SEATTLE -- Cộng Đồng Công Giáo Việt-Nam Tổng Giáo Phận Seattle vừa long trọng tổ chức mừng Lễ Các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là Bổn Mạng của Cộng Đồng vào ngày chủ nhật 25 tháng 11 năm 2007.
Vạn tuế Các Vị Anh Hùng Tử Đạo
Lấy máu đào tô thắm giải Giang Sơn
Hiên ngang, can trường. .. chẳng sợ gươm đao
Đời con cháu được hãnh diện, tự hào!
Bên trong thánh đường đã được bày trí thật thật trang trọng và đẹp mắt. Nổi bật nhất là bức hình các Thánh Tử Đạo VN trên nền vải đỏ thật lớn với 2 câu đối và 2 nhành lá vạn tuế tượng trưng cho những dòng máu anh hùng của các Ngài đã đổ ra vì Đạo Chúa. Khi cha chủ tế trong lễ phục mầu đỏ tiến lên bàn thờ cùng cha phụ tá, thầy tân phó tế và lễ nghi đoàn gồm quý ông trong áo thụng xanh, quý bà với tà áo dài màu đỏ...
Ca đoàn Cécilia cùng cất lên bài ca Tiếng Nhạc Oai Hùng của cố nhạc sĩ Hải-Linh để chúc tụng những gương anh hùng của các Thánh Tử Đạo Việt-Nam : ‘Tiếng nhạc oai hùng vang lên khắp cõi trời Việt-Nam. Tiếng lòng tha thiết con dân nước Nam hòa khúc khải hoàn ca. Đồng thanh ta hát khen mừng bao Đấng Anh Hùng, xưa đã thắng gian lao tòa cao chói lói hiển vinh muôn đời. Đồng thanh ta hát khen mừng bao Đấng Anh Hùng, nay chiến thằng khải hoàn trên chốn Phúc Vinh sáng ngời”. Ngành Vạn Tuế mà các Thánh Tử vì Đạo cầm trên tay tượng trưng cho sự chiến thắng oai hùng của các Ngài, đã hiên ngang cam chịu muôn ngàn cực hình trước khi lãnh nhận những cái chết cực kỳ dã man để làm sáng danh Chúa đúng như lời ca trong bài ca Ngành Vạn Tuế của nhạc sĩ Hòa Anh : ”Ngành Vạn Tuế trao tay bao Thánh Tử Đạo Việt-Nam, đã hy sinh hiến máu thân vì Danh Thiên Chúa. Dù cùm gông đau thương hay chốn pháp trường đẫm máu, vẫn hiên ngang giữ đức tin ngàn năm không sờn. Hòa niềm vui bao la đoàn con hát vang lời ca thắm thiết dâng lên bao Thánh Tử Đạo Việt-Nam. Cùng đồng thanh con dâng bài ca chiến thắng vẻ vang, kính chúc muôn Vị Thánh Tử Đạo oai hùng…”.
