1. Diễn từ của Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình tại Lễ Đường Nhân Dân Bắc Kinh

Tối Thứ Năm, 14 Tháng Năm, Tổng thống Trump và phái đoàn đã được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình chiêu đãi tiệc quốc khách tại Lễ Đường Nhân Dân Bắc Kinh.

Các bàn ăn được trang trí bằng những lẵng hoa cầu kỳ, trong đó có một bàn trưng bày mô hình công phu của Thiên Đàn - di sản UNESCO mà Tổng thống Trump và ông Tập Cận Bình đã đến thăm hôm nay - được bao quanh bởi ao hồ, cây xanh và những con thiên nga. Các nhân viên phục vụ mặc sườn xám đỏ, một loại trang phục truyền thống của Trung Quốc.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy toàn văn diễn từ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump.

Trong diễn từ chào mừng Chủ tịch Tập Cận Bình nói:

Kính thưa Ngài Tổng thống Donald J. Trump. Kính thưa quý vị, tôi rất vinh dự được tổ chức buổi tiệc chiêu đãi quốc khách để tôn vinh Tổng thống Trump trong chuyến thăm hàng quốc khách của ngài tới Trung Quốc. Thay mặt Chính phủ và nhân dân Trung Quốc, tôi xin gửi lời chào mừng nồng nhiệt tới Tổng thống Trump và phái đoàn Hoa Kỳ. Đây là một chuyến thăm lịch sử.

Năm nay đánh dấu sự khởi đầu của Kế hoạch Ngũ Niên lần thứ 15 về phát triển kinh tế và xã hội của Trung Quốc. Hơn 1,4 tỷ người dân Trung Quốc cùng chung tay kế thừa di sản phong phú của nền văn minh hơn 5.000 năm, thúc đẩy hiện đại hóa Trung Quốc trên mọi lĩnh vực thông qua phát triển phẩm chất cao. Năm nay cũng là kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ.

Hơn 300 triệu người dân Mỹ đang khơi dậy tinh thần yêu nước, đổi mới và tinh thần kinh doanh, mở ra một hành trình mới cho sự phát triển của Hoa Kỳ. Nhân dân Trung Quốc và Hoa Kỳ đều là những dân tộc vĩ đại, việc thực hiện sự phục hưng vĩ đại của dân tộc Trung Hoa và đưa nước Mỹ trở nên vĩ đại trở lại có thể song hành cùng nhau.

Chúng ta có thể giúp đỡ lẫn nhau cùng thành công và thúc đẩy sự thịnh vượng của toàn thế giới. 55 năm trước, Tổng thống Richard Nixon đã cử Tiến sĩ Henry Kissinger đến thăm Trung Quốc và cuộc đối thoại qua lại đã được tiến hành giữa hai nước. Nhờ nỗ lực của chính phủ và nhân dân hai nước, cánh cửa vốn đóng băng hơn 20 năm đã được mở ra, đánh dấu một cột mốc trong quan hệ quốc tế đương đại.

Kể từ đó, Trung Quốc và Hoa Kỳ đã viết nên nhiều chương về tình hữu nghị thông qua sự cởi mở và hợp tác lẫn nhau. Trong bối cảnh mới, Tổng thống Trump và tôi, hoàn toàn nhận thức được kỳ vọng của hai quốc gia và cộng đồng quốc tế, đã có nhiều cuộc gặp gỡ và điện đàm, đồng thời duy trì mối quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ nhìn chung ổn định.

Hôm nay, Tổng thống Trump và tôi đã có cuộc trao đổi sâu rộng về quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ cũng như các động thái quốc tế và khu vực. Cả hai chúng tôi đều tin rằng quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ là mối quan hệ song phương quan trọng nhất trên thế giới. Chúng ta phải làm cho nó phát triển và không bao giờ được làm hỏng nó. Cả Trung Quốc và Hoa Kỳ đều có thể được lợi từ sự hợp tác và phải chịu thiệt hại nếu đối đầu với nhau.

