao gồm việc triển khai các chương trình kinh tế - xã hội năm 2004 và chuẩn bị tốt cho cuộc bầu cử Hội đồng Nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2004-2009. Về các vấn đề xã hội, Đắc Lắc trong năm nay phải giải quyết xong 80% nhu cầu đất đai cho đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ còn thiếu đất ở và đất sản xuất.

Trong thời gian làm việc tại Đak Lak, Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã đến thăm tòa giám mục Buôn Ma Thuột và thăm gia đình mục sư tin lành Y Sứt tại chi hội tin lành Buôn Ea Lê A, phường Ea Tam, TP Buôn Ma Thuột.

Một số nước châu Âu đã từng chỉ trích Việt Nam một cách nặng nề với các cáo buộc vi phạm nhân quyền và tự do tôn giáo. Quốc hội Âu châu cũng từng đưa ra các nghị quyết có tính phê phán về tình hình nhân quyền tại Việt Nam. Phát ngôn nhân Jean Charles Ellermann tại Brussels thì nói việc bảo đảm nhân quyền và tự do tín ngưỡng là điều mà Liên hiệp châu Âu luôn luôn coi là điều quan trọng: "Nói chung, vấn đề tôn trọng nhân quyền và tự do tôn giáo là chủ đề chúng tôi thường xuyên mang ra bàn với phía Việt Nam, chứ không chỉ trong cuộc gặp gỡ sắp tới giữa ông Chris Patten và Ngoại trưởng Việt Nam. Chúng tôi cũng đang có đối thoại với chính phủ Việt Nam về vấn đề nhân quyền với một thỏa thuận mới về việc thành lập một nhóm công tác trong lĩnh vực này."

Nếu các vi phạm trong những gì mới xảy ra vào cuối tuần trước tại Tây Nguyên được chứng thực thì chắc chắn Việt Nam sẽ phải đương đầu với một làn sóng chỉ trích mới từ phía các nước châu Âu.