Đức Giáo Hoàng nói với Chương Trình Lương Thực Thế Giới (WFP): Xung đột thì dễ dàng hơn việc chăm sóc con người
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến thăm trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại Rome và nhấn mạnh rằng lương thực, nước và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị, Ngài kêu gọi các quốc gia hợp tác với nhau trên cơ sở chủ nghĩa đa phương mới.
(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)
ĐTC nhấn mạnh: "Cùng nhau, chúng ta chia sẻ nhiệm vụ cấp bách là đối diện với nạn đói và suy dinh dưỡng, đồng thời giải quyết các nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn duy trì chúng. Để thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả, chúng ta phải xem xét những thách thức trước mắt, các nguyên nhân tiềm ẩn của chúng và con đường dẫn đến các giải pháp lâu dài."
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bày tỏ điều này trong bài phát biểu của ngài trước Ban Điều hành Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại trụ sở ở Rome vào hôm thứ Hai (22/6/2026).
Trong bài phát biểu của mình, ĐTC nhấn mạnh rằng chủ nghĩa đa phương là điều thiết yếu và các nhu cầu cơ bản như nước, lương thực và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị.
Đức Giáo Hoàng cảm ơn tổ chức liên chính phủ vì sự tận tâm trong việc cứu sống người dân trong các tình huống khẩn cấp và cung cấp viện trợ lương thực cho các cuộc xung đột và thiên tai, ngài nhấn mạnh rằng cam kết của tổ chức này cộng hưởng sâu sắc với sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo là đề cao phẩm giá con người và thúc đẩy tình huynh đệ, bắt nguồn từ lời kêu gọi của Phúc Âm về việc yêu thương tha nhân.
Ngày nay, Ngài nhận thấy, các cuộc khủng hoảng đã bục phá từ những sự kiện riêng lẻ thành những thực tại dai dẳng, được đánh dấu bằng các cuộc xung đột kéo dài, tình trạng mất an ninh lương thực, sự bất ổn kinh tế và sự dễ bị tổn thương ngày càng tăng do biến đổi khí hậu.
Thực tế này, Ngài lưu ý, đặt ra một vấn nạn cơ bản là "cấu hình nào của trật tự toàn cầu có khả năng tạo ra, tái tạo và đôi khi, bình thường hóa những điều kiện như vậy?"
Ngài nói rằng vấn đề không còn chỉ giới hạn ở việc can thiệp như thế nào, mà "mở rộng đến việc hiểu tại sao hệ thống liên tục tạo ra những vấn đề mà sau đó nó buộc phải sửa chữa."
Trật tự quốc tế ngày càng phân mảnh
ĐTC than thở rằng trật tự quốc tế ngày càng trở nên phân mảnh, một phần xuất phát từ cuộc khủng hoảng của hệ thống đa phương, cho thấy các quốc gia ngày càng phân bổ nguồn lực của mình cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và ổn định trong nước, bỏ qua các mối liên hệ chặt chẽ giữa những vấn đề này và hợp tác đa phương.
Xu hướng này, Đức Thánh Cha lưu ý, cho thấy một nghịch lý đáng chú ý, trong đó "năng lực sản xuất toàn cầu chưa từng tồn tại song song với các khu vực dễ bị tổn thương nghiêm trọng đang mở rộng."
"Chính trong khoảng cách giữa sự thừa nhận về nguyên tắc và sự ưu tiên trong thực tiễn," ngài tiếp tục, "mà chúng ta chứng kiến sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình đoàn kết song song với sự thương mại hóa âm ỉ của cuộc sống con người."
Một mặt, ngài nói, hoạt động nhân đạo ngày càng bị gánh nặng bởi các thủ tục quan liêu làm chậm trễ việc hỗ trợ cho những người cần giúp đỡ, và mặt khác là việc tiếp cận các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả thực phẩm, thường bị ảnh hưởng bởi sự cân nhắc kinh tế hoặc chiến lược.
Các cuộc xung đột được "nuôi dưỡng" dễ dàng hơn việc chăm sóc con người.
