TỔNG KẾT CUỘC HỌP MẶT ANH CHỊ EM NGÀNH IN ẤN, XUẤT BẢN, PHÁT HÀNH

Ngày 20.1.2007 tại Trung tâm Công giáo, Saigòn, Việt Nam

1. MỤC ĐÍCH CUỘC HỌP

Ngày 20-01-2007 vừa qua, tại Trung tâm Công giáo, số 72/12 Trần Quốc Toản, Q.3, TP.HCM, một số anh chị em hoạt động trong các ngành nghề xuất bản, in ấn, phát hành đã họp mặt thân hữu theo lời mời của Lm. Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, Thư ký Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGMVN), đồng thời là Tổng Thư ký Uỷ ban Bác ái Xã hội thuộc HĐGMVN. Từ 5 năm nay Uỷ ban này phối hợp với Văn phòng Thư ký/ HĐGMVN thực hiện các ấn phẩm cho HĐGM như Bản tin Hiệp Thông, Niên Giám 2004, 2005 của Giáo hội Công giáo Việt Nam, Daily Gospel 2006, 2007, nhiều tài liệu học tập, đào tạo như Hiến chế Dei Verbum, Thông điệp "Thiên Chúa là Tình Yêu", Trẻ Tự Kỷ, Hành khất Kitô, Ma Tuý và cách phòng ngừa, HIV-AIDS, Lịch Blốc Công giáo 2007 và nhiều sách khác đang được biên tập.

Trong tinh thần trách nhiệm và chia sẻ những thông tin từ các hội nghị quốc tế về truyền thông mới đây như hội nghị truyền thông ở California từ ngày 25 đến 28-10-2006, hội nghị của Văn phòng Truyền thông Xã hội của Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC) từ ngày 20 đến 25-11-2006 tại Manila, Philippines, các anh chị đã họp mặt để cùng bàn luận về những vấn đề liên quan đến ngành nghề của mình cũng như để chuẩn bị cho hội nghị truyền thông Việt Nam sẽ được ĐGM. Phêrô Nguyễn Văn Đệ tổ chức tại Trung tâm Công giáo vào ngày 29-01-2007 sắp tới.

2. THÀNH PHẦN THAM DỰ

Từ 8g-8g20, các tham dự viên thuộc đủ các ngành liên quan tự giới thiệu ngắn gọn về mình. Chúng tôi thấy có sự hiện diện của các anh chị em sau đây:

- Về biên soạn:

• + Lm. Pascal Nguyễn Ngọc Tỉnh, nhóm phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ và phát hành các sách Thánh Kinh, Phụng vụ giờ kinh.
• + Lm. Nguyễn Đức Phổ, biên soạn và phát hành một số sách Công giáo.
• + Thầy phó tế Nguyễn Văn Huyền, dòng AA.
• + Lm. Nguyễn Ngọc Sơn, Văn phòng HĐGMVN.

- Về in ấn:

• + Anh Đinh Xuân Trình
• + Anh Nguyễn Văn Trí
• + Anh Đình Vượng

- Về phía nhà xuất bản:

• + Ông Phạm Gia Thoan, đại diện NXB Tôn Giáo Hà Nội, Trưởng ban Kiểm duyệt Bản thảo các sách Công giáo.
• + Ông Trần Đình Việt, Giám đốc NXB Tổng Hợp TP.HCM.

- Về phía Báo chí - Thông tin:

• + Cô Nguyễn Thị Kim Loan, đại diện trang web HĐGMVN

- Về phía phát hành:

• + Lm. Vinh Sơn Phạm Trung Thành, Dòng CCT, Giám đốc Nhà sách Kỳ Đồng.
• + Bà Mỹ Lan, Nhà sách Đắc Lộ.
• + Bà Đinh Thái Khuê, Nhà sách 42 Nguyễn Thị Minh Khai.
• + Nữ tu Nguyễn Thị Xoa, Nhà sách Đức Bà Hoà Bình.
• + Chị Minh Du, Nhà sách Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp.
• + Chị Thanh Nga, Nhà sách Phanxicô ĐaKao.
• + Nữ tu Trương Thị Mai, dòng MTG Chợ Quán, Uỷ ban Bác ái Xã hội.