Hai nước chúng ta nên là đối tác chứ không phải đối thủ. Tổng thống Trump và tôi cũng đồng ý xây dựng mối quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ mang tính xây dựng và ổn định chiến lược nhằm thúc đẩy sự phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững của quan hệ Trung Quốc-Hoa Kỳ, mang lại nhiều hòa bình, thịnh vượng và tiến bộ hơn cho thế giới.

Kính thưa Ngài Tổng thống Donald J. Trump, thưa quý vị, các bạn hữu. Nhìn lại quá trình phát triển quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ, liệu chúng ta có thể đạt được sự tôn trọng lẫn nhau, cùng tồn tại hòa bình và hợp tác cùng có lợi hay không là chìa khóa quyết định liệu mối quan hệ này có thể tiến triển ổn định hay không. Thế giới ngày nay đang thay đổi và đầy biến động.

Quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ liên quan đến hạnh phúc của hơn 1,7 tỷ người dân cả hai nước và ảnh hưởng đến lợi ích của hơn 8 tỷ người trên thế giới. Cả hai bên cần phải gánh vác trách nhiệm lịch sử này và chèo lái con tàu khổng lồ của quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ tiến về phía trước một cách vững chắc và đúng hướng.

Giờ đây, xin mời quý vị cùng nâng ly chúc mừng sự phát triển và thịnh vượng của Trung Quốc và Hoa Kỳ, chúc phúc cho nhân dân hai nước, chúc mừng tương lai tươi sáng của quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ và tình hữu nghị giữa hai dân tộc, cũng như chúc sức khỏe cho Tổng thống Trump và tất cả bạn bè có mặt tại đây. Chúc mừng!

Trong diễn từ đáp lễ Chủ tịch Trung Quốc, Tổng thống Trump nói:

Vâng, cảm ơn rất nhiều. Đây là một vinh dự lớn. Hôm nay là một ngày tuyệt vời và đặc biệt, tôi muốn cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình, người bạn của tôi, vì sự đón tiếp tuyệt vời này, thực sự là một sự đón tiếp tuyệt vời chưa từng có và vì đã rất tử tế tiếp đón chúng tôi trong chuyến thăm quốc khách lịch sử này. Chúng tôi đã có những cuộc trò chuyện và gặp gỡ vô cùng tích cực và hiệu quả với phái đoàn Trung Quốc sáng nay và tối nay là một cơ hội quý giá khác để thảo luận, giữa những người bạn, một số vấn đề mà chúng ta đã thảo luận hôm nay, tất cả đều tốt cho Hoa Kỳ và Trung Quốc, và thật vinh dự khi được ở cùng các bạn.

Mối quan hệ giữa người Mỹ và người Hoa bắt nguồn từ tận thời kỳ lập quốc của nước Mỹ. Vị lãnh sự Mỹ đầu tiên đến Trung Quốc, Samuel Shah, đã đặt chân lên con tàu thương mại Mỹ đầu tiên đến bờ biển này vào năm 1784. Các thương nhân Trung Quốc đã đặt cho người Mỹ một cái tên là Hoa Kỳ, để gọi những người mà họ coi là “Dân tộc Mới”.

Hai thế kỷ rưỡi sau, mối liên hệ đầu tiên đó đã phát triển thành một trong những mối quan hệ quan trọng nhất trong lịch sử thế giới. Ngay từ đầu, công dân của chúng ta đã chia sẻ một tinh thần tôn trọng lẫn nhau sâu sắc. Cha đẻ của nước Mỹ, Benjamin Franklin, đã xuất bản những câu nói của Khổng Tử trên tờ báo thời thuộc địa của ông và ngày nay, bức tượng ghi nhận thời đại Trung Hoa cổ đại đó được khắc rất tự hào trên mặt tiền của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ.

