THƯ MỤC VỤ CỦA ĐỨC CHA PHANXICÔ XAVIE NGUYỄN VĂN SANG
Giám mục Giáo phận Thái Bình NHÂN DỊP TẾT MẬU TÝ - 2008
Kính thưa các linh mục, nam nữ tu sỹ, chủng sinh và anh chị em giáo hữu thân mến.
Mở đầu lá thư mục vụ này, tôi xin chân thành gửi tới các Cha, các thành phần Dân Chúa trong và ngoài giáo phận gốc Thái Bình lời chào xuân Mậu Tý bình an, hạnh phúc, được Thiên Chúa là suối nguồn mọi ân ban đổ xuống trên anh chị em dư tràn phúc lộc, để anh chị em làm sáng danh Chúa và đem hạnh phúc: cả tinh thần lẫn vật chất đến cho mọi người chung quanh.
Sau nữa, như anh chị em đã biết, tối 31/12/2007, sau cuộc rước kiệu hoành tráng các xe hoa tượng trưng cho 3 Năm Thánh hồng phúc do Tòa Thánh ban cho giáo phận, tôi đã sơ bộ tổng kết các kết quả tiêu biểu của 3 Năm Thánh và tạm thời công bố năm Mậu Tý (theo âm lịch) là Năm Hồng Đào của riêng giáo phận Thái Bình.
Tôi muốn viết bức thư mục vụ này để nói rõ hơn về ý nghĩa của năm Hồng Đào và các việc phải làm, để năm thánh đầy ý nghĩa, thực sự là năm của giáo phận phải sống trưởng thành, lớn lên về mọi mặt theo gương Chúa Giêsu - cây Hồng Đào bất diệt, tràn đầy nhựa xuân vĩnh cửu, tượng trưng cho sức sống dồi dào sung mãn của tuổi thanh xuân, như lời Chúa đã dạy: “Ta là Đường, là Sự Thật, là Sự Sống - Ta ban sự sống dồi dào”, hoặc như lời thánh Phaolô: ”Thật vậy, nơi Người, tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể; và trong Người, anh em được sung mãn, Người vốn là đầu mọi quyền lực thần thiêng” (Cl 2,9-10), chứ không phải là một năm thánh làm “qua quýt sơ sài” vài việc, như ngọn lửa bùng lên trong giây lát rồi lại tắt ngấm để lại đám tro tàn nguội lạnh.
Các vị già cả trong giáo phận đừng lấy lẽ “lão giả an chi, mũ ni che tai”, bỏ mặc sự đời không nghe không biết, không quan tâm. Trái lại, trên con đường đạo đức thánh thiện, không phân biệt ai là già là trẻ, vì lý tưởng chúng ta phải đạt tới là “Cha chúng ta ở trên trời là Đấng hoàn hảo” suốt đời là phải tiến không ngừng: “Hôm nay phải hơn hôm qua và kém ngày mai”.
Các vị cao tuổi nam nữ trong năm thánh Hồng Đào này vẫn có thể noi gương Chúa Giêsu ăn ở trưởng thành trong mọi lãnh vực đạo đức, nhất là có vị trí xứng đáng, gương mẫu, trong 4 cỗ Đại xa (xe lớn), hay là tứ trụ - 4 cái cột lớn - để xây dựng củng cố năm Hồng Đào như tôi sẽ diễn tả sau.
Các vị trung niên, nam nữ thanh thiếu niên trong các gia đình, hội đoàn, nhất là các bạn sắp xây dựng gia đình, mọi người trong lứa tuổi này thích hợp với tư tưởng của năm Hồng Đào hơn hết. Các bạn đang tuổi trưởng thành, thân xác phát triển vạm vỡ, sức khỏe tràn đầy như người ta quen nói: “sức khỏe Hạng vương cho một búng”, nghĩa là khỏe như Hạng vương trong truyện Tam Quốc, chỉ cần búng tay là ngã thua, hoặc “mười bẩy bẻ gãy sừng trâu”. Sừng trâu rắn chắc như thế mà cô gái mười bảy có thể bẻ gãy như chơi.
Những “lợi thế” vật chất của tuổi trẻ như vậy phải hiểu cả phương diện tinh thần: cái sức mạnh vật ngã cả Hạng vương và bẻ gãy cả sừng trâu ấy là sức mạnh của tâm hồn những chàng trai cô gái đạo đức thánh thiện, tươi trẻ, trở thành vô địch trong cuộc chiến đấu với ba thù: ma quỷ, thế gian và xác thịt.
Chúng ta không chỉ là con người khổng lồ bách chiến bách thắng trong chiến trận, mà còn là vị thánh, nghĩa là hơn cả con người anh hùng trong cõi thế, như chính Đức Thánh Cha mỗi khi tôn phong Á Thánh cho một vị nào, trước hết tuyên bố vị đó đã giữ các đức hạnh đến mức Anh hùng.
Các em thiếu nhi trẻ thơ cũng phải lớn lên trong năm Hồng Đào này. Các em có đường lối anh hùng thánh thiện theo cách thế của các em. Sẽ có y phục, có giầy đi, có mũ đội hợp với độ tuổi và tầm mức của các em thế nào thì trong công việc nên thánh cũng đòi hỏi các em sống như vậy.