Trong bài giảng, cha quản nhiệm Phêrô Hoàng-Phượng đã tâm sự : “Trong 17 năm làm chánh xứ Mỹ, tôi đã thường giới thiệu các Thánh Tử Đạo Việt-Nam với giáo dân bản xứ và có thể nói rất ít người biết tới các Ngài. Giáo Hội Việt-Nam tuy là một Giáo Hội trẻ (mới có hơn 500 năm) nhưng lại rất sâu đậm và có ảnh hưởng rất lớn tới Giáo Hội hoàn vũ. Không phải chúng ta chỉ có 117 Vị Tử Đạo nhưng thật sự Việt-Nam đã có hàng vạn người đã chết vì Đạo Chúa. .. Hoa Kỳ là một quốc gia hiệp chủng quốc. Tôi muốn nhấn mạnh một diểm : Giáo Hội Việt-Nam có 117 Thánh Tử Đạo nhưng không phải tất cả đều là người Việt-Nam. Có nhiều Vị là người Bồ-Đào-Nha, người Pháp hoặc người Tây-Ban-Nha. Các Ngài đã nói lên cái tinh thần hiệp chủng quốc ngay từ thời xa xưa đó !” Rồi cha giới thiệu với mọi người hiện diện pho tượng các Thánh Tử Đạo Việt-Nam “có một không hai” được điêu khắc rất mỹ thuật trên loại gỗ quý tại Việt-Nam và chính đức Hồng Y Phạm-Minh-Mẫn đã tỏ ra hâm mộ và hài lòng. Ngài ao ước có pho tượng mỹ thuật này để dâng tặng Đức Thánh Cha. Được biết tại nghĩa trang công giáo Holyrood trong giáo phận seattle cũng đã dặt một pho tượng hoàn toàn giống pho tượng gỗ này nhưng được làm bằng đá cẩm thạch khá lớn đặt trong khuôn viên dành riêng cho cộng đồng Việt-Nam. Ngoài ra, hôm nay cũng là ngày trọng đại của Cộng Đồng vì là ngày ban hành Quy Chế Mới. Do đó, cha quản nhiệm đã lên tiếng kêu gọi sự hiệp nhất và đấn thân phục vụ của tất cả mọi người để Cộng Đồng Công Giáo các Thánh Tử Đạo Việt-Nam được mạnh tiến trong tương lai. Tiếp theo là ông Phạm-Xuân-Vinh lên trình bày về tiến trình soạn thảo quy chế do 14 thành viên trong ban quy chế thực hiện trong suốt một năm và bác sĩ Lê-Văn-Thu đã tóm lược nội dung bản quy chế mới trước khi cha quản nhiệm đích thân trao tận tay cho các vị chủ tịch các Cộng Đoàn trong tiếng vỗ tay vang dội của hơn 400 giáo dân đang đứng hoặc ngồi chật ních nhà thờ. Tổng số 11 Cộng Đoàn, chỉ vắng mặt 3 Cộng Đoàn ở quá xa không về được. Ngay sau Thánh Lễ, mọi người được mời xuống hội trường để nhâm nhi một ly cà phê hay ly trà nóng giữa lúc tiết trời giá lạnh và thưởng thức hương vị thơm ngon của những chiếc bánh cake khá lớn trình bày rất đẹp mắt đặc biệt để mừng Lễ Bổn Mạng của Cộng Đồng cũng là Ngày Ban Hành Quy Chế Mới.
Ngày hôm nay trên quê hương Việt-Nam cũng như tại tất cả những nơi có giáo dân Việt cư ngụ, đâu đâu cũng vang lên những lời ca thánh thót nhưng thật hùng tráng để ca ngợi và tôn vinh các Anh Hùng Tử Đạo Việt-Nam là những Vị Tổ Tiên Anh Dũng của tất cả chúng ta. Đã có rất nhiều giáo xứ được vinh dự nhận các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là Bổn Mạng trong đó có Cộng Đồng Công Giáo Việt-Nam tại Seattle. Phải chăng đó chính là Một Niềm Hãnh Diện, Một Niềm Tự Hào Dân Tộc chung cho mọi người Việt-Nam ?
Đặc biệt, vào lúc 4 giờ chiều chủ nhật 18 tháng 11 vừa qua giáo xứ Mỹ St. Anthony thuộc thành phố Renton cũng đã tổ chức mừng Lễ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam thật long trọng với sự tham dự của nhiều sắc dân như Phi, Mễ, Đại Hàn, Trung Hoa và rất đông giáo dân VN. Đây là một vinh dự cho cộng đồng Công Giáo Việt-Nam nói chung và cho những giáo dân Việt-Nam cư ngụ tại Renton nói riêng. Cha phó xứ Nguyễn-Công-Đức chủ tế cùng đồng tế với cha chánh xứ Gary Zender và thầy tân phó tế vĩnh viễn Nguyễn-Đức-Mậu. Bàn thờ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam thật nổi bật trên cung thánh đã làm mọi người Việt-Nam hiện diện cảm thấy thật xúc động xen lẫn niềm hãnh diện và tự hào nhất là khi các vị đại diện các sắc dân tay cầm 3 nén hương cúi đầu 3 lần trước ảnh các Thánh Tử Đạo Việt-Nam. Trong dịp này, cha chính xứ Gary đã tỏ bày lòng ngưỡng mộ và kính phục sự can trường và hy sinh cao độ của các Thánh Tử Đạo VN và ngài muốn nói cho tất cả giáo dân trong giáo xứ của ngài hiểu rõ để tôn vinh. Được biết : cũng nhờ cha chính xứ rất có cảm tình với người Việt-Nam nên ngài mới cho phép và khuyến khích tổ chức mừng lễ Các Thánh Tử Đạo Việt-Nam cũng như Lễ Giáng Sinh và cả Tết Nguyên Đán nữa để cho các sắc dân khác hiểu biết thêm về lễ nghi và phong tục tập quán của người Việt-Nam. Xin dành cho Ngài một tràng pháo tay thật nồng hậu để tỏ lòng biết ơn sâu sa của tất cả giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân Việt-Nam chúng ta !
