HÀ NỘI -Việt Nam có lập trường chống lại cuộc chiến Iraq và muốn cuộc xung đột này được giải quyết qua Liên Hợp Quốc. Lập trường này đi ngược lại hẳn lập trường của Hoa Kỳ. Phái viên Đài BBC tại Hà Nội Clare Arthurs có đã hỏi chuyện Đại Sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Raymond F. Burghardt:
C Arthurs Thưa ông Đại Sứ, lập trường của Việt Nam trong vấn đề Iraq liệu có làm phương hại tới quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ hay không?
Đại sứ Burghardt: Lập trường của Việt Nam trong các vấn đề quốc tế thường là không giống với lập trường của Hoa kỳ. Vấn đề Iraq không phải là lần đầu tiên và chắc sẽ không phải là lần cuối cùng, nhưng đây là một lập trường không trực tiếp ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước.
Việt Nam không phải là thành viên của Hội Đồng Bảo An, và Việt Nam không phải là một trong số những quốc gia mà chúng tôi có nhiều trao đổi về vấn đề Iraq.
Liên hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là một liên hệ mới mẻ. Ở giai đoạn hiện nay, chúng tôi tập trung chính vào những điều như liên hệ kinh tế, hay các chương trình trao đổi giáo dục. Và những điều đó đang tiếp tục.
C Arthurs: Nhưng thưa ông Đại Sứ, Hà Nội đã đặc biệt nói đến hành động gây hấn của Hoa Kỳ. Họ nhắc đến kinh nghiệm chiến tranh Việt Nam. Hẳn những lời nói mạnh mẽ và đầy hằn học về cuộc chiến và về điều mà họ gọi là chủ nghĩa bành truớng đế quốc của Hoa Kỳ là những điều mà Washington cảm thấy khó ghi nhận?
Đại Sứ Burghardt: Tôi xin nói thẳng, tôi không nghĩ là Washington để tâm đến những tuyên bố Việt Nam đưa ra vào lúc này về cuộc chiến ở Iraq. Và tôi không nghĩ là điều tôi nói này làm cho các nhân vật trong chính phủ Việt Nam ngạc nhiên.
Những gì họ nói quả là bực mình, nhưng cũng chẳng có gì là đáng ngạc nhiên. Đây là những lời nói mà họ thường đưa ra và nếu chúng ta so sánh với những tuyên bố mà họ có khả năng đưa ra thì nó còn có thể gay gắt hơn, thành ra tôi nghĩ là không nên phản ứng quá mức trước luận điệu đó.
Tôi nghĩ điều quan trọng hơn là chú tâm vào quan hệ về lâu về dài, và tôi cũng đã nghe các viên chức Việt Nam nói như vậy để cho liên hệ song phương không bị ảnh hưởng lâu dài vì Iraq.
C Arthurs: Nhưng đây không phải là lần đầu tiên. Những vấn đề như cuộc chiến ở Iraq, khuyến cáo của Hoa Kỳ về hội chứng SARS, vấn đề cá ba sa, v.v... Phải chăng đây là những vấn đề khác biệt chính giữa một quốc gia như Việt Nam và Hoa Kỳ?
Đại Sứ Burghardt: Bà đã gom nhiều vấn đề vào với nhau.
C Arthurs: Vâng, nhưng chúng đều có ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước và liệu ông có cách gì để giải tỏa vấn đề chăng?
Đại Sứ Burghardt: Chúng ta phải giải quyết từng vấn đề một. Về vấn đề hội chứng SARS, khuyến cáo của Hoa Kỳ vào lúc này cũng chẳng khác gì khuyến cáo của mọi quốc gia khác. Thực ra tôi còn thấy những khuyến cáo còn mạnh hơn của chúng tôi nữa, thành đó không phải là một vấn đề.
Còn về vấn đề cá ba sa, tất cả mọi nhân vật trong Bộ Thương Mại Việt Nam đều biết là việc buôn bán cá ba sa chỉ là một phần rất nhỏ trong mậu dịch giữa hai nước. Tôi nghĩ thực sự ra kinh nghiệm điều đình này là tốt cho Việt Nam.
Tôi cũng nghĩ người ta có khuynh hướng coi vấn đề mậu dịch là một vấn đề chính trị. Đó có lẽ là một điều nên vượt qua trong thái độ đối với vấn đề mậu dịch.
Tôi tin chắc là rồi khi Việt Nam hội nhập nhiều hơn với cộng đồng quốc tế rồi họ sẽ gặp những vấn đề, không phải chỉ với Hoa Kỳ mà còn với Liên Hiệp Âu châu hay với Canada, thì lúc đó sẽ rõ đó chỉ là những vấn đề bình thường trong quan hệ mậu dịch.
C Arthurs: Ông vừa nói đến vấn đề cá ba sa, thế đã có giải quyết gì chưa về vấn đề liệu Việt Nam có một nền kinh tế thị trường hay không?
Đại Sứ Burghardt: Trong việc giải quyết các trường hợp bán phá giá, mà đó chính là trường hợp của vụ cá ba sa, có một số những tiêu chuẩn được định nghĩa rất kỹ để xem một nền kinh tế có phải là kinh tế thị trường hay không.
Đã có một phán xét theo những tiêu chuẩn đó, và trong trường hợp này phán xét nói Việt Nam không phải là một nền kinh tế thị trường. Và hầu hết các nhà kinh tế cũng đồng ý là Việt Nam đang nửa đường đến một nền kinh tế thị trường thật sự.