Thực tế có vị thánh là cụ ông cụ bà, nhưng cũng có vị thánh là trung niên, thanh niên nam nữ, và cũng có vị thánh là các thiếu nhi nam nữ thuộc tuổi thơ bé. Ví dụ: Thánh Savio 16 tuổi, thánh Phaolô Bột - vị thánh tử đạo Việt Nam - 9 tuổi, và Đức Thánh Cha Benedicto XVI dự định sẽ phong thánh cho một nhi đồng lên 6 tuổi !!! Hoặc nhỏ nhất là các thánh Anh Hài đã chịu chết vì Chúa Hài Đồng trong độ tuổi từ 2 tuổi trở xuống.
Một nhà thơ viết về các em, đã dùng một hình ảnh đẹp đẽ:
”Khi Chúa trao cho các em triều thiên thánh Tử đạo Các em tưởng là chiếc vòng liền lấy ra chơi !”
Tắt một lời, tất cả các thành phần Dân Chúa: nam phụ lão ấu đều có thể bước vào năm Hồng Đào, lấy Chúa Giêsu trưởng thành làm gương mẫu, tay cầm cành đào biểu hiện cho sức sống dồi dào, sự tươi trẻ của đào tơ mơn mởn và trái đào tiên trường sinh bất tử, để tiến lên cùng cả cộng đoàn giáo phận, tới nơi hạnh phúc muôn đời và mùa xuân vĩnh cửu.
Đó là ý nghĩa và mục đích cao cả của năm Hồng Đào - Năm Thánh 2008 của giáo phận Thái Bình.
Bây giờ tôi muốn giải thích 4 quyết tâm của chúng ta, hay là 4 phương thế để chúng ta tiến hành năm Hồng Đào cho thật kết quả.
Đó là 4 cỗ Đại Xa đưa chúng ta trên con đường thánh thiện, hoặc 4 cột trụ để chúng ta xây dựng ngôi nhà tốt đẹp, tượng trưng cho mỗi người trong cuộc sống ở thế gian, đợi ngày về nhà Cha chúng ta ở trên trời.
a) Tôn sùng Thánh Thể
Thánh Thể là cỗ Đại xa và cột trụ I. Thánh Thể là ÂN BAN cao quý nhất, cần thiết nhất mà người Kitô chúng ta có trên đường đời; là suối nguồn ban cho chúng ta sức sống dồi dào nhất, vì chúng ta được kết hợp (nhờ ăn và uống Mình Thánh Máu Thánh Chúa) với chính Đức Kitô và cùng Ngài sống cuộc sống của Thiên Chúa Cha cho đến muôn đời. Đó là bảo đảm cho chúng ta được sống cuộc sống với Ba Ngôi Thiên Chúa trên Thiên Đàng. Chúng ta đã được cắt nghĩa nhiều về sự nhiệm mầu của Bí Tích cực thánh này.
Bước vào năm Hồng Đào, muốn trưởng thành lớn lên về mọi phương diện để được sống dồi dào sung mãn, chúng ta, các lứa tuổi trong giáo phận, ngoài việc chầu Mình Thánh theo phiên của xứ mình, và cũng ngày của xứ mình đón tượng Chúa Hồng Đào rước kiệu lĩnh ơn toàn xá, còn phải quyết tâm thực hành những việc sau:
1) Chầu Thánh Thể theo phiên cộng đoàn: đã phân công trong Thông cáo.
2) Tham dự Thánh lễ các ngày Chúa nhật và Lễ trọng trong năm, hoặc khi nào có thể đi dâng lễ các ngày thường cho sốt sắng, đồng thời phải dọn mình rước Thánh Thể trong những lần đi dâng lễ. Tôi rất ước ao trong năm Hồng Đào này có một số nơi trong giáo phận được chầu Thánh Thể liên lỉ suốt ngày đêm, như các tu viện nam nữ, các xứ đông giáo dân qui tụ gần nhà thờ, ví dụ: Trung Đồng, Bác Trạch, Ngọc Đồng, Cao Xá v.v không cần chầu đông, chỉ cần 5 hoặc 10 người một giờ chầu, có thể đọc kinh lần hạt, hoặc yên lặng chiêm ngắm Chúa trong Thánh Thể.
Các cha xứ hoặc cộng đoàn nào có thể làm được như vậy, nên đăng ký với Tòa Giám Mục để được phép và thông báo cho anh chị em chúng ta tới thông công (thời hạn trước Tết Mậu Tý).
Năm Hồng Đào, sự tôn sùng Thánh Thể sẽ là cỗ Đại xa đưa chúng ta tiến mau trên đường trưởng thành và phát triển cả tinh thần lẫn vật chất, là cột trụ cho chúng ta xây nhà hạnh phúc, tiến tới hạnh phúc đời sau.
b) Tôn sùng Đức Mẹ Lavang Thái Bình
Muốn đến với Chúa dễ dàng và theo Ngài như gương mẫu, phải qua trung gian là Đức Mẹ. Chúa đã đặt Đức Mẹ là Mẹ loài người ở dưới chân Thánh giá, nghĩa là được cùng Đức Mẹ cộng tác với công ơn cứu độ. Những lý lẽ giúp chúng ta tôn sùng Đức Mẹ thì nhiều vô kể và đã được giảng dạy nhiều lần, song ở đây tôi kêu gọi mọi người tôn sùng Đức Mẹ Lavang Thái Bình, nghĩa là Đức Mẹ hằng sẵn sàng trợ giúp những ai lâm cảnh khốn khó như trước đã hiện ra ở Lavang. Chúng ta là tín hữu con dân Thái Bình còn đang phải thiếu thốn, khốn khó về tinh thần cũng như vật chất (tuy đã được cải thiện nhiều lãnh vực) như con số linh mục, dòng tu ít ỏi, cơ sở tôn giáo mất mát chật hẹp, tình yêu thương còn nhiều nơi sứt mẻ, đạo đức xuống cấp vv…, cần phải trông cậy Đức Mẹ cầu bầu cùng Chúa thương giúp. Trong Năm thánh này, lòng tôn sùng Đức Mẹ Lavang, tôn sùng nơi Linh đài ở nhà thờ Chính Tòa, tôn sùng trong các nhà thờ xứ họ, trong các gia đình, thôn xóm, là những (cỗ xe) đại xa và cột trụ trong đời sống đạo đức của giáo phận, giúp chúng ta tiến lên mọi mặt.
