Borsum, Đông Bắc Đức – 16.9.2007 - Nếu cho tôi đánh đổi điều gì trong ngày hôm nay thì tôi trả lời không cần suy nghĩ là cần trời đẹp với nắng ấm. Thời tiết ở Đức trong tháng 9 đã mau chóng bước vào thu bao gồm gió to, mưa lớn, dọc theo con đường chạy vào làng Borsum những lá cây của hai hàng cây bên đường đã đổi màu và từng chiếc lá rơi nhẹ nhàng phủ trên con đường làng. Sáng nay, một quà tặng đã đến bất ngờ là mặt trời vươn lên cao như muốn chào đón mọi người với ánh nắng vàng rực rỡ đang trồi lên từ phương đông. Càng lúc tiếng cười nói vang vọng trước Trung Tâm Mục Vụ Borsum rộn ràng thêm, khoảng 400 tham dự viên đã trải qua cuộc hành trình dài với bán kính trên 300 cây số đổ về từ Cuxhaven, Kassel, Hamburg, Berlin, Lüneburg, Göttingen và gần hơn từ Hannover, Lehrte, Seelze, Ahrbergen, Braunschweig, v.v… để đến làng Borsum tham dự ngày họp mặt hằng năm vào dịp mừng Lễ Các Thánh Lễ Tử Đạo Việt Nam.
Bước vào nhà thờ St. Martinus mọi người hưởng ngày được bầu khí Việt Nam với 2 hàng câu đối đỏ được viết chữ trắng treo hai bên bàn thờ: „Máu hồng tử đạo thắm quê hương – Công phúc hy sinh thơm Giáo Hội.“ Bên phải là bàn thờ kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Đức Mẹ Lavang và bên trái là 2 hình lớn của Đức Hồng Y Phanxicô Nguyễn Văn Thuận được vẽ bằng tranh sơn dầu, đứng giữa 2 tấm hình là tượng sơn đồng của Ngài được một nhà điêu khắc tại Việt Nam hoàn thành và mới được đưa sang Đức. Nơi ảnh và tượng được trang hoàng với bông hoa hồng tươi thắm và bên cạnh là cây nến Phục Sinh. Nhìn lên tượng Đức Hồng Y thấy cánh tay phải giơ lên như muốn chúc phúc cho đàn con chạy đến với Ngài và tay trái để trên tim giữ chặt thánh giá đeo ngực như muốn nói lên sự đồng hành của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh cuộc đời. Đặc biệt một tủ kính trình bày các tặng vật của Đức Hồng Y đã sử dụng gồm: một đôi giày thể thao Ngài đã mang trong dịp Tĩnh Tâm Thanh Niên 1993 tại sân thể thao của trường tiểu học Borsum, dây Stola làm lễ màu đỏ mà Ngài đã mua từ Jerusalem tặng cha Tuấn dịp kỷ niệm Năm Thánh 2000, các bức thư chính Ngài viết tay gửi đến Cộng Đoàn Bắc Đức, các tác phẩm Ngài viết có chữ ký của Ngài và các hình ảnh Ngài đã chụp tại Trung Tâm Mục Vụ Borsum.
Trước giờ lễ các em Thiếu Nhi đến từ Hamburg vội vàng tổng dợt lại chương trình Dâng Hoa, các em trông thật dễ thương trong những bộ khăn đống áo dài. Ca Đoàn cũng vội vã sắp xếp âm thanh và tập đợt cho buổi lễ. Ban kỹ thuật chiếu hình video chuẩn bị kỹ thuật để sự dụng trong buổi lễ.
Nhà thờ St. Martinus lớn và đẹp với nhiều hình ảnh trang trí, các hàng ghế từ từ được giáo dân Việt Nam chiếm giữ, những ánh nắng rộn ràng chiếu qua cửa sổ làm cho ngôi thánh đường bừng sáng hẳn lên.
