Buôn lậu đang diễn ra ngày càng phức tạp trên tất cả các tuyến và địa bàn trọng điểm với thủ đoạn tinh vi, và đi kèm là liên tiếp các vụ chống người thi hành công vụ. Chính vì vậy, hội nghị "Chống buôn lậu toàn quốc" đã được tổ chức trong 2 ngày, 11-12/11. Phó thủ tướng Vũ Khoan đã trả lời phóng viên Vnexpress về vấn đề này sáng nay.

- Thưa Phó thủ tướng, chủ trương sắp tới của Chính phủ trong công tác chống buôn lậu sẽ tập trung vào những hoạt động nào?

- Thủ tướng chỉ thị phải rà soát lại công tác chống buôn lậu và làm rõ vì sao nó lại nghiêm trọng như vậy để đưa ra biện pháp ngăn chặn hữu hiệu. Sắp tới, sẽ có những thay đổi cụ thể, đặc biệt là trong quy định về thuế, phí, chính sách biên mậu... sẽ được xây dựng sát thực tế hơn, để bịt các kẽ hở của pháp luật đang bị bọn buôn lậu lợi dụng.

- Vậy cơ quan chức năng sẽ tập trung "đánh" mạnh ở nội địa hay biên giới?

- Sẽ làm đồng bộ cả hai. Năm 2002, chúng ta mới thực hiện với mặt hàng thuốc lá và vải ngoại. Lâu nay chống buôn lậu chỉ tập trung ở biên giới, thị trường nội địa hầu như chưa ai quan tâm đến. Tôi cho rằng, không thể để tình trạng hàng lậu được bày bán công khai như hiện nay.

- Có ý kiến cho rằng đối tượng buôn lậu thường lợi dụng buôn bán tiểu ngạch qua biên giới để vận chuyển hàng, vậy có nên cấm hình thức này?

- Khi Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế, rất khó phân biệt được buôn bán chính ngạch và tiểu ngạch. Hiện chưa có văn bản pháp quy nào về vấn đề này. Nếu thừa nhận hoạt động trao đổi hàng hóa tiểu ngạch tồn tại thì phải đưa nó vào hành lang pháp lý. Vì thế, Bộ Thương mại cần xây dựng quy chế quản lý hoạt động biên mậu rõ ràng để trình Chính phủ.

- Có các trạm liên hợp, tình trạng buôn lậu vẫn nóng bỏng. Như Trạm liên ngành Dốc Quýt, Lạng Sơn, đã tiếp tay cho đường dây buôn lậu Hang Dơi. Vậy ta có nên bỏ mô hình này không?

- Các trạm liên hợp vẫn cần thiết nhưng vấn đề là tổ chức như thế nào. Tôi thấy nên luân chuyển chứ không nên để ổn định một đội trong thời gian dài. Những trạm như vậy sẽ tồn tại trên 2 nguyên tắc: không cản trở buôn bán lành mạnh và có đội ngũ cán bộ được giáo dục từ nghiệp vụ đến đạo đức nghề nghiệp.

- Chính phủ sẽ làm gì để giảm bớt tình trạng chống người thi hành công vụ?

- Không thể nương nhẹ cho những hành động này. Một biện pháp được tính đến là trao thêm quyền cho cán bộ trực tiếp chống buôn lậu. Tuy nhiên, cái khó ở chỗ bọn buôn lậu dựa vào kinh tế lôi kéo dân chúng chống lại hải quan, công an, bộ đội biên phòng. Khi xử lý, chúng ta cần phân biệt giữa người dân bị kích động với bọn đầu nậu tổ chức. Nếu xử lý không khéo sẽ biến những sự việc đó thành mâu thuẫn đối kháng giữa chính quyền và dân, mà như vậy thì không được.

- Công điện của Thủ tướng nêu rõ địa phương phải chịu trách nhiệm nếu địa bàn "nóng" về buôn lậu. Đến nay đã có những nơi nào bị khiển trách như vậy?

- Một số địa phương đã chịu kỷ luật, chẳng hạn trong vụ Hang Dơi có UBND tỉnh Lạng Sơn. Chúng ta phải thừa nhận, nhiều cá nhân trong lực lượng hải quan, thuế, biên phòng... đang bị tha hóa. Tuy nhiên, chỉ kỷ luật thì không giải quyết được vấn đề. Theo tôi, cần kết hợp chọn lựa, giáo dục, kỷ luật và thực hiện chính sách đối với cán bộ chống buôn lậu.

- Bên cạnh việc chống buôn lậu, Chính phủ sẽ làm gì để ngăn chặn nạn hàng giả và gian lận thương mại?

- Cơ chế, chính sách ta không thiếu nhưng thực hiện như thế nào thì lại chưa có biện pháp hữu hiệu. Vì vậy, trong quá trình xây dựng lại nghị định về những vấn đề này của các bộ, ngành, Chính phủ sẽ điều chỉnh theo hướng quy định rõ chỉ có một cơ quan chịu trách nhiệm về một lĩnh vực.(Phong Lan)