Cerith Gardiner của tạp chí Aleteia, ngày 27/10/2026, cho biết: Năm thế kỷ sau khi nước Anh cắt đứt quan hệ với Rome, việc trao đổi các tước hiệu danh dự giữa Đức Giáo Hoàng Leo XIV và Vua Charles III đang làm sống dậy một phần lịch sử Kitô giáo chung giữa hai bên.
Có lẽ Vua Henry VIII sẽ phải “đảo lộn trong nấm mồ” trước tin tức mới nhất từ Lâu đài Windsor! Gần 500 năm sau khi vị vua nước Anh cắt đứt quan hệ với Rome, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã chấp nhận một tước hiệu danh dự tại Nhà nguyện Thánh George, với sự tán thành nồng nhiệt từ Vua Charles III.
Đáng chú ý hơn nữa, Đức Giáo Hoàng sẽ có một chiếc ghế dành riêng cho ngài tại Windsor, trong khi Nhà vua cũng được trao đặc quyền tương tự tại một trong những đại vương cung thánh đường của Giáo hoàng ở Rome. Xét đến sự rạn nứt sâu xa giữa Hoàng gia Anh và Tòa thánh vào thế kỷ 16, đây quả là một bước ngoặt đầy ấn tượng.
Tuy nhiên, sự trao đổi này không chỉ đơn thuần là vấn đề sắp xếp chỗ ngồi trong nhà thờ. Đức Giáo Hoàng Leo đã nhận tước hiệu “liên huynh” (Confrater) của Hội đồng Nhà nguyện Thánh George, trong khi Vua Charles cũng được trao tước hiệu tương tự tại Đại vương cung thánh đường và Tu viện Thánh Phaolô Ngoại thành (St Paul Outside the Walls) trong chuyến thăm Vatican năm ngoái. Việc trao đổi các tước hiệu này đã được công bố vào dịp đó. Điện Buckingham mô tả những vinh dự dành cho nhau này phản ánh “sự tôn trọng sâu sắc” và “mong muốn chung về sự hiệp nhất Kitô giáo”, mở ra một chương mới nồng ấm hơn cho mối quan hệ đã kéo dài hàng thế kỷ, và có lẽ còn là một dấu hiệu của niềm hy vọng.
Để hiểu rõ tầm quan trọng của cử chỉ này, cần nhớ rằng mối quan hệ giữa Windsor và Rome đã bắt đầu từ rất lâu trước khi Vua Henry VIII quyết định tự mình giải quyết mọi việc – cụ thể là từ gần 700 năm trước. Khi Edward III thành lập Trường St George (College of St George) vào năm 1348, nước Anh vẫn theo Công Giáo, và Tòa thánh Vatican đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập định chế mới này. Năm 1350, Đức Giáo Hoàng Clement VI đã cho phép Nhà vua soạn thảo các quy chế cho trường; tiếp đó, vào năm 1351, một đặc quyền từ Tòa thánh đã giúp xác lập vị thế giáo hội đặc biệt cho nhà nguyện này.
Ngày nay, Nhà nguyện St George là một trong những công trình tôn giáo dễ nhận diện nhất gắn liền với chế độ quân chủ Anh. Đây là nơi gắn kết về mặt tâm linh với Huân chương Garter (Order of the Garter), đồng thời là địa điểm tổ chức các đám cưới và tang lễ hoàng gia. Chắc hẳn bạn vẫn còn nhớ đây là nơi an nghỉ cuối cùng của Nữ hoàng Elizabeth II, cũng như là nơi diễn ra hôn lễ giữa Hoàng tử Harry và Meghan Markle (khi đó).
Tuy nhiên, lịch sử của nhà nguyện này cũng phản ánh sự thay đổi trong bản sắc tôn giáo của nước Anh. Việc Henry VIII cắt đứt quan hệ với Rome vào năm 1534 đã đặt dấu chấm hết cho truyền thống hoàng gia Công Giáo kéo dài hàng thế kỷ, dù rất may là bản thân Nhà nguyện St George vẫn tồn tại qua thời kỳ Cải cách. Đáng tiếc thay, mối quan hệ khăng khít giữa Hoàng gia Anh và Tòa thánh đã trở thành nạn nhân của một cuộc biến động tôn giáo mà hệ quả vẫn còn hiện hữu đến tận ngày nay.
Vị trí danh dự mới dành cho Đức Thánh Cha là cách thức hoàn hảo để kết nối lại Windsor với một phần lịch sử từ trước thời kỳ Cải cách, mà không làm ảnh hưởng đến bản sắc Anh giáo của nhà nguyện, cũng như không hàm ý rằng những khác biệt giữa hai Giáo hội đã hoàn toàn biến mất.
Một chuyến thăm hoàng gia với những hệ quả lâu dài
Nền tảng cho bước tiến mới này đã được đặt ra từ một năm trước, vào ngày 23 tháng 10 năm 2025, khi Vua Charles và Hoàng hậu Camilla đến thăm Vatican. Tại đây, Nhà vua đã cùng Đức Giáo Hoàng Leo cầu nguyện trong một buổi lễ đại kết tại Nhà nguyện Sistine.
Bản thân buổi lễ này đã là một khoảnh khắc vô cùng đặc biệt. Sau nhiều thế kỷ chia tách, người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo và Giáo hội Anh giáo đã cùng cầu nguyện dưới những tác phẩm tuyệt tác của Michelangelo. Không gian này từng chứng kiến biết bao thăng trầm trong lịch sử Giáo hội, nhưng sự kiện lần này mang một ý nghĩa khác biệt: hai nhà lãnh đạo Kitô giáo cùng tìm kiếm phương thức để đưa cộng đồng của họ xích lại gần nhau hơn.