Trước Thánh Lễ lúc 10g30 chúng tôi long trọng cùng nhau đọc kinh Các Thánh Tử Đạo và sau đó là hồi chuông ngân vang với tiếng đàn Organ dạo đoạn nhạc hào hùng của nghệ sĩ chơi đàn người Đức. Ca Đoàn cất hát bài Tiếng Nhạc Oai Hùng và đoàn giúp lễ tiến vào với thánh giá, cờ hội đoàn, hình các Thánh Tử Đạo và 2 cha chủ tế Giuse Nguyễn Trung Điểm, Phaolô Phạm Văn Tuấn.
Trong bộ lễ phục mầu đỏ cha chủ tế xông hương các bàn thờ và chào mừng mọi người xa gần về Borsum tham dự ngày hội hàng năm của vùng Đông Bắc Đức. Ngày lễ hôm nay được lồng vào khung cảnh lễ giỗ 5 năm của người cha tinh thần là Đức Cố Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận. Đây cũng là ngày vinh dự cho Giáo Hội Việt Nam đã sinh ra một người con ưu tú để Giáo Hội hoàn vũ tuyển chọn trong tiến trình phong Chân Phước cho Ngài. Riêng với cùng Bắc Đức chúng tôi đã có dịp tiếp kiến Ngài nhiều lần tại: Đại hội Mariapoli (Phong Trào của Focolare), Tĩnh Tâm Thanh Niên, Ngày chịu chức linh mục của cha tuyên úy Phaolô Tuấn, Đại Diện Tòa Thánh tới thăm triển lãm EXPO 2000 tại Hannover, v.v… Từ đó Ngài đã để lại nhiếu ấn tượng đẹp và kinh nghiệm sống thật nhẫn nhục và hào hùng cho chúng tôi. Khi sinh tiền Đức HY Thuận luôn nhắc nhở: „Con hãy kiểm điểm lại: con chọn Chúa hay con chọn công việc của Chúa“ để nhắc nhở cho chính Ngài và cho mỗi người chúng ta. Cuộc sống của Ngài là mức đo cho châm ngôn này và sau 5 năm qua đời chúng ta mới nhìn thấy rõ hơn cuộc sống gương mẫu của Đức HY Thuận. Ngài đã để lại nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống „chọn Chúa“ rất bình thường dân dã mà ai cũng có thể làm được. Trong một bài giảng tại vùng Đông Bắc Đức vào năm 1993 trước hàng trăm bạn trẻ đã được ghi lại trong băng video: „Trong trại tù tôi được anh em thương bầu làm lao động tiên tiến, mà tôi có làm được gì to lớn đâu? Chẳng là lúc trời mưa lầy lội không ai muốn bước ra khỏi láng nhà thì tôi cùng với anh đội trưởng ra ngoài xúc cát lất lấp đường cho khỏi lầy lội và việc thứ hai là tôi luôn lau chùi cầu tiêu (vì ít người trong phòng muốn làm) cho khỏi mùi hôi thối trong phòng, thế là anh em tuyên dương tôi.“ Câu chuyện này chúng tôi được xem lại vào ngày lễ giỗ thừ 5 của Ngài tại buổi lễ cho vùng Đông Bắc Đức hôm nay, ai nấy đều cảm phục người Cha đầy kiên nhẫn và kiên trung chấp nhận thánh giá đã được Thiên Chúa giao phó trong mọi hoàn cảnh cay nghiệt của cuộc sống.
Sau đó cha chủ tế tuyên bố tiến trình Tòa Thánh tổ chức ngày lễ mở án phong Chân Phước cho Đức Hồng Y Phanxicô Nguyễn Văn Thuận vào Chúa nhật, 16.9.2007 tại Rôma. Tiếp theo cha Tuấn và cha Điểm khánh thành và làm phép bức tượng của Đức Hồng Y, một bức tượng duy nhất trên thế giới về Đức Hồng Y Phanxicô Thuận chưa nơi nào có. Ý tưởng làm tượng này cha Tuấn đã nói chuyện với một nhà nghệ thuật điêu khắc không có đạo và với một họa sĩ tại quê nhà để hoàn thành tác phẩm này và kịp gởi sang Đức vào ngày giỗ. Tiếp đến đại diện mọi tầng lớp giáo dân đốt nến dâng lên để tưởng nhớ đến Đức HY. Lúc nay bầu khí thật trang nghiêm và xúc động.