3. NỘI DUNG CUỘC GẶP GỠ

8g20-8g40: Lm. Nguyễn Ngọc Sơn giới thiệu đôi nét về hoạt động xuất bản, in ấn, phát hành tại Việt Nam và hoạt động của Giáo hội Việt Nam trong ngành nghề này qua bản tổng kết về tình trạng truyền thông xã hội tại Việt Nam.

8g40-9g: Lm. Phạm Trung Thành trình bày hướng liên kết hoạt động trong tương lai.

9g15-11g45: Các tham dự viên đã tích cực và chân thành đóng góp ý kiến về nhiều vấn đề liên quan đến hoạt động cơ bản và quan trọng này. Chúng tôi xin tổng hợp các ý kiến và những gợi ý hành động của các tham dự viên theo từng đề mục để tránh sự trùng lặp. Sự đóng góp này rất đáng cho tất cả chúng ta, đặc biệt là những người có trách nhiệm, suy nghĩ và tìm cách giải quyết để hoạt động truyền bá Tin Mừng Chúa Kitô hiệu quả hơn trong tương lai.

4. TÓM LƯỢC CÁC Ý KIẾN ĐÓNG GÓP

4.1. Tầm quan trọng, vai trò và trách nhiệm

Trước hết công tác xuất bản, in ấn và phát hành các ấn phẩm và văn hoá Công giáo rất quan trọng. Công tác này không phải là để chạy theo lợi nhuận, nhưng góp phần vào việc loan báo Tin Mừng, xây dựng nền văn hoá Công giáo. Tuy nhiên nhiều vị lãnh đạo trong Giáo Hội Việt Nam và tín hữu giáo dân chưa ý thức được trách nhiệm của mình như Công đồng Vatican II và các văn kiện Toà Thánh về truyền thông nhắc nhở.

Việc biên soạn:

• - Số đầu sách Công giáo mỗi năm xin phép chính thức (khoảng 30-40) khá ít so với sách Phật giáo (300 mỗi năm). Số lượng bản in cho mỗi đầu sách chỉ một vài ngàn so với gần 6 triệu người tín hữu trong 3.000 xứ đạo chứng tỏ các giám mục, linh mục, tu sĩ ít đọc sách. Hầu hết là các sách soạn từ nước ngoài hay dịch từ nguyên bản nước ngoài chứng tỏ Giáo hội Việt Nam ít người suy nghĩ và biên soạn so với thời kỳ trước đây, khi tổ tiên còn sống trong tình trạng khó khăn, bị bách hại.
• - Dù người Công giáo được tiếng là phát minh ra chữ quốc ngữ, nhưng hầu hết các sách Công giáo hiện đang biên soạn không chú ý đến ngữ pháp tiếng Việt, còn đánh dấu sai trên một số âm tiết như oa, oe, uơ, ue, uy, không theo sát những tiến bộ của ngôn ngữ học, viết chữ hoa không theo những quy định mới của Nhà nước…
• - Một số sách đưa thẳng đến Nhà Xuất Bản để xin phép in mà không được bảo đảm về mặt giáo quyền, không có imprimatur của giám mục nào hay sự chuẩn nhận của Uỷ ban Giáo lý Đức tin. Nhà Xuất Bản đề nghị nên đưa các sách này vào hệ thống giáo quyền để có sự bảo đảm về mặt giáo thuyết như tập trung vào Toà Giám mục Giáo phận, Văn phòng Thư ký HĐGM hay Uỷ ban Truyền thông, Uỷ ban Giáo lý…
• - Lm. Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị nên tổ chức những khoá học tập, đào tạo hoặc chia sẻ kinh nghiệm cho các người biên soạn, làm việc trong ngành in ấn, về kỹ thuật dàn trang, in ấn, cách viết tên riêng, cách viết chữ hoa, cách sửa bài, cách thể hiện hình ảnh, cách tính bài, tính trang… như đã từng dạy ở Đại học Sư phạm Kỹ thuật, khoa Kỹ thuật In ở TP.HCM trong 16 năm qua.
• - Nhiều sách Công giáo xuất bản hiện nay hình như dành cho linh mục, tu sĩ hơn là cho giáo dân. Các sách này trình bày không đẹp, thiếu các hình ảnh minh hoạ lôi cuốn, nhất là thiếu mảng sách cho thiếu nhi dù số hoạ sĩ trình bày, tạo mẫu Công giáo có mặt, nhưng chưa có dịp cộng tác và phục vụ cho các hoạt động in ấn của Giáo Hội.

