Theo Daniel Esparza, trong bản tin ngày 30/01/2026 của Aleteia, các biện pháp mới của chính phủ Nicaraguay hạn chế hoạt động mục vụ của giáo xứ và dẫn đến sự ra đi của các nữ tu, làm gia tăng lo ngại về tình trạng tự do tôn giáo ngày càng bị thu hẹp dưới thời Tổng thống Ortega.
Giáo Hội Công Giáo ở Nicaragua một lần nữa phải đối diện với áp lực mới từ chính phủ, với những hạn chế mới đối với hoạt động mục vụ và sự ra đi của các nữ tu, làm nổi bật điều mà các lãnh đạo Giáo hội mô tả là một môi trường ngày càng thù địch.
Trong những ngày gần đây, chính quyền đã cấm các chuyến thăm mục vụ tận nhà trong Giáo phận León, ra lệnh rằng tất cả các hoạt động mục vụ phải diễn ra nghiêm ngặt trong các tòa nhà nhà thờ. Biện pháp này trên thực tế cấm các chuyến thăm nhà của các linh mục và các nhân viên mục vụ giáo dân - một yếu tố cốt lõi của đời sống Công Giáo ở phần lớn khu vực Mỹ Latinh - và tiếp tục hạn chế sự hiện diện công khai của Giáo hội.
Các nguồn tin địa phương mô tả quyết định này là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn của chính phủ Tổng thống Daniel Ortega nhằm hạn chế ảnh hưởng của Giáo hội và kìm hãm sự tiếp xúc của Giáo hội với người dân thường. Các lãnh đạo Giáo hội đã cảnh báo rằng những hạn chế như vậy làm suy yếu cả công cuộc truyền giáo và sứ mệnh xã hội của Giáo hội, đặc biệt là đối với người nghèo và những người bị cô lập.
Động thái này diễn ra sau nhiều năm áp lực leo thang đối với hàng giáo phẩm Công Giáo, bao gồm việc giám sát giáo sĩ, sự hiện diện của cảnh sát xung quanh các nhà thờ và các hạn chế đối với các cuộc rước lễ công cộng. Một số giám mục vẫn đang sống lưu vong, trong khi những người khác phải đối diện với việc thẩm vấn hoặc tạm giam.
Giá trị phổ quát của tự do tôn giáo
Tự do tôn giáo bảo vệ quyền của mọi người được sống theo niềm tin sâu sắc của họ, cho dù bắt nguồn từ đức tin, triết học hay lý tưởng thế tục. Đó là một sự bảo vệ chống lại chế độ chuyên chế bởi vì nó khẳng định rằng không chính phủ nào có quyền ra lệnh cho người dân tin vào điều gì hoặc họ thờ phượng như thế nào.
Lịch sử cho thấy rằng khi tự do tôn giáo bị vi phạm, các quyền tự do khác — ngôn luận, hội họp và thậm chí cả báo chí — cũng nhanh chóng bị ảnh hưởng theo. Nicaragua cũng không phải là ngoại lệ. Việc chính phủ đàn áp Giáo Hội Công Giáo là một phần của chiến lược rộng lớn hơn nhằm bịt miệng những tiếng nói bất đồng, bóp nghẹt xã hội dân sự và củng cố quyền lực. Việc bịt miệng một tiếng nói tiên tri như Giáo hội để lại một khoảng trống nguy hiểm, vì nó loại bỏ một trong những thể chế cuối cùng có khả năng buộc các chế độ áp bức phải chịu trách nhiệm.
Đối với những người không theo tôn giáo, tự do tôn giáo vẫn rất quan trọng. Nó đảm bảo rằng các xã hội vẫn đa nguyên và các quan điểm khác nhau có thể cùng tồn tại. Khi chính phủ đàn áp tôn giáo, họ chắc chắn sẽ làm suy yếu các nguyên tắc rộng lớn hơn về khoan dung, đa dạng và tôn trọng lẫn nhau. Theo nghĩa này, cuộc đấu tranh cho tự do tôn giáo không chỉ dành cho những người có đức tin — đó là cuộc đấu tranh cho một xã hội nơi quyền của mọi người được tôn trọng.
Đồng thời, một cộng đồng nữ tu khác gần đây đã rời khỏi đất nước, thu hút sự chú ý trở lại về tình trạng bấp bênh của các dòng tu. Các nữ tu Dòng Ba Capuchin của Thánh Gia đã xác nhận rằng họ đã rời Nicaragua sau nhiều thập niên phục vụ mục vụ và giáo dục. Mặc dù các nữ tu tuyên bố rằng việc rời đi của họ là kết quả của sự phân định nội tâm và không phải là một cuộc trục xuất chính thức, các nhà quan sát Công Giáo lưu ý rằng sự ra đi của họ diễn ra trong bối cảnh chính phủ liên tục gây áp lực lên các cộng đồng tu trì.
Trong hai năm qua, nhiều dòng tu nam nữ đã bị buộc phải đóng cửa trường học, tạm ngừng các hoạt động từ thiện hoặc rời khỏi đất nước hoàn toàn, thường là sau khi tư cách pháp lý của họ bị thu hồi hoặc tài sản bị tịch thu. Hậu quả tích lũy là sự xói mòn dần dần đời sống thể chế Công Giáo.
Từ nơi lưu vong, Giám Mục Phụ Tá Silvio Báez đã kêu gọi các tín hữu Công Giáo không nên im lặng. Trong những phát biểu gần đây, ngài nói rằng Giáo hội phải tiếp tục lên tiếng rõ ràng bất chấp sự đàn áp, nhấn mạnh rằng tự do và thay đổi dân chủ vẫn có thể xảy ra ngay cả trong điều kiện hiện tại.
Các tổ chức giám sát Kitô giáo quốc tế cũng bày tỏ những lo ngại tương tự. Theo Danh sách Theo dõi Thế giới năm 2026 của Open Doors, các Kitô hữu ở Nicaragua đang “ngày càng bị bịt miệng” thông qua sự đe dọa, giám sát và hạn chế việc thờ phượng và mục vụ. Các giáo sĩ và các nhà lãnh đạo giáo dân bị chính quyền coi là nguồn gốc tiềm tàng của sự bất đồng chính kiến, đặc biệt khi họ nói về phẩm giá con người, tù nhân chính trị hoặc công lý xã hội.
Các biện pháp mới nhất được đưa ra khi Tổng thống Ortega kỷ niệm gần hai thập niên cầm quyền, cùng với vợ ông, bà Rosario Murillo, người đồng lãnh đạo đất nước. Mặc dù chính phủ gần đây đã trả tự do cho một số lượng hạn chế tù nhân chính trị dưới áp lực quốc tế, các nhóm nhân quyền cảnh báo rằng những động thái này chưa dẫn đến những thay đổi mang tính cấu trúc.