Tiếp theo các em Thiếu Nhi dâng hoa kính Đức Mẹ. Các em thật xinh đẹp và dễ thương trong đồng phục khăn đống áo dài. Những bông hoa muôn sắc nhịp nhàng tiến dâng Đức Mẹ và được sự phụ họa của Ca Đoàn Hamburg. Những nén hương nghi ngút bay lên tận thiên cung như những lời cầu của đoàn con dân Việt Nam. Nhìn các em dâng hoa tôi cảm phục những sự hy sinh của giới phụ huynh, các huynh trưởng đã tốn nhiều thời gian và công sức mang con cái đi tập dợt. Hôm nay tôi nhận ra rõ ràng: các em Thiếu Nhi Dâng Hoa đang là máng chuyển lời cầu của Cộng Đoàn lên Mẹ Maria và Thiên Chúa.
Thánh lễ tiếp tục như thường lệ và trong bài giảng cha chủ tế nhắc đến gương sống đức tin của các Thánh Tử Đạo Việt Nam và dịp này cha nhắc đến sự tử đạo của gia đình ĐHY Thuận. Chính vì làm chứng cho đức tin mà gia tộc họ ngoại của Ðức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã bị tử vì đạo bởi phong trào Văn Thân tại làng Đại Phong - Quảng Bình. Nhóm Văn Thân dã man phóng hỏa thiêu sống hết mọi người trong làng đang tụ họp trong nhà thờ cầu nguyện vào năm 1885, chỉ mỗi người cố ngoại thoát chết, vì lúc ấy không có mặt trong nhà thờ, là thân mẫu của ông Ngô Đình Khả, khi ấy đang là một tu sinh nhiệt thành theo học tại chủng viện Penang, Mã Lai. Khi thầy Ngô Đình Khả nghe tin tất cả thân nhân của gia đình bị thiêu sống và chỉ còn lại mỗi người mẹ sống sót duy nhất trong cuộc giết đạo tại Đại Phong, thì các cha giáo khuyên ngài trở về Việt Nam phụng dưỡng mẹ và lập gia đình để có người nối dõi tông đường cho giòng họ. Ông Ngô Đình Khả thành lập gia thất với bà Phạm Thị Thân và ông bà sinh được 9 người con. Ngô Đình Thị Hiệp sinh ngày 05.5.1903, là người con thứ 5, chị ruột của cố tổng thống Ngô Đình Diệm. Cô gái này được thừa hưởng nhiều di sản tinh thần của dòng tộc và lập gia đình với ông Nguyễn Văn Ấm vào năm 1924, sau đó sinh ra Đức Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận vào ngày 17.4.1928 tại Phủ Cam - Huế. Ngài là con trai thứ hai và cũng là trưởng (vì người anh cả tên Xuân chết vào lúc 2 tuổi do bệnh dịch tả) tiếp theo là 2 em trai và 5 em gái. Hàng năm đại gia đình ông Khả luôn họp mặt tưởng niệm lại biến cố đau thương tại Đại Phong.
Bên phía gia đình họ nội của ĐHY Thuận cũng chịu cảnh chia ly „Phân Sáp“ dưới thời Tự Đức (1847 – 1883). Vào năm 1860 Tự Đức muốn xóa bỏ tất cả các gia đình công giáo bằng cách tách hết các thành phần trong gia đình đưa vào các làng mạc và gia đình không có đạo, để dần dần họ mất đức tin. Đàn ông, thanh niên bị bắt đi đày làm việc nặng nhọc cho đến chết khi kiệt sức ngã quỵ. Cụ cố nội của ĐHY Thuận tên Danh bị đi đầy như thế và được người con thơ là Nguyễn Văn Vọng mang thức ăn nuôi nấng cha mình (hy sinh phần ăn được chia cho mình trong ngày gồm một ít cơm và một ít muối và được phép của gia chủ, chú thiếu niên Vọng lúc ấy 15 tuổi ngày nào cũng phải đi bộ quãng đường 30 cây số, đi từ 3 giờ sáng để còn kịp về làm việc cho chủ) trong suốt nhiều năm trường. Nguyễn Văn Vọng lớn lên lập gia đình với Tống Thị Tài là người thân ruột thịt của Thánh Tử Đạo Phaolô Tống Viết Bường.
