SÀIGÒN - Từ mấy tháng nay, hệ thống tư pháp Việt Nam đã vật lộn với vụ án lớn nhất từ trước đến nay mà bị can chính là một tay trùm băng đảng bị cáo buộc đã lập một tổ chức khổng lồ qua các hành vi tội ác, hối lộ và giết người làm hoen ố hàng ngũ của đảng Cộng Sản cầm quyền.

Vụ án Năm Cam được coi là một thử nghiệm xem nhà nước Việt Nam có các biện pháp đến mức nào để bài trừ tham nhũng tràn lan. Cuối tuần này, cả nước sẽ biết được liệu Năm Cam có bị xử bắn hay không.

Các cơ quan truyền thông Việt Nam đã theo dõi sát vụ việc kể từ khi bị can Năm Cam bị bắt hồi tháng chạp năm 2001 về 7 tội danh, trong đó có việc ra lệnh hạ sát một trùm băng đảng đối thủ, tổ chức cờ bạc và hối mại quyền thế.

Khoảng 154 đồng bị can cũng chờ tuyên án, trong đó có nhiều viên chức nhà nước từng giữ các chức vụ cao cấp, kể cả một phó bộ trưởng an ninh, giám đốc đài phát thanh quốc gia và một viện phó viện kiểm sát. 6 bị can trong đó có Năm Cam có thể bị án tử hình nếu bị các vị chánh án xét là có tội. Các bản án được tuyên vào ngày thứ tư và sau đó trong tuần là việc kết án.

Theo tin của hãng AP thì một số chuyên gia chính trị cho rằng vụ án được quảng bá rầm rộ đã được xếp đặt để chuyển đi một tín hiệu là đảng Cộng Sản sẽ không dung thứ mức độ tham nhũng như vậy.

Một chuyên gia về Việt Nam tại Học Viện Quốc phòng Australia là ông Carl Thayer nhận xét rằng các vụ án tham nhũng là một hình thức sân khấu chính trị được nhà cầm quyền đạo diễn cẩn thận. Tất cả đã được sắp xếp sau hậu trường. Vụ án Năm Cam sẽ ảnh hưởng đến tương lai chính trị của tất cả các nhân vật trong đảng tại thành phố Hồ Chí Minh và làm hoen ố hình ảnh của thành phố được cho là đặt dưới sự lãnh đạo của các thành phần cải cách. Theo ông Thayer, người thắng cuộc trong vụ này là các phần tử bảo thủ miền bắc ở Hà Nội.

Bản án tử hình cho Năm Cam do các công tố viên yêu cầu được nhiều nhà phân tích cho là đã được bộ chính trị định ngay từ trước khi phiên toà khai xử vào ngày 25 tháng 2.

Các nhà báo nước ngoài không được dự các phiên xử, ngoại trừ phiên khai mạc hôm 25 tháng 2, nhưng các cơ quan truyền thông nhà nước Việt Nam loan tin là các bị can Phạm Sỹ Chiến, từng giữ chức viện phó viện Kiểm Sát, và Trần Mai Hạnh, từng giữ chức giám đốc đài Tiếng Nói Việt Nam, đã không nhận tội ăn hối lộ, còn bị can Bùi Quốc Huy, từng là một thành viên trong Ủy Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng thì thừa nhận khuyết điểm là đã có những sai sót.

Bị can chính là Năm Cam thú nhận với cảnh sát đã ra lệnh hạ thủ một trùm băng đảng đối thủ vào tháng 10 năm 2000 nhưng khi ra toà lại phủ nhân việc này. Năm Cam bị buộc tội cầm đầu cả một đường dây làm ăn lớn ở thành phố Hồ Chí Minh với các sòng bạc, và các ổ điếm trá hình đằng sau các khách sạn và nhà hàng. Tin nói rằng Năm Cam có quan hệ mật thiết với công an thành phố đến độ phải nhờ đến công an của các tỉnh khác để bắt ông ta.(voa)