Theo sau phán quyết đầu tiên của Bộ Thương mại Hoa Kỳ về việc Việt Nam bán phá giá cá da trơn vào thị trường nước này, các doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản Việt Nam đã ngừng việc bán mặt hàng cá fillet đông lạnh vào Mỹ.

Tuy phán quyết cuối cùng sẽ chỉ được đưa ra vào tháng 6 tới, thế nhưng các nhà sản xuất Việt Nam đang phải tìm kiếm thị trường tiêu thụ mới cho mặt hàng cá basa và cá tra. Một số người cho rằng, câu trả lời có thể nằm ở chính thị trường nội địa, nếu được đầu tư marketing đúng mức.

Thị trường nội địa

Những ngày giáp Tết, các siêu thị tại TP Hồ Chí Minh đông đúc người đi mua sắm. Nhiều người tinh ý nhận thấy rằng, năm nay ngoài những món thủy sản thông thường như cá thu, cá mực, tôm, thì mặt hàng cá ba sa cũng được tung ra bán rộng rãi ở các quầy thực phẩm.

Chị Kim Chi, nhân viên bộ phận nhập hàng siêu thị Cora, siêu thị lớn nhất miền Nam, cho biết: "Siêu thị có bán mặt hàng cá basa và bán khá chạy. Người tiêu dùng nói rằng loại cá này ngon".

Một số công ty buôn bán thủy hải sản, bên cạnh mặt hàng cá tươi và đông lạnh còn đưa ra nhiều mặt hàng cá basa đã qua sơ chế thành món ăn các kiểu nhằm thu hút khách hàng.

Công ty xuất nhập khẩu thủy sản An Giang (Agifish) là một trong số các công ty như vậy.

Chủ động tìm lối ra

Ông Ngô Phước Hậu, giám đốc công ty cho biết rằng từ khi có những khó khăn trong việc xuất khẩu vào Hoa Kỳ là thị trường chủ lực trong những năm qua.

Agifish đang tích cực tìm kiếm thị trường cho cá tra và cá basa sản xuất tại Việt Nam.

Ông Hậu nói: "Các doanh nghiệp đang cố gắng mở rộng thị trường nội địa, coi đây là hướng đi đúng đắn và lâu dài. Với 80 triệu dân thì khả năng tiêu thụ hàng rất lớn."

"Công ty chúng tôi hiện nay tung ra khoảng 40 mặt hàng cá đã chế biến bán tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, và các địa phương trong cả nước. Ngoài ra thì chúng tôi cũng đang mở các thị trường khác ngoài Mỹ như Mexico, Canada, Nga, Ðông Âu...".

Lượng tiêu thụ nội địa của Agifish trong ba tháng lên tới 4 tỷ đồng, tức là vào khoảng 300 ngàn đôla.

Tuy rằng chỉ là một phần nhỏ trong doanh số lên tới 30 triệu đôla mà công ty bán ra mỗi năm cho các mặt hàng cá da trơn, nhưng Agifish hy vọng đây là một cách giải quyết cho những khó khăn mà họ cũng như nông dân sản xuất cá đang phải đối mặt.

Ảnh hưởng giới sản xuất

Từ sau khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ đưa ra kết luận sơ bộ về việc doanh nghiệp Việt Nam bán phá giá cá da trơn hồi cuối tháng 1, các công ty Việt Nam đã phải ngừng xuất khẩu cá fillet đông lạnh sang Mỹ.

Theo luật chống bán phá giá thì thuế suất áp đặt là từ 38% tới 64%, làm cho các nhà nhập khẩu không dám đặt hàng.

Ðiều này đã làm cho không chỉ các công ty xuất khẩu cá như ngồi trên đống lửa, mà nông dân nuôi trồng các loại cá này cũng lo lắng, không biết rồi sản phẩm làm ra sẽ bán cho ai.

Việt Nam cho tới nay vẫn luôn khẳng định là mình không bán phá giá cá da trơn. Bộ trưởng Thương mại Việt Nam Vũ Khoan ngày hôm qua thứ Tư cũng cả quyết với các nhà báo rằng giá cá Việt Nam hạ là do chi phí sản xuất thấp.

Biện pháp tạm thời

Nhà nước Việt Nam đã đưa ra một số liệu pháp tức thời, như trợ giúp vốn cho các công ty mua gom cá của nông dân, bảo đảm giá trần để nông dân đỡ bị thiệt thòi.

Thế nhưng những biện pháp này cũng chỉ là tạm thời, trong thời gian chờ phán quyết cuối cùng của phía Mỹ.

Ông Ngô Phước Hậu nói rằng, nếu trường hợp xấu nhất là Việt Nam bị quyết định đánh thuế chống bán phá giá vào tháng 6 tới, thì nông dân cần được chuẩn bị để chuyển hướng kịp thời.

Ông Hậu nói: "Tạm thời thì chúng tôi vẫn đảm bảo tiêu thụ cho nông dân để họ không bị thiệt thòi.

Thế nhưng trong trường hợp xấu nhất xảy ra, thì chúng tôi khuyên nông dân nuôi ít lại, giãn ra, và nuôi những loại cá khác không phải lá cá tra và cá basa, như rô phi chẳng hạn".

Thế nhưng dù có tiếp tục theo đuổi vụ kiện khó khăn này thì các doanh nghiệp Việt Nam vốn nổi tiếng mềm dẻo cũng đang ngó quanh để tìm kiếm khách hàng.

Các tờ tạp chí phụ nữ xuất bản trong nước bắt đầu hướng dẫn nấu các món ăn từ cá basa. Và các nhà hàng cũng bắt đầu cho cá basa vào thực đơn của mình.

Ông Ðỗ Ðình Ðược, đầu bếp trưởng nhà hàng Vạn Xuân nổi tiếng ở Hà Nội cho biết: "Cá basa làm được nhiều món, gỏi, hấp, nướng, kho... Kho cũng có nhiều kiểu: kho dứa, kho thường."

"Tất nhiên mỗi loại cá có một hương vị nhưng các món ăn từ cá basa được nhiều khách thích. Có món mùi thơm như mùi cá hồi vậy".

Hy vọng người khó tính nhất cũng không ngại thử qua các món chế biến từ cá basa. (BBC)