Nguyên bản tiếng Anh: http://www.indcatholicnews.com/vietn321.html

Hanoi (Independent Catholic News - ICN) – Trong khi vụ tranh chấp tại Tòa Khâm Sứ Hà Nội (ICN tường trình vào sáng hôm nay) chưa ngã ngũ, chúng tôi lại nhận được tin là một cuộc biểu tình khác lại nổ ra hôm qua tại giáo xứ Thái Hà.

Thái Hà là một giáo xứ lớn ở Hà Nội do các cha dòng Chúa Cứu Thế điều hành. Một phần trong số 60,000 mét vuông của giáo xứ đã bị nhiều cơ quan chính quyền chiếm đoạt. Gần đây, một xưởng may được sự hỗ trợ của chính quyền địa phương lại xây xưởng thợ trên phần đất của giáo xứ.

Anh chị em giáo dân đã biểu tình từ sáng sớm đến tối. Cảnh sát đã xung đột với những người biểu tình. Điều này được xem như một dấu chỉ chứng tỏ chính quyền Việt Nam, liên quan đến những cuộc tranh cãi đất đai với Giáo Hội Công Giáo, chưa sẵn sàng cho bất cứ điều gì thỏa mãn khát vọng hợp pháp của người Công Giáo.

Bối cảnh của vụ tranh chấp tại Thái Hà

Police in mass at Thai Ha parish
Police in clash with Thai Ha parishioners
A woman was arrested
Các cha dòng Chúa Cứu Thế đã đến Việt Nam vào năm 1925. Từ đó, các ngài đã mang Tin Mừng đến cho các tỉnh miền Bắc Việt Nam. Năm 1928, các ngài đã mua mảnh đất 6 hécta tại Thái Hà, Hà nội để xây một tu viện và một nhà thờ. Lễ khánh thành nhà thờ đã diễn ra ngày 7/5/1929. Sáu năm sau, vào năm 1935, nhà thờ dòng Chúa Cứu Thế Thái Hà được khánh thành.

Năm 1941, đã có tới 66 thành viên trong cộng đoàn gồm 17 linh mục, 12 thầy, 26 chủng sinh, và 11 tập sinh sinh sống tại tu viện. Con số các thành viên trong cộng đoàn gia tăng đều đặn cho tới năm 1954 khi Việt Nam bị chia đôi thành hai quốc gia.

Năm 1954, hầu hết các linh mục, tu sĩ dòng Chúa Cứu Thế di chuyển vào miền Nam Việt Nam. Cha Giuse Vũ Ngọc Bích, cha Denis Paquette, Cha Thomas Côté, Thầy Clement Phạm Văn Đạt và Thầy Marcel Nguyễn Tấn Văn còn lưu lại tại Hà nội. Họ sống dưới sự đối xử khắc nghiệt của nhà nước vô thần và chẳng mấy chốc đã phải chịu bách hại dã man.

Ngày 7/5/1955, Thầy Marcel Nguyễn Tấn Văn bị bắt. Bốn năm sau, vào ngày 9/7/1959 thầy qua đời trong lao tù cộng sản. Cha Denis Paquette bị trục xuất vào ngày 23/10/1958. Một năm sau, cha Thomas Côté cũng cùng chung số phận. Chưa đầy 3 năm sau, Thầy Clement Phạm Văn Đạt lại bị bắt hôm 9/10/1963 và qua đời trong một trại giam tại Yên Bái ngày 7/10/1970 tại . Cha Giuse Vũ Ngọc Bích đã phải điều hành giáo xứ một mình.

Bất chấp những phản đối đến cùng của cha Giuse Vũ Ngọc Bích, nhà cầm quyền Hà nội đã chiếm đoạt từng bước miếng đất này. Diện tích ban đầu 61,455 mét vuông giờ đây chỉ còn 2,700 mét vuông. Nhà nước cộng sản đã sửa đổi tu viện thành bệnh viện Đống Đa và phân phối cũng như bán chác bất hợp pháp nhiều diện tích khác cho các công ty quốc doanh cũng như các viên chức chính quyền.

Các linh mục, tu sĩ và anh chị em giáo dân giáo xứ Thái Hà đã liên tục đòi lại những mảnh đất đã bị nhà cầm quyền chiếm đoạt. Cơ sở pháp lý cho những đòi hỏi này dựa trên chính những luật lệ của nhà nước cộng sản.

i) Nhà dòng Chúa Cứu Thế có đủ giấy tờ đăng bạ của toàn bộ 61,455 mét vuông.

ii) Cha Giuse Vũ Ngọc Bích và các vị kế nhiệm ngài chưa bao giờ ký giấy giao cho nhà nước cho dù là bị bắt buộc. Toàn bộ 58,755 mét vuông trong tổng số 61,455 mét vuông đã bị cướp bằng bạo lực.

iii) Điều 70, chương 5, bàn về Những Quyền Căn Bản của Công Dân, trong Hiến Pháp 15/4/1993 ghi rõ:

“Công dân được hưởng tự do tín ngưỡng và tôn giáo; họ có quyền theo hay không theo một tôn giáo nào. Mọi tôn giáo bình đẳng trước pháp luật. Các nơi thờ tự được luật pháp bảo vệ”

iv) Hướng Dẫn số 500 HD/TGCP, ngày 4 tháng 12 năm 1993 của Ban Tôn giáo Chính phủ về việc thực hiện Chỉ thị 379/TTg của Thủ tướng Chính phủ về hoạt động tôn giáo nêu rõ: “Nơi thờ tự của các tôn giáo cho mượn có thời hạn nay đã hết hạn thì phải trả lại. Nếu còn nhu cầu sử dụng phải thỏa thuận với Giáo hội. Nếu chưa hết hạn mà sử dụng không đúng mục đích thì phải trả lại... Không để dân lấn chiếm nơi thờ tự. Ở những nơi do tồn tại của quá khứ, nơi thờ tự có dân đang ở thì Chính quyền địa phương phải có kế hoạch giải tỏa trong một thời gian nhất định”.

v) Thông tư 01/1999/TT-TGCP ngày 16 tháng 06 năm 1999 của Ban tôn giáo Chính phủ hướng dẫn thực hiện một số điều trong Nghị Định số 26/1999/NĐ-CP, ngày 19 tháng 4 năm 1999 của Chính phủ về các hoạt động tôn giáo, nhấn mạnh: “Không để cơ sở thờ tự bị lấn chiếm. Nhà nước bảo hộ cơ sở thờ tự tôn giáo”.

vi) Điều 26 Pháp Lệnh Tín ngưỡng Tôn giáo, ngày 18 tháng 06 năm 2004, ghi rõ ràng: “Tài sản hợp pháp thuộc cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo được pháp luật bảo hộ, nghiêm cấm việc xâm phạm tài sản đó”.

Thay vì nghiêm chỉnh xem xét nguyện vọng hợp pháp của giáo dân giáo xứ Thái Hà và áp dụng những luật lệ do nhà nước đưa ra, chính quyền quận Đống Đa, Hà nội lại cố ý muốn chiếm thêm nhiều đất đai nữa.

Thấy trước sẽ bị phản ứng, ngày 6/1 chính quyền địa phương đã huy động lực lượng vũ trang đến trấn áp giáo dân để bảo đảm cho các công trình mới xây trên đất của nhà thờ được tiến hành. Từ đó, anh chị em giáo dân đã liên tục biểu tình trong cầu nguyện để mong nhà nước ngưng thi công.