Từ nguồn gốc tử đạo của hai bên nội ngoại như thế và nếu „Máu các Thánh Tử Đạo là hạt giống nảy sinh các tín hữu“ thì ngày nay Giáo Hội Việt Nam đã vun trồng được một người con ưu tú Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đang đóng góp vào sự nên thánh cho Giáo Hội hoàn vũ.
Trong giờ lễ ánh nắng càng chói chang chiếu tỏa trên chúng tôi qua các cửa sổ lớn, điều này làm cho mọi người càng thấy ấm áp lên trong niềm cảm tạ Thiên Chúa đang ban cho một ngày đáng ghi nhớ. Vì có nhiều nghi thức đặc biệt cho nên buổi lễ kéo dài hơn mọi khi, nhưng hình như chúng tôi không còn để ý đến thời gian cho đến kết lễ. Lễ xong nhiều người lên phía trên chiêm ngắm ảnh tượng của Đức Hồng Y và các đồ vật của Ngài.
Sau đó mọi người di chuyển qua trường tiểu học Borsum để liên hoan chung vui với nhau. Các bàn tiệc được mau chóng bày ra, mỗi bàn mỗi vẻ do các tham dự viên tự túc mang theo. Quầy thịt nướng và bánh canh nghi ngút bốc khói thơm lan tỏa sân trường. Một chương trình văn nghệ cây nhà lá vườn được các tay đàn ghita và các tham dự viên đóng góp tiết mục đơn ca, hợp ca. Một màn đấu giá hào hứng các bó hoa dâng hoa Đức Mẹ của các em Thiếu Nhi, ai cũng muốn hưởng được các ơn ích linh thiêng từ các bó hoa này, mặt khác cũng muốn đóng góp vào quỹ giúp người cùi: có bó bông đạt tới 25 €, rồi từ từ được tăng thêm lên 30 và 40 €, qua đó chúng ta thấy được sự quảng đại của người Việt Nam. Được biết một cặp vợ chồng trẻ từ Berlin, người vợ đấu giá một bó hoa tặng mẹ mình và người chồng lại muốn thêm một bó hoa khác mang về nhà chưng bàn thờ. Cho 5 bó hoa đơn sơ ban tổ chức đã đạt được 126 € qua việc đấu giá. Tiền quyên trong nhà thờ được cha tuyên úy loan báo là 695 €. Tất cả số tiền 821 € này được góp vào quỹ giúp người cùi do Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận đã khởi xướng. Tiếp đến cha Tuấn tiến lên tấm phông và giảng nghiã các bức hình trên đó. Các hình ảnh ấy đã gọi nhớ lại các sinh hoạt của vùng Bắc Đức với Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận trong một thập niên vừa qua: từ Tĩnh Tâm Giới Trẻ, Đại Hội Phục Sinh, Đại Hội Mariapoli, Ngày chịu chức linh mục của cha Phaolô Tuấn, các bút tích của Ngài viết về quỹ giúp người cùi, v.v… Vùng Bắc Đức hưởng được các sinh hoạt trực tiếp với Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận là do công lao lớn của cha cựu tuyên úy Giuse Nguyễn Trung Điểm đã tạo điều kiện mời Ngài đến thăm viếng vùng Bắc Đức hẻo lánh của chúng ta. Có thể nói vùng Bắc Đức là một nơi Ngài đã để lại nhiều dấu chân nhất trong các nơi Ngài đã đến trên thế giới.
Lễ Giỗ lần thứ 5 của Đức Cố Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận và cũng là ngày vinh dự cho Giáo Hội Việt Nam đã sinh ra một người con ưu tú để Giáo Hội hoàn vũ tuyển chọn trong tiến trình phong Chân Phước cho Ngài, mọi người hân hoan vui sướng và hãnh diện về người Cha thánh này. Vào lúc 16g kết thúc ngày hội, mọi người ra về trong niềm vui hân hoan reo vui như đang ôm được bó lúa vàng nặng trĩu trên đôi tay.
