Một nửa trong số 48 cột gỗ lim bị mối mọt đục rỗng, không còn sức chống đỡ. Mái ngói và toàn bộ vì kèo sụm dần xuống. Bảy cột cái bên trái đình (chu vi hơn 2 m, cao hơn 5 m) bị mục chân lẹm sâu hơn nửa. Mái ngói nghiêng, vỡ tung cả một đoạn tường diềm đầu hồi.

Đó là hiện trạng ngôi đình cổ 300 năm tuổi ở xã Cao Thượng (Tân Yên, Bắc Giang), vốn nổi tiếng với nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc và phong thủy kinh điển của đình làng Việt Nam.

Đình Cao Thượng nằm trong số 12 ngôi đình được dựng vào nửa sau thế kỷ 17 trên toàn miền bắc, thờ thần Cao Sơn Quý Minh. Ngoài kiến trúc, phần giá trị đặc trưng nhất của công trình là các mảng phù điêu chạm lộng trên ván bưng, kèo xà và các ô bụng lợn. Không có ngôi đình nào chạm nhiều tổ hợp rồng và người như Cao Thượng. Hình tiên cưỡi rồng to - nhỏ, lân, hổ với đủ mọi tư thế bay ngang - dọc... toàn bộ được chạm khắc uốn lượn kỳ ảo nâng bổng toàn bộ khung vì kèo.

Di tích văn hóa đã được xếp hạng quốc gia này đang được "gìn giữ" không hơn gì một nhà kho. Tuy đình được xây gạch bó vỉa xung quanh và có tường bao ngoài, nhưng người ta đã trồng đủ loại cây đến sát sân đình; phía ngoài thì xương rồng, dứa dại, rau muống; trong sân thì xoan, chuối và tre. Gian giữa đình, chỗ nền gạch, chỗ toàn đất nện đầy vết gà bới, tường vữa vỡ lem nhem. Không một cửa sổ nào có cánh, gió thổi vào đình như ngoài bãi rộng.

Các bậc cao niên xã cho biết, hàng cột bên trái đình bị hỏng do trước đây, người ta định dựng một cái bục sân khấu để làm hội trường xã. Họ xây gạch rồi đổ đất cao lên 70 cm. Đến khi dỡ ra, chân cột đã bị ngấm ẩm, từ đó mục dần. Năm 1994, Quỹ văn hóa Việt Nam - Thụy Điển đầu tư 2.000 USD để cải tạo đình nhưng chỉ đủ đảo lại mái ngói.
(Theo báo Thể thao - Văn hóa)