Và chuyến thăm này vẫn chưa dừng lại ở đó, tiếp tục mang đến những bất ngờ khác. Tại Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành, Vua Charles đã được chào đón với tư cách là "Liên huynh Hoàng gia" (Royal Confrater), qua đó khôi phục mối quan hệ giữa các quân chủ Anh và vương cung thánh đường này — một mối quan hệ vốn đã tồn tại từ rất lâu trước khi Henry VIII khiến mọi chuyện trở nên phức tạp. Để đánh dấu sự kiện này, một chiếc ghế đặc biệt mang huy hiệu của Nhà vua đã được đặt bên cạnh các dãy ghế dành cho tu sĩ, trên đó khắc dòng chữ Ut unum sint — nghĩa là "Để chúng nên một" — trích từ lời cầu nguyện của Chúa Kitô cho sự hiệp nhất các Kitô hữu.
Không chịu thua kém, tại Lâu đài Windsor, người ta cũng đang dành một vị trí cho Đức Giáo Hoàng. Với sự chấp thuận của Vua Charles cùng sự ủng hộ từ Tổng giám mục Canterbury, Đức Giáo Hoàng đã nhận tước hiệu "Liên huynh Giáo hoàng" (Papal Confrater) tại Nhà nguyện Thánh George, kèm theo một chiếc ghế dành riêng cho ngài. (Thật khó mà hình dung Henry VIII sẽ nghĩ gì nếu biết một vị Giáo hoàng được trao vị trí danh dự ngay tại nơi ông từng thường xuyên lui tới, nhất là khi điều đó lại nhận được sự tán thành hoàn toàn từ người kế vị ngai vàng của ông!)
Tất nhiên, chẳng ai dám gợi ý rằng hai Giáo hội đã đột ngột giải quyết xong năm thế kỷ bất đồng về thần học. Vua Charles vẫn là Thống đốc Tối cao của Giáo hội Anh, Đức Giáo Hoàng Leo vẫn là người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo, và phong trào Cải cách tôn giáo chắc chắn sẽ không chỉ còn là chuyện quá khứ trong sách sử. Tuy nhiên, thái độ sẵn sàng tôn vinh di sản Ki-tô giáo chung – thay vì chỉ tập trung vào những khác biệt – đánh dấu một sự thay đổi đáng hoan nghênh trong cách tiếp cận.
Không chỉ dừng lại ở phép lịch sự
Thông báo chính thức mô tả sự kiện này là dịp để tôn vinh “những gì gắn kết thay vì những gì chia rẽ” người Công Giáo và tín đồ Anh giáo; một tinh thần đặc biệt đáng quý trong bối cảnh thế giới ngày càng trở nên phân cực và đầy biến động. Suy cho cùng, nếu hai nhóm từng có năm thế kỷ bất đồng vẫn có thể tìm thấy điểm chung để cùng kỷ niệm, thì đó hẳn là tia hy vọng cho tất cả chúng ta.
Tổng giám mục Richard Moth, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công Giáo Anh và xứ Wales, gọi việc Đức Giáo Hoàng Leo trao tặng chiếc ghế là một “biểu tượng của hy vọng”. Khi nhắc lại thông điệp trên chiếc ghế dành cho Vua Charles tại Rome, ngài cho thấy sự kiện này mang ý nghĩa vượt xa các nghi thức hoàng gia thông thường.
Những chiếc ghế không phải là dấu hiệu duy nhất của tình hữu nghị được khơi dậy này. Vào mùa thu năm nay, Vua Charles dự kiến sẽ tham dự lễ khánh thành một bức tranh khảm Chúa Kitô (theo phong cách Cefalù) tại Nhà nguyện St George – món quà mà Đức Giáo Hoàng Leo đã trao tặng trong chuyến thăm Vatican năm ngoái. Bức tranh khảm này sẽ được đặt tại lối đi phía Nam của khu vực ca đoàn (South Quire Aisle), mang một chút hơi thở của vùng Sicily đến ngay trung tâm Windsor, đồng thời viết tiếp một chương mới cho ngôi nhà nguyện vốn có cội nguồn Công Giáo từ gần bảy thế kỷ trước.
Thật khó để không nhận ra nét trào phúng thú vị khi chứng kiến một mối quan hệ – từng gắn liền với các lệnh rút phép thông công, sự phản kháng từ hoàng gia và những biến động tôn giáo dữ dội – nay lại được thể hiện qua các tước hiệu danh dự, những món quà đầy tinh tế và việc trao đổi những chiếc ghế. Nhưng có lẽ, chính điều đó lại làm cho những cử chỉ này trở nên đặc biệt. Cả Vua Charles lẫn Đức Giáo Hoàng Leo đều không hề phủ nhận phong trào Cải cách, cũng không giả vờ rằng người Công Giáo và tín đồ Anh giáo đã đột ngột giải quyết xong mọi bất đồng. Họ chỉ đơn giản chọn cách không để những khác biệt đó trở thành tiếng nói quyết định cuối cùng.
Và sau gần 500 năm tranh cãi về vị thế của mỗi bên, hình ảnh một vị Giáo hoàng có chỗ đứng tại Windsor, cùng một vị Vua có chỗ đứng tại Rome, thực sự là một điều đáng để mỉm cười.