Thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhân Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Tạo hóa gắn kết sự suy thoái môi trường với chiến tranh, kêu gọi chuyển hướng năng lượng hiện đang được sử dụng cho việc tái vũ trang sang phát triển con người.
Cha Antonio Spadaro SJ, trong mục Global Catholic của Hãng tin UCANews ngày 4 tháng 9 năm 2026, cho hay: Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Tạo hóa lần thứ 11 được tổ chức vào ngày 1 tháng 9.
Thông điệp mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết nhân dịp này có ngày 15 tháng 8, lễ Đức Mẹ Lên Trời, và được văn phòng báo chí Vatican công bố năm ngày sau đó.
Chủ đề của thông điệp đến từ tiên tri I-sai-a: “Họ sẽ rèn gươm thành lưỡi cày, giáo thành liềm cắt tỉa.”
Việc lựa chọn câu thơ này ngay lập tức cho thấy Đức Giáo Hoàng Leo muốn dẫn dắt người đọc đến đâu. Việc chăm sóc tạo hóa được gắn liền với vấn đề chiến tranh, và không phải chỉ là vấn đề tiện lợi về mặt tu từ.
Các cuộc khủng hoảng của nhân loại và sự phá vỡ cân bằng của tạo hóa, dường như đang gia tăng tốc độ, không phải là những hiện tượng không liên quan; chúng tạo thành một lời kêu gọi duy nhất cho sự chữa lành xuất phát từ một thế giới bị tổn thương.
Xung đột vũ trang và suy thoái môi trường nuôi dưỡng lẫn nhau. Chiến tranh phá hủy hệ sinh thái, làm ô nhiễm không khí và nước, làm suy yếu an ninh lương thực; từ đó dẫn đến nghèo đói, bất bình đẳng và những căng thẳng xã hội tạo tiền đề cho các cuộc xung đột tiếp theo. Vòng tròn khép lại và bắt đầu lại.
Bất cứ ai đọc thông điệp như một văn bản sùng kính về môi trường sẽ bỏ lỡ trang mang tính chính trị nhất trong đó.
Về phía cuối, Đức Leo mở rộng ý nghĩa của từ “hệ sinh thái” vượt ra ngoài sinh học. Ngài viết rằng các hệ sinh thái được giao phó cho chúng ta gìn giữ là những hệ sinh thái “của tạo hóa, của các mối quan hệ giữa con người và của chính trái tim con người”.
Ngài nhấn mạnh rằng trái tim là trung tâm của con người chứ không chỉ đơn thuần là nơi trú ngụ của cảm xúc: lý trí, ham muốn, ý chí và lương tâm hội tụ ở đó.
Đức Leo nhắc lại Đức Benedict XVI, người cho rằng sa mạc bên ngoài chúng ta lan rộng tỷ lệ thuận với sa mạc bên trong. Thông điệp ở đây tiếp nối thông điệp Laudato Si’ của Đức Giáo Hoàng Phanxicô, với sự tham chiếu rõ ràng đến đoạn 217.
Nguy cơ mà Đức Giáo Hoàng Leo chỉ ra ngày nay là một nền hòa bình chỉ được giao phó cho các cấu trúc: nếu không có sự biến đổi nội tại, ngài cảnh báo, nó sẽ vẫn mong manh và ngắn ngủi. Các cấu trúc cần được cải cách, trái tim cần được đổi mới.
Cội nguồn của xung đột và sự bóc lột tạo hóa nằm ở cuộc khủng hoảng đạo đức và văn hóa: sự mất đi bất cứ ý thức nào về giới hạn, lòng tham thống trị, việc theo đuổi lợi nhuận trước mắt, sự bất khả năng nhận ra phẩm giá mà Thiên Chúa đã ban cho mỗi người.
Tính thời sự của văn bản nằm ở một lời kêu gọi. Đức Giáo Hoàng Leo mời gọi chúng ta hình dung những năng lực hiện đang bị chiến tranh hấp thụ được chuyển hướng sang sự phát triển toàn diện của con người, việc xóa đói giảm nghèo, việc bảo vệ phẩm giá con người, sự hòa giải của các dân tộc bị chia rẽ.
Trong thời điểm ngân sách quốc phòng đang tăng lên ở nhiều quốc gia và việc tái vũ trang được coi là một nhu cầu không thể bàn cãi, câu nói này kêu gọi thay đổi hướng đi của tiền bạc. Lời kêu gọi này hướng đến chính trị.
Những công cụ thực sự của hòa bình, Đức Giáo Hoàng viết, là sự thật và đối thoại, sự kiên nhẫn, công lý, lòng thương xót và sự quan tâm. Thông điệp kết thúc bằng hình ảnh về sự chuyển đổi: sa mạc trở thành khu vườn, sự chia rẽ trở thành sự hiệp nhất. Bước sang năm thứ mười một, Ngày Sáng Tạo cũng tự thể hiện mình như một ngày về chiến tranh.