Bà Melissa Parke, Giám đốc điều hành Chương trình Quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN) phát biểu: Vũ khí hạt nhân và trí tuệ nhân tạo đòi hỏi một cách tư duy mới.
Phát biểu tại Hội nghị các nhà đoạt giải Nobel toàn cầu ở Castel Gandolfo, Giám đốc điều hành Chương trình Quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), bà Melissa Parke, cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo đang làm gia tăng rủi ro do vũ khí hạt nhân gây ra và kêu gọi cam kết mới đối bằng đối thoại, giải trừ quân bị và luật pháp quốc tế.
(Tin Vatican - Francesca Merlo)
Khi các cuộc xung đột gia tăng và ngôn từ hạt nhân đang nổi nơi chính trường quốc tế, bà Melissa Parke, Giám đốc điều hành của Chương trình Quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy bác bỏ mọi đe dọa vũ khí hạt nhân và thay vào đó là đối thoại, ngoại giao và giải trừ quân bị.
Phát biểu với đài Vatican bên lề Hội nghị của các nhà đoạt giải Hòa bình Nobel toàn cầu về Trí tuệ nhân tạo và Chiến tranh hạt nhân tại vườn Borgo Laudato Si' ở Castel Gandolfo, bà Parke đề ra những thách đố chính tiền đề của răn đe hạt nhân, lập luận rằng hòa bình lâu dài không thể được xây dựng trên mối đe dọa hủy diệt hàng loạt.
Các nhà đoạt giải Nobel, chuyên gia thảo luận về chiến tranh hạt nhân và trí tuệ nhân tạo tại vườn Borgo Laudato Si
Bà nói: "Tôi nghĩ điều đó vốn dĩ nằm trong từ 'răn đe', mà gốc rễ của nó là từ 'khủng bố', Liệu đó có phải là cách chúng ta muốn sống? Chúng ta có muốn sống trong một thế giới bị định hình bởi chiến tranh? Hay chúng ta muốn sống trong một thế giới của tình yêu thương, sự hợp tác và hài hòa với nhau? Vì tôi nghĩ đó mới là nền tảng thực sự của nhân loại."
Bà Parke lập luận rằng các cuộc xung đột gần đây cho thấy những hạn chế của răn đe như một chiến lược an ninh. Chỉ nhìn vào các cuộc chiến ở Ukraine và Iran, bà nói vũ khí hạt nhân "đã không mang lại hòa bình" và "đã không ngăn chặn được chiến tranh."
"Chúng không có ý nghĩa chiến lược, cực kỳ nguy hiểm và cực kỳ tốn kém, nhưng không có ý nghĩa chiến lược," bà nói. Tuy nhiên, bà cảnh báo, chúng vẫn tiếp tục "nằm ở hậu trường và tạo ra mối đe dọa hiện hữu đối với nhân loại trong từng khoảnh khắc chúng còn tồn tại."
Mối đe dọa hạt nhân ngày càng gia tăng
Theo bà Parke, bối cảnh an ninh toàn cầu hiện nay được đặc trưng bởi "sự thiếu tin tưởng tuyệt đối", với các cuộc xung đột liên quan đến các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân diễn ra song song với sự đổ vỡ của các thỏa thuận kiểm soát vũ khí, các mối đe dọa hạt nhân mới và một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới.
"Những gì chúng ta đang thấy là nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân rất cao," bà nói và cảnh báo rằng việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống quân sự đang làm trầm trọng thêm mối nguy hiểm đó. Thay vì tiếp tục con đường quân sự hóa, bà kêu gọi "một tư duy mới" dựa trên "đối thoại hơn là đối đầu, ngoại giao hơn là quân sự, và giải trừ quân bị hơn là phổ biến vũ khí."
Đặt nhân loại làm trung tâm
Suy ngẫm về các cuộc xung đột hiện nay, bao gồm cả các cuộc chiến ở Ukraine và Iran, bà Parke nói rằng người dân ngày càng phải chịu hậu quả nặng nề của bạo lực, với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và chính những phương tiện mà người dân phụ thuộc vào để sinh tồn ngày càng trở nên phổ biến.
Bà cũng cảnh báo rằng chiến tranh hiện đại ngày càng liên quan đến "việc hiếp dâm như một phương pháp chiến tranh." Đồng thời, bà lưu ý rằng mạng xã hội và các phương tiện liên lạc tức thời đã khiến thực tế của xung đột trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, cho phép mọi người trên thế giới chứng kiến cái giá mà con người phải trả trong chiến tranh khi nó diễn ra.
Bà cho hay: "Bài học từ những gì chúng ta đang chứng kiến là chúng ta phải làm mọi thứ có thể để ngăn chặn nó!"