c) Học tập Kinh Thánh và Giáo lý
”Không biết Kinh Thánh là không biết Chúa Kitô” - câu nói đó là của thánh Giêrônimô. Không biết Chúa Kitô thì cũng không phải là người Kitô hữu. Cho nên năm Hồng Đào mọi người phải đẩy mạnh việc học tập Kinh Thánh, như lời Đức Giám mục đã khuyên dạy:
“Lấy Kinh Thánh rọi soi Lối Bước Đem Tin Mừng chiếu trước Đường Đi Đêm ngày Lời Chúa gẫm suy Làm nên Lương Thực còn chi quý bằng”.
Học Kinh Thánh rồi phải đào sâu Giáo lý. Vì Giáo lý là Huấn giáo của Giáo Hội, là Thầy và là Mẹ chúng ta, giúp chúng ta suy diễn Kinh Thánh, đưa Kinh Thánh vào cuộc sống đạo đức chúng ta và dẫn chúng ta tới hạnh phúc muôn đời.
Bất kể đơn vị nào trong giáo phận năm nay: từ tu viện dòng nam nữ, giáo họ, giáo xứ, các đoàn thể vv…, đều phải có ban giáo lý trực thuộc Ban Giáo lý giáo phận, có chương trình cụ thể, học tập, thi cử, giao lưu vv…, có chứng chỉ cẩn thận cấp cho các bên học tập để xử dụng, ví dụ: kết hôn, chịu các bí tích khác vv…, Ngoài việc học tập Kinh Thánh Giáo lý vv…,, cũng cần nâng cao trình độ hiểu biết về mọi mặt: giáo lý, các tôn giáo, văn hóa, khoa học vv…, nói chung là các kiến thức khác nữa. Do đó, khuyến khích các cộng đoàn xứ, họ, các gia đình, cá nhân tín hữu nên có một tủ sách nhỏ gồm các sách báo, ưu tiên các sách báo Công giáo được thu tập dành cho các thành viên trong cộng đoàn trên lui tới mượn đọc v.v.. thật ích lợi. Năm Hồng Đạo này chúng ta phải quyết tâm như vậy.
d) Bác ái xã hội
Mến Chúa đi kèm với Yêu người, đó là luật vàng của đạo Chúa Kitô. Nhất là người đây lại là con người hoàn cảnh khó nghèo, bệnh tật. Chúng ta chung tay cứu đỡ họ là làm cho chính Chúa Kitô, như sách Tin Mừng thánh Mátthêu đã chép ở đoạn 25, 31-46.
Đất nước và xã hội quanh ta mặc dầu đã được cải thiện, nhưng vẫn còn những cảnh đói nghèo bệnh tật, là hoàn cảnh và môi trường cho chúng ta làm việc bác ái xã hội. Chúng ta mong ước Giáo hội, giáo phận có bệnh viện, cơ sở bác ái xã hội như nhà trẻ, viện mồ côi, trung tâm nuôi dưỡng người khuyết tật vv…, để thực thi hiệu quả các việc bác ái xã hội. Trong khi chờ đợi những việc tốt lành đó mau đến, mỗi người, mỗi gia đình, mỗi xứ họ phải thực thi bác ái xã hội cách thực tế trong năm Hồng Đào này, để sớm săn sóc quan tâm đến Chúa Kitô trong những người đau khổ, bệnh tật, khó nghèo.
Các cơ sở, đơn vị, như tu viện, giáo họ, giáo xứ, các “đại gia” giầu có người Kitô hữu trong giáo phận hoặc ngoài giáo phận được cổ võ khuyến khích tham gia vào việc xây nhà tình nghĩa, giúp đỡ các cô nhi quả phụ, các bệnh viện, trạm xá cho người nghèo, các trại phong vv… cách cụ thể.
Riêng giáo phận Thái Bình sẽ thành lập Trung tâm Bác ái xã hội để bắt tay ngay vào công việc ngày mồng 3 tết Mậu Tý, tức ngày thứ Bảy 9/2/2008, cả giáo phận sẽ ăn TẾT với anh chị em trại phong Vân Môn. Chúng ta có thể mang các đồ cứu trợ tới đó: tiền bạc, lương thực, quần áo v.v… (các cha xứ và các tổ chức trong giáo phận phải chuẩn bị ngay từ bây giờ, đứng ra vận động, quyên góp vv…), để cùng Đức Giám mục và các linh mục trong giáo phận (các cha trong giáo phận bắt buộc phải đến, nếu không gặp ngăn trở), sẽ cử hành lễ trọng thể vào 9 giờ sáng tại nhà thờ giáo họ Vân Môn.
Ngoài ra, trong năm sẽ có những sáng kiến của Ủy Ban, hoặc các xứ họ, cộng đoàn, ví dụ: mỗi tổ chức có thể tới viếng thăm bệnh viện, trại phong vv… theo kế hoạch dự liệu vv…
Năm Hồng Đào chúng ta quyết tâm ngồi trên cỗ xe Bác Ái này và xây dựng đời sống đạo đức trên cột trụ này để noi gương Chúa Giêsu Đấng hằng “chạnh lòng thương” với đám đông nhân loại khổ đau, thiếu thốn mà ra tay cứu đỡ.