Vậy các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là ai ? Danh từ “Tử Đạo” có nghĩa là gì ? Xin thưa : Tử Đạo (Martyr) gốc tiếng Hy Lạp : Martus có nghĩa là Làm Chứng. Các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là những người đã dám Làm Chứng cho Chúa qua việc chấp nhận cái chết. Ngày 16 tháng 6 năm 1988, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolo đệ II đã chính thức phong Hiển Thánh cho 117 vị Tử Đạo Việt-Nam, một biến cố vô cùng trọng đại đối với quê hương và dân tộc Việt-Nam. Trong số 117 vị, có 8 vị giám mục ngoại quốc, 11 linh mục ngoại quốc và 39 linh mục bản xứ, 14 thầy giảng, 1 chủng sinh và 44 giáo dân. Đặc biệt trong số giáo dân có một phụ nữ duy nhất đó là bà Thánh Lê-Thị-Thành. Con số 117 Vị được suy tôn Hiển Thánh chỉ là con số ít ỏi tiêu biểu cho hàng trăm ngàn Vị Tử Đạo. Cho dù các Ngài chưa được chính thức Phong Thánh nhưng thật sự các Ngài đã là Thánh trước mặt Chúa. Chúng ta hãy tiếp tục cầu nguyện để các Ngài sớm được sắc phong Hiển Thánh nhất là Chân Phước Andre Phú-Yên, Vị Tử Đạo tiên khởi của Giáo Hội Việt-Nam. Những cuộc tàn sát ác liệt và rùng rợn kể không hết. Cứ mỗi lần phải trải qua một cơn bách hại là biết bao nhiêu mạng người cứ tiếp tục ngã xuống như những trái sung rụng trước cơn gió lộng. Ngưới ta ước lượng dưới thời các chúa Trịnh, Nguyễn và Tây Sơn có chừng 30,000 giáo dân bị giết. Dưới thời vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức chừng 40,000 tín hữu bị xử tử hay chết trong lao tù. Dưới thời Văn Thân có trên 60,000 giáo dân công giáo bị sát hại (chỉ trong mấy năm, số tín hữu bị sát hại vì Tín Ngưỡng đã lên cao gần bằng tổng số tín hữu đã hy sinh trong gần 2 thế kỷ bách hại. Thật là khủng khiếp !). Theo LM Trần-Văn-Phát, cựu tổng quản giáo phận Huế, thì con số này phải lên tới 100,000 người gồm 58 giám mục và linh mục ngoại quốc, 150 linh mục bản xứ, 340 thầy giảng, 270 chị dòng mến Thánh Giá và khoảng 99,182 giáo dân.
Cánh đồng truyền giáo trên đất Việt-Nam đã được Chúa ban cho cách dồi dào ngay từ khi mới đón nhận Hạt Giống Đức Tin là do đã được thấm nhuần bằng rất nhiều máu các Thánh Tử Đạo là những giáo sĩ ngoại quốc cũng như các giáo sĩ và giáo dân Việt-Nam. Lời nhận xét của Tertuliano xưa đã trở thành chân lý ngàn đời :”Sanguis Martyrum, Semen Christianorum” có nghĩa là “Máu các Vị Tử Đạo là Hạt Giống sinh nhiều giáo hữu”.