Với thực tế này, bà Parke mô tả Hội nghị các nhà khoa học đoạt giải Nobel toàn cầu nhóm họp tại Castel Gandolfo như một cơ hội để đặt "nhân loại vào trung tâm" bằng cách tập hợp các nhà khoa học đoạt giải Nobel, các nhà khoa học, các lãnh đạo tôn giáo và đại diện xã hội dân sự để tìm kiếm các giải pháp thay thế cho sự đối đầu. Bà lập luận rằng các cuộc thảo luận phản ánh nhu cầu về sự lãnh đạo có đạo đức cùng với các chuyên viên chính trị và khoa học trong việc giải quyết các thách thức an ninh toàn cầu hiện nay.
Một ranh giới đạo đức
Đối với bà Parke, chiến dịch xóa bỏ vũ khí hạt nhân và giải quyết các rủi ro do trí tuệ nhân tạo gây ra không chỉ đơn thuần là vấn đề chính trị hay an ninh, mà cơ bản là vấn đề đạo đức.
Bà mô tả việc giải trừ vũ khí hạt nhân và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) như "một ranh giới đạo đức" có thể so sánh với việc bãi bỏ chế độ nô lệ và việc thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế, lập luận rằng nhân loại đang đối mặt với một lựa chọn mang tính quyết định về việc liệu tiến bộ công nghệ sẽ phục vụ cuộc sống hay đe dọa nó.
Bà nói: "Tiếp tục dành những bộ óc ưu tú nhất và nguồn lực lớn nhất của chúng ta cho nghệ thuật giết chóc hàng loạt và thống trị bằng AI, là lãng phí di sản và di sản tinh thần của nhân loại."
Một bước đi cụ thể
Khi được hỏi các nhà lãnh đạo thế giới có thể làm gì trong năm tới để làm cho thế giới an toàn hơn, bà Parke chỉ ra một biện pháp thiết thực: tham gia Hiệp ước Giải trừ Vũ khí Hạt nhân.
Bà lưu ý rằng Tòa thánh Vatican là quốc gia đầu tiên tham gia vào hiệp ước đó, và bà cho biết hiện có khoảng 100 quốc gia ký kết, mô tả nó như một ví dụ cụ thể về hợp tác quốc tế trong việc theo đuổi một thế giới không có vũ khí hạt nhân.
Đối với bà Parke, hiệp ước này chứng minh rằng đối thoại, hợp tác đa phương và luật pháp quốc tế - dựa trên sự tôn trọng nhân quyền và phẩm giá con người - mang lại một giải pháp thay thế khả thi cho việc leo thang quân sự và răn đe hạt nhân.
"Đó là cách chúng ta tiến về phía trước," bà nói. "Thông qua đối thoại, hợp tác đa phương, luật pháp quốc tế và sự tôn trọng nhân quyền và phẩm giá con người."
Phát biểu tại Hội nghị các nhà đoạt giải Nobel toàn cầu ở Castel Gandolfo, Giám đốc điều hành Chương trình Quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), bà Melissa Parke, cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo đang làm gia tăng rủi ro do vũ khí hạt nhân gây ra và kêu gọi cam kết mới đối bằng đối thoại, giải trừ quân bị và luật pháp quốc tế.
(Tin Vatican - Francesca Merlo)
Khi các cuộc xung đột gia tăng và ngôn từ hạt nhân đang nổi nơi chính trường quốc tế, bà Melissa Parke, Giám đốc điều hành của Chương trình Quốc tế xóa bỏ vũ khí hạt nhân (ICAN), kêu gọi các nhà lãnh đạo thế giới hãy bác bỏ mọi đe dọa vũ khí hạt nhân và thay vào đó là đối thoại, ngoại giao và giải trừ quân bị.
Phát biểu với đài Vatican bên lề Hội nghị của các nhà đoạt giải Hòa bình Nobel toàn cầu về Trí tuệ nhân tạo và Chiến tranh hạt nhân tại vườn Borgo Laudato Si' ở Castel Gandolfo, bà Parke đề ra những thách đố chính tiền đề của răn đe hạt nhân, lập luận rằng hòa bình lâu dài không thể được xây dựng trên mối đe dọa hủy diệt hàng loạt.
Các nhà đoạt giải Nobel, chuyên gia thảo luận về chiến tranh hạt nhân và trí tuệ nhân tạo tại vườn Borgo Laudato Si
Bà nói: "Tôi nghĩ điều đó vốn dĩ nằm trong từ 'răn đe', mà gốc rễ của nó là từ 'khủng bố', Liệu đó có phải là cách chúng ta muốn sống? Chúng ta có muốn sống trong một thế giới bị định hình bởi chiến tranh? Hay chúng ta muốn sống trong một thế giới của tình yêu thương, sự hợp tác và hài hòa với nhau? Vì tôi nghĩ đó mới là nền tảng thực sự của nhân loại."
Bà Parke lập luận rằng các cuộc xung đột gần đây cho thấy những hạn chế của răn đe như một chiến lược an ninh. Chỉ nhìn vào các cuộc chiến ở Ukraine và Iran, bà nói vũ khí hạt nhân "đã không mang lại hòa bình" và "đã không ngăn chặn được chiến tranh."