Cuối cùng chúng tôi chân thành cám ơn tất cả mọi người đã đóng góp rất nhiều công sức từ việc nhỏ cho đến việc lớn để tạo nên một ngày Đại Lễ long trọng khó quên. Chúng ta hẹn sẽ gặp lại nhau vào năm 2008.
Trung Tâm Mục Vụ Công Giáo Borsum
Bước vào nhà thờ St. Martinus mọi người hưởng ngày được bầu khí Việt Nam với 2 hàng câu đối đỏ được viết chữ trắng treo hai bên bàn thờ: „Máu hồng tử đạo thắm quê hương – Công phúc hy sinh thơm Giáo Hội.“ Bên phải là bàn thờ kính Các Thánh Tử Đạo Việt Nam, Đức Mẹ Lavang và bên trái là 2 hình lớn của Đức Hồng Y Phanxicô Nguyễn Văn Thuận được vẽ bằng tranh sơn dầu, đứng giữa 2 tấm hình là tượng sơn đồng của Ngài được một nhà điêu khắc tại Việt Nam hoàn thành và mới được đưa sang Đức. Nơi ảnh và tượng được trang hoàng với bông hoa hồng tươi thắm và bên cạnh là cây nến Phục Sinh. Nhìn lên tượng Đức Hồng Y thấy cánh tay phải giơ lên như muốn chúc phúc cho đàn con chạy đến với Ngài và tay trái để trên tim giữ chặt thánh giá đeo ngực như muốn nói lên sự đồng hành của Thiên Chúa trong mọi hoàn cảnh cuộc đời. Đặc biệt một tủ kính trình bày các tặng vật của Đức Hồng Y đã sử dụng gồm: một đôi giày thể thao Ngài đã mang trong dịp Tĩnh Tâm Thanh Niên 1993 tại sân thể thao của trường tiểu học Borsum, dây Stola làm lễ màu đỏ mà Ngài đã mua từ Jerusalem tặng cha Tuấn dịp kỷ niệm Năm Thánh 2000, các bức thư chính Ngài viết tay gửi đến Cộng Đoàn Bắc Đức, các tác phẩm Ngài viết có chữ ký của Ngài và các hình ảnh Ngài đã chụp tại Trung Tâm Mục Vụ Borsum.Trước giờ lễ các em Thiếu Nhi đến từ Hamburg vội vàng tổng dợt lại chương trình Dâng Hoa, các em trông thật dễ thương trong những bộ khăn đống áo dài. Ca Đoàn cũng vội vã sắp xếp âm thanh và tập đợt cho buổi lễ. Ban kỹ thuật chiếu hình video chuẩn bị kỹ thuật để sự dụng trong buổi lễ.
Nhà thờ St. Martinus lớn và đẹp với nhiều hình ảnh trang trí, các hàng ghế từ từ được giáo dân Việt Nam chiếm giữ, những ánh nắng rộn ràng chiếu qua cửa sổ làm cho ngôi thánh đường bừng sáng hẳn lên.
Trước Thánh Lễ lúc 10g30 chúng tôi long trọng cùng nhau đọc kinh Các Thánh Tử Đạo và sau đó là hồi chuông ngân vang với tiếng đàn Organ dạo đoạn nhạc hào hùng của nghệ sĩ chơi đàn người Đức. Ca Đoàn cất hát bài Tiếng Nhạc Oai Hùng và đoàn giúp lễ tiến vào với thánh giá, cờ hội đoàn, hình các Thánh Tử Đạo và 2 cha chủ tế Giuse Nguyễn Trung Điểm, Phaolô Phạm Văn Tuấn.