Bài ca “Lưu Danh Thiên Thu” của linh mục nhạc sĩ Kim-Long cũng đã nói lên ý nghĩa cao đẹp này :”Từng Hạt Giống chôn vùi rày trổ sinh Hoa Trái. Bao con dân nay biết Chúa. Nhờ Dòng Máu rắc gieo xưa... Ôi Cha Ông kiêu hùng dù chết vẫn kiên trung… !”. Theo thống kê tháng 10-2000 thì giáo hội công giáo Việt-Nam đã có 5,250,354 tín hữu trong tổng số dân là 80,744,661 tức hơn 6%. Về hàng giáo phẩm tính từ trước đến hôm nay, giáo hội công giáo Việt-Nam đã có 5 vị Hồng Y, 89 Giám Mục (đã qua đời hoặc còn tại chức) và 2808 linh mục.
Nếu mở lại những trang sử của giáo hội công giáo Việt-Nam chúng ta sẽ được biết : Tháng 3 năm Nguyên Hòa thứ nhất (1533) đời Lê Trang Tông, người Tây Phương tên là Ynêxu lén lút đến làng Trà Lũ huyện Giao Thủy, Bùi-Chu, ngấm ngầm truyền tả đạo “Gia-Tô”. Nhưng mãi tới năm 1617 dưới thời Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên 1615-1635) nhân vụ thiên tai hạn hán và năm 1663 dưới thời chúa Hiền Vương (Nguyễn Phúc Tần 1648-1667) nhân vụ xảy ra một trận bão lụt, một số nịnh thần đã xuyên tạc cùng nhà vua rằng : Sự có mặt của tây phương đạo trưởng và sự kiện nhiều người tin theo Đạo Gia Tô đã làm cho các vị thần linh bất mãn do đó mà sinh ra hạn hán hay bão lụt... Nhưng về sau, trong những cuộc bách hại đẫm máu, mới dần dần hiện rõ lý do chính thức là vì tôn giáo : Sở dĩ chính quyền thới đó ra mặt chống đối, bài bác, bắt bớ Thiên Chúa Giáo, hành quyết những vị Thừa Sai ngoại quốc hay linh mục, giáo dân bản xứ và tìm cách tiêu diệt Đạo Chúa là vì Hận Thù Tín Ngưỡng. Về lịch sử cấm Đạo, đã có tất cả 53 sắc chỉ chính thức do các Chúa (Hai họ Trịnh Nguyễn ngoài Bắc trong Nam), do nhà Tây Sơn và do các vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức ban hành. Đời vua Tự Đức, mọi giáo dân nam nữ và trẻ con đều bị khắc trên má bên trái 2 chữ “Tả Đạo” và má bên phải khắc tên nơi bị giam giữ. Trong số 117 Vị Thánh Tử Đạo có 50 Vị đã hy sinh mạng sống dưới đời vua Tự Đức.
Đức cố giám mục địa phận Bắc Ninh Nguyễn-Quang-Tuyến trong bài giảng thuyết với đề tài :” Niềm tự hào về các Thánh Tử Đạo Việt-Nam” trong Ngày Thánh Mẫu đầu tháng 8-2006 do Chi Dòng Đồng Công tổ chức tại Carthage, Misssouri, trước gần 200 linh mục trong lễ phục mầu đỏ và gần 60 ngàn giáo dân, ngài đã nói : “Dòng máu của các Anh Hùng Tử Đạo Việt-Nam, ông cha chúng ta, đã gắn bó Giáo Hội Việt-Nam, với Non Sông Việt-Nam, với Đồng Bào Việt-Nam và đã cùng với Dân Tộc chu toàn sứ mệnh của lịch sử là giữ gìn, duy trì và phát triển Đức Tin, bảo tồn được truyền thống và văn hóa tốt đẹp của dân tộc, gìn giữ được Non Sông Đất Nước và trao lại trọn vẹn cho con cháu là chúng ta hôm nay...Chúng ta tự hào vì cha ông chúng ta trong nhiều lãnh vực nhưng tôi chỉ xin trưng ra đôi nét đặc biệt sau đây :
- Chúng ta tự hào vì số lượng và thành phần các Vị Tử Đạo Việt-Nam đã đóng góp cho Giáo Hội toàn cầu.
