Hoàng hậu Silvia

Quốc vương Carl thập lục (XVI) Gustaf và hoàng hậu Silvia của Thụy Điển sẽ bắt đầu chuyến thăm chính thức tới VN vào thứ Hai. Chuyến đi là để đáp lại lời mời của chủ tịch nước VN, ông Trần Đức Lương, và sẽ là chuyến thăm duy nhất của người đứng đầu gia đình hoàng tộc tới VN trong thời gian trị vì của ngài.

Đài BBC đã điện thoại hỏi ông Ramses Amer, nghiên cứu gia người Thụy điển, người thông thạo mối quan hệ giữa hai nước, và được ông cho biết:

Ramses Amer(R.A.) Gia đình hoàng tộc là người đứng đầu thể chế quân chủ lập hiến tại Thụy điển, điều này có nghĩa rằng họ không có thực quyền.

Cũng có thể nói rằng nhà vua là nguyên thủ quốc gia trên danh nghĩa và thường tham gia các hoạt động như khai mạc quốc hội, ký thành luật các văn bản do thủ tướng đề nghị. Ngài không can thiệp một tý nào vào tiến trình chính trị ở Thụy điển.

BBC Thế vậy ông đánh giá chuyến thăm của gia đình hoàng tộc tới VN như thế nào?

R.A. Tôi cho rằng đây là một phần của quan hệ ngoại giao bình thường giữa hai nước mà qua đó các nguyên thủ quốc gia trao đổi các chuyến thăm viếng lẫn nhau.

Theo tôi thì lời mời quốc vương được đưa ra trong chuyến thăm Thụy điển gần đây của chủ tịch nhà nước VN, ông Trần Đức Lương.

Và có một nguyên tắc xử thế của nền quân chủ lập hiến ở Thụy điển đó là quốc vương, hay hoàng hậu chỉ đến thăm quốc gia đó một lần trong thời gian trị vì ngôi báu.

BBC do vậy chuyến thăm của họ lần này vô cùng quan trọng cho VN, ông nghĩ sao?

R.A. Vâng đúng vậy đó, đây có lẽ là lần duy nhất mà quốc vương Thụy Điển sẽ đi thăm VN

BBC Vậy theo ông thì chuẩn bị chuyến đi như thế này mất bao nhiêu thời gian, về phía Thụy Điển (TĐ) ?

R.A. Tôi cho là cũng phải mất thời gian. Hãy nhìn vào mối quan hệ tương đối thân cận giữa VN và TĐ.

Trong thời gian VN bị thế giới cô lập vì cuộc chiến tại Campuchia, TĐ là nước phương Tây duy nhất còn duy trì viện trợ cho VN, thì thực tế một số người sẽ có thái độ ngạc nhiên là tại sao cho đến bây giờ mới có chuyến thăm này.

Tôi chỉ có thể giải thích là hoàng gia Thụy điển đặt các ưu tiên khác nhau trong quan hệ đối ngoại. Nếu về tháng quan trọng cho VN, quí vị có thể nghĩ rằng chuyến đi tới VN nên được tiến hành trong tháng Tư, thế nhưng họ cũng cần phải tính đến những công việc khác.

Cạnh đó còn phụ thuộc vào mức độ các chuyến đi của VN sang Thụy điển, vì nếu như chúng ta có chuyến đi của chủ tịch nhà nước VN sang TĐ, thì ông này sẽ mời nhà vua sang thăm VN. Tức là cũng phải có mức độ trao qua, đổi lại.

BBC Thế vậy ông có cho rằng chuyến thăm của gia đình hoàng gia sang VN mang tính chất hình thức và lễ nghi nhiều hơn, chứ không đi vào thực chất?

R.A. Vâng ông có thể nói như thế. Vì hiến pháp qui định quốc vương là người đứng đầu nhà nước trên danh nghĩa, còn điều hành đất nước là do thủ tướng quyết định.

Nhà vua thăm VN không phải là ký hiệp định. Các đàm phán về thương mại, mậu dịch, hay viện trợ sẽ do thành viên của chính phủ Thụy điển quyết định. Theo cái nhìn này thì nếu như thủ tướng TĐ sang Việt Nam, sự kiện này sẽ có ý nghĩa lớn hơn nhiều.

Thế nhưng cũng phải nói rằng chuyến thăm của gia đình hoàng tộc sang VN là sự tái khẳng định, hay là thể hiện của thực tế là TĐ có mối quan hệ tốt với VN, và qua đó cái tên Vn sẽ có dịp được nói tới nhiều ở TĐ trong chuyến thăm của quốc vương.

Tôi có thể nói là không có thủ đô phương Tây nào mà lại có nhiều người tham dự vào phong trào chống chiến tranh ở VN hồi thập niên 1960, 1970 như tại Stockholm.

Chúng ta cũng đã có thời hàng ngàn chuyên gia TĐ làm việc tại VN tại các công trình lớn như giấy Bãi Bằng, hay viện Nhi Hà nội. Còn về viện trợ của TĐ cho VN, dù bây giờ giảm so với trước, nhưng trong nhiều năm qua, nó mang tính biểu tượng, và sự hậu thuẫn về chính trị đối VN.

Giờ đây dù cho TĐ không còn đóng vai trò quan trọng về kinh tế và an ninh trong vùng như trước nữa, thì tôi tin rằng chuyến đi vẫn được dùng để đánh giá mực độ gần gũi trong quna hệ VN – TĐ.

BBC Thế liệu có chuyện là quốc vương và hoàng hậu sẽ bàn về các dự án viện trợ của TĐ cho VN hay không ?

R.A. Không có chuyện đó đâu, vì đây chỉ là chuyến đi thăm hữu hảo thôi. Nhưng quan trọng theo tôi là ai đi cùng với quốc vương và người này sẽ tiếp xúc với VN để bàn cụ thể về những vấn đề song phương.

Tôi được biết là ngoại trưởng TĐ sẽ tháp tùng chuyến đi này và người ta chờ đợi là ông ta sẽ ký hiệp định hợp tác song phương, ví dụ như các khoản viện trợ cho VN

BBC Câu hỏi tôi muốn dành cho ông là thế theo ông phía VN nên dùng chuyến đi này như thế nào để thúc đẩy hình ảnh của họ tại TĐ ?

R.A. Tôi có thể nói rằng tôi chưa nghe thấy sáng kiến hay đề nghị gì từ phía sứ quán của VN ở đây để nhắc tới chuyến đi này.

Tuy nhiên tôi chắc rằng họ sẽ dùng chuyến đi này trong các cuộc gặp thường niên của họ với các hội đoàn chính phủ và phi chính phủ tại TĐ để nhắc tới mối quan hệ hữu hảo giữa hai nước. Tôi chắc là trên truyền thông Việt ngữ chuyến đi này sẽ được nói tới nhiều.

BBC Nhiều hơn trên truyền thông TĐ, thưa ông?

R.A Tôi tin rằng thế nào cũng sẽ có phóng viên của TĐ đi cùng. Chắc chắn sẽ có bản tin, hay hình ảnh của hoạt động của quốc vương tại VN trên truyền thông TĐ.

Chắc cũng sẽ có các nhóm truyền hình đi theo. Thậm chí trước chuyến đi chúng ta có thể sẽ xem được một số tường thuật về VN, không chỉ về chuyến thăm, mà còn là dịp để họ nhắc đến một số thay đổi về kinh tế và xã hội tại VN.

Chắc chắn tôi tin là chuyến đi sẽ tạo điều kiện cho truyền thông hai nước tường thuật về mỗi nước của nhau, vâng chắc chắn là như vậy.(BBC)