Việc xuất bản:

• - Một số sách khó xin phép xuất bản khi kiểm duyệt lại bị NXB sửa chữa nhiều, sửa chữa không hợp với giáo lý Công giáo (thí dụ về vấn đề phá thai) nên đành phải in ngoài luồng, không có phép của chính quyền.
• - NXB Tôn Giáo nhận định chỉ trừ sách Kinh Thánh và một ít sách của Văn phòng HĐGM, toà giám mục là có phép xuất bản, còn rất nhiều sách khác là sách lậu, in ngoài luồng.
• - Xuất bản phí cao: hiện nay là 7% tại NXB Tôn Giáo. Dù sách in số lượng cao cũng không được tính thấp hơn, nên xảy ra tình trạng xin phép với số lượng ít, nhưng thực tế in thêm để tránh xuất bản phí không hợp lý này.
• - NXB Tổng Hợp TP.HCM thông báo: Nhà Xuất Bản có thể nhận các sách Công giáo, không thuần tuý là Kinh Thánh hay các sách kinh Công giáo vì các sách loại này thuộc phạm vi của NXB Tôn Giáo; việc xét duyệt bản thảo chỉ trong vòng 7 ngày và có xuất bản phí phù hợp cho các sách này, nhất là các sách in với số lượng cao.

Việc in ấn và phát hành:

• - Đứng trước nhu cầu của người đọc cần các loại sách như sách lễ, sách Công đồng Vatican II, sách giáo lý… chính tổ chức chính thức của Giáo Hội không in, nên một vài nhà sách lớn đành phải làm sách lậu, hoặc bán sách lậu. Điều này biết là không hợp với đạo đức Công giáo, vi phạm tác quyền nhưng không biết giải quyết thế nào cho thoả đáng.
• - Theo nhận xét của một vài người có trách nhiệm trong ngành xuất bản, hầu hết các nhà sách Công giáo bán các sách lậu, ấn phẩm lậu (băng đĩa…), có nơi bán đến 90%. Những cơ sở đó sẽ gặp nguy hiểm khi chính quyền đến kiểm tra. Hơn nữa các nhà sách này thường gắn liền với một dòng tu hay một tổ chức nào đó như giáo xứ, nên có thể làm mất danh dự của các tổ chức này. Cuối cùng nếu có sự tranh chấp tác quyền, các tổ chức này có thể bị kiện cáo vì vi phạm quyền tác giả khi bán hoặc sản xuất các loại ấn phẩm, văn hoá phẩm không có phép chính thức.
• - Một vài nhà sách Công giáo than phiền về phần chiết khấu các sách của toà giám mục hay HĐGM quá thấp (từ 10%-20%) trong khi các sách khác thường để tới 40-50%. Có tập sách chỉ cho 500đ lời thì không thể bán được.
• - Một số nhà sách Công giáo lại quên nhiệm vụ loan báo Tin Mừng và phổ biến nền văn hoá Công giáo của mình, chạy theo lợi nhuận, đòi chiết khấu cao, đòi ký gửi và không chịu thanh toán sớm cho các tổ chức xuất bản sách của Giáo Hội nên đã đẩy giá sách lên cao, làm thiệt hại đến người mua sách, làm đọng vốn của người xuất bản khiến cho nhiều người sợ không dám làm sách hay văn hoá phẩm nữa.
• - Nhiều sách báo hay văn hoá phẩm (băng, đĩa, đồ chơi…) không được thông báo cho các nhà sách nên không biết để báo cho tín hữu. Những sách báo, văn hoá phẩm đó lại không được tiếp thị bằng những tấm biển quảng cáo, các tờ rơi nên tín hữu không biết để mua.