Chúng ta thử tưởng tượng năm nay vào ngày 26 tết, tức Lễ Nến 2/2/2008, cả giáo phận chúng ta hàng 100.000 người, tay cầm cành ĐÀO và NẾN sáng, trùng trùng tiến về Tòa Giám Mục đi rước 4 cỗ Đại Xa - 4 cây Cột Trụ - chung quanh nhà thờ Chính Tòa, rồi tới xếp hàng tập trung tại quảng trường nhà thờ; Đức Giám Mục đã 77 tuổi già, song tâm hồn vẫn trẻ trung sẽ làm phép cho các cành đào đó, rồi họ đem về treo ở các gia đình, nhà thờ xứ, họ: hàng ngàn, hàng vạn cành đào có treo các bảng quyết tâm thực hành 4 điều đã ghi trên 4 cỗ Đại Xa như sau:
1) Thánh Thể:
Lúa thơm dòng sữa trắng
Nho chín mạch máu hồng
Biến nên Thịt Máu thanh trong
Dưỡng nuôi con kiếp long đong thế trần
2) Đức Mẹ Lavang Thái Bình:
Giờ đây Đức Mẹ của con
Sớm chiều mưa nắng sắt son một niềm
Giờ đây Tín hữu Chúa chiên
Chung lời khấn nguyện Mẹ Hiền La Vang
3) Kinh Thánh và Giáo lý:
Lấy Kinh Thánh rọi soi lối bước
Đem Tin Mừng chiếu trước đường đi
Đêm ngày Lời Chúa gẫm suy
Làm nên lương thực còn chi quý bằng
4) Bác ái xã hội:
Con người chính bản thân Ta
Tù đày, bệnh tật, xa nhà, ức oan
Ai thương xót kẻ gian nan
Là làm cho Chúa muôn vàn yêu thương.
Huy hoàng tráng lệ bên ngoài, phấn khởi, sốt sắng bên trong tạo nên bầu không khí đạo đức, động tới Trời cao và sức mạnh lay chuyển lòng người.
Tiếp sau lễ là lời khai mạc năm thánh Hồng Đào, khởi đầu từ Đêm 26 TẾT năm nay, kéo dài tới Đêm 26 TẾT sang năm sẽ kết thúc. Mọi người sung sướng hỏi nhau: đây có phải là quang cảnh Thiên Đàng hay chưa? Thưa, chưa phải: mở đầu năm thánh Hồng Đào của giáo phận Thái Bình năm nay tiến hành trước cửa thánh đường sẽ là chìa khóa mở cửa Thánh Đường, cũng là mở cửa Thiên Đàng cho chúng ta được vào.
Sang năm, thánh lễ kết thúc Năm thánh sẽ diễn ra trong Thánh Đường hoành tráng và trọng thể, tượng trưng cho Nhà Cha chúng ta ở trên trời, hạnh phúc sẽ muôn đời muôn kiếp.
Kết luận:
Anh chị em rất thân mến,
Tôi viết những dòng này thân tình gửi tới anh chị em như lá thư mục vụ dịp Tết cuối cùng trong nhiệm kỳ mục vụ giám mục của tôi. Vì như anh chị em đã biết, năm nay tôi đã tròn 76 tuổi Tây, và 77 tuổi Mụ (tuổi Việt Nam); tôi đã đệ đơn xin từ chức theo giáo luật từ 8/1/2007 và đã được chấp nhận với điều kiện tìm được đấng kế vị, tấn phong và bàn giao quyền bính, đoạn mới hưu trí hoàn toàn. Tôi đã nộp danh sách các đấng kế vị và đã được Tòa Thánh chấp nhận. Tôi đã trả lời các câu hỏi liên quan. Hi vọng mấy tháng nữa trong năm nay sẽ được Đức Thánh Cha bổ nhiệm Tân Giám Mục cho giáo phận Thái Bình. Tôi sẽ làm lễ Tấn phong và bàn giao mọi công việc mục vụ cho đấng kế vị rồi chính thức về hưu vào tuổi 77.
Theo dự liệu, tôi sẽ đề nghị đấng kế vị cho tôi ở lại giáo phận, ở trong các gian phòng cũ để tiếp tục làm các công việc riêng tư như: học tập, viết sách, viết báo v.v… và để tiếp khách, nhất là các đấng bậc có thể dễ dàng tới thăm hỏi, và làm tất cả những gì đấng kế vị muốn tôi giúp đỡ tùy vào khả năng và sức khỏe.
Nhờ lời cầu nguyện của anh chị em, Chúa và Đức Mẹ sẽ giúp tôi sống những ngày còn lại thánh thiện, đạo đức, mạnh khỏe, vui tươi lạc quan, để hữu ích cho mọi người.
Cộng thêm vào các lời chúc tuổi xuân của tôi ngay đầu bức Thư Mục vụ này, tôi còn muốn chúc cho anh chị em sớm có một vị giám mục trẻ trung, đạo đức và thông thái, một hàng ngũ giáo sĩ, tu sỹ, giáo dân cũng thánh thiện tài giỏi, để tiếp tục dẫn đưa giáo phận Thái Bình tiến lên mọi mặt, nhất là trong năm Hồng Đào hạnh phúc này.
Xin anh chị em cầu nguyện cho tôi, vẫn còn là Giám mục của anh chị em trong thời gian Chúa muốn.
Thái Bình ngày 25 tháng 01 năm 2008.