- Chúng ta tự hào về những cực hình ông cha chúng ta đã chịu đựng để tuyên xưng Đức Tin.
Các Vị Tử Đạo tiền nhân của chúng đã chết rũ tù vì đói, vì bệnh tật. Nào là xử giảo: tròng giây qua cổ rồi kéo đầu dây cho đến chết vì ngạt thở. Nào bị xử trảm : chém đầu. Nào bị thiêu sinh nghĩa là thiêu sống cho đến chết. Nào là bị lăng trì : chặt tay chân trước khi bị chém đầu. Khủng khiếp nhất là hình phạt bá đao : cắt từng miếng thịt cho đủ 100 mảnh rồi xé xác làm tư quăng xuống biển v.v. Vào năm 1900 (đã hơn 100 năm qua), Đức Giáo Hoàng Lêo XIII phong các Vị Tử Đạo Á Châu, trong đó có 64 Vị là người Việt-Nam, lên hàng Chân Phước, sắc phong có đoạn viết :”Ôi những toán quân Anh Hùng Trung Liệt của Giáo Hội! Những cực hình các Ngài chịu không kém gì các cực hình các Anh Hùng Tử Đạo ở Rôma thời Giáo Hội sơ khai đã từng chịu. Tôi nghiêng mình kính can cúi chào những Anh Hùng Trung Liệt đó”.
Mỗi lần kính nhớ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là những bậc tổ tiên, cha ông của chúng ta, ai trong chúng ta cũng có quyền hãnh diện về sự can đảm, lòng kiên trung, sự hy sinh cao độ và lòng mến Chúa vượt trội đã là động lực khiến các Ngài dám hiến mạng sống mình cho Chúa. Nguyện xin các Thánh Tử Đạo Việt-Nam phù hộ cho quê hương sớm được thanh bình và đồng bào được ấm no, hạnh phúc.
Vạn tuế Các Vị Anh Hùng Tử Đạo
Lấy máu đào tô thắm giải Giang Sơn
Hiên ngang, can trường. .. chẳng sợ gươm đao
Đời con cháu được hãnh diện, tự hào!
Bên trong thánh đường đã được bày trí thật thật trang trọng và đẹp mắt. Nổi bật nhất là bức hình các Thánh Tử Đạo VN trên nền vải đỏ thật lớn với 2 câu đối và 2 nhành lá vạn tuế tượng trưng cho những dòng máu anh hùng của các Ngài đã đổ ra vì Đạo Chúa. Khi cha chủ tế trong lễ phục mầu đỏ tiến lên bàn thờ cùng cha phụ tá, thầy tân phó tế và lễ nghi đoàn gồm quý ông trong áo thụng xanh, quý bà với tà áo dài màu đỏ...
Ca đoàn Cécilia cùng cất lên bài ca Tiếng Nhạc Oai Hùng của cố nhạc sĩ Hải-Linh để chúc tụng những gương anh hùng của các Thánh Tử Đạo Việt-Nam : ‘Tiếng nhạc oai hùng vang lên khắp cõi trời Việt-Nam. Tiếng lòng tha thiết con dân nước Nam hòa khúc khải hoàn ca. Đồng thanh ta hát khen mừng bao Đấng Anh Hùng, xưa đã thắng gian lao tòa cao chói lói hiển vinh muôn đời. Đồng thanh ta hát khen mừng bao Đấng Anh Hùng, nay chiến thằng khải hoàn trên chốn Phúc Vinh sáng ngời”. Ngành Vạn Tuế mà các Thánh Tử vì Đạo cầm trên tay tượng trưng cho sự chiến thắng oai hùng của các Ngài, đã hiên ngang cam chịu muôn ngàn cực hình trước khi lãnh nhận những cái chết cực kỳ dã man để làm sáng danh Chúa đúng như lời ca trong bài ca Ngành Vạn Tuế của nhạc sĩ Hòa Anh : ”Ngành Vạn Tuế trao tay bao Thánh Tử Đạo Việt-Nam, đã hy sinh hiến máu thân vì Danh Thiên Chúa. Dù cùm gông đau thương hay chốn pháp trường đẫm máu, vẫn hiên ngang giữ đức tin ngàn năm không sờn. Hòa niềm vui bao la đoàn con hát vang lời ca thắm thiết dâng lên bao Thánh Tử Đạo Việt-Nam. Cùng đồng thanh con dâng bài ca chiến thắng vẻ vang, kính chúc muôn Vị Thánh Tử Đạo oai hùng…”.