Kết quả là, ĐTC than thở, con người không tạo ra giá trị có thể định lượng được làm nó có nguy cơ trở nên vô hình.
“Sự năng động kép này,” ngài than thở, “tạo ra một thách thức đạo đức nghiêm trọng: con người không còn được đặt làm trung tâm của hành động quốc tế một cách nhất quán nữa.”
Trong bối cảnh này, Đức Giáo Hoàng Lêô nói, điều quan trọng là phải thừa nhận, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh, “rằng trong khi các hình thức viện trợ và các dự án phát triển bị cản trở bởi các quyết định chính trị phức tạp và khó hiểu, các tầm nhìn ý thức hệ lệch lạc và các rào cản hải quan không thể vượt qua, trong khi đó thì vũ khí lại không bị rào cản như vậy.”
“Trên thực tế,” Đức Giáo Hoàng nói, “các cuộc xung đột được “nuôi dưỡng” dễ dàng hơn so với việc chăm só con người. Thực tế này không chỉ phản ánh những thiếu sót về mặt hoạt động mà còn là sự mất cân bằng cơ bản trong các ưu tiên chính trị và đạo đức.”
Sự hiện diện của Quỹ Thực phẩm Quốc tế (WFP) giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ hơn.
Đức Giáo Hoàng Lêô nói: Không chỉ đơn thuần là một mối quan tâm nhân đạo, nạn đói, còn làm xói mòn sự gắn kết xã hội, làm tăng nguy cơ xung đột và thúc đẩy di cư cưỡng bức…
Từ quan điểm này, ĐTC nhấn mạnh rằng hoạt động nhân đạo không nằm ngoài trật tự quốc tế và ngài nêu bật trách nhiệm của cộng đồng toàn cầu trong việc tăng cường tình đoàn kết, chống lại sự loại trừ và công nhận phẩm giá thiêng liêng của mỗi con người.
"Do đó, ngoài việc quản lý khủng hoảng, các thể chế quốc tế còn thể hiện nguyên tắc trách nhiệm chung và khẳng định rằng cộng đồng quốc tế gắn kết với nhau bởi sự quan tâm đến những người trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương nhất."
Theo nghĩa này, ĐTC tuyên bố, "Chương trình Lương thực Thế giới không chỉ là một tác nhân chính trị, kinh tế và kỹ thuật; nó còn là một biểu hiện cụ thể của tình đoàn kết quốc tế. Thật vậy, khi các thể chế quốc gia suy yếu và mạng lưới cộng đồng tan rã,thì sự hiện diện của nó giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng nhân đạo đang leo thang đến sự sụp đổ không thể đảo ngược."
Tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương
Vì lý do này, ĐTC nhấn mạnh rằng việc tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương là điều thiết yếu.
ĐTC nói: "Tôi muốn kêu gọi các chính phủ và nhân dân trên thế giới, hãy tái khẳng định và tăng cường cam kết của mình, tăng cường nguồn lực dành cho việc chống lại nạn đói và các nguyên nhân gốc rễ của nó, và loại bỏ những trở ngại ngăn cản viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ. Đồng thời, sự hỗ trợ đó cũng cần tăng cường sự tham gia của Giáo hội và xã hội dân sự. Việc cùng nhau củng cố năng lực của tất cả các bên sẽ nhân lên hiệu quả tập thể của chúng ta trong cuộc chiến chống lại nạn đói."
ĐTC nhấn mạnh, để thực hiện lời kêu gọi này một cách hiệu quả, cần phải giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà không cần thiết để tính minh bạch và trách nhiệm giải trình phục vụ người dân thay vì cản trở viện trợ. Trong những tình huống mà các chính phủ thiếu quyền kiểm soát lãnh thổ hiệu quả hoặc việc tiếp cận nhân đạo bị hạn chế, ngài nói thêm, các đối tác địa phương đáng tin cậy trở nên quan yếu.