Sự trân trọng này diễn ra theo cả hai chiều. Những người hâm mộ Tổng thống George Washington ở Trung Quốc đã tặng một tấm bia đá để tưởng nhớ ông, đặt tại Đài tưởng niệm Washington. Trên đó khắc những lời của một quan chức Trung Quốc, người đã gọi vị tướng lĩnh và chính khách vĩ đại này là một anh hùng nhân loại. Và trải qua nhiều thế kỷ, sự kính trọng lẫn nhau này đã phát triển thành một mối quan hệ phản ánh tài năng và tiềm năng to lớn của hai dân tộc chúng ta.

Công nhân Trung Quốc đã giúp xây dựng đường ray xe lửa nối liền bờ biển Đại Tây Dương của chúng ta với bờ biển Thái Bình Dương. Du khách Mỹ đến Trung Quốc đã giúp phổ biến chữ viết và y học hiện đại, và theo yêu cầu của đại sứ Trung Quốc, chính Tổng thống Theodore Roosevelt đã cung cấp kinh phí để thành lập trường đại học mà Chủ tịch Tập Cận Bình từng theo học, đó là Đại học Thanh Hoa.

Là đồng minh trong Thế chiến II, Tổng thống Franklin Roosevelt đã nhắc đến những người dân Trung Quốc dũng cảm –họ thật sự là như thế, qua những tiếng reo hò vang dội và các bài phát biểu của ông tại Hoa Kỳ, và mọi người đều yêu thích những gì ông nói về Trung Quốc, cũng giống như ngày nay nhiều người Trung Quốc yêu thích bóng rổ và quần jean xanh vậy. Hiện nay, số lượng nhà hàng Trung Quốc ở Mỹ nhiều hơn tổng số của năm chuỗi thức ăn nhanh lớn nhất tại Hoa Kỳ cộng lại.

Đó là một tuyên bố rất quan trọng. Mối quan hệ thương mại và tôn trọng kéo dài 250 năm này là nền tảng cho một tương lai có lợi cho cả hai quốc gia chúng ta. Người dân Mỹ và Trung Quốc có nhiều điểm chung, chúng ta coi trọng sự chăm chỉ, lòng dũng cảm và thành tựu, chúng ta yêu thương gia đình và yêu thương đất nước của mình.

Cùng nhau, chúng ta có cơ hội vun đắp những giá trị này để tạo dựng một tương lai thịnh vượng hơn, hợp tác hơn, hạnh phúc hơn và hòa bình hơn cho con cái chúng ta, những đứa trẻ mà chúng ta yêu thương. Khu vực này và thế giới sẽ trở nên đặc biệt hơn khi hai chúng ta đoàn kết và tiến bước cùng nhau. Một lần nữa, cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình vì sự đón tiếp nồng hậu này.

Và tối nay, tôi rất vinh dự được mời ngài và phu nhân Bành đến thăm Tòa Bạch Ốc vào ngày 24 tháng 9, và chúng tôi rất mong chờ được đón tiếp ngài. Giờ đây, tôi xin nâng ly chúc mừng mối quan hệ bền chặt và tốt đẹp giữa nhân dân Mỹ và Trung Quốc, một mối quan hệ vô cùng đặc biệt.

Và tôi muốn cảm ơn các bạn một lần nữa, đây là một khoảng thời gian tuyệt vời. Cảm ơn Chủ tịch Tập Cận Bình. Cảm ơn rất nhiều. Cảm ơn tất cả mọi người. Cảm ơn tất cả mọi người rất nhiều.

2. Tổng thống Trump gặp gỡ lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh.

Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã gặp nhau tại Bắc Kinh vào sáng thứ Năm theo giờ địa phương, trong bối cảnh hai nước hướng tới việc ổn định quan hệ thương mại và giải quyết sự bất ổn liên quan đến cuộc chiến của Mỹ với Iran.

