ALBERTO PIZZOLI


Kathleen N. Hattrup, trong bản tin ngày 25/05/2026 của Aleteia, cho hay, nhà đồng sáng lập Anthropic, Olah, đã chỉ ra sự khác biệt giữa các câu hỏi thuộc về khoa học và các câu hỏi thuộc về tôn giáo và triết học.

Ngồi trước một căn phòng đầy các Hồng Y và giám mục, ở vị trí cuối cùng trên một chiếc bàn dài với Đức Giáo Hoàng Leo ở ghế giữa cao hơn, nhà khoa học máy tính người Canada và đồng sáng lập Anthropic, Christopher Olah, có lẽ đã cảm thấy ngạc nhiên. Ai có thể tưởng tượng cuộc đời ông lại dẫn ông đến đây?

Thực tế, khi cầm micro, Đức Giáo Hoàng Leo đã đặc biệt cảm ơn nhà khoa học vì sự hiện diện và bài thuyết trình của ông.

ALBERTO PIZZOLI


Những gì Olah đã nói trong bài phát biểu khoảng bảy phút của mình, một trong số các diễn giả trong buổi giới thiệu thông điệp đầu tiên của Đức Giáo Hoàng Leo, Magnifica Humanitas, thật sâu sắc.

Ông bắt đầu bằng việc thừa nhận những "động lực và ràng buộc" mà các nhà phát triển trí tuệ nhân tạo phải đối diện, những điều "đôi khi mâu thuẫn với việc làm điều đúng đắn": áp lực phải duy trì khả năng thương mại, phải luôn đi đầu trong nghiên cứu, áp lực địa chính trị, và "những áp lực cũ hơn, đơn giản hơn" của lòng kiêu hãnh và tham vọng.

Ông thừa nhận rằng những yếu tố này sẽ luôn ảnh hưởng, vì vậy "nếu chúng ta muốn kỹ thuật này phát triển tốt, điều vô cùng quan trọng là phải có những người đứng ngoài những động lực đó" - những người "chú ý kỹ" và "sẵn sàng nói những điều khó nghe và kiên quyết đòi hỏi sự an toàn."

Olah bày tỏ lòng biết ơn đối với Đức Giáo Hoàng Leo và Giáo hội vì đã đảm nhận công việc này.

Ông nói rằng các nhà phát triển đã tìm thấy một niềm tin chung: "Nếu kỹ thuật này đến, nó phải phát triển tốt" - tốt cho ngôi nhà chung của chúng ta, và cho các thế hệ con cháu mai sau.

Olah nói rằng các nhà khoa học máy tính không phải là người phù hợp để giải quyết những câu hỏi này.

Ông nói rằng cách trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ tương tác với thế giới – “nó nên tương tác với thế giới như thế nào” – là những câu hỏi dành cho “nhân văn, tôn giáo, triết học và toàn xã hội”.

Ông tiếp tục nêu ra ba câu hỏi mà “tiếng nói của Giáo hội đặc biệt cần thiết”.

1. Trách nhiệm đối với người nghèo trên toàn cầu và cách chia sẻ lợi ích kinh tế từ AI. Điều gì sẽ xảy ra nếu AI thay thế lao động của con người trên quy mô rất lớn? Ông nói, đây là “loại vấn đề mà Giáo hội từ trước đến nay không cho phép thế giới phớt lờ”.

2. Một trí tưởng tượng và tham vọng đạo đức về sự thịnh vượng của con người: Sự thịnh vượng thực sự trông như thế nào? Ông nói, đây không phải là câu hỏi mà một phòng thí nghiệm có thể trả lời, mà là những câu hỏi mà “các truyền thống như của các bạn đã gìn giữ qua hàng thiên niên kỷ”.

3. Cuối cùng, ông đề cập đến sự hiểu biết sâu sắc về bản chất của các mô hình AI, và "bí ẩn" mà ông thừa nhận đôi khi ngay cả các nhà phát triển cũng phát hiện ra bên trong chúng. "Chúng tôi liên tục tìm thấy những điều bí ẩn, thậm chí đáng lo ngại," ông thừa nhận.

Olah kết luận bằng cách nói rằng thế giới cần nhiều nỗ lực như Magnifica Humanitas hơn nữa. "Hôm nay chỉ là sự khởi đầu," ông nói. "Sự khởi đầu của một sự hợp tác lâu dài giữa những người trong chúng tôi đang xây dựng điều này, và những người có thể nhìn thấy những gì mà chúng tôi, từ bên trong, không thể thấy."