Cyprien Viet, trong mục Vatican Insight của I.Media, cho biết: “Giải trừ kỹ thuật, phục vụ hòa bình. Chính trị là trách nhiệm phòng ngừa”: chủ đề thông điệp của Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhân Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 60, được cử hành vào ngày 1 tháng 1 năm 2027, đã được Tòa Thánh công bố vào ngày 11 tháng 8 năm 2026. Tiếp nối thông điệp Magnifica Humanitas, Đức Giáo Hoàng mời gọi suy tư về mối quan hệ giữa tiến bộ kỹ thuật, quyền lực chính trị và hòa bình.
Trong thông điệp được công bố năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nhắc lại rằng sự phát triển kỹ thuật không thể tách rời khỏi phẩm giá con người, Tòa Thánh giải thích trong một ghi chú kèm theo việc công bố chủ đề. “Ngay cả khi máy móc vượt trội về hiệu quả, trung tâm của lịch sử vẫn là khuôn mặt con người”, Đức Giáo Hoàng đã viết trong văn kiện đưa ra suy tư mang tính phê phán về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo.
“Do đó, không thể chấp nhận việc giao phó cho các hệ thống nhân tạo những quyết định gây chết người hoặc, trong bất cứ trường hợp nào, không thể đảo ngược,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV khẳng định, nhấn mạnh rằng “không có thuật toán nào có khả năng làm cho chiến tranh trở nên chấp nhận được về mặt đạo đức.”
Đây là lý do tại sao Đức Giáo Hoàng sử dụng thuật ngữ “giải trừ quân bị” để chỉ không chỉ việc hạn chế sử dụng trí tuệ nhân tạo trong quân sự, mà còn là sự cần thiết phải rút sức mạnh kỹ thuật khỏi luận lý học thống trị.
Kỹ thuật phải luôn tuân theo sự cân nhắc của con người, dân chủ và có đạo đức: nó phải “có thể tranh luận, có thể phản bác, và do đó có thể sử dụng được,” Đức Giáo Hoàng Leo XIV viết. Trách nhiệm này đặc biệt đòi hỏi các quy tắc chung có khả năng ngăn chặn các đổi mới kỹ thuật trở thành công cụ vượt khỏi tầm kiểm soát của con người, Vatican cảnh báo.
Do đó, hòa bình không thể được giao phó cho các thuật toán, cũng không thể là kết quả của sự vượt trội về kỹ thuật đơn thuần — một lập trường mà Đức Giáo Hoàng đã nhắc lại nhiều lần, trong các bài phát biểu thường được hiểu là sự chỉ trích ít nhiều rõ ràng đối với lập trường của chính quyền Trump.
Trong thông điệp mở đầu năm 2027, Đức Giáo Hoàng sẽ đưa ra lời kêu gọi khẩn thiết tới cộng đồng quốc tế thúc đẩy các thỏa thuận chung có khả năng bảo vệ trách nhiệm của con người và các nguyên tắc nhân đạo trong bối cảnh mà sinh mạng con người và sự chung sống hòa bình giữa các dân tộc đang bị đe dọa, Tòa Thánh giải thích.
Nội dung đầy đủ của thông điệp hòa bình này sẽ được công bố vào thời điểm sau. Ngày Hòa bình Thế giới, được Đức Giáo Hoàng Phaolô VI thiết lập vào ngày 1 tháng 1 năm 1968, trong bối cảnh Chiến tranh Việt Nam, được cử hành hàng năm vào Lễ trọng kính Đức Mẹ Maria, Mẹ Thiên Chúa - lễ phụng vụ mở đầu năm mới. Phiên bản năm 2027 sẽ đánh dấu kỷ niệm 60 năm.
Nguyên văn Thông báo của Bộ Cổ vũ Phát triển Toàn diện Con người:
Để kỷ niệm Ngày Hòa bình Thế giới lần thứ 60, sẽ được tổ chức vào ngày 1 tháng 1 năm 2027, Đức Thánh Cha đã chọn chủ đề: “Giải trừ vũ khí Kỹ thuật, phục vụ hòa bình. Chính trị như trách nhiệm phòng ngừa.”
Đức Thánh Cha muốn thu hút sự chú ý đến trách nhiệm đạo đức của những người được kêu gọi phục vụ trong lĩnh vực công cộng, và ngài kêu gọi tất cả mọi người hãy giữ gìn phẩm giá con người và đóng góp vào việc xây dựng hòa bình, bắt đầu bằng việc “giải trừ vũ khí kỹ thuật”.
Nhắc lại rằng “không thuật toán nào có thể làm cho chiến tranh trở nên chấp nhận được về mặt đạo đức” (Magnifica Humanitas, 198), và cảnh báo về những rủi ro liên quan đến việc giao phó các quyết định quân sự cho trí tuệ nhân tạo, Đức Giáo Hoàng Leo XIV tha thiết kêu gọi cộng đồng quốc tế thúc đẩy các thỏa thuận chung có khả năng bảo vệ trách nhiệm của con người và các nguyên tắc nhân đạo trong những tình huống mà tính mạng con người và sự chung sống hòa bình giữa các dân tộc bị đe dọa.