 |
| LM Hoàng Phượng |
Ngày hôm nay trên quê hương Việt-Nam cũng như tại tất cả những nơi có giáo dân Việt cư ngụ, đâu đâu cũng vang lên những lời ca thánh thót nhưng thật hùng tráng để ca ngợi và tôn vinh các Anh Hùng Tử Đạo Việt-Nam là những Vị Tổ Tiên Anh Dũng của tất cả chúng ta. Đã có rất nhiều giáo xứ được vinh dự nhận các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là Bổn Mạng trong đó có Cộng Đồng Công Giáo Việt-Nam tại Seattle. Phải chăng đó chính là Một Niềm Hãnh Diện, Một Niềm Tự Hào Dân Tộc chung cho mọi người Việt-Nam ?
Đặc biệt, vào lúc 4 giờ chiều chủ nhật 18 tháng 11 vừa qua giáo xứ Mỹ St. Anthony thuộc thành phố Renton cũng đã tổ chức mừng Lễ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam thật long trọng với sự tham dự của nhiều sắc dân như Phi, Mễ, Đại Hàn, Trung Hoa và rất đông giáo dân VN. Đây là một vinh dự cho cộng đồng Công Giáo Việt-Nam nói chung và cho những giáo dân Việt-Nam cư ngụ tại Renton nói riêng. Cha phó xứ Nguyễn-Công-Đức chủ tế cùng đồng tế với cha chánh xứ Gary Zender và thầy tân phó tế vĩnh viễn Nguyễn-Đức-Mậu. Bàn thờ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam thật nổi bật trên cung thánh đã làm mọi người Việt-Nam hiện diện cảm thấy thật xúc động xen lẫn niềm hãnh diện và tự hào nhất là khi các vị đại diện các sắc dân tay cầm 3 nén hương cúi đầu 3 lần trước ảnh các Thánh Tử Đạo Việt-Nam. Trong dịp này, cha chính xứ Gary đã tỏ bày lòng ngưỡng mộ và kính phục sự can trường và hy sinh cao độ của các Thánh Tử Đạo VN và ngài muốn nói cho tất cả giáo dân trong giáo xứ của ngài hiểu rõ để tôn vinh. Được biết : cũng nhờ cha chính xứ rất có cảm tình với người Việt-Nam nên ngài mới cho phép và khuyến khích tổ chức mừng lễ Các Thánh Tử Đạo Việt-Nam cũng như Lễ Giáng Sinh và cả Tết Nguyên Đán nữa để cho các sắc dân khác hiểu biết thêm về lễ nghi và phong tục tập quán của người Việt-Nam. Xin dành cho Ngài một tràng pháo tay thật nồng hậu để tỏ lòng biết ơn sâu sa của tất cả giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân Việt-Nam chúng ta !