Một số chuyên gia cho rằng việc Mỹ tập trung vào Trung Đông — bao gồm cả việc sử dụng vũ khí ở Iran — có thể khiến việc chuẩn bị cho một cuộc đối đầu tiềm tàng với Trung Quốc trở nên khó khăn hơn vì Hoa Kỳ đã kiệt quệ.

Đồng thời, Trung Quốc nhập khẩu một lượng lớn dầu từ Trung Đông và là nước mua dầu của Iran lớn nhất thế giới, điều này có nghĩa là Trung Quốc vừa nhạy cảm với những tác động nghiêm trọng của cuộc chiến đối với thương mại dầu mỏ toàn cầu, vừa đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ nền kinh tế của Iran.

Trước cuộc gặp, Ngoại trưởng Marco Rubio phát biểu trên kênh Fox News rằng ông dự đoán vấn đề Iran sẽ được đề cập trong các cuộc đàm phán với các quan chức Trung Quốc, và rằng “chúng tôi đã nói rõ với họ rằng bất kỳ sự hỗ trợ nào dành cho Iran rõ ràng sẽ gây bất lợi cho mối quan hệ của chúng ta”. Ông lập luận rằng Trung Quốc có lợi ích trong việc giải quyết những tác động của xung đột Iran đối với việc vận chuyển dầu mỏ, và “chúng tôi hy vọng sẽ thuyết phục họ đóng vai trò tích cực hơn”.

[CBSNews: Trump meets with Chinese leader Xi in Beijing]

3. Ukraine tấn công 3 cơ sở năng lượng lớn của Nga đêm qua

Bộ Tổng tham mưu Ukraine xác nhận đã tấn công cảng dầu Tamanneftegaz, nhà máy lọc dầu Yaroslavl và nhà máy giải quyết khí đốt Astrakhan ở Nga vào đêm 13 tháng 5.

Các video và hình ảnh dường như cho thấy thiệt hại đối với các cơ sở dầu mỏ của Nga, bao gồm cả những cột khói lớn bốc lên từ các địa điểm này, bắt đầu lan truyền trên mạng xã hội Nga vào sáng ngày 13 tháng 5.

Hệ thống giám sát cháy rừng FIRMS của NASA dường như đã xác nhận những tuyên bố của các quan chức, với một vụ cháy được báo cáo tại một cơ sở lưu trữ dầu gần cảng, cụ thể là tại nhà ga Tamanneftegaz ở vùng Krasnodar Krai, nơi chuyển dầu và khí đốt từ các đường ống của Nga lên các tàu chở dầu đi qua Hắc Hải để xuất khẩu ra thị trường toàn cầu.

Xác nhận vụ tấn công, Bộ Tổng tham mưu cho biết Tamanneftegaz là một trong những cảng dầu quan trọng của Nga gần cảng Taman trên bờ Hắc Hải. Theo tuyên bố, cảng này được sử dụng để trung chuyển dầu thô, dầu nhiên liệu, dầu diesel và khí dầu mỏ hóa lỏng.

Nhà máy lọc dầu Yaroslavl, cũng là mục tiêu trong cuộc tấn công của Ukraine vào ngày 13 tháng 5, sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu máy bay phản lực và là “một thành phần quan trọng trong việc hỗ trợ hậu cần cho quân đội đối phương”, Bộ Tổng tham mưu cho biết, đồng thời nói thêm rằng các đơn vị lọc dầu chính tại cơ sở này đã bị trúng đạn.

Bộ Tổng tham mưu cho biết, cuộc tấn công của Ukraine vào Nhà máy giải quyết khí Astrakhan đã gây ra một vụ hỏa hoạn vẫn đang tiếp diễn. Nhà máy giải quyết khí Astrakhan thuộc sở hữu của Gasprom và nằm ngay phía thượng nguồn sông Volga, gần Biển Caspi.

Thông cáo cho biết mức độ thiệt hại tại cả ba cơ sở vẫn đang được đánh giá.