Hỗ trợ các nỗ lực nhân đạo của Giáo Hội Công Giáo
ĐTC lưu ý rằng Giáo Hội Công Giáo - thông qua các giáo xứ, giáo phận, các cơ quan Caritas và các sáng kiến dựa trên đức tin khác - thường tiếp cận được các cộng đồng dễ bị tổn thương ở những khu vực mà các tổ chức quốc tế không thể tiếp cận, Đức Giáo Hoàng khuyến khích Chương trình Lương thực Thế giới và các đối tác tiếp tục hỗ trợ những nỗ lực này.
ĐTC nhấn mạnh rằng việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng không chỉ làm giảm bớt đau khổ mà còn giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của sự bất ổn địa hình chính trị, bởi vì "an ninh lương thực là một thành phần thiết yếu của an ninh toàn cầu và toàn diện."
Về vấn đề này, ĐTC ca ngợi Chương trình Lương thực Thế giới mở rộng hoạt động vượt ra ngoài các hoạt động ứng phó khẩn cấp để thực hiện các sáng kiến dài hạn, chẳng hạn như các chương trình cung cấp bữa ăn cho học sinh.
Uy tín của chính sự hợp tác quốc tế đang bị đe dọa
Trước khi kết thúc bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra một lời cảnh báo nghiêm khắc.
"Điều đang đe dọa," không chỉ là hiệu quả hoạt động của một cơ quan, mà còn là uy tín của chính sự hợp tác quốc tế," khi ngài nhận thấy rằng tổ chức này chứng minh rằng một con đường mới là khả thi.
Tuy nhiên, ĐTC nhấn mạnh rằng điều này đòi hỏi quyết tâm đơn giản hóa những gì đã trở nên quá phức tạp, ưu tiên những gì thiết yếu và đảm bảo rằng không ai bị lãng quên.
Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô kết luận, nguyện xin Chúa ban phước lành cho những nỗ lực của tổ chức, "để tất cả mọi người đều nhận được bánh ăn hàng ngày và sống trong phẩm giá."
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đến thăm trụ sở Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại Rome và nhấn mạnh rằng lương thực, nước và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị, Ngài kêu gọi các quốc gia hợp tác với nhau trên cơ sở chủ nghĩa đa phương mới.
(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)
ĐTC nhấn mạnh: "Cùng nhau, chúng ta chia sẻ nhiệm vụ cấp bách là đối diện với nạn đói và suy dinh dưỡng, đồng thời giải quyết các nguyên nhân cấu trúc tiềm ẩn duy trì chúng. Để thực hiện nhiệm vụ này một cách hiệu quả, chúng ta phải xem xét những thách thức trước mắt, các nguyên nhân tiềm ẩn của chúng và con đường dẫn đến các giải pháp lâu dài."
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã bày tỏ điều này trong bài phát biểu của ngài trước Ban Điều hành Chương trình Lương thực Thế giới của Liên Hợp Quốc tại trụ sở ở Rome vào hôm thứ Hai (22/6/2026).
Trong bài phát biểu của mình, ĐTC nhấn mạnh rằng chủ nghĩa đa phương là điều thiết yếu và các nhu cầu cơ bản như nước, lương thực và chăm sóc sức khỏe không thể bị lệ thuộc vào lợi ích chính trị.
Đức Giáo Hoàng cảm ơn tổ chức liên chính phủ vì sự tận tâm trong việc cứu sống người dân trong các tình huống khẩn cấp và cung cấp viện trợ lương thực cho các cuộc xung đột và thiên tai, ngài nhấn mạnh rằng cam kết của tổ chức này cộng hưởng sâu sắc với sứ mệnh của Giáo Hội Công Giáo là đề cao phẩm giá con người và thúc đẩy tình huynh đệ, bắt nguồn từ lời kêu gọi của Phúc Âm về việc yêu thương tha nhân.
Ngày nay, Ngài nhận thấy, các cuộc khủng hoảng đã bục phá từ những sự kiện riêng lẻ thành những thực tại dai dẳng, được đánh dấu bằng các cuộc xung đột kéo dài, tình trạng mất an ninh lương thực, sự bất ổn kinh tế và sự dễ bị tổn thương ngày càng tăng do biến đổi khí hậu.