Vậy các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là ai ? Danh từ “Tử Đạo” có nghĩa là gì ? Xin thưa : Tử Đạo (Martyr) gốc tiếng Hy Lạp : Martus có nghĩa là Làm Chứng. Các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là những người đã dám Làm Chứng cho Chúa qua việc chấp nhận cái chết. Ngày 16 tháng 6 năm 1988, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolo đệ II đã chính thức phong Hiển Thánh cho 117 vị Tử Đạo Việt-Nam, một biến cố vô cùng trọng đại đối với quê hương và dân tộc Việt-Nam. Trong số 117 vị, có 8 vị giám mục ngoại quốc, 11 linh mục ngoại quốc và 39 linh mục bản xứ, 14 thầy giảng, 1 chủng sinh và 44 giáo dân. Đặc biệt trong số giáo dân có một phụ nữ duy nhất đó là bà Thánh Lê-Thị-Thành. Con số 117 Vị được suy tôn Hiển Thánh chỉ là con số ít ỏi tiêu biểu cho hàng trăm ngàn Vị Tử Đạo. Cho dù các Ngài chưa được chính thức Phong Thánh nhưng thật sự các Ngài đã là Thánh trước mặt Chúa. Chúng ta hãy tiếp tục cầu nguyện để các Ngài sớm được sắc phong Hiển Thánh nhất là Chân Phước Andre Phú-Yên, Vị Tử Đạo tiên khởi của Giáo Hội Việt-Nam. Những cuộc tàn sát ác liệt và rùng rợn kể không hết. Cứ mỗi lần phải trải qua một cơn bách hại là biết bao nhiêu mạng người cứ tiếp tục ngã xuống như những trái sung rụng trước cơn gió lộng. Ngưới ta ước lượng dưới thời các chúa Trịnh, Nguyễn và Tây Sơn có chừng 30,000 giáo dân bị giết. Dưới thời vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức chừng 40,000 tín hữu bị xử tử hay chết trong lao tù. Dưới thời Văn Thân có trên 60,000 giáo dân công giáo bị sát hại (chỉ trong mấy năm, số tín hữu bị sát hại vì Tín Ngưỡng đã lên cao gần bằng tổng số tín hữu đã hy sinh trong gần 2 thế kỷ bách hại. Thật là khủng khiếp !). Theo LM Trần-Văn-Phát, cựu tổng quản giáo phận Huế, thì con số này phải lên tới 100,000 người gồm 58 giám mục và linh mục ngoại quốc, 150 linh mục bản xứ, 340 thầy giảng, 270 chị dòng mến Thánh Giá và khoảng 99,182 giáo dân.
Cánh đồng truyền giáo trên đất Việt-Nam đã được Chúa ban cho cách dồi dào ngay từ khi mới đón nhận Hạt Giống Đức Tin là do đã được thấm nhuần bằng rất nhiều máu các Thánh Tử Đạo là những giáo sĩ ngoại quốc cũng như các giáo sĩ và giáo dân Việt-Nam. Lời nhận xét của Tertuliano xưa đã trở thành chân lý ngàn đời :”Sanguis Martyrum, Semen Christianorum” có nghĩa là “Máu các Vị Tử Đạo là Hạt Giống sinh nhiều giáo hữu”.
Bài ca “Lưu Danh Thiên Thu” của linh mục nhạc sĩ Kim-Long cũng đã nói lên ý nghĩa cao đẹp này :”Từng Hạt Giống chôn vùi rày trổ sinh Hoa Trái. Bao con dân nay biết Chúa. Nhờ Dòng Máu rắc gieo xưa... Ôi Cha Ông kiêu hùng dù chết vẫn kiên trung… !”. Theo thống kê tháng 10-2000 thì giáo hội công giáo Việt-Nam đã có 5,250,354 tín hữu trong tổng số dân là 80,744,661 tức hơn 6%. Về hàng giáo phẩm tính từ trước đến hôm nay, giáo hội công giáo Việt-Nam đã có 5 vị Hồng Y, 89 Giám Mục (đã qua đời hoặc còn tại chức) và 2808 linh mục.
Nếu mở lại những trang sử của giáo hội công giáo Việt-Nam chúng ta sẽ được biết : Tháng 3 năm Nguyên Hòa thứ nhất (1533) đời Lê Trang Tông, người Tây Phương tên là Ynêxu lén lút đến làng Trà Lũ huyện Giao Thủy, Bùi-Chu, ngấm ngầm truyền tả đạo “Gia-Tô”. Nhưng mãi tới năm 1617 dưới thời Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên 1615-1635) nhân vụ thiên tai hạn hán và năm 1663 dưới thời chúa Hiền Vương (Nguyễn Phúc Tần 1648-1667) nhân vụ xảy ra một trận bão lụt, một số nịnh thần đã xuyên tạc cùng nhà vua rằng : Sự có mặt của tây phương đạo trưởng và sự kiện nhiều người tin theo Đạo Gia Tô đã làm cho các vị thần linh bất mãn do đó mà sinh ra hạn hán hay bão lụt... Nhưng về sau, trong những cuộc bách hại đẫm máu, mới dần dần hiện rõ lý do chính thức là vì tôn giáo : Sở dĩ chính quyền thới đó ra mặt chống đối, bài bác, bắt bớ Thiên Chúa Giáo, hành quyết những vị Thừa Sai ngoại quốc hay linh mục, giáo dân bản xứ và tìm cách tiêu diệt Đạo Chúa là vì Hận Thù Tín Ngưỡng. Về lịch sử cấm Đạo, đã có tất cả 53 sắc chỉ chính thức do các Chúa (Hai họ Trịnh Nguyễn ngoài Bắc trong Nam), do nhà Tây Sơn và do các vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức ban hành. Đời vua Tự Đức, mọi giáo dân nam nữ và trẻ con đều bị khắc trên má bên trái 2 chữ “Tả Đạo” và má bên phải khắc tên nơi bị giam giữ. Trong số 117 Vị Thánh Tử Đạo có 50 Vị đã hy sinh mạng sống dưới đời vua Tự Đức.