Trong một báo cáo riêng vào ngày 13 tháng 5, Reuters phát hiện rằng cuộc tấn công ngày 7 tháng 5 đã làm ngừng toàn bộ hoạt động sản xuất tại một nhà máy lọc dầu của Nga ở Perm. Trích dẫn hai nguồn tin giấu tên trong ngành, Reuters đưa tin rằng việc khắc phục thiệt hại có thể mất nhiều tuần.

Bộ Quốc phòng Nga thừa nhận hàng loạt vụ tấn công xảy ra đêm qua, nhưng không nêu tên bất kỳ địa điểm cụ thể nào. Tuy nhiên, bộ này ngay lập tức chuyển sang kỷ niệm 243 năm ngày thành lập Hạm đội Hắc Hải của Nga.

Trong những tuần gần đây, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine ngày càng tấn công vào cơ sở hạ tầng dầu khí của Nga, như một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm phá vỡ doanh thu năng lượng của Mạc Tư Khoa, một nguồn tài trợ chính cho nỗ lực chiến tranh của Điện Cẩm Linh.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đôi khi đã đề cập đến các cuộc tấn công bằng những lời lẽ mang đậm chất châm biếm.

Từ giữa tháng 4 đến đầu tháng 5, Tuapse, một thị trấn ở vùng Krasnodar Krai và là nơi đặt một trong những nhà máy lọc dầu và cảng xuất khẩu lớn nhất trên bờ Hắc Hải, đã bị các máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine tấn công một cách có hệ thống.

Các vụ cháy kéo dài nhiều ngày đã góp phần làm suy giảm phẩm chất không khí và gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, trở thành biểu tượng rõ nét cho thấy sự kiểm soát hạn chế của Điện Cẩm Linh đối với không phận của mình trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

Hậu quả về môi trường — bao gồm các sản phẩm phụ của dầu mỏ trong không khí và sự việc tràn dầu trên đường phố — đã khiến điểm đến du lịch từng rất hấp dẫn này trở nên không an toàn cho du khách, mặc dù Putin đã hạ thấp mối đe dọa đối với Tuapse.

Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các cuộc tấn công của Ukraine vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga đã đạt mức cao nhất trong bốn tháng vào tháng Tư, với ít nhất 21 vụ tấn công được ghi nhận nhằm vào các nhà máy lọc dầu, đường ống dẫn dầu và các tài sản dầu khí trên biển.

[Kyiv Independent: Ukraine targets 3 major Russian energy facilities overnight]

4. Tổng Thư Ký Rutte của NATO kêu gọi các đồng minh viện trợ thêm hàng tỷ đô la cho Ukraine.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã yêu cầu các đồng minh dành 0,25% GDP cho Ukraine trong nỗ lực xoa dịu căng thẳng leo thang trong liên minh về vấn đề viện trợ cho Kyiv.

Tuy nhiên, đề xuất này — có thể mở khóa hàng chục tỷ đô la viện trợ bổ sung — đang vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ một số thành viên lớn của NATO.

Hai nhà ngoại giao của liên minh và một người quen thuộc với vấn đề này, những người được yêu cầu giấu tên để có thể tự do phát biểu về vấn đề nhạy cảm này, cho biết tổng thư ký của liên minh đã nêu khả năng này tại một cuộc họp kín của các đại sứ NATO vào cuối tháng trước. Ông phát biểu trong khuôn khổ chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh sắp tới của liên minh vào tháng 7 tại Thổ Nhĩ Kỳ.

“Ông Rutte và nhiều người trong chúng tôi muốn bảo đảm rằng sự hỗ trợ dành cho Ukraine là nhất quán và có thể dự đoán được”, một trong những nhà ngoại giao NATO cho biết.