+ F.X. Nguyễn Văn Sang
Giám Mục Thái Bình
Giám mục Giáo phận Thái Bình NHÂN DỊP TẾT MẬU TÝ - 2008
Kính thưa các linh mục, nam nữ tu sỹ, chủng sinh và anh chị em giáo hữu thân mến.
Mở đầu lá thư mục vụ này, tôi xin chân thành gửi tới các Cha, các thành phần Dân Chúa trong và ngoài giáo phận gốc Thái Bình lời chào xuân Mậu Tý bình an, hạnh phúc, được Thiên Chúa là suối nguồn mọi ân ban đổ xuống trên anh chị em dư tràn phúc lộc, để anh chị em làm sáng danh Chúa và đem hạnh phúc: cả tinh thần lẫn vật chất đến cho mọi người chung quanh.
Sau nữa, như anh chị em đã biết, tối 31/12/2007, sau cuộc rước kiệu hoành tráng các xe hoa tượng trưng cho 3 Năm Thánh hồng phúc do Tòa Thánh ban cho giáo phận, tôi đã sơ bộ tổng kết các kết quả tiêu biểu của 3 Năm Thánh và tạm thời công bố năm Mậu Tý (theo âm lịch) là Năm Hồng Đào của riêng giáo phận Thái Bình.
Tôi muốn viết bức thư mục vụ này để nói rõ hơn về ý nghĩa của năm Hồng Đào và các việc phải làm, để năm thánh đầy ý nghĩa, thực sự là năm của giáo phận phải sống trưởng thành, lớn lên về mọi mặt theo gương Chúa Giêsu - cây Hồng Đào bất diệt, tràn đầy nhựa xuân vĩnh cửu, tượng trưng cho sức sống dồi dào sung mãn của tuổi thanh xuân, như lời Chúa đã dạy: “Ta là Đường, là Sự Thật, là Sự Sống - Ta ban sự sống dồi dào”, hoặc như lời thánh Phaolô: ”Thật vậy, nơi Người, tất cả sự viên mãn của thần tính hiện diện cách cụ thể; và trong Người, anh em được sung mãn, Người vốn là đầu mọi quyền lực thần thiêng” (Cl 2,9-10), chứ không phải là một năm thánh làm “qua quýt sơ sài” vài việc, như ngọn lửa bùng lên trong giây lát rồi lại tắt ngấm để lại đám tro tàn nguội lạnh.
Các vị già cả trong giáo phận đừng lấy lẽ “lão giả an chi, mũ ni che tai”, bỏ mặc sự đời không nghe không biết, không quan tâm. Trái lại, trên con đường đạo đức thánh thiện, không phân biệt ai là già là trẻ, vì lý tưởng chúng ta phải đạt tới là “Cha chúng ta ở trên trời là Đấng hoàn hảo” suốt đời là phải tiến không ngừng: “Hôm nay phải hơn hôm qua và kém ngày mai”.
Các vị cao tuổi nam nữ trong năm thánh Hồng Đào này vẫn có thể noi gương Chúa Giêsu ăn ở trưởng thành trong mọi lãnh vực đạo đức, nhất là có vị trí xứng đáng, gương mẫu, trong 4 cỗ Đại xa (xe lớn), hay là tứ trụ - 4 cái cột lớn - để xây dựng củng cố năm Hồng Đào như tôi sẽ diễn tả sau.
Các vị trung niên, nam nữ thanh thiếu niên trong các gia đình, hội đoàn, nhất là các bạn sắp xây dựng gia đình, mọi người trong lứa tuổi này thích hợp với tư tưởng của năm Hồng Đào hơn hết. Các bạn đang tuổi trưởng thành, thân xác phát triển vạm vỡ, sức khỏe tràn đầy như người ta quen nói: “sức khỏe Hạng vương cho một búng”, nghĩa là khỏe như Hạng vương trong truyện Tam Quốc, chỉ cần búng tay là ngã thua, hoặc “mười bẩy bẻ gãy sừng trâu”. Sừng trâu rắn chắc như thế mà cô gái mười bảy có thể bẻ gãy như chơi.
Những “lợi thế” vật chất của tuổi trẻ như vậy phải hiểu cả phương diện tinh thần: cái sức mạnh vật ngã cả Hạng vương và bẻ gãy cả sừng trâu ấy là sức mạnh của tâm hồn những chàng trai cô gái đạo đức thánh thiện, tươi trẻ, trở thành vô địch trong cuộc chiến đấu với ba thù: ma quỷ, thế gian và xác thịt.
Chúng ta không chỉ là con người khổng lồ bách chiến bách thắng trong chiến trận, mà còn là vị thánh, nghĩa là hơn cả con người anh hùng trong cõi thế, như chính Đức Thánh Cha mỗi khi tôn phong Á Thánh cho một vị nào, trước hết tuyên bố vị đó đã giữ các đức hạnh đến mức Anh hùng.
Các em thiếu nhi trẻ thơ cũng phải lớn lên trong năm Hồng Đào này. Các em có đường lối anh hùng thánh thiện theo cách thế của các em. Sẽ có y phục, có giầy đi, có mũ đội hợp với độ tuổi và tầm mức của các em thế nào thì trong công việc nên thánh cũng đòi hỏi các em sống như vậy.
Thực tế có vị thánh là cụ ông cụ bà, nhưng cũng có vị thánh là trung niên, thanh niên nam nữ, và cũng có vị thánh là các thiếu nhi nam nữ thuộc tuổi thơ bé. Ví dụ: Thánh Savio 16 tuổi, thánh Phaolô Bột - vị thánh tử đạo Việt Nam - 9 tuổi, và Đức Thánh Cha Benedicto XVI dự định sẽ phong thánh cho một nhi đồng lên 6 tuổi !!! Hoặc nhỏ nhất là các thánh Anh Hài đã chịu chết vì Chúa Hài Đồng trong độ tuổi từ 2 tuổi trở xuống.
