Marco Mancini, trong bản tin ngày 23 tháng 4 năm 2026 của hãng tin EWTNNews, tường trình từ chuyến bay của Đức Giáo Hoàng:

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã thẳng thắn nói về chiến tranh, di cư, việc chúc phúc cho các cặp đôi đồng tính và mối quan hệ của Tòa Thánh với các chính phủ độc tài trong một cuộc họp báo trên máy bay kéo dài khoảng 20 phút với các nhà báo đi cùng ngài từ Malabo, Guinea Xích đạo, đến Rome sau chuyến tông du đến châu Phi.

Trước khi trả lời câu hỏi, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng mục đích chính của một chuyến đi của Đức Giáo Hoàng là mục vụ chứ không phải chính trị.

“Khi tôi thực hiện một chuyến đi — nói cho chính bản thân tôi, nhưng hôm nay với tư cách là Giáo hoàng, Giám mục của Rome — đặc biệt là một chuyến đi tông đồ, mục vụ, đó là để tìm kiếm, đồng hành và hiểu biết dân Chúa,” ngài nói.

Ngài nói thêm rằng những chuyến đi như vậy trước hết nên được hiểu là “một biểu thức nói lên lòng mong muốn loan báo Tin Mừng, rao truyền sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô”, và là một cách “để đến gần mọi người trong niềm hạnh phúc, trong chiều sâu đức tin, nhưng cũng trong nỗi đau khổ của họ”.

Khi được hỏi về tình trạng hỗn loạn của các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt cuộc xung đột liên quan đến Iran, Israel và Hoa Kỳ, Đức Giáo Hoàng kêu gọi một tư duy mới bắt nguồn từ hòa bình hơn là bạo lực.

“Chắc chắn, tôi muốn bắt đầu bằng cách nói rằng chúng ta cần thúc đẩy một thái độ mới, một nền văn hóa hòa bình”, ngài nói. “Nhiều lần khi chúng ta đánh giá một số tình huống nhất định, phản ứng tức thì là chúng ta phải can thiệp bằng bạo lực, bằng chiến tranh, bằng cách tấn công, và chúng ta đã thấy rằng nhiều người vô tội đã chết”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng câu hỏi then chốt không chỉ đơn giản là liệu một chế độ có nên thay đổi hay không mà là làm thế nào để bảo vệ các giá trị quan trọng mà không gây thêm thương vong cho những người vô tội.

“Thay đổi chế độ hay không thay đổi chế độ, câu hỏi là làm thế nào để thúc đẩy các giá trị mà chúng ta tin tưởng mà không gây ra cái chết của quá nhiều người vô tội”, ngài nói.

Mô tả tình hình là “rất phức tạp”, Đức Giáo Hoàng nói rằng các cuộc đàm phán qua lại đã tạo ra “tình trạng hỗn loạn và nghiêm trọng này đối với nền kinh tế thế giới”, trong khi những người dân vô tội ở Iran đang phải chịu đựng vì chiến tranh.

“Thay vào đó, tôi khuyến khích việc tiếp tục đối thoại vì hòa bình”, ngài nói. “Với tư cách là Giáo hội, tôi xin nhắc lại, và với tư cách là một mục tử, tôi không thể ủng hộ chiến tranh, và tôi muốn khuyến khích mọi người nỗ lực hết sức để tìm kiếm những giải pháp xuất phát từ văn hóa hòa bình chứ không phải thù hận.”

Sau đó trong cuộc trao đổi, trả lời câu hỏi về các vụ hành quyết được báo cáo của chế độ Iran, Đức Giáo Hoàng đã đưa ra lời lên án dứt khoát.

“Tôi lên án tất cả các hành động bất công, tôi lên án việc tước đoạt mạng sống của con người. Tôi lên án án tử hình”, Đức Giáo Hoàng Leo nói. “Tôi tin rằng mạng sống con người cần được tôn trọng, và tất cả mọi người từ khi thụ thai đến khi sinh ra, cuộc sống của họ cần được tôn trọng và bảo vệ. Vì vậy, khi một chế độ, khi một quốc gia, đưa ra những quyết định tước đoạt mạng sống của người khác một cách bất công, thì rõ ràng đó là điều cần phải bị lên án.”

Về vấn đề di cư, một chủ đề quan trọng trước chuyến công du quốc tế tiếp theo của ngài đến Tây Ban Nha, Đức Giáo Hoàng cho biết các chính phủ có quyền điều tiết biên giới của mình nhưng nhấn mạnh rằng các quốc gia giàu có hơn cũng phải giải quyết những nguyên nhân sâu xa khiến người dân phải rời bỏ các quốc gia nghèo hơn.

“Rõ ràng, vấn đề di cư rất phức tạp và ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, không chỉ Tây Ban Nha, không chỉ châu Âu, mà cả Hoa Kỳ; đó là một hiện tượng toàn cầu,” ngài nói.

Đức Giáo Hoàng Leo tiếp tục: “Cá nhân tôi tin rằng một quốc gia có quyền thiết lập các quy tắc tại biên giới của mình. Tôi không thích ý tưởng cho rằng mọi người nhập cảnh như thể không có trật tự, và đôi khi tạo ra những tình huống bất công hơn cả những gì họ đã bỏ lại phía sau.”