Nếu các đồng minh chấp thuận ý tưởng này, dòng vốn viện trợ hàng năm cho Ukraine sẽ tăng gấp ba lần, lên 143 tỷ đô la, dựa trên ước tính của chính liên minh về tổng GDP của NATO. Năm ngoái, Ukraine đã nhận được 45 tỷ đô la viện trợ an ninh từ các đồng minh – bao gồm mọi thứ từ việc mua vũ khí cho quân đội đến đầu tư vào các công ty quốc phòng Ukraine và nỗ lực do NATO dẫn đầu nhằm mua vũ khí của Mỹ cho Kyiv.

Theo các nhà ngoại giao, đề xuất của ông Rutte một phần xuất phát từ sự thất vọng của một số thủ đô vì họ đang hỗ trợ Kyiv nhiều hơn các nước khác. Theo số liệu từ Ukraine Support Tracker của Viện Kiel, các nước Bắc Âu và Baltic, Hòa Lan và Ba Lan đang chi một tỷ lệ GDP cao hơn cho viện trợ quân sự cho Ukraine so với nhiều đồng minh khác.

Kiel, một viện nghiên cứu của Đức, nhấn mạnh rằng các nước Bắc Âu đóng góp nhiều hơn mức cần thiết, các nước lớn ở Tây Âu đóng góp tương xứng với GDP của họ, trong khi Nam Âu “vẫn là những nhà tài trợ nhỏ”.

“Những quốc gia thực sự đóng góp nhiều hơn luôn nêu vấn đề này lên mỗi khi có cuộc họp,” nhà lãnh đạo chính sách đối ngoại của Liên Hiệp Âu Châu, Kaja Kallas, phát biểu hôm thứ Ba sau cuộc họp của các Ngoại trưởng khối tại Brussels. “Và nếu nhìn vào số liệu, rõ ràng là gánh nặng không được chia sẻ đồng đều.”

Cuối năm ngoái, Ngoại trưởng Thụy Điển Maria Malmer Stenergard đã nói với POLITICO: “Việc các nước Bắc Âu, với dân số chưa đến 30 triệu người, lại cung cấp một phần ba hỗ trợ quân sự mà các nước NATO - với dân số gần 1 tỷ người - cung cấp... là điều không bền vững.”

Ông Rutte rất muốn bảo đảm sự ủng hộ cho Ukraine đồng thời giảm thiểu rạn nứt trong liên minh; viện trợ cho Ukraine đã rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ khi Ông Donald Trump gần như ngừng tất cả các khoản viện trợ quân sự mới, khiến các nước Âu Châu và các đồng minh khác phải gánh vác toàn bộ gánh nặng giúp đỡ Kyiv.

“Chúng ta sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh Ankara, và tất nhiên, trọng tâm sẽ là Ukraine — giữ cho họ mạnh mẽ nhất có thể,” ông Rutte nói với các phóng viên ở Montenegro hôm thứ Ba.

Ý tưởng tương tự đã được Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy nêu ra lần đầu tiên vào năm ngoái. Ông nói với các phóng viên hồi tháng 6 năm ngoái: “Ukraine là một phần của an ninh Âu Châu, và chúng tôi muốn 0,25% GDP của một quốc gia đối tác cụ thể được phân bổ cho ngành công nghiệp quốc phòng và sản xuất trong nước của chúng tôi”.

Tuy nhiên, đề xuất của Rutte đã vấp phải sự hoài nghi từ một số đồng minh, bao gồm Pháp và Anh, các nhà ngoại giao cho biết, điều đó có nghĩa là đề xuất này khó có thể được thông qua ở dạng hiện tại. Bất kỳ mục tiêu chung nào của liên minh cũng cần phải được tất cả các thành viên NATO đồng ý.

Cả Pháp và Anh đều không phản hồi yêu cầu bình luận từ POLITICO.

Ý tưởng đặt ra mục tiêu theo tỷ lệ phần trăm GDP chỉ là một trong số những phương án đang được xem xét để mang lại kết quả cụ thể cho Ukraine tại hội nghị thượng đỉnh ngày 7-8 tháng 7, hai nhà ngoại giao NATO cho biết.