Một nhà thơ viết về các em, đã dùng một hình ảnh đẹp đẽ:
”Khi Chúa trao cho các em triều thiên thánh Tử đạo Các em tưởng là chiếc vòng liền lấy ra chơi !”
Tắt một lời, tất cả các thành phần Dân Chúa: nam phụ lão ấu đều có thể bước vào năm Hồng Đào, lấy Chúa Giêsu trưởng thành làm gương mẫu, tay cầm cành đào biểu hiện cho sức sống dồi dào, sự tươi trẻ của đào tơ mơn mởn và trái đào tiên trường sinh bất tử, để tiến lên cùng cả cộng đoàn giáo phận, tới nơi hạnh phúc muôn đời và mùa xuân vĩnh cửu.
Đó là ý nghĩa và mục đích cao cả của năm Hồng Đào - Năm Thánh 2008 của giáo phận Thái Bình.
Bây giờ tôi muốn giải thích 4 quyết tâm của chúng ta, hay là 4 phương thế để chúng ta tiến hành năm Hồng Đào cho thật kết quả.
Đó là 4 cỗ Đại Xa đưa chúng ta trên con đường thánh thiện, hoặc 4 cột trụ để chúng ta xây dựng ngôi nhà tốt đẹp, tượng trưng cho mỗi người trong cuộc sống ở thế gian, đợi ngày về nhà Cha chúng ta ở trên trời.
a) Tôn sùng Thánh Thể
Thánh Thể là cỗ Đại xa và cột trụ I. Thánh Thể là ÂN BAN cao quý nhất, cần thiết nhất mà người Kitô chúng ta có trên đường đời; là suối nguồn ban cho chúng ta sức sống dồi dào nhất, vì chúng ta được kết hợp (nhờ ăn và uống Mình Thánh Máu Thánh Chúa) với chính Đức Kitô và cùng Ngài sống cuộc sống của Thiên Chúa Cha cho đến muôn đời. Đó là bảo đảm cho chúng ta được sống cuộc sống với Ba Ngôi Thiên Chúa trên Thiên Đàng. Chúng ta đã được cắt nghĩa nhiều về sự nhiệm mầu của Bí Tích cực thánh này.
Bước vào năm Hồng Đào, muốn trưởng thành lớn lên về mọi phương diện để được sống dồi dào sung mãn, chúng ta, các lứa tuổi trong giáo phận, ngoài việc chầu Mình Thánh theo phiên của xứ mình, và cũng ngày của xứ mình đón tượng Chúa Hồng Đào rước kiệu lĩnh ơn toàn xá, còn phải quyết tâm thực hành những việc sau:
1) Chầu Thánh Thể theo phiên cộng đoàn: đã phân công trong Thông cáo.
2) Tham dự Thánh lễ các ngày Chúa nhật và Lễ trọng trong năm, hoặc khi nào có thể đi dâng lễ các ngày thường cho sốt sắng, đồng thời phải dọn mình rước Thánh Thể trong những lần đi dâng lễ. Tôi rất ước ao trong năm Hồng Đào này có một số nơi trong giáo phận được chầu Thánh Thể liên lỉ suốt ngày đêm, như các tu viện nam nữ, các xứ đông giáo dân qui tụ gần nhà thờ, ví dụ: Trung Đồng, Bác Trạch, Ngọc Đồng, Cao Xá v.v không cần chầu đông, chỉ cần 5 hoặc 10 người một giờ chầu, có thể đọc kinh lần hạt, hoặc yên lặng chiêm ngắm Chúa trong Thánh Thể.
Các cha xứ hoặc cộng đoàn nào có thể làm được như vậy, nên đăng ký với Tòa Giám Mục để được phép và thông báo cho anh chị em chúng ta tới thông công (thời hạn trước Tết Mậu Tý).
Năm Hồng Đào, sự tôn sùng Thánh Thể sẽ là cỗ Đại xa đưa chúng ta tiến mau trên đường trưởng thành và phát triển cả tinh thần lẫn vật chất, là cột trụ cho chúng ta xây nhà hạnh phúc, tiến tới hạnh phúc đời sau.
b) Tôn sùng Đức Mẹ Lavang Thái Bình
Muốn đến với Chúa dễ dàng và theo Ngài như gương mẫu, phải qua trung gian là Đức Mẹ. Chúa đã đặt Đức Mẹ là Mẹ loài người ở dưới chân Thánh giá, nghĩa là được cùng Đức Mẹ cộng tác với công ơn cứu độ. Những lý lẽ giúp chúng ta tôn sùng Đức Mẹ thì nhiều vô kể và đã được giảng dạy nhiều lần, song ở đây tôi kêu gọi mọi người tôn sùng Đức Mẹ Lavang Thái Bình, nghĩa là Đức Mẹ hằng sẵn sàng trợ giúp những ai lâm cảnh khốn khó như trước đã hiện ra ở Lavang. Chúng ta là tín hữu con dân Thái Bình còn đang phải thiếu thốn, khốn khó về tinh thần cũng như vật chất (tuy đã được cải thiện nhiều lãnh vực) như con số linh mục, dòng tu ít ỏi, cơ sở tôn giáo mất mát chật hẹp, tình yêu thương còn nhiều nơi sứt mẻ, đạo đức xuống cấp vv…, cần phải trông cậy Đức Mẹ cầu bầu cùng Chúa thương giúp. Trong Năm thánh này, lòng tôn sùng Đức Mẹ Lavang, tôn sùng nơi Linh đài ở nhà thờ Chính Tòa, tôn sùng trong các nhà thờ xứ họ, trong các gia đình, thôn xóm, là những (cỗ xe) đại xa và cột trụ trong đời sống đạo đức của giáo phận, giúp chúng ta tiến lên mọi mặt.
