Theo các báo cáo, lính canh tại nhà tù nơi Jimmy Lai đang bị giam giữ đã tổ chức các buổi diễn tập để chuẩn bị cho khả năng ông qua đời trong tù. Một báo cáo ngày 15 tháng 9 của Ủy ban vì Tự do Hương Cảng, gọi tắt là CFHKF cho biết Jimmy Lai, 78 tuổi, bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với con người.

Con gái của ông Lai, Claire Lai, nói với tờ Catholic Herald rằng gia đình ông "vô cùng lo lắng" về cha mình, người sẽ đón sinh nhật lần thứ 79 trong tù.

"Đây sẽ là sinh nhật thứ bảy của cha tôi trong tù trong khi sức khỏe ngày càng suy yếu. Chúng tôi hy vọng chính quyền sẽ làm điều công bằng và chính trực duy nhất ở đây và trả tự do cho cha chúng tôi trở về với gia đình", cô nói.

Jimmy Lai, một công dân Anh theo đạo Công Giáo, người điều hành tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily, đã bị "giam giữ trong tình trạng gần như biệt lập hoàn toàn kể từ tháng 12 năm 2020". Năm 2026, ông bị kết án 20 năm tù giam tại một nhà tù an ninh tối cao, và mắc nhiều vấn đề sức khỏe bao gồm tiểu đường và bệnh tim, điều này được mô tả như một bản án chung thân.

CFHKF đưa tin rằng các nhà chức trách "từ chối cho phép khám nghiệm y tế độc lập" bất chấp tình trạng sức khỏe nghiêm trọng của ông Lai. Báo cáo lưu ý rằng sức khỏe của ông Lai đã "suy giảm nghiêm trọng" trong thời gian bị giam giữ. "Các nguồn tin đáng tin cậy cho biết lính canh nhà tù thậm chí đã diễn tập các thủ tục cho trường hợp ông tử vong trong trại giam", báo cáo cho biết.

Bản báo cáo cũng lưu ý rằng báo cáo y tế được đệ trình lên tòa án đã bị chỉnh sửa rất nhiều, và các báo cáo y tế định kỳ trước đây được cung cấp cho gia đình Lai đã ngừng lại sau khi họ công khai về tình trạng sức khỏe suy giảm của ngài.

"Lai đang bị giam giữ tại nhà tù Stanley, một cơ sở an ninh tối đa, nơi giam giữ 2.169 người so với sức chứa thiết kế là 1.511 người tính đến ngày 31 tháng 3 năm 2026 – tỷ lệ lấp đầy là 143%. Theo lời kể của gia đình và các nguồn tin được nhà tù xác nhận, Lai bị giam trong một phòng giam không có cửa sổ trên một tầng trống trải của nhà tù, chỉ có thể đọc sách nhờ ánh sáng từ hành lang và trải qua khoảng 23 giờ mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc với người khác", báo cáo cho biết.

"Ông ấy chỉ được phép tập thể dục khoảng 50 phút mỗi ngày trong một khu vực có rào chắn rộng 4,8 mét vuông. Khi ông được di chuyển trong nhà tù, lính canh sẽ dọn dẹp khu vực xung quanh và dựng bạt che. Ngay cả phòng thăm viếng cũng được dọn trống trong thời gian gia đình đến thăm để ngăn người khác nhìn thấy ông."

Là một người Công Giáo mộ đạo, ông Lai cũng nhiều lần bị từ chối rước lễ và chăm sóc mục vụ thường xuyên. Thay vì cho phép tiếp cận y tế và mục vụ độc lập, CFHKF báo cáo rằng chính phủ chỉ tuyên bố ông nhận được "sự chăm sóc thích hợp".

Báo cáo nêu rõ: "Các nhà tù ở Hương Cảng không còn đơn thuần là nơi trừng phạt nữa. Chúng đã trở thành công cụ kiểm soát chính trị và hăm dọa."

"Tại hội nghị thượng đỉnh Tổng thống Trump-Tập Cận Bình vào tháng 9 năm 2026, vụ việc của Lai nên là một phép thử quan trọng cho bất kỳ sự hiểu biết nghiêm chỉnh nào với Bắc Kinh. Các nền dân chủ nên yêu cầu thả các tù nhân chính trị của Hương Cảng, quyền tiếp cận độc lập vào các nhà tù và trách nhiệm giải trình đối với các hành vi tra tấn, tử vong trong giam giữ và các hành vi lạm dụng được thực hiện dưới danh nghĩa ‘an ninh quốc gia’."

Vào tháng 5, Tổng thống Donald Trump đã được hỏi về vấn đề giam giữ ông Lai trước cuộc gặp trước đó của ông với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Sau chuyến thăm cấp nhà nước, Tổng thống Trump nói rằng ông đã nêu vấn đề này, nhưng ông "không cảm thấy lạc quan" về việc ông Lai được thả.

Báo cáo cho biết, tính đến ngày 30 tháng 6 năm 2026, số lượng tù nhân ở Hương Cảng đã đạt 11.101 người, mức cao nhất trong 20 năm, với ít nhất bảy cơ sở giam giữ lớn hoạt động vượt quá công suất thiết kế. Trong năm 2024, có 5.303 vụ vi phạm kỷ luật, một con số kỷ lục, dẫn đến việc giam giữ biệt lập lên đến 28 ngày.

Thêm 879 tù nhân khác bị giam giữ trong điều kiện mà chính phủ gọi là biệt giam "không mang tính trừng phạt", hay "tách biệt khỏi sự giao tiếp xã hội", với gần 42% bị giam giữ lâu hơn một tháng. Biệt giam được định nghĩa trong Quy tắc Mandela, Quy tắc Tối thiểu Tiêu chuẩn của Liên Hiệp Quốc về Đối xử với Tù nhân, là 22 giờ hoặc hơn mỗi ngày mà không có sự tiếp xúc có ý nghĩa với con người. Quy tắc này cấm giam giữ quá 15 ngày liên tiếp.

Source:Catholic Herald