“Tại Ankara, các đồng minh cần cho Ukraine thấy rằng NATO sẽ ủng hộ họ lâu dài,” một nhà ngoại giao NATO thứ ba cho biết. “Điều đó có nghĩa là tiền bạc, vũ khí và cam kết chính trị.”

Để làm phức tạp thêm các tính toán, một số đồng minh NATO, cũng thuộc Liên Hiệp Âu Châu, muốn khoản đóng góp của họ vào khoản vay 90 tỷ euro vừa được phê duyệt cho Ukraine - trong đó 60 tỷ euro dành cho chi tiêu quân sự - “được xem xét” trong bất kỳ đề xuất nào sắp tới yêu cầu họ huy động thêm tiền cho Kyiv, theo lời một nhà ngoại giao thứ hai của liên minh.

Hai nhà ngoại giao cho biết, các Ngoại trưởng của liên minh có thể sẽ thảo luận vấn đề này khi họ gặp nhau vào tuần tới tại thành phố Helsingborg ở miền nam Thụy Điển. Họ nói thêm rằng cuộc gặp này có thể là cơ hội để đánh giá sự ủng hộ đối với các biện pháp khác nhau.

Một quan chức NATO phát ngôn thay mặt tổ chức này nói với POLITICO: “Chúng tôi không tiết lộ các cuộc thảo luận nội bộ”, nhưng “việc hỗ trợ Ukraine vẫn là ưu tiên hàng đầu và NATO sẽ tiếp tục theo đuổi điều đó trong thời gian chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh và cả sau đó”.

[Politico: NATO’s Rutte asks allies for billions more in Ukraine aid]

5. Mạc Tư Khoa cấm công bố thiệt hại do cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine mà không có sự cho phép chính thức.

Theo một tuyên bố được chính quyền thành phố Mạc Tư Khoa công bố ngày 13 tháng 5, Mạc Tư Khoa đã cấm công bố thông tin về hậu quả của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và các cuộc tấn công khác mà không có sự cho phép chính thức.

Động thái này diễn ra sau một vụ hỏa hoạn lớn được tường trình đã bùng phát tại một khu phức hợp du lịch ở Mạc Tư Khoa vào sáng sớm Thứ Tư, 13 Tháng Năm.

Vụ cháy, được tường trình đã lan rộng trên diện tích hơn 3.000 mét vuông, xảy ra tại khu phức hợp Izmailovo Kremlin ở phía đông Mạc Tư Khoa. Đó là một khu phức hợp du lịch, văn hóa và giải trí mô phỏng phong cách kiến trúc của Điện Cẩm Linh. Chính vì thế, khu phức hợp Izmailovo Kremlin thường được gọi là Điện Cẩm Linh 2.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa, Sergei Sobyanin, cho biết một phần tòa nhà có địa điểm tổ chức trò chơi giải đố thoát hiểm đã bị sập do bị lửa bao trùm hoàn toàn. Trong khi các blogger quân sự Nga lại tường trình một cách bi thảm rằng khu phức hợp sang trọng này, một niềm tự hào của Thủ đô Nga, giờ đây coi như chỉ còn là đống tro tàn. Đến cuối ngày Thứ Tư, 13 Tháng Năm, các hình ảnh xuất hiện trên mạng xã hội cho thấy thiệt hại tuy nghiêm trọng nhưng có lẽ không đến mức chỉ còn là đống tro tàn.

Động thái này cũng là một phần của làn sóng hạn chế rộng lớn hơn mà Điện Cẩm Linh đã áp dụng từ năm 2025 để thắt chặt kiểm soát thông tin bên trong nước Nga, cùng với việc tắt internet và chặn các nền tảng phi nhà nước như YouTube và WhatsApp, mà trong nhiều trường hợp hiện chỉ có thể truy cập thông qua mạng riêng ảo, gọi tắt là VPN.