Tôi nghĩ là Việt Nam nay có đủ thì giờ để nghiên cứu kỹ phán quyết đó, và để hiểu là có những điều Việt Nam được hưởng lợi khi được coi như là một nền kinh tế không phải là kinh tế thị trường.(bbc)
C Arthurs Thưa ông Đại Sứ, lập trường của Việt Nam trong vấn đề Iraq liệu có làm phương hại tới quan hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ hay không?
Đại sứ Burghardt: Lập trường của Việt Nam trong các vấn đề quốc tế thường là không giống với lập trường của Hoa kỳ. Vấn đề Iraq không phải là lần đầu tiên và chắc sẽ không phải là lần cuối cùng, nhưng đây là một lập trường không trực tiếp ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước.
Việt Nam không phải là thành viên của Hội Đồng Bảo An, và Việt Nam không phải là một trong số những quốc gia mà chúng tôi có nhiều trao đổi về vấn đề Iraq.
Liên hệ giữa Việt Nam và Hoa Kỳ là một liên hệ mới mẻ. Ở giai đoạn hiện nay, chúng tôi tập trung chính vào những điều như liên hệ kinh tế, hay các chương trình trao đổi giáo dục. Và những điều đó đang tiếp tục.
C Arthurs: Nhưng thưa ông Đại Sứ, Hà Nội đã đặc biệt nói đến hành động gây hấn của Hoa Kỳ. Họ nhắc đến kinh nghiệm chiến tranh Việt Nam. Hẳn những lời nói mạnh mẽ và đầy hằn học về cuộc chiến và về điều mà họ gọi là chủ nghĩa bành truớng đế quốc của Hoa Kỳ là những điều mà Washington cảm thấy khó ghi nhận?
Đại Sứ Burghardt: Tôi xin nói thẳng, tôi không nghĩ là Washington để tâm đến những tuyên bố Việt Nam đưa ra vào lúc này về cuộc chiến ở Iraq. Và tôi không nghĩ là điều tôi nói này làm cho các nhân vật trong chính phủ Việt Nam ngạc nhiên.
Những gì họ nói quả là bực mình, nhưng cũng chẳng có gì là đáng ngạc nhiên. Đây là những lời nói mà họ thường đưa ra và nếu chúng ta so sánh với những tuyên bố mà họ có khả năng đưa ra thì nó còn có thể gay gắt hơn, thành ra tôi nghĩ là không nên phản ứng quá mức trước luận điệu đó.
Tôi nghĩ điều quan trọng hơn là chú tâm vào quan hệ về lâu về dài, và tôi cũng đã nghe các viên chức Việt Nam nói như vậy để cho liên hệ song phương không bị ảnh hưởng lâu dài vì Iraq.
C Arthurs: Nhưng đây không phải là lần đầu tiên. Những vấn đề như cuộc chiến ở Iraq, khuyến cáo của Hoa Kỳ về hội chứng SARS, vấn đề cá ba sa, v.v... Phải chăng đây là những vấn đề khác biệt chính giữa một quốc gia như Việt Nam và Hoa Kỳ?
Đại Sứ Burghardt: Bà đã gom nhiều vấn đề vào với nhau.
C Arthurs: Vâng, nhưng chúng đều có ảnh hưởng đến quan hệ giữa hai nước và liệu ông có cách gì để giải tỏa vấn đề chăng?
Đại Sứ Burghardt: Chúng ta phải giải quyết từng vấn đề một. Về vấn đề hội chứng SARS, khuyến cáo của Hoa Kỳ vào lúc này cũng chẳng khác gì khuyến cáo của mọi quốc gia khác. Thực ra tôi còn thấy những khuyến cáo còn mạnh hơn của chúng tôi nữa, thành đó không phải là một vấn đề.
Còn về vấn đề cá ba sa, tất cả mọi nhân vật trong Bộ Thương Mại Việt Nam đều biết là việc buôn bán cá ba sa chỉ là một phần rất nhỏ trong mậu dịch giữa hai nước. Tôi nghĩ thực sự ra kinh nghiệm điều đình này là tốt cho Việt Nam.
Tôi cũng nghĩ người ta có khuynh hướng coi vấn đề mậu dịch là một vấn đề chính trị. Đó có lẽ là một điều nên vượt qua trong thái độ đối với vấn đề mậu dịch.
Tôi tin chắc là rồi khi Việt Nam hội nhập nhiều hơn với cộng đồng quốc tế rồi họ sẽ gặp những vấn đề, không phải chỉ với Hoa Kỳ mà còn với Liên Hiệp Âu châu hay với Canada, thì lúc đó sẽ rõ đó chỉ là những vấn đề bình thường trong quan hệ mậu dịch.
C Arthurs: Ông vừa nói đến vấn đề cá ba sa, thế đã có giải quyết gì chưa về vấn đề liệu Việt Nam có một nền kinh tế thị trường hay không?
Đại Sứ Burghardt: Trong việc giải quyết các trường hợp bán phá giá, mà đó chính là trường hợp của vụ cá ba sa, có một số những tiêu chuẩn được định nghĩa rất kỹ để xem một nền kinh tế có phải là kinh tế thị trường hay không.
Đã có một phán xét theo những tiêu chuẩn đó, và trong trường hợp này phán xét nói Việt Nam không phải là một nền kinh tế thị trường. Và hầu hết các nhà kinh tế cũng đồng ý là Việt Nam đang nửa đường đến một nền kinh tế thị trường thật sự.
Tôi nghĩ là Việt Nam nay có đủ thì giờ để nghiên cứu kỹ phán quyết đó, và để hiểu là có những điều Việt Nam được hưởng lợi khi được coi như là một nền kinh tế không phải là kinh tế thị trường.(bbc)