c) Học tập Kinh Thánh và Giáo lý
”Không biết Kinh Thánh là không biết Chúa Kitô” - câu nói đó là của thánh Giêrônimô. Không biết Chúa Kitô thì cũng không phải là người Kitô hữu. Cho nên năm Hồng Đào mọi người phải đẩy mạnh việc học tập Kinh Thánh, như lời Đức Giám mục đã khuyên dạy:
“Lấy Kinh Thánh rọi soi Lối Bước Đem Tin Mừng chiếu trước Đường Đi Đêm ngày Lời Chúa gẫm suy Làm nên Lương Thực còn chi quý bằng”.
Học Kinh Thánh rồi phải đào sâu Giáo lý. Vì Giáo lý là Huấn giáo của Giáo Hội, là Thầy và là Mẹ chúng ta, giúp chúng ta suy diễn Kinh Thánh, đưa Kinh Thánh vào cuộc sống đạo đức chúng ta và dẫn chúng ta tới hạnh phúc muôn đời.
Bất kể đơn vị nào trong giáo phận năm nay: từ tu viện dòng nam nữ, giáo họ, giáo xứ, các đoàn thể vv…, đều phải có ban giáo lý trực thuộc Ban Giáo lý giáo phận, có chương trình cụ thể, học tập, thi cử, giao lưu vv…, có chứng chỉ cẩn thận cấp cho các bên học tập để xử dụng, ví dụ: kết hôn, chịu các bí tích khác vv…, Ngoài việc học tập Kinh Thánh Giáo lý vv…,, cũng cần nâng cao trình độ hiểu biết về mọi mặt: giáo lý, các tôn giáo, văn hóa, khoa học vv…, nói chung là các kiến thức khác nữa. Do đó, khuyến khích các cộng đoàn xứ, họ, các gia đình, cá nhân tín hữu nên có một tủ sách nhỏ gồm các sách báo, ưu tiên các sách báo Công giáo được thu tập dành cho các thành viên trong cộng đoàn trên lui tới mượn đọc v.v.. thật ích lợi. Năm Hồng Đạo này chúng ta phải quyết tâm như vậy.
d) Bác ái xã hội
Mến Chúa đi kèm với Yêu người, đó là luật vàng của đạo Chúa Kitô. Nhất là người đây lại là con người hoàn cảnh khó nghèo, bệnh tật. Chúng ta chung tay cứu đỡ họ là làm cho chính Chúa Kitô, như sách Tin Mừng thánh Mátthêu đã chép ở đoạn 25, 31-46.
Đất nước và xã hội quanh ta mặc dầu đã được cải thiện, nhưng vẫn còn những cảnh đói nghèo bệnh tật, là hoàn cảnh và môi trường cho chúng ta làm việc bác ái xã hội. Chúng ta mong ước Giáo hội, giáo phận có bệnh viện, cơ sở bác ái xã hội như nhà trẻ, viện mồ côi, trung tâm nuôi dưỡng người khuyết tật vv…, để thực thi hiệu quả các việc bác ái xã hội. Trong khi chờ đợi những việc tốt lành đó mau đến, mỗi người, mỗi gia đình, mỗi xứ họ phải thực thi bác ái xã hội cách thực tế trong năm Hồng Đào này, để sớm săn sóc quan tâm đến Chúa Kitô trong những người đau khổ, bệnh tật, khó nghèo.
Các cơ sở, đơn vị, như tu viện, giáo họ, giáo xứ, các “đại gia” giầu có người Kitô hữu trong giáo phận hoặc ngoài giáo phận được cổ võ khuyến khích tham gia vào việc xây nhà tình nghĩa, giúp đỡ các cô nhi quả phụ, các bệnh viện, trạm xá cho người nghèo, các trại phong vv… cách cụ thể.
Riêng giáo phận Thái Bình sẽ thành lập Trung tâm Bác ái xã hội để bắt tay ngay vào công việc ngày mồng 3 tết Mậu Tý, tức ngày thứ Bảy 9/2/2008, cả giáo phận sẽ ăn TẾT với anh chị em trại phong Vân Môn. Chúng ta có thể mang các đồ cứu trợ tới đó: tiền bạc, lương thực, quần áo v.v… (các cha xứ và các tổ chức trong giáo phận phải chuẩn bị ngay từ bây giờ, đứng ra vận động, quyên góp vv…), để cùng Đức Giám mục và các linh mục trong giáo phận (các cha trong giáo phận bắt buộc phải đến, nếu không gặp ngăn trở), sẽ cử hành lễ trọng thể vào 9 giờ sáng tại nhà thờ giáo họ Vân Môn.
Ngoài ra, trong năm sẽ có những sáng kiến của Ủy Ban, hoặc các xứ họ, cộng đoàn, ví dụ: mỗi tổ chức có thể tới viếng thăm bệnh viện, trại phong vv… theo kế hoạch dự liệu vv…
Năm Hồng Đào chúng ta quyết tâm ngồi trên cỗ xe Bác Ái này và xây dựng đời sống đạo đức trên cột trụ này để noi gương Chúa Giêsu Đấng hằng “chạnh lòng thương” với đám đông nhân loại khổ đau, thiếu thốn mà ra tay cứu đỡ.