4.2. Một vài đề nghị

Cần có một tổ chức của HĐGM đón nhận bản thảo các ấn phẩm quan trọng để bảo đảm nội dung ấn phẩm về mặt giáo thuyết. Tổ chức này cũng có quyền và nêu ra những thẩm định về các ấn phẩm, văn hoá phẩm Công giáo, nhất là những thứ có vấn đề. Thí dụ tiểu thuyết và phim "Mật mã Da Vinci".

Cần có một "sân chơi", hay một cửa hàng giới thiệu sản phẩm cho các sản phẩm truyền thông Công giáo, có thể là trên trang web của HĐGM hoặc trên tờ Bản tin Hiệp Thông của HĐGMVN.

Các sản phẩm truyền thông Công giáo cần phải được giới thiệu và tiếp thị rộng rãi hơn qua các tờ bướm, trên báo, đài để phổ biến cho quần chúng, không phải chỉ cho người Công giáo mà thôi.

Mỗi giám mục giáo phận nên mở một phòng truyền thông có người phụ trách rõ ràng. Phòng này cũng có nhiệm vụ giới thiệu các ấn phẩm và văn hoá phẩm Công giáo cho các linh mục, tu sĩ và giáo dân trong các giáo xứ. Nhờ việc chuyển ấn phẩm trực tiếp từ HĐGM hay các nhà sản xuất đến giáo phận để bớt đi các trung gian, giá sách sẽ rẻ hơn và tránh được các tệ nạn sách giả, sách lậu, lịch giả, lịch sai như đã từng xảy ra, tránh được các tư nhân làm lậu sách của Giáo Hội hay của tác giả khác như hiện nay.

Các tổ chức hay cá nhân Công giáo từ nay không nên làm hay bán các ấn phẩm, văn hoá phẩm giả, lậu vì đó là điều vi phạm pháp luật, lỗi đức công bằng và nêu gương xấu cho người khác.

Cần giáo dục người tín hữu, ngay cả các chủng sinh, tu sĩ không nên sao chép các sách báo, băng đĩa của người khác qua các bài giảng, bài dạy giáo lý để hình thành nhân cách cao thượng của người Kitô hữu.

Thúc đẩy việc đọc sách báo Công giáo, hoặc các sách có giá trị bằng cách khuyến khích mỗi giáo xứ nên có một tủ sách. Giáo phận nên có quỹ truyền thông để nâng đỡ chương trình này từ sự đóng góp của mỗi giáo xứ. Xin các linh mục giới thiệu các sách báo Công giáo hay các sách giá trị thường xuyên hơn trong sinh hoạt giáo xứ, nhất là cho các thiếu nhi và giới trẻ.

Nên mở loại sinh hoạt như trại sáng tác, giải thưởng sách báo Công giáo hằng năm… để khuyến khích việc biên tập hay sáng tác các tác phẩm Công giáo có giá trị.

KẾT LUẬN

Chúng tôi xin chia sẻ nội dung cuộc gặp gỡ này để mời gọi tất cả những ai thiết tha với nền văn hoá Công giáo tích cực đóng góp cho việc truyền thông văn hoá sự sống cũng là đóng góp cho Tin Mừng Sự Sống và Sự Thật của Đức Giêsu Kitô.

Kính chúc tất cả luôn an mạnh, tràn đầy niềm vui và ân sủng trong Năm Mới.