Theo Camille Dalmas, trong mục Vatican Insight của tạp chí Aleteia, trong chuyến thăm trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới tại Rome, Đức Thánh Cha đã kêu gọi cộng đồng quốc tế đặt con người lên trên bộ máy quan liêu.
Ngài nhận xét tại trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới ở Rome vào thứ Hai, ngày 22 tháng 6 năm 2026 rằng: “Xung đột được ‘nuôi dưỡng’ dễ dàng hơn là con người được nuôi dưỡng”. Ngài lên án “sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình liên đới,” ngài kêu gọi tăng cường hành động đa phương chống lại nạn đói. Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng đây không chỉ là vấn đề giúp đỡ những người cần giúp đỡ, mà còn là tránh một “sự sụp đổ không thể đảo ngược.”
Cindy McCain, giám đốc người Mỹ của Chương trình Lương thực Thế giới, đã chào đón Đức Thánh Cha đến trụ sở. Sau đó, Đức Giáo Hoàng dành một khoảnh khắc ngắn im lặng trước lễ khánh thành kỷ niệm Giải Nobel Hòa bình, giải thưởng mà tổ chức Liên Hợp Quốc này nhận được vào năm 2020. Được tài trợ hoàn toàn bằng các khoản quyên góp tự nguyện, Chương trình Lương thực Thế giới đã thu được 6.5 tỷ đô la vào năm 2025. Cùng năm đó, tổ chức này đã hỗ trợ 121 triệu người bằng cách phân phát 15.8 tỷ khẩu phần ăn hàng ngày. Cơ quan có trụ sở tại Rome này hoạt động tại 120 quốc gia.
Một nhiệm vụ cấp bách
Phát biểu trước ban điều hành của Chương trình Lương thực Thế giới, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhấn mạnh cam kết của tổ chức này “phù hợp sâu sắc với sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo trong việc duy trì phẩm giá con người và thúc đẩy tình huynh đệ”. Ngài khẳng định rằng chống đói là một “nhiệm vụ cấp bách” đòi hỏi các nhà lãnh đạo phải giải quyết “các nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn”. Ngài kêu gọi họ xác định “tại sao hệ thống liên tục tạo ra chính những vấn đề mà sau đó nó buộc phải sửa chữa”.
“Trật tự quốc tế ngày càng trở nên phân mảnh, một phần xuất phát từ cuộc khủng hoảng của hệ thống đa phương”, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhận xét. Dựa trên thông điệp Magnifica Humanitas gần đây, ngài giải thích rằng cuộc khủng hoảng này xuất phát từ “sự thiếu vắng một chân trời đạo đức chung có khả năng duy trì sự hợp tác thực sự”. Khoảng cách này thúc đẩy các quốc gia ngày càng phân bổ “nguồn lực của họ cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và ổn định trong nước, bỏ qua mối liên hệ chặt chẽ giữa những vấn đề này và hợp tác đa phương”.
Đức Thánh Cha chỉ ra một nghịch lý trong thế giới hiện đại, lưu ý rằng “năng lực sản xuất hoàn cầu chưa từng có tồn tại song song với các khu vực dễ bị tổn thương nghiêm trọng đang mở rộng”. Ngài nói thêm rằng chính những yếu tố “thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thường làm trầm trọng thêm tình trạng loại trừ và gạt ra ngoài lề”. Trong bối cảnh này, ngài cảnh báo rằng “các mối quan tâm nhân đạo ngày càng có nguy cơ bị đẩy xuống vị trí thứ yếu”. Ngài mô tả xu hướng này là “sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình liên đới song song với sự thương mại hóa âm thầm của sự sống con người”.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV than thở rằng hoạt động nhân đạo “ngày càng bị gánh nặng bởi các thủ tục quan liêu có thể làm chậm trễ việc hỗ trợ những người cần giúp đỡ”. Ngài cũng lưu ý rằng việc tiếp cận các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả thực phẩm, “thường bị ảnh hưởng bởi các cân nhắc kinh tế hoặc chiến lược”. Kết quả là, “xung đột được ‘nuôi dưỡng’ dễ dàng hơn là con người được nuôi dưỡng.”