Thực tế này, Ngài lưu ý, đặt ra một vấn nạn cơ bản là "cấu hình nào của trật tự toàn cầu có khả năng tạo ra, tái tạo và đôi khi, bình thường hóa những điều kiện như vậy?"
Ngài nói rằng vấn đề không còn chỉ giới hạn ở việc can thiệp như thế nào, mà "mở rộng đến việc hiểu tại sao hệ thống liên tục tạo ra những vấn đề mà sau đó nó buộc phải sửa chữa."
Trật tự quốc tế ngày càng phân mảnh
ĐTC than thở rằng trật tự quốc tế ngày càng trở nên phân mảnh, một phần xuất phát từ cuộc khủng hoảng của hệ thống đa phương, cho thấy các quốc gia ngày càng phân bổ nguồn lực của mình cho an ninh quốc gia, tăng trưởng kinh tế và ổn định trong nước, bỏ qua các mối liên hệ chặt chẽ giữa những vấn đề này và hợp tác đa phương.
Xu hướng này, Đức Thánh Cha lưu ý, cho thấy một nghịch lý đáng chú ý, trong đó "năng lực sản xuất toàn cầu chưa từng tồn tại song song với các khu vực dễ bị tổn thương nghiêm trọng đang mở rộng."
"Chính trong khoảng cách giữa sự thừa nhận về nguyên tắc và sự ưu tiên trong thực tiễn," ngài tiếp tục, "mà chúng ta chứng kiến sự quan liêu hóa ngày càng tăng của tình đoàn kết song song với sự thương mại hóa âm ỉ của cuộc sống con người."
Một mặt, ngài nói, hoạt động nhân đạo ngày càng bị gánh nặng bởi các thủ tục quan liêu làm chậm trễ việc hỗ trợ cho những người cần giúp đỡ, và mặt khác là việc tiếp cận các mặt hàng thiết yếu, bao gồm cả thực phẩm, thường bị ảnh hưởng bởi sự cân nhắc kinh tế hoặc chiến lược.
Các cuộc xung đột được "nuôi dưỡng" dễ dàng hơn việc chăm sóc con người.
Kết quả là, ĐTC than thở, con người không tạo ra giá trị có thể định lượng được làm nó có nguy cơ trở nên vô hình.
“Sự năng động kép này,” ngài than thở, “tạo ra một thách thức đạo đức nghiêm trọng: con người không còn được đặt làm trung tâm của hành động quốc tế một cách nhất quán nữa.”
Trong bối cảnh này, Đức Giáo Hoàng Lêô nói, điều quan trọng là phải thừa nhận, như Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã nhấn mạnh, “rằng trong khi các hình thức viện trợ và các dự án phát triển bị cản trở bởi các quyết định chính trị phức tạp và khó hiểu, các tầm nhìn ý thức hệ lệch lạc và các rào cản hải quan không thể vượt qua, trong khi đó thì vũ khí lại không bị rào cản như vậy.”
“Trên thực tế,” Đức Giáo Hoàng nói, “các cuộc xung đột được “nuôi dưỡng” dễ dàng hơn so với việc chăm só con người. Thực tế này không chỉ phản ánh những thiếu sót về mặt hoạt động mà còn là sự mất cân bằng cơ bản trong các ưu tiên chính trị và đạo đức.”
Sự hiện diện của Quỹ Thực phẩm Quốc tế (WFP) giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng trở nên tồi tệ hơn.
Đức Giáo Hoàng Lêô nói: Không chỉ đơn thuần là một mối quan tâm nhân đạo, nạn đói, còn làm xói mòn sự gắn kết xã hội, làm tăng nguy cơ xung đột và thúc đẩy di cư cưỡng bức…
Từ quan điểm này, ĐTC nhấn mạnh rằng hoạt động nhân đạo không nằm ngoài trật tự quốc tế và ngài nêu bật trách nhiệm của cộng đồng toàn cầu trong việc tăng cường tình đoàn kết, chống lại sự loại trừ và công nhận phẩm giá thiêng liêng của mỗi con người.
"Do đó, ngoài việc quản lý khủng hoảng, các thể chế quốc tế còn thể hiện nguyên tắc trách nhiệm chung và khẳng định rằng cộng đồng quốc tế gắn kết với nhau bởi sự quan tâm đến những người trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương nhất."
