Theo Victoria Cardiel của EWTN News, trong bản tin ngày 19 tháng 2, 2026, Hội Thánh Pi-ô X đã từ chối hoãn các lễ tấn phong ngày 1 tháng 7 như một điều kiện của các cuộc đàm phán giáo lý. Luật Giáo hội quy định việc vạ tuyệt thông tự động đối với các giám mục tham gia vào các lễ tấn phong giám mục trái phép.
Thực vậy, Hội Linh mục Thánh Pi-ô X (SSPX) cho biết họ sẽ tiếp tục kế hoạch tấn phong các giám mục mới vào ngày 1 tháng 7 mà không cần sự cho phép của Đức Giáo Hoàng, bất chấp cảnh báo của Vatican rằng động thái này sẽ đại diện cho một “sự đứt đoạn quyết định” trong sự hiệp thông và mang lại “hậu quả nghiêm trọng” cho nhóm.
Trong một bức thư đề ngày 18 tháng 2 — Thứ Tư Lễ Tro — Cha Davide Pagliarani, bề trên tổng quyền của Hội Thánh Pi-ô X, đã nói với Hồng Y Víctor Manuel Fernández, người đứng đầu Bộ Giáo lý Đức tin, rằng nhóm truyền thống không thể chấp nhận khuôn khổ đối thoại được Vatican đề xuất hoặc việc trì hoãn ngày phong chức đã được công bố.
Hội Thánh Pi-ô X, nhóm chỉ cử hành Thánh lễ Latinh Truyền thống, duy trì những khác biệt về giáo lý với một số giáo huấn và cải cách của Công đồng Vatican II, đặc biệt là liên quan đến tự do tôn giáo và cách tiếp cận của Giáo hội đối với các tôn giáo khác.
Cha Pagliarani viết: “Tôi không thể chấp nhận quan điểm và mục tiêu mà bộ đề xuất để nối lại đối thoại trong tình hình hiện tại, cũng như việc hoãn ngày 1 tháng 7”.
Văn phòng giáo lý của Vatican gần đây đã đề xuất một con đường đối thoại mà họ mô tả là “mang tính thần học cụ thể” nhằm xác định các điều kiện tối thiểu để hiệp thông trọn vẹn với Giáo Hội Công Giáo, nhưng việc mở ra tiến trình đó phụ thuộc vào việc tạm dừng các lễ thánh hiến dự kiến vào ngày 1 tháng 7. Tòa Thánh cảnh báo rằng “việc phong chức giám mục mà không có sự ủy nhiệm của Đức Thánh Cha” sẽ “gây ra sự đứt gãy quyết định trong sự hiệp thông Giáo hội (ly giáo)” với “hậu quả nghiêm trọng” đối với toàn thể cộng đoàn.
Theo luật Giáo hội, một giám mục phong chức cho một giám mục khác mà không có sự ủy nhiệm của Đức Thánh Cha và người được phong chức đó sẽ tự động chịu án phạt vạ tuyệt thông (“latae sententiae”) dành riêng cho Tòa Thánh, một hình phạt đã được tuyên bố công khai trong sự đoạn tuyệt năm 1988 giữa Hội Linh mục Thánh Pi-ô X và Rome.
Hội Linh mục Thánh Pi-ô X lập luận rằng việc phong chức sẽ không phải là “ly giáo”. Cùng với bức thư của Cha Pagliarani, Hội Linh mục Thánh Pi-ô X đã lưu hành một tuyên bố giáo lý phản bác lại nhận định của Vatican về việc phong chức trái phép là nhất thiết phải ly giáo.
“Hội thánh tự bảo vệ mình trước mọi cáo buộc ly giáo và, dựa trên toàn bộ thần học truyền thống và giáo huấn nhất quán của Giáo hội, khẳng định rằng việc tấn phong giám mục không được Tòa Thánh cho phép không cấu thành sự đứt gãy hiệp thông — miễn là nó không đi kèm với ý định ly giáo hoặc việc trao quyền tài phán,” tuyên bố của Hội Linh mục Thánh Pi-ô X cho biết.
Trong tuyên bố đó, hội lập luận rằng ly giáo bao gồm việc tự ý nắm quyền tài phán trái với ý muốn của Giáo hoàng và khẳng định rằng các giám mục được tấn phong làm Giám Mục Phụ Tá của Hội Linh mục Thánh Pi-ô X sẽ “không nắm quyền tài phán trái với ý muốn của Giáo hoàng và sẽ không hề ly giáo.”
‘Một trường hợp lương tâm chính đáng’
Trong thư của mình, Cha Pagliarani nói rằng bối cảnh hiện tại — được đánh dấu bằng những cảnh báo công khai về các biện pháp trừng phạt — làm suy yếu sự thanh thản mà ngài tin là cần thiết cho một cuộc đối thoại có ý nghĩa.
Ngài viết rằng Hội Linh mục Thánh Pi-ô X và Tòa Thánh “đều biết trước” rằng họ không thể đạt được sự đồng thuận về giáo lý “đặc biệt là liên quan đến các định hướng cơ bản được thông qua kể từ Công đồng Vatican II”, mô tả sự bất đồng này là “một trường hợp lương tâm thực sự” bắt nguồn, theo quan điểm của Hội Linh mục Thánh Pi-ô X, từ “sự đứt đoạn với truyền thống của Giáo hội”.
Cha Pagliarani cũng đặt câu hỏi về tính khả thi của một quy trình nhằm cùng nhau xác định “các yêu cầu tối thiểu để được hiệp thông trọn vẹn”, lập luận rằng những tiêu chuẩn như vậy là do Giáo hội định nghĩa chứ không phải là điều cần được thiết lập chung trong đối thoại.
Bức thư, được công bố bởi hội, được ký bởi các thành viên của hội đồng chung, bao gồm các giám mục Alfonso de Galarreta và Bernard Fellay.
Một cuộc xung đột kéo dài từ năm 1988
Cảnh báo của Vatican gợi lại ký ức về cuộc khủng hoảng năm 1988, khi Tổng giám mục Marcel Lefebvre phong chức cho bốn giám mục mà không có sự ủy quyền của Giáo hoàng, bất chấp Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Tòa Thánh đã tuyên bố các giám mục này bị vạ tuyệt thông vào thời điểm đó; Đức Giáo Hoàng Benedict XVI đã dỡ bỏ lệnh vạ tuyệt thông đối với các giám mục còn sống sót vào năm 2009 như một cử chỉ hướng tới sự hòa giải.
Trong những năm tiếp theo, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã ban cho các linh mục Hội Linh mục Thánh Pi-ô X quyền nghe xưng tội hợp lệ và chứng kiến hôn lễ trong một số điều kiện nhất định, trong khi vị thế giáo luật của hội vẫn còn bất thường và chưa được Giáo hội công nhận đầy đủ.
Hội Linh mục Thánh Pi-ô X đã thông báo vào ngày 2 tháng 2 rằng họ dự định tấn phong các giám mục mới vào ngày 1 tháng 7, một ngày trùng hợp với sắc lệnh năm 1988 tuyên bố vạ tuyệt thông cho Lefebvre.