HÀ NỘI -Tin từ Việt Nam cho hay linh mục Nguyễn Văn Lý, người nhận án tù nhiều năm vì viết thư chỉ trích tình hình nhân quyền tại Việt Nam, vừa được giảm án tù.

Phía Việt Nam đưa lý do là ông Lý có hành vi cải tạo tốt, trong khi một số nhà ngoại giao quốc tế thì gọi đây là một hành động nông cạn bề ngoài.

Linh mục Nguyễn Văn Lý, một trong những tù nhân lương tâm được nhiều người biết đến ở trong và ngoài nước, đã được giảm án tù từ 15 năm xuống còn 10 năm.

Theo báo chí nhà nước Việt Nam, quyết định giảm án tù đối với linh mục Lý, do ông Trần Công Quyền, chánh án tòa án nhân dân tỉnh Hà Nam ký, và lý do giảm án là, trích nguyên văn, do "phạm nhân Nguyễn Văn Lý có biểu hiện cải tạo tốt trong quá trình chấp hành án”.

Tuy nhiên một số nhà ngoại giao phương Tây tại Hà Nội lại cho rằng quyết định giảm án tù dành cho linh mục Nguyễn Văn Lý được đưa ra để nhằm giảm bớt các chỉ trích về tình hình nhân quyền tại Việt Nam, đặc biệt là từ phía Hoa kỳ.

Một số hội đoàn tranh đấu cho nhân quyền tại Hoa kỳ từng nói rằng ngay từ giây phút đầu tiên, bản án dành cho linh mục Lý đã là không có cơ sở.

Linh mục Nguyễn Văn Lý, được coi là một trong những người bất đồng chính kiến hàng đầu tại Việt Nam, người có hành động cỗ vũ cho tự do tôn giáo và tự do ngôn luận, đã bị chính quyền Việt Nam tuyên án tù 15 năm, cộng với 5 năm quản chế, trong một phiên xử tại Huế vào ngày 19 tháng 10 năm 2001.

Tội danh mà linh mục Lý bị chính quyền khởi tố là “phá hoại chính sách đại đoàn kết; và “không chấp hành quyết định quản chế của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”.

Các cách nhìn khác nhau

Báo Nhân Dân điện tử của Việt Nam trích đăng lại tờ Thanh Niên chỉ có tin với nội dung "Giảm 5 năm thời hạn án phạt tù đối với Nguyễn Văn Ly" nhưng không nói rằng cha Lý là một linh mục Thiên Chúa Giáo La Mã. Các báo Việt Nam cũng không nói gì hết về sự kiện có tính quốc tế trong hoạt động của linh mục.

Bình luận về tin này, một nhà ngoại giao nước ngoài, được hãng AFP trích lời nói rằng “khi mà một người vẫn còn 10 năm tù cộng với 5 năm quản chế sau đó chỉ vì bày tỏ một cách ôn hòa quan điểm hay chính kiến của mình, thì lệnh giảm án tù của chính phủ cũng không mang lại thay đổi, hay uy tín gì tích cực cho chính quyền”

Trong khi đó, ngày 15 tháng 7, Hạ viện Hoa Kỳ đã thông qua tu chính án bổ sung cho chi tiêu đối ngoại của Bộ ngoại giao, trong đó có gắn viện trợ phi nhân đạo dành cho Việt Nam với việc cải thiện tình hình nhân quyền tại nước này.

Linh mục Nguyễn Văn Lý bắt đầu bị quản chế tại gia từ tháng ba năm 2001 sau khi ông viết thư gửi đến buổi điều trần của Uỷ ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Hoa kỳ.

Trong lá thư, linh mục Lý kêu gọi quốc hội Hoa kỳ tạm ngưng thông qua hiệp định thương mại Mỹ - Việt cho đến khi nào chính phủ Việt Nam bãi bỏ các giới hạn dành tự do tôn giáo.

Lá thư của linh mục Lý đã làm chính phủ Việt Nam tức giận, và chính quyền đã gọi ông là kẻ bán nước. Sau đó hai tháng, linh mục Lý chính thức bị bắt, và buộc tội danh “vi phạm lệnh quản chế hành chính”.(bbc)