Các tiêu chuẩn chung để thẩm định các dòng tu mới, một đại diện phụ trách đời sống thánh hiến tại mỗi giáo phận, cùng các hợp đồng hoặc biên bản ghi nhớ bao gồm các vấn đề về đào tạo, bình đẳng giới, thù lao và quản lý tài sản. Đồng thời, chuyến thăm *ad limina* cần được chuẩn bị với sự tham gia của toàn thể Giáo hội địa phương, được trải nghiệm như một cuộc "trao đổi ân huệ" trong một cuộc đối thoại không mang tính "một chiều", và chịu sự đánh giá độc lập.
Hôm nay, Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục công bố Báo cáo Cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 6 về duyệt lại các văn kiện liên quan đến mối quan hệ giữa giám mục, đời sống thánh hiến và các hiệp hội giáo hội theo tinh thần truyền giáo hiệp hành đồng nghị; cùng với phần thứ hai – về các chuyến thăm *ad limina* – trong Báo cáo Cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 7 về một số khía cạnh liên quan đến con người và sứ vụ giám mục (tiêu chuẩn chọn ứng viên giám mục, chức năng tư pháp của giám mục, bản chất và tiến trình của các chuyến thăm *ad limina apostolorum*) dưới góc độ truyền giáo hiệp hành đồng nghị. Phần thứ nhất của báo cáo này đã được công bố vào ngày 5 tháng 5.
Đức Thánh Cha đã chỉ đạo công bố các Báo cáo Cuối cùng này nhằm chia sẻ với toàn thể dân Chúa những thành quả của quá trình suy tư và phân định đã được thực hiện, qua đó thể hiện cụ thể một trong những đặc điểm cốt yếu của một Giáo hội hiệp hành: sự minh bạch và trách nhiệm giải trình (xem Tài liệu Cuối cùng, số 97). Hai văn bản này trình bày các đề xuất đã được đệ trình lên Đức Thánh Cha khi các Nhóm hoàn tất công việc của mình. Do đó, đây không phải là những quyết định đã được thông qua, mà là những định hướng để các Bộ hữu trách và Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục chuyển hóa thành các đề xuất thực thi cụ thể trình lên Đức Thánh Cha (xem Thông báo của Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục, ngày 3 tháng 3 năm 2026).
“Hai bản Báo cáo này tuy có vẻ đề cập đến những vấn đề khác nhau, nhưng lại cùng nói lên một điều: không thể có sứ vụ nếu thiếu sự hoán cải trong các mối tương quan. Giữa giám mục và các cộng đoàn tu trì, giữa giám mục và phần dân Chúa được giao phó cho ngài chăm sóc, hay giữa Giáo hội địa phương, các Giáo hội trong cùng một khu vực và Giám mục Rôma, cùng một nguyên tắc được áp dụng: chúng ta lắng nghe nhau, giải trình cho nhau và trao đổi các ân huệ cho nhau. Cả hai văn bản đều đặt trọng tâm vào điều mà Thượng Hội đồng gọi là ‘đồng trách nhiệm dị biệt hóa’ (differentiated co-responsibility),” Đức Hồng Y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, cho biết.
Báo cáo Cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 6
Báo cáo Cuối cùng của Nhóm Nghiên cứu số 6 được soạn thảo nhằm “mang đến cho Đức Thánh Cha những suy tư và đề xuất thực tiễn” liên quan đến nhu cầu cấp thiết phải thúc đẩy một “sự hoán cải trong tương quan” giữa các giám mục, đời sống thánh hiến và các hiệp hội giáo hội – bao gồm các hiệp hội tín hữu, các phong trào giáo hội và các cộng đoàn mới. Mục tiêu là vượt qua những cách tiếp cận thuần túy mang tính chức năng hoặc chỉ dựa trên phẩm trật, để hướng tới những mối tương quan được xây dựng trên sự tin tưởng, lắng nghe lẫn nhau và sự trao đổi ân huệ một cách quảng đại. Điều này đòi hỏi một cam kết cụ thể cho sự biến đổi, cả về mặt nội tâm – nơi con tim và thái độ – lẫn về mặt cơ cấu – trong ngôn ngữ, phương thức và không gian gặp gỡ.
Nhóm nghiên cứu này – hoạt động từ tháng 4 năm 2024 đến tháng 2 năm 2026 và được chia thành ba tiểu ban chuyên đề – đã xây dựng công việc của mình dựa trên sự lắng nghe trực tiếp thông qua các bảng câu hỏi và phỏng vấn với các giám mục, những người sống đời thánh hiến và các vị điều hành các hiệp hội giáo hội. Các kết quả thu được đã được đối chiếu và chỉnh sửa dần, dẫn đến bản tổng hợp cuối cùng mang định hướng thực tiễn.
Các đề xuất được tổ chức xoay quanh ba lĩnh vực: mối tương quan giữa giám mục và đời sống thánh hiến; sự cộng tác giữa Hội đồng Giám mục và Hội đồng các Bề trên Thượng cấp; và mối tương quan giữa các hiệp hội giáo hội với các Giáo hội địa phương.