"Chúng không có ý nghĩa chiến lược, cực kỳ nguy hiểm và cực kỳ tốn kém, nhưng không có ý nghĩa chiến lược," bà nói. Tuy nhiên, bà cảnh báo, chúng vẫn tiếp tục "nằm ở hậu trường và tạo ra mối đe dọa hiện hữu đối với nhân loại trong từng khoảnh khắc chúng còn tồn tại."
Mối đe dọa hạt nhân ngày càng gia tăng
Theo bà Parke, bối cảnh an ninh toàn cầu hiện nay được đặc trưng bởi "sự thiếu tin tưởng tuyệt đối", với các cuộc xung đột liên quan đến các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân diễn ra song song với sự đổ vỡ của các thỏa thuận kiểm soát vũ khí, các mối đe dọa hạt nhân mới và một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới.
"Những gì chúng ta đang thấy là nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân rất cao," bà nói và cảnh báo rằng việc tích hợp trí tuệ nhân tạo vào các hệ thống quân sự đang làm trầm trọng thêm mối nguy hiểm đó. Thay vì tiếp tục con đường quân sự hóa, bà kêu gọi "một tư duy mới" dựa trên "đối thoại hơn là đối đầu, ngoại giao hơn là quân sự, và giải trừ quân bị hơn là phổ biến vũ khí."
Đặt nhân loại làm trung tâm
Suy ngẫm về các cuộc xung đột hiện nay, bao gồm cả các cuộc chiến ở Ukraine và Iran, bà Parke nói rằng người dân ngày càng phải chịu hậu quả nặng nề của bạo lực, với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự và chính những phương tiện mà người dân phụ thuộc vào để sinh tồn ngày càng trở nên phổ biến.
Bà cũng cảnh báo rằng chiến tranh hiện đại ngày càng liên quan đến "việc hiếp dâm như một phương pháp chiến tranh." Đồng thời, bà lưu ý rằng mạng xã hội và các phương tiện liên lạc tức thời đã khiến thực tế của xung đột trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, cho phép mọi người trên thế giới chứng kiến cái giá mà con người phải trả trong chiến tranh khi nó diễn ra.
Bà cho hay: "Bài học từ những gì chúng ta đang chứng kiến là chúng ta phải làm mọi thứ có thể để ngăn chặn nó!"
Với thực tế này, bà Parke mô tả Hội nghị các nhà khoa học đoạt giải Nobel toàn cầu nhóm họp tại Castel Gandolfo như một cơ hội để đặt "nhân loại vào trung tâm" bằng cách tập hợp các nhà khoa học đoạt giải Nobel, các nhà khoa học, các lãnh đạo tôn giáo và đại diện xã hội dân sự để tìm kiếm các giải pháp thay thế cho sự đối đầu. Bà lập luận rằng các cuộc thảo luận phản ánh nhu cầu về sự lãnh đạo có đạo đức cùng với các chuyên viên chính trị và khoa học trong việc giải quyết các thách thức an ninh toàn cầu hiện nay.
Một ranh giới đạo đức
Đối với bà Parke, chiến dịch xóa bỏ vũ khí hạt nhân và giải quyết các rủi ro do trí tuệ nhân tạo gây ra không chỉ đơn thuần là vấn đề chính trị hay an ninh, mà cơ bản là vấn đề đạo đức.
Bà mô tả việc giải trừ vũ khí hạt nhân và quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) như "một ranh giới đạo đức" có thể so sánh với việc bãi bỏ chế độ nô lệ và việc thông qua Tuyên ngôn Nhân quyền Quốc tế, lập luận rằng nhân loại đang đối mặt với một lựa chọn mang tính quyết định về việc liệu tiến bộ công nghệ sẽ phục vụ cuộc sống hay đe dọa nó.
Bà nói: "Tiếp tục dành những bộ óc ưu tú nhất và nguồn lực lớn nhất của chúng ta cho nghệ thuật giết chóc hàng loạt và thống trị bằng AI, là lãng phí di sản và di sản tinh thần của nhân loại."
Một bước đi cụ thể
Khi được hỏi các nhà lãnh đạo thế giới có thể làm gì trong năm tới để làm cho thế giới an toàn hơn, bà Parke chỉ ra một biện pháp thiết thực: tham gia Hiệp ước Giải trừ Vũ khí Hạt nhân.
Bà lưu ý rằng Tòa thánh Vatican là quốc gia đầu tiên tham gia vào hiệp ước đó, và bà cho biết hiện có khoảng 100 quốc gia ký kết, mô tả nó như một ví dụ cụ thể về hợp tác quốc tế trong việc theo đuổi một thế giới không có vũ khí hạt nhân.
Đối với bà Parke, hiệp ước này chứng minh rằng đối thoại, hợp tác đa phương và luật pháp quốc tế - dựa trên sự tôn trọng nhân quyền và phẩm giá con người - mang lại một giải pháp thay thế khả thi cho việc leo thang quân sự và răn đe hạt nhân.
"Đó là cách chúng ta tiến về phía trước," bà nói. "Thông qua đối thoại, hợp tác đa phương, luật pháp quốc tế và sự tôn trọng nhân quyền và phẩm giá con người."