Theo nghĩa này, ĐTC tuyên bố, "Chương trình Lương thực Thế giới không chỉ là một tác nhân chính trị, kinh tế và kỹ thuật; nó còn là một biểu hiện cụ thể của tình đoàn kết quốc tế. Thật vậy, khi các thể chế quốc gia suy yếu và mạng lưới cộng đồng tan rã,thì sự hiện diện của nó giúp ngăn chặn các cuộc khủng hoảng nhân đạo đang leo thang đến sự sụp đổ không thể đảo ngược."
Tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương
Vì lý do này, ĐTC nhấn mạnh rằng việc tái khẳng định cam kết hợp tác đa phương là điều thiết yếu.
ĐTC nói: "Tôi muốn kêu gọi các chính phủ và nhân dân trên thế giới, hãy tái khẳng định và tăng cường cam kết của mình, tăng cường nguồn lực dành cho việc chống lại nạn đói và các nguyên nhân gốc rễ của nó, và loại bỏ những trở ngại ngăn cản viện trợ đến được với những người cần giúp đỡ. Đồng thời, sự hỗ trợ đó cũng cần tăng cường sự tham gia của Giáo hội và xã hội dân sự. Việc cùng nhau củng cố năng lực của tất cả các bên sẽ nhân lên hiệu quả tập thể của chúng ta trong cuộc chiến chống lại nạn đói."
ĐTC nhấn mạnh, để thực hiện lời kêu gọi này một cách hiệu quả, cần phải giảm bớt thủ tục hành chính rườm rà không cần thiết để tính minh bạch và trách nhiệm giải trình phục vụ người dân thay vì cản trở viện trợ. Trong những tình huống mà các chính phủ thiếu quyền kiểm soát lãnh thổ hiệu quả hoặc việc tiếp cận nhân đạo bị hạn chế, ngài nói thêm, các đối tác địa phương đáng tin cậy trở nên quan yếu.
Hỗ trợ các nỗ lực nhân đạo của Giáo Hội Công Giáo
ĐTC lưu ý rằng Giáo Hội Công Giáo - thông qua các giáo xứ, giáo phận, các cơ quan Caritas và các sáng kiến dựa trên đức tin khác - thường tiếp cận được các cộng đồng dễ bị tổn thương ở những khu vực mà các tổ chức quốc tế không thể tiếp cận, Đức Giáo Hoàng khuyến khích Chương trình Lương thực Thế giới và các đối tác tiếp tục hỗ trợ những nỗ lực này.
ĐTC nhấn mạnh rằng việc đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng không chỉ làm giảm bớt đau khổ mà còn giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của sự bất ổn địa hình chính trị, bởi vì "an ninh lương thực là một thành phần thiết yếu của an ninh toàn cầu và toàn diện."
Về vấn đề này, ĐTC ca ngợi Chương trình Lương thực Thế giới mở rộng hoạt động vượt ra ngoài các hoạt động ứng phó khẩn cấp để thực hiện các sáng kiến dài hạn, chẳng hạn như các chương trình cung cấp bữa ăn cho học sinh.
Uy tín của chính sự hợp tác quốc tế đang bị đe dọa
Trước khi kết thúc bài phát biểu, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra một lời cảnh báo nghiêm khắc.
"Điều đang đe dọa," không chỉ là hiệu quả hoạt động của một cơ quan, mà còn là uy tín của chính sự hợp tác quốc tế," khi ngài nhận thấy rằng tổ chức này chứng minh rằng một con đường mới là khả thi.
Tuy nhiên, ĐTC nhấn mạnh rằng điều này đòi hỏi quyết tâm đơn giản hóa những gì đã trở nên quá phức tạp, ưu tiên những gì thiết yếu và đảm bảo rằng không ai bị lãng quên.
Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô kết luận, nguyện xin Chúa ban phước lành cho những nỗ lực của tổ chức, "để tất cả mọi người đều nhận được bánh ăn hàng ngày và sống trong phẩm giá."