Trong lĩnh vực đầu tiên, Nhóm đề xuất xây dựng các tiêu chuẩn thần học và pháp lý để phân định việc phê chuẩn các tu hội mới, các hiệp hội đời sống tông đồ và các hình thức đời sống mới nổi; bổ nhiệm một đại diện hoặc đại diện giám mục phụ trách đời sống thánh hiến tại mỗi giáo phận, cùng với các cuộc gặp gỡ thường niên giữa giám mục, người sống đời thánh hiến và Hội đồng các Bề trên Thượng cấp; cũng như sự đồng hành theo tinh thần hiệp hành trong những giai đoạn chuyển tiếp nhạy cảm mà nhiều tu hội đang trải qua – như sự sụt giảm ơn gọi, việc giải thể cộng đoàn và phân chia tài sản – thông qua các chuyến thăm được thiết kế riêng, các không gian đối thoại và sự hỗ trợ về mặt thiêng liêng. Báo cáo cũng kêu gọi thiết lập các hợp đồng hoặc biên bản ghi nhớ bắt buộc giữa các giáo phận và các dòng tu nhằm quy định về công cuộc truyền giáo, công tác đào tạo, bình đẳng giới, chế độ đãi ngộ và quản lý tài sản; đồng thời đi kèm với các ủy ban hòa giải, thời hạn cụ thể và các chỉ số đánh giá trách nhiệm giải trình.
Liên quan đến sự hợp tác giữa Hội đồng Giám mục và Hội đồng các Bề trên Tổng quyền, trước hết, Báo cáo đề xuất rằng các chuyến thăm *ad limina* (thăm Tòa Thánh) cần được cả hai bên cùng phối hợp chuẩn bị, để cuộc đối thoại với Tòa Thánh có thể phản ánh đầy đủ thực trạng đời sống Giáo hội tại một vùng lãnh thổ nhất định. Báo cáo cũng đề xuất các cơ hội cho tình huynh đệ, chẳng hạn như các kỳ tĩnh tâm và dịp kỷ niệm đặc biệt, cũng như các cuộc họp thường niên giữa các Văn phòng Tổng Thư ký để tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau; chương trình đào tạo chung với các chuyên đề về tính hiệp hành, giáo hội học và kỹ năng lãnh đạo được triển khai đồng bộ tại các chủng viện, nhà tập và trung tâm đào tạo; cùng các sáng kiến đa ngành thường niên nhằm phục vụ những vùng ngoại vi. Về mặt cơ cấu, Báo cáo kêu gọi thiết lập các quy trình rõ ràng điều chỉnh sự hợp tác mục vụ và việc sử dụng nguồn lực, sự hiện diện của các đại diện dòng tu trong Hội đồng Giám mục, cũng như sự tham gia đầy đủ của người sống đời thánh hiến và giáo dân vào các cơ quan ra quyết định.
Liên quan đến mối quan hệ giữa các hiệp hội giáo hội và Giáo hội địa phương, Báo cáo kêu gọi làm rõ hơn về mặt thuật ngữ (các hiệp hội tín hữu, các phong trào, các cộng đoàn mới), thông qua việc lắng nghe sâu sắc ý kiến của các điều phối viên và các giám mục – những người có khả năng nhận diện các thách thức và thực tiễn cụ thể. Báo cáo kêu gọi đưa các hiệp hội giáo hội vào một cách có hệ thống trong các kế hoạch mục vụ giáo phận và các cơ quan có sự tham gia của nhiều thành phần – như các cơ quan tham vấn, hội đồng mục vụ và các hội nghị hiệp hành – đồng thời đề xuất phát triển mạng lưới liên kết giữa các hiệp hội để thực hiện các dự án chung, chia sẻ nguồn lực và thúc đẩy sự bổ trợ lẫn nhau giữa các đặc sủng. Trong lĩnh vực đào tạo, Báo cáo đề xuất các chương trình dành cho thành viên hiệp hội về kỹ năng lãnh đạo, quy trình ra quyết định và mối tương quan giữa tự do và sự hiệp thông; đào tạo cho chủng sinh về ơn gọi giáo dân; và đào tạo cho các giám mục về tiềm năng cũng như những đặc điểm riêng biệt của các thực tại giáo hội này. Trên hết, Nhóm nhấn mạnh sự cần thiết phải thay đổi tư duy từ cả hai phía, được vun đắp thông qua sự quen biết cá nhân và các chuyến thăm viếng thường xuyên.