Chúng ta thử tưởng tượng năm nay vào ngày 26 tết, tức Lễ Nến 2/2/2008, cả giáo phận chúng ta hàng 100.000 người, tay cầm cành ĐÀO và NẾN sáng, trùng trùng tiến về Tòa Giám Mục đi rước 4 cỗ Đại Xa - 4 cây Cột Trụ - chung quanh nhà thờ Chính Tòa, rồi tới xếp hàng tập trung tại quảng trường nhà thờ; Đức Giám Mục đã 77 tuổi già, song tâm hồn vẫn trẻ trung sẽ làm phép cho các cành đào đó, rồi họ đem về treo ở các gia đình, nhà thờ xứ, họ: hàng ngàn, hàng vạn cành đào có treo các bảng quyết tâm thực hành 4 điều đã ghi trên 4 cỗ Đại Xa như sau:
1) Thánh Thể:
Lúa thơm dòng sữa trắng
Nho chín mạch máu hồng
Biến nên Thịt Máu thanh trong
Dưỡng nuôi con kiếp long đong thế trần
2) Đức Mẹ Lavang Thái Bình:
Giờ đây Đức Mẹ của con
Sớm chiều mưa nắng sắt son một niềm
Giờ đây Tín hữu Chúa chiên
Chung lời khấn nguyện Mẹ Hiền La Vang
3) Kinh Thánh và Giáo lý:
Lấy Kinh Thánh rọi soi lối bước
Đem Tin Mừng chiếu trước đường đi
Đêm ngày Lời Chúa gẫm suy
Làm nên lương thực còn chi quý bằng
4) Bác ái xã hội:
Con người chính bản thân Ta
Tù đày, bệnh tật, xa nhà, ức oan
Ai thương xót kẻ gian nan
Là làm cho Chúa muôn vàn yêu thương.
Huy hoàng tráng lệ bên ngoài, phấn khởi, sốt sắng bên trong tạo nên bầu không khí đạo đức, động tới Trời cao và sức mạnh lay chuyển lòng người.
Tiếp sau lễ là lời khai mạc năm thánh Hồng Đào, khởi đầu từ Đêm 26 TẾT năm nay, kéo dài tới Đêm 26 TẾT sang năm sẽ kết thúc. Mọi người sung sướng hỏi nhau: đây có phải là quang cảnh Thiên Đàng hay chưa? Thưa, chưa phải: mở đầu năm thánh Hồng Đào của giáo phận Thái Bình năm nay tiến hành trước cửa thánh đường sẽ là chìa khóa mở cửa Thánh Đường, cũng là mở cửa Thiên Đàng cho chúng ta được vào.
Sang năm, thánh lễ kết thúc Năm thánh sẽ diễn ra trong Thánh Đường hoành tráng và trọng thể, tượng trưng cho Nhà Cha chúng ta ở trên trời, hạnh phúc sẽ muôn đời muôn kiếp.
Kết luận:
Anh chị em rất thân mến,
Tôi viết những dòng này thân tình gửi tới anh chị em như lá thư mục vụ dịp Tết cuối cùng trong nhiệm kỳ mục vụ giám mục của tôi. Vì như anh chị em đã biết, năm nay tôi đã tròn 76 tuổi Tây, và 77 tuổi Mụ (tuổi Việt Nam); tôi đã đệ đơn xin từ chức theo giáo luật từ 8/1/2007 và đã được chấp nhận với điều kiện tìm được đấng kế vị, tấn phong và bàn giao quyền bính, đoạn mới hưu trí hoàn toàn. Tôi đã nộp danh sách các đấng kế vị và đã được Tòa Thánh chấp nhận. Tôi đã trả lời các câu hỏi liên quan. Hi vọng mấy tháng nữa trong năm nay sẽ được Đức Thánh Cha bổ nhiệm Tân Giám Mục cho giáo phận Thái Bình. Tôi sẽ làm lễ Tấn phong và bàn giao mọi công việc mục vụ cho đấng kế vị rồi chính thức về hưu vào tuổi 77.
Theo dự liệu, tôi sẽ đề nghị đấng kế vị cho tôi ở lại giáo phận, ở trong các gian phòng cũ để tiếp tục làm các công việc riêng tư như: học tập, viết sách, viết báo v.v… và để tiếp khách, nhất là các đấng bậc có thể dễ dàng tới thăm hỏi, và làm tất cả những gì đấng kế vị muốn tôi giúp đỡ tùy vào khả năng và sức khỏe.
Nhờ lời cầu nguyện của anh chị em, Chúa và Đức Mẹ sẽ giúp tôi sống những ngày còn lại thánh thiện, đạo đức, mạnh khỏe, vui tươi lạc quan, để hữu ích cho mọi người.
Cộng thêm vào các lời chúc tuổi xuân của tôi ngay đầu bức Thư Mục vụ này, tôi còn muốn chúc cho anh chị em sớm có một vị giám mục trẻ trung, đạo đức và thông thái, một hàng ngũ giáo sĩ, tu sỹ, giáo dân cũng thánh thiện tài giỏi, để tiếp tục dẫn đưa giáo phận Thái Bình tiến lên mọi mặt, nhất là trong năm Hồng Đào hạnh phúc này.
Xin anh chị em cầu nguyện cho tôi, vẫn còn là Giám mục của anh chị em trong thời gian Chúa muốn.
Thái Bình ngày 25 tháng 01 năm 2008.
+ F.X. Nguyễn Văn Sang
Giám Mục Thái Bình