Trong bộ lễ phục mầu đỏ cha chủ tế xông hương các bàn thờ và chào mừng mọi người xa gần về Borsum tham dự ngày hội hàng năm của vùng Đông Bắc Đức. Ngày lễ hôm nay được lồng vào khung cảnh lễ giỗ 5 năm của người cha tinh thần là Đức Cố Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận. Đây cũng là ngày vinh dự cho Giáo Hội Việt Nam đã sinh ra một người con ưu tú để Giáo Hội hoàn vũ tuyển chọn trong tiến trình phong Chân Phước cho Ngài. Riêng với cùng Bắc Đức chúng tôi đã có dịp tiếp kiến Ngài nhiều lần tại: Đại hội Mariapoli (Phong Trào của Focolare), Tĩnh Tâm Thanh Niên, Ngày chịu chức linh mục của cha tuyên úy Phaolô Tuấn, Đại Diện Tòa Thánh tới thăm triển lãm EXPO 2000 tại Hannover, v.v… Từ đó Ngài đã để lại nhiếu ấn tượng đẹp và kinh nghiệm sống thật nhẫn nhục và hào hùng cho chúng tôi. Khi sinh tiền Đức HY Thuận luôn nhắc nhở: „Con hãy kiểm điểm lại: con chọn Chúa hay con chọn công việc của Chúa“ để nhắc nhở cho chính Ngài và cho mỗi người chúng ta. Cuộc sống của Ngài là mức đo cho châm ngôn này và sau 5 năm qua đời chúng ta mới nhìn thấy rõ hơn cuộc sống gương mẫu của Đức HY Thuận. Ngài đã để lại nhiều kinh nghiệm trong cuộc sống „chọn Chúa“ rất bình thường dân dã mà ai cũng có thể làm được. Trong một bài giảng tại vùng Đông Bắc Đức vào năm 1993 trước hàng trăm bạn trẻ đã được ghi lại trong băng video: „Trong trại tù tôi được anh em thương bầu làm lao động tiên tiến, mà tôi có làm được gì to lớn đâu? Chẳng là lúc trời mưa lầy lội không ai muốn bước ra khỏi láng nhà thì tôi cùng với anh đội trưởng ra ngoài xúc cát lất lấp đường cho khỏi lầy lội và việc thứ hai là tôi luôn lau chùi cầu tiêu (vì ít người trong phòng muốn làm) cho khỏi mùi hôi thối trong phòng, thế là anh em tuyên dương tôi.“ Câu chuyện này chúng tôi được xem lại vào ngày lễ giỗ thừ 5 của Ngài tại buổi lễ cho vùng Đông Bắc Đức hôm nay, ai nấy đều cảm phục người Cha đầy kiên nhẫn và kiên trung chấp nhận thánh giá đã được Thiên Chúa giao phó trong mọi hoàn cảnh cay nghiệt của cuộc sống.Sau đó cha chủ tế tuyên bố tiến trình Tòa Thánh tổ chức ngày lễ mở án phong Chân Phước cho Đức Hồng Y Phanxicô Nguyễn Văn Thuận vào Chúa nhật, 16.9.2007 tại Rôma. Tiếp theo cha Tuấn và cha Điểm khánh thành và làm phép bức tượng của Đức Hồng Y, một bức tượng duy nhất trên thế giới về Đức Hồng Y Phanxicô Thuận chưa nơi nào có. Ý tưởng làm tượng này cha Tuấn đã nói chuyện với một nhà nghệ thuật điêu khắc không có đạo và với một họa sĩ tại quê nhà để hoàn thành tác phẩm này và kịp gởi sang Đức vào ngày giỗ. Tiếp đến đại diện mọi tầng lớp giáo dân đốt nến dâng lên để tưởng nhớ đến Đức HY. Lúc nay bầu khí thật trang nghiêm và xúc động.
Tiếp theo các em Thiếu Nhi dâng hoa kính Đức Mẹ. Các em thật xinh đẹp và dễ thương trong đồng phục khăn đống áo dài. Những bông hoa muôn sắc nhịp nhàng tiến dâng Đức Mẹ và được sự phụ họa của Ca Đoàn Hamburg. Những nén hương nghi ngút bay lên tận thiên cung như những lời cầu của đoàn con dân Việt Nam. Nhìn các em dâng hoa tôi cảm phục những sự hy sinh của giới phụ huynh, các huynh trưởng đã tốn nhiều thời gian và công sức mang con cái đi tập dợt. Hôm nay tôi nhận ra rõ ràng: các em Thiếu Nhi Dâng Hoa đang là máng chuyển lời cầu của Cộng Đoàn lên Mẹ Maria và Thiên Chúa.