Nạn đói làm xói mòn sự gắn kết xã hội
Lên án “sự mất cân bằng cơ bản trong các ưu tiên chính trị và đạo đức,” Đức Giáo Hoàng nói rằng hậu quả của cuộc khủng hoảng này “lan rộng ra ngoài những người bị ảnh hưởng trực tiếp.” Ngài mô tả một vòng luẩn quẩn nơi nạn đói và chiến tranh nuôi dưỡng lẫn nhau. “Nạn đói làm xói mòn sự gắn kết xã hội, làm tăng nguy cơ xung đột và thúc đẩy di cư cưỡng bức,” ngài nói. Ngài cũng coi động lực này là một trở ngại cho sự phát triển kinh tế bền vững đối với nhiều quốc gia.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV kêu gọi một “nguyên tắc trách nhiệm chung” trong cộng đồng quốc tế để hỗ trợ hành động nhân đạo. “Theo nghĩa này, Chương trình Lương thực Thế giới không chỉ là một tác nhân chính trị, kinh tế hay kỹ thuật; nó là một biểu hiện cụ thể của tình liên đới quốc tế,” ngài tuyên bố. Ngài giải thích rằng sự hiện diện của chương trình “giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng nhân đạo leo thang thành sự sụp đổ không thể đảo ngược.”
Kêu gọi “tái cam kết hợp tác đa phương”, Đức Thánh Cha lưu ý rằng “trong một thế giới ngày càng phân mảnh và đa cực, không một quốc gia nào có thể giải quyết các thách thức h`oàn cầu một mình”. Ngài kêu gọi các chính phủ, cũng như Giáo Hội Công Giáo, củng cố cam kết này.
Điều này có nghĩa là tăng cường nguồn lực dành cho việc chống lại nạn đói và các nguyên nhân gốc rễ của nó, đồng thời loại bỏ “những trở ngại ngăn cản viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ”. Ngài đề xuất sử dụng Giáo Hội Công Giáo — một trong những tổ chức nhân đạo lớn nhất hoàn cầu — như một đối tác địa phương tại “các khu vực mà các tổ chức quốc tế không thể tiếp cận”, thông qua Caritas, các giáo phận và giáo xứ.
Một dấu hiệu của hy vọng
Cuối bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã nói chuyện qua hội nghị video với một số nhân viên của Chương trình Lương thực Thế giới, trao đổi lời với những người đang làm nhiệm vụ tại Venezuela, Nam Sudan và Lebanon. “Tôi biết rằng nhiều người trong số các bạn thực sự đang mạo hiểm mạng sống của mình”, ngài nói với họ, bày tỏ lòng kính trọng đối với những người đã hy sinh trên thực địa.
Sau đó, ngài ra ngoài khuôn viên của tổ chức, nơi có hàng trăm nhân viên đang chờ đợi ngài. Ngài nhấn mạnh tầm quan trọng của sứ mệnh của họ trong việc giúp xây dựng cộng đồng trong một thế giới phân cực. “Các bạn đại diện niềm hy vọng cho thế giới một cách rất thực tế,” ngài nói với họ.
Theo bước chân của Đức Giáo Hoàng Phanxicô
Năm 2016, Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng đã đến thăm trụ sở của Chương trình Lương thực Thế giới, nơi ngài cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế “phi quan liêu hóa” vấn nạn đói nghèo. Ngài lên án sự cồng kềnh về mặt định chế đôi khi làm chậm trễ viện trợ khẩn cấp cho các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi tình trạng mất an ninh lương thực hoặc nạn đói, như trường hợp hiện nay ở một số vùng của Sudan.
Không nên nhầm lẫn Chương trình Lương thực Thế giới với Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc (FAO). Cũng có trụ sở tại Rome, FAO có nhiệm vụ khác và mang tính kỹ thuật hơn. Tổ chức này tập trung vào việc phát triển các chính sách nông nghiệp, an ninh lương thực và phát triển nông thôn. Các vị Giáo hoàng kế nhiệm đã đến thăm FAO nhiều lần, từ Đức Giáo Hoàng Phaolô VI năm 1970 đến Đức Giáo Hoàng Leo XIV, người đã đến thăm vào ngày 16 tháng 10 năm 2025.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ đến thăm trụ sở của UNESCO trong chuyến đi đến Paris vào tháng 9 tới.