Đức cố giám mục địa phận Bắc Ninh Nguyễn-Quang-Tuyến trong bài giảng thuyết với đề tài :” Niềm tự hào về các Thánh Tử Đạo Việt-Nam” trong Ngày Thánh Mẫu đầu tháng 8-2006 do Chi Dòng Đồng Công tổ chức tại Carthage, Misssouri, trước gần 200 linh mục trong lễ phục mầu đỏ và gần 60 ngàn giáo dân, ngài đã nói : “Dòng máu của các Anh Hùng Tử Đạo Việt-Nam, ông cha chúng ta, đã gắn bó Giáo Hội Việt-Nam, với Non Sông Việt-Nam, với Đồng Bào Việt-Nam và đã cùng với Dân Tộc chu toàn sứ mệnh của lịch sử là giữ gìn, duy trì và phát triển Đức Tin, bảo tồn được truyền thống và văn hóa tốt đẹp của dân tộc, gìn giữ được Non Sông Đất Nước và trao lại trọn vẹn cho con cháu là chúng ta hôm nay...Chúng ta tự hào vì cha ông chúng ta trong nhiều lãnh vực nhưng tôi chỉ xin trưng ra đôi nét đặc biệt sau đây :
- Chúng ta tự hào vì số lượng và thành phần các Vị Tử Đạo Việt-Nam đã đóng góp cho Giáo Hội toàn cầu.
- Chúng ta tự hào về những cực hình ông cha chúng ta đã chịu đựng để tuyên xưng Đức Tin.
Các Vị Tử Đạo tiền nhân của chúng đã chết rũ tù vì đói, vì bệnh tật. Nào là xử giảo: tròng giây qua cổ rồi kéo đầu dây cho đến chết vì ngạt thở. Nào bị xử trảm : chém đầu. Nào bị thiêu sinh nghĩa là thiêu sống cho đến chết. Nào là bị lăng trì : chặt tay chân trước khi bị chém đầu. Khủng khiếp nhất là hình phạt bá đao : cắt từng miếng thịt cho đủ 100 mảnh rồi xé xác làm tư quăng xuống biển v.v. Vào năm 1900 (đã hơn 100 năm qua), Đức Giáo Hoàng Lêo XIII phong các Vị Tử Đạo Á Châu, trong đó có 64 Vị là người Việt-Nam, lên hàng Chân Phước, sắc phong có đoạn viết :”Ôi những toán quân Anh Hùng Trung Liệt của Giáo Hội! Những cực hình các Ngài chịu không kém gì các cực hình các Anh Hùng Tử Đạo ở Rôma thời Giáo Hội sơ khai đã từng chịu. Tôi nghiêng mình kính can cúi chào những Anh Hùng Trung Liệt đó”.
Mỗi lần kính nhớ các Thánh Tử Đạo Việt-Nam là những bậc tổ tiên, cha ông của chúng ta, ai trong chúng ta cũng có quyền hãnh diện về sự can đảm, lòng kiên trung, sự hy sinh cao độ và lòng mến Chúa vượt trội đã là động lực khiến các Ngài dám hiến mạng sống mình cho Chúa. Nguyện xin các Thánh Tử Đạo Việt-Nam phù hộ cho quê hương sớm được thanh bình và đồng bào được ấm no, hạnh phúc.