Phần thứ hai của Báo cáo Cuối cùng từ Nhóm Nghiên cứu số 7
Phần thứ hai của Báo cáo Cuối cùng từ Nhóm Nghiên cứu số 7 hướng tới việc mang lại cách hiểu mới và điều chỉnh quy trình cho các chuyến thăm *ad limina* (chuyến thăm Tòa Thánh của các giám mục), phù hợp với Tông hiến *Praedicate Evangelium* của Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Báo cáo nhấn mạnh rằng chuyến thăm này không nên chỉ tập trung vào các vấn đề quản trị nội bộ của Giáo hội địa phương, mà còn cần hỗ trợ sứ mạng mà cộng đồng Kitô hữu được mời gọi thực hiện giữa lòng thế giới; qua đó, chuyến thăm trở thành công cụ phục vụ sự hoán cải truyền giáo trong đời sống mục vụ thường nhật.
Tiêu chuẩn đánh giá được đề xuất là sự hoán cải đạt được trong cơ cấu giáo phận, quy trình ra quyết định và các mối tương quan giữa các chủ thể trong Giáo hội, nhằm hướng tới sự sinh hoa kết trái của sứ mạng. Các đề xuất đặt Chuyến thăm *ad limina* (viếng mộ các Thánh Tông đồ) vào khuôn khổ cuộc đối thoại thường xuyên giữa các Giáo hội địa phương và Tòa Thánh, đồng thời đề cập đến các khâu chuẩn bị, tiến hành và các bước tiếp theo sau chuyến thăm.
Để chuẩn bị cho chuyến thăm, bản Báo cáo khuyến nghị Giám mục giáo phận triệu tập cộng đoàn dân Chúa để, thông qua sự phân định mang tính Giáo hội, họ có thể cùng chịu trách nhiệm tham gia soạn thảo Báo cáo Sơ bộ về tình hình giáo phận; báo cáo này sẽ được gửi tới Tòa Thánh trước khi chuyến thăm diễn ra. Kết quả từ các quy trình tại giáo phận sau đó sẽ được trình bày trước hội nghị các giám mục thuộc Tỉnh Giáo hội hoặc Hội đồng Giám mục. Các giám mục sẽ cùng nhau đánh giá tình hình giáo phận của mình với mục đích tăng cường sự cộng tác mục vụ và hoạch định chung, cũng như cung cấp cho Đức Giáo Hoàng và các cộng sự của ngài một cái nhìn tổng quan về tiềm năng và nhu cầu của địa phương—một cái nhìn mà, trong chừng mực có thể, là thành quả của sự phân định chung.
Đối với thời gian lưu trú tại Rôma, ưu tiên hàng đầu được dành cho khía cạnh thiêng liêng. Bản Báo cáo khuyến nghị chia các giám mục thành những nhóm nhỏ hơn và dành đủ thời gian cho chuyến thăm. Cuộc đối thoại—được hiểu là sự "trao đổi các ân huệ" và diễn ra trong tinh thần hiệp đoàn—cần phải thẳng thắn, thân tình và mang tính hai chiều; điều này giúp làm nổi bật cả những giá trị phong phú lẫn các nhu cầu của Giáo hội địa phương, đồng thời thúc đẩy việc chia sẻ những kinh nghiệm và cách làm hay. Bản Báo cáo cũng cho rằng việc có một phái đoàn giáo phận cùng tháp tùng giám mục trong chuyến thăm *ad limina* là điều đáng hoan nghênh—theo hình thức phù hợp nhất—và ưu tiên những người đã tham gia vào công tác chuẩn bị ở cấp địa phương.
Sự chú trọng đặc biệt được dành cho các bước tiếp theo sau chuyến thăm. Các cơ quan thuộc Giáo triều Rôma sẽ cung cấp báo cáo về chuyến thăm cho các Hội đồng Giám mục và các cơ cấu phẩm trật Giáo hội Đông phương; mỗi giám mục giáo phận, cùng với các tín hữu đã tháp tùng ngài đến Rôma, sẽ lần lượt trình bày kết quả chuyến thăm cho Giáo hội địa phương. Sau đó, các cơ chế tham gia và các văn phòng giáo phận có thẩm quyền sẽ cùng phân định các bước cần thực hiện. Trong trường hợp chuyến thăm làm nổi bật những vấn đề đòi hỏi phải đối thoại thêm, có thể tổ chức các cuộc họp trực tuyến hoặc các chuyến thăm thực địa bởi đại diện của Giáo triều. Cuối cùng, một ủy ban Giáo hội độc lập sẽ được thành lập định kỳ để đánh giá toàn bộ quy trình này.
***********
Mười Nhóm Nghiên cứu đã được Đức Giáo Hoàng Phanxicô thành lập vào tháng 3 năm 2024 thông qua văn thư thủ bút về sự hợp tác giữa các Bộ thuộc Giáo triều Rôma và Văn phòng Tổng thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục.
Nhóm Nghiên cứu số 7 đang tiếp tục thực hiện chủ đề thứ ba được giao – chức năng tư pháp của Giám mục – và kết quả sẽ được công bố khi công việc hoàn tất.
***********
Các Báo cáo Chung cuộc cùng bản tóm tắt ngắn gọn bằng năm ngôn ngữ hiện có trên trang web của Văn phòng Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục: www.synod.va.