François Euvé (*), trong một bài đăng ngày 1 tháng 9 năm 2026 trên tạp chí Études của các Cha Dòng Tên Paris, một nguyệt san đã xuất bản từ thập niên 1840, cho hay: Nước Pháp đang chuẩn bị chào đón Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người được chính phủ và Giáo hội Pháp chính thức mời. Vị tiền nhiệm của ngài đã đến thăm đất nước này, tại Strasbourg, Marseille và Corsica, tập trung vào các chủ đề cụ thể (châu Âu, người di cư, tôn giáo bình dân) mà không mang tính chất chính thức như các chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II và Đức Giáo Hoàng Bê-nê-đic-tô XVI. Đức Leo XIV đang hồi sinh truyền thống này, được đánh dấu bằng một số câu nói đáng nhớ, chẳng hạn như câu hỏi của Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II năm 1980: "Nước Pháp, các bạn đã làm gì với những lời hứa khi chịu phép rửa tội?" Đức Giáo Hoàng sẽ hỏi đất nước chúng ta câu hỏi gì?
Thông qua các lập trường khác nhau của ngài trong nhiều lĩnh vực đa dạng như chỉ trích chính phủ Mỹ, cảnh giác các kỹ thuật mới (thông điệp Magnifica Humanitas đã có tác động đáng kể: chúng ta sẽ quay lại vấn đề này trong số báo này), và ủng hộ việc chào đón người tị nạn, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã đạt được vị thế có thẩm quyền. Ngài là một trong số rất ít các nhà lãnh đạo thế giới có tiếng nói trọng lượng. Tiếng nói của ngài mạnh mẽ hơn nhiều so với những màn thể hiện quyền lực của các nhân vật khác, những người không ngần ngại lợi dụng Kitô giáo vì lợi ích riêng của họ.
Những địa điểm được viếng thăm đều có ý nghĩa: ngoài Paris, còn có Metz với cam kết châu Âu, và Lourdes với lòng sùng kính của người dân nơi đây. Hai ngày ở Paris sẽ được xem xét kỹ lưỡng. Các sự kiện thuần túy tôn giáo (canh thức cầu nguyện, Thánh lễ) là một phần của chương trình truyền thống. Nhưng điều đáng chú ý là những gì nằm ở giao điểm giữa lĩnh vực tôn giáo và lĩnh vực xã hội hoặc chính trị. Từ góc độ này, việc cử hành Thánh lễ trọng thể tại Quảng trường Concorde, đối diện với đại lộ Champs-Élysées, không phải là điều tầm thường. Cuộc diễu hành Ngày Bastille và màn phô trương sức mạnh của "Liên minh những người sẵn sàng" ủng hộ Ukraine vẫn còn in đậm trong tâm trí mọi người. Giống như Đức Giáo Hoàng Phanxicô, Đức Giáo Hoàng Leo là một nhà hoạt động vì hòa bình, hoài nghi về khái niệm "chiến tranh chính nghĩa". Nhưng, không giống như người tiền nhiệm của mình, ngài không ngần ngại chỉ ra những kẻ gây hấn và nạn nhân, và kêu gọi bảo vệ những người sau. Việc sử dụng vũ lực đôi khi là cần thiết khi cần giúp đỡ những người dễ bị tổn thương nhất.
Tình hình ở Pháp lại là một vấn đề khác. Đức Giáo Hoàng sẽ nói gì về một đất nước mà Công Giáo ngày càng ít hiện diện trong không gian công cộng, nơi Hồi giáo và Tin Lành đang ngày càng lớn mạnh, nơi đồng thời có sự quan tâm ngày càng tăng đối với "tâm linh" và "siêu việt", và nơi ngày càng có nhiều người trẻ yêu cầu được rửa tội? Trái ngược với quan niệm hẹp hòi về chủ nghĩa thế tục, suy tư chính trị không thể bỏ qua các vấn đề tôn giáo. Những tháng tới sẽ dành cho việc chuẩn bị cho cuộc bầu cử năm 2027. Việc các Kitô hữu tham gia vào cuộc bầu cử đó có ý nghĩa gì? Dự luật về chăm sóc cuối đời đã khiến các giám mục có những lập trường mạnh mẽ. Các chủ đề khác cũng sẽ được đưa ra thảo luận, đặc biệt là vấn đề di cư, một vấn đề mà Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thể hiện lập trường rõ ràng, tiếp bước người tiền nhiệm của mình. Chúng ta nên dự đoán rằng những vấn đề này sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch tranh cử, khi các lực lượng chính trị ngày càng phản đối việc chào đón một lượng lớn người di cư. Được sự khuyến khích của Đức Giáo Hoàng, liệu Giáo hội tại Pháp có tham gia vào những cuộc tranh luận này?
***
Chuyến thăm của Giáo hoàng trùng với thời điểm ra mắt định dạng mới cho tạp chí Études, và số báo này sẽ cho phép bạn khám phá điều đó. Trong số những tính năng mới đáng chú ý, chúng tôi giới thiệu "Disputatio" (Tranh luận). Phương pháp này, bằng cách chính thức hóa cuộc tranh luận một cách chặt chẽ và có lý lẽ, thể hiện sự tìm kiếm chân lý mang tính hợp tác trong khi vẫn tôn trọng các quan điểm đối lập. Chúng tôi cũng ra mắt mục "Góc nhìn từ nơi khác" để hiểu rõ hơn những gì đang xảy ra bên ngoài biên giới của chúng ta. Mục "Phân định" sẽ giúp chúng ta đưa ra những lựa chọn sáng suốt hơn.
Những đổi mới này chỉ có thể phù hợp với con đường mà Đức Giáo Hoàng đã chủ trương trong thông điệp cuối cùng của ngài: chống lại "sự đồng nhất xóa bỏ sự khác biệt, [...] con đường cùng nhau xây dựng, biến sự đa dạng thành nguồn lực và lấy việc lắng nghe và đối thoại làm nền tảng chung để vun đắp công lý và tình huynh đệ."
______________________________________________
(*) François Euvé: Sau khi học khoa học vật lý (Trường Cao đẳng Sư phạm Cachan và chứng chỉ sư phạm vật lý năm 1976), tôi đã dạy học vài năm tại một trường trung học ở vùng Paris trước khi gia nhập Dòng Tên năm 1983. Từ năm 1992 đến năm 1995, tôi dạy thần học tại Học viện Thánh Thomas ở Moscow. Từ năm 1997, tôi đã giảng dạy tại Khoa Thần học của Trung tâm Sèvres (các khoa Dòng Tên ở Paris), nơi tôi giữ chức trưởng khoa từ năm 2005 đến năm 2012. Với kinh nghiệm nhiều lần là thành viên ban biên tập của tạp chí Études, tôi đã đảm nhiệm vị trí tổng biên tập vào tháng 1 năm 2013