Thánh lễ tiếp tục như thường lệ và trong bài giảng cha chủ tế nhắc đến gương sống đức tin của các Thánh Tử Đạo Việt Nam và dịp này cha nhắc đến sự tử đạo của gia đình ĐHY Thuận. Chính vì làm chứng cho đức tin mà gia tộc họ ngoại của Ðức Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đã bị tử vì đạo bởi phong trào Văn Thân tại làng Đại Phong - Quảng Bình. Nhóm Văn Thân dã man phóng hỏa thiêu sống hết mọi người trong làng đang tụ họp trong nhà thờ cầu nguyện vào năm 1885, chỉ mỗi người cố ngoại thoát chết, vì lúc ấy không có mặt trong nhà thờ, là thân mẫu của ông Ngô Đình Khả, khi ấy đang là một tu sinh nhiệt thành theo học tại chủng viện Penang, Mã Lai. Khi thầy Ngô Đình Khả nghe tin tất cả thân nhân của gia đình bị thiêu sống và chỉ còn lại mỗi người mẹ sống sót duy nhất trong cuộc giết đạo tại Đại Phong, thì các cha giáo khuyên ngài trở về Việt Nam phụng dưỡng mẹ và lập gia đình để có người nối dõi tông đường cho giòng họ. Ông Ngô Đình Khả thành lập gia thất với bà Phạm Thị Thân và ông bà sinh được 9 người con. Ngô Đình Thị Hiệp sinh ngày 05.5.1903, là người con thứ 5, chị ruột của cố tổng thống Ngô Đình Diệm. Cô gái này được thừa hưởng nhiều di sản tinh thần của dòng tộc và lập gia đình với ông Nguyễn Văn Ấm vào năm 1924, sau đó sinh ra Đức Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận vào ngày 17.4.1928 tại Phủ Cam - Huế. Ngài là con trai thứ hai và cũng là trưởng (vì người anh cả tên Xuân chết vào lúc 2 tuổi do bệnh dịch tả) tiếp theo là 2 em trai và 5 em gái. Hàng năm đại gia đình ông Khả luôn họp mặt tưởng niệm lại biến cố đau thương tại Đại Phong.
Bên phía gia đình họ nội của ĐHY Thuận cũng chịu cảnh chia ly „Phân Sáp“ dưới thời Tự Đức (1847 – 1883). Vào năm 1860 Tự Đức muốn xóa bỏ tất cả các gia đình công giáo bằng cách tách hết các thành phần trong gia đình đưa vào các làng mạc và gia đình không có đạo, để dần dần họ mất đức tin. Đàn ông, thanh niên bị bắt đi đày làm việc nặng nhọc cho đến chết khi kiệt sức ngã quỵ. Cụ cố nội của ĐHY Thuận tên Danh bị đi đầy như thế và được người con thơ là Nguyễn Văn Vọng mang thức ăn nuôi nấng cha mình (hy sinh phần ăn được chia cho mình trong ngày gồm một ít cơm và một ít muối và được phép của gia chủ, chú thiếu niên Vọng lúc ấy 15 tuổi ngày nào cũng phải đi bộ quãng đường 30 cây số, đi từ 3 giờ sáng để còn kịp về làm việc cho chủ) trong suốt nhiều năm trường. Nguyễn Văn Vọng lớn lên lập gia đình với Tống Thị Tài là người thân ruột thịt của Thánh Tử Đạo Phaolô Tống Viết Bường.
Từ nguồn gốc tử đạo của hai bên nội ngoại như thế và nếu „Máu các Thánh Tử Đạo là hạt giống nảy sinh các tín hữu“ thì ngày nay Giáo Hội Việt Nam đã vun trồng được một người con ưu tú Hồng Y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận đang đóng góp vào sự nên thánh cho Giáo Hội hoàn vũ.