Đồng thời, ngài kêu gọi các quốc gia giàu có hơn và các tập đoàn đa quốc gia làm nhiều hơn nữa cho các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là ở châu Phi.

“Nhưng nói như vậy, tôi hỏi: Chúng ta đang làm gì ở các quốc gia giàu có hơn để thay đổi tình hình ở các quốc gia nghèo hơn?” ngài nói. Nhắc đến châu Phi, ngài nói thêm rằng đối với nhiều người, châu Phi được xem là “nơi người ta có thể đến để khai thác khoáng sản, lấy của cải, làm giàu cho người khác ở các quốc gia khác”.

Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng người di cư phải luôn được đối xử với phẩm giá.

“Khi mọi người đến, họ là con người và họ xứng đáng được tôn trọng như mọi con người khác vì phẩm giá con người”, ngài nói. “Chúng ta cần đối xử với con người một cách nhân đạo và không đối xử với họ tệ hơn cả vật nuôi trong nhà, động vật, v.v.”

Một nhà báo người Pháp hỏi Đức Giáo Hoàng Leo làm thế nào ngài tránh việc tạo cơ sở đạo đức cho những nhà cai trị độc đoán khi gặp gỡ họ trong các chuyến thăm của Giáo hoàng. Đức Giáo Hoàng nói rằng những cuộc gặp gỡ như vậy…Có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau, nhưng ngài quay lại với mục đích mục vụ của các chuyến đi và sứ mệnh ngoại giao của Tòa Thánh.

“Chắc chắn, sự hiện diện của một vị Giáo hoàng với bất cứ nguyên thủ quốc gia nào cũng có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau,” ngài nói. “Tôi muốn quay lại với điều tôi đã nói trong bài phát biểu ban đầu về tầm quan trọng của việc hiểu mục đích chính của các chuyến đi mà tôi thực hiện, mà Giáo hoàng thực hiện – thăm viếng người dân.”

Ngài cũng bảo vệ sự tham gia ngoại giao liên tục của Vatican ngay cả với các chính phủ khó khăn.

“Chúng tôi không phải lúc nào cũng đưa ra những tuyên bố lớn lao, chỉ trích, phán xét hay lên án,” ngài nói. “Nhưng có rất nhiều công việc diễn ra đằng sau hậu trường để thúc đẩy công lý, để thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo.”

Công việc đó, ngài nói, có thể bao gồm các nỗ lực để giải phóng các tù nhân chính trị và ứng phó với nạn đói và bệnh tật. “Vì vậy, Tòa Thánh, bằng cách duy trì sự trung lập, và tìm cách tiếp tục mối quan hệ ngoại giao tích cực với nhiều quốc gia khác nhau, thực chất chúng ta đang cố gắng tìm cách áp dụng Tin Mừng vào các tình huống cụ thể, để cuộc sống của mọi người có thể được cải thiện.”

Khi được hỏi về việc chúc phúc cho các cặp đôi đồng tính sau quyết định của Hồng Y người Đức Reinhard Marx ở Munich và Freising, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng sự hiệp nhất của Giáo Hội không nên bị thu hẹp lại thành vấn đề đạo đức tình dục.

“Trước hết, tôi nghĩ điều rất quan trọng là phải hiểu rằng sự hiệp nhất hay chia rẽ của Giáo Hội không nên xoay quanh các vấn đề tình dục,” ngài nói. “Chúng ta thường nghĩ rằng khi Giáo Hội nói về đạo đức, thì vấn đề đạo đức duy nhất là vấn đề tình dục, và trên thực tế, tôi tin rằng có nhiều vấn đề lớn hơn và quan trọng hơn, chẳng hạn như công lý, bình đẳng, tự do của nam giới và phụ nữ, tự do tôn giáo, tất cả đều được ưu tiên hơn vấn đề cụ thể đó.”

Đức Leo nói rằng Tòa Thánh đã làm rõ với các giám mục Đức rằng Tòa Thánh không đồng ý với việc “ban phước lành một cách chính thức cho các cặp đôi”, bao gồm cả các cặp đôi đồng tính hoặc các cặp đôi trong tình trạng không hợp lệ, vượt quá những gì Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã cho phép.

Nhắc lại câu nói nổi tiếng của Đức Phanxicô: “Tất cả, tất cả, tất cả”, Đức Leo nói: “Tất cả đều được chào đón, tất cả đều được mời gọi. Tất cả đều được mời gọi đi theo Chúa Giêsu, và tất cả đều được mời gọi tìm kiếm sự hoán cải trong cuộc sống của mình.”

“Nếu đi xa hơn thế hôm nay, tôi nghĩ rằng chủ đề này có thể gây ra nhiều chia rẽ hơn là hiệp nhất”, ngài nói thêm, “và chúng ta nên tìm cách xây dựng sự hiệp nhất của mình trên Chúa Giêsu Kitô và những gì Chúa Giêsu Kitô dạy.”