Trong giờ lễ ánh nắng càng chói chang chiếu tỏa trên chúng tôi qua các cửa sổ lớn, điều này làm cho mọi người càng thấy ấm áp lên trong niềm cảm tạ Thiên Chúa đang ban cho một ngày đáng ghi nhớ. Vì có nhiều nghi thức đặc biệt cho nên buổi lễ kéo dài hơn mọi khi, nhưng hình như chúng tôi không còn để ý đến thời gian cho đến kết lễ. Lễ xong nhiều người lên phía trên chiêm ngắm ảnh tượng của Đức Hồng Y và các đồ vật của Ngài.
Sau đó mọi người di chuyển qua trường tiểu học Borsum để liên hoan chung vui với nhau. Các bàn tiệc được mau chóng bày ra, mỗi bàn mỗi vẻ do các tham dự viên tự túc mang theo. Quầy thịt nướng và bánh canh nghi ngút bốc khói thơm lan tỏa sân trường. Một chương trình văn nghệ cây nhà lá vườn được các tay đàn ghita và các tham dự viên đóng góp tiết mục đơn ca, hợp ca. Một màn đấu giá hào hứng các bó hoa dâng hoa Đức Mẹ của các em Thiếu Nhi, ai cũng muốn hưởng được các ơn ích linh thiêng từ các bó hoa này, mặt khác cũng muốn đóng góp vào quỹ giúp người cùi: có bó bông đạt tới 25 €, rồi từ từ được tăng thêm lên 30 và 40 €, qua đó chúng ta thấy được sự quảng đại của người Việt Nam. Được biết một cặp vợ chồng trẻ từ Berlin, người vợ đấu giá một bó hoa tặng mẹ mình và người chồng lại muốn thêm một bó hoa khác mang về nhà chưng bàn thờ. Cho 5 bó hoa đơn sơ ban tổ chức đã đạt được 126 € qua việc đấu giá. Tiền quyên trong nhà thờ được cha tuyên úy loan báo là 695 €. Tất cả số tiền 821 € này được góp vào quỹ giúp người cùi do Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận đã khởi xướng. Tiếp đến cha Tuấn tiến lên tấm phông và giảng nghiã các bức hình trên đó. Các hình ảnh ấy đã gọi nhớ lại các sinh hoạt của vùng Bắc Đức với Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận trong một thập niên vừa qua: từ Tĩnh Tâm Giới Trẻ, Đại Hội Phục Sinh, Đại Hội Mariapoli, Ngày chịu chức linh mục của cha Phaolô Tuấn, các bút tích của Ngài viết về quỹ giúp người cùi, v.v… Vùng Bắc Đức hưởng được các sinh hoạt trực tiếp với Đức Cố Hồng Y Phanxicô Thuận là do công lao lớn của cha cựu tuyên úy Giuse Nguyễn Trung Điểm đã tạo điều kiện mời Ngài đến thăm viếng vùng Bắc Đức hẻo lánh của chúng ta. Có thể nói vùng Bắc Đức là một nơi Ngài đã để lại nhiều dấu chân nhất trong các nơi Ngài đã đến trên thế giới.
Lễ Giỗ lần thứ 5 của Đức Cố Hồng Y Phanxicô X. Nguyễn Văn Thuận và cũng là ngày vinh dự cho Giáo Hội Việt Nam đã sinh ra một người con ưu tú để Giáo Hội hoàn vũ tuyển chọn trong tiến trình phong Chân Phước cho Ngài, mọi người hân hoan vui sướng và hãnh diện về người Cha thánh này. Vào lúc 16g kết thúc ngày hội, mọi người ra về trong niềm vui hân hoan reo vui như đang ôm được bó lúa vàng nặng trĩu trên đôi tay.
Cuối cùng chúng tôi chân thành cám ơn tất cả mọi người đã đóng góp rất nhiều công sức từ việc nhỏ cho đến việc lớn để tạo nên một ngày Đại Lễ long trọng khó quên. Chúng ta hẹn sẽ gặp lại nhau vào năm 2008.
Trung Tâm Mục Vụ Công Giáo Borsum