Các quy định mới cấm chính quyền, các tổ chức nhà nước, các phương tiện truyền thông, dịch vụ khẩn cấp, các tổ chức và người dân công bố văn bản, hình ảnh hoặc video cho thấy hậu quả của những gì các quan chức mô tả là “các hành động khủng bố”, bao gồm cả các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa.

Lệnh cấm cũng áp dụng cho thông tin về thiệt hại do “các phương tiện phá hoại khác” gây ra và các cuộc tấn công nhắm vào người, tài sản hoặc cơ sở hạ tầng trọng yếu.

Theo quy định mới, thông tin như vậy chỉ được phép công bố sau khi xuất hiện trên các nguồn chính thức, bao gồm các tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Nga, văn phòng thị trưởng Mạc Tư Khoa, chính quyền thành phố hoặc các kênh truyền thông xã hội của Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin.

Giới chức cho biết các biện pháp hạn chế này được đưa ra để chống lại sự lan truyền của “tin giả” và sẽ có hiệu lực cho đến khi có thông báo mới.

Những người vi phạm sẽ bị phạt từ 3.000 đến 5.000 rúp (38–64 đô la Mỹ) đối với cá nhân, lên đến 50.000 rúp (640 đô la Mỹ) đối với quan chức và lên đến 200.000 rúp (2.500 đô la Mỹ) đối với các pháp nhân.

Đến cuối tháng 11 năm 2025, tình trạng gián đoạn internet đã được ghi nhận tại 60 trong số 85 khu vực của Nga, bao gồm cả Mạc Tư Khoa.

Tháng 9 năm 2025, Điện Cẩm Linh đã phê duyệt “danh sách trắng” các trang web sẽ vẫn truy cập được trong trường hợp mất kết nối internet di động. Danh sách này bao gồm các cổng thông tin nhà nước và các nền tảng được Điện Cẩm Linh hậu thuẫn.

[Kyiv Independent: Moscow bans publication of Ukrainian drone strike damage without official permission]

6. Diễn từ khai mạc cuộc họp thượng đỉnh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc

Sáng Thứ Năm, 14 Tháng Năm, cuộc gặp gỡ đầu tiên trong cuộc họp thượng đỉnh giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đã diễn ra tại Bắc Kinh.

Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Phương Thảo các phát biểu của Tập Cận Bình và Tổng thống Trump.

Mở đầu ông Tập Cận Bình nói:

Trước tiên, tôi xin được nói vài lời, sau đó tôi xin mời ngài Tổng thống phát biểu khai mạc. Thưa Tổng thống Trump, tôi rất vui mừng được gặp ngài tại Bắc Kinh. Chào mừng ngài trở lại Trung Quốc sau chín năm. Cả thế giới đang dõi theo cuộc gặp gỡ của chúng ta. Hiện nay, sự chuyển đổi chưa từng thấy trong một thế kỷ đang diễn ra nhanh chóng trên toàn cầu, và tình hình quốc tế đang biến động mạnh.

Thế giới đang đứng trước một ngã rẽ mới. Liệu Trung Quốc và Hoa Kỳ có thể vượt qua Bẫy Thucydides và tạo ra một mô hình mới trong quan hệ giữa các cường quốc hay không? Liệu chúng ta có thể cùng nhau đối mặt với những thách thức toàn cầu và mang lại sự ổn định hơn cho thế giới không? Liệu vì lợi ích của nhân dân hai nước và tương lai của nhân loại, chúng ta có thể cùng nhau xây dựng một tương lai tươi sáng hơn cho quan hệ song phương không?

Đây là những câu hỏi quan trọng đối với lịch sử, thế giới và nhân dân. Đó là những câu hỏi của thời đại mà cả ông và tôi, với tư cách là lãnh đạo của các quốc gia lớn, cần phải trả lời. Năm nay là kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ. Xin chúc mừng ông và nhân dân Mỹ. Tôi luôn tin rằng hai quốc gia chúng ta có nhiều lợi ích chung hơn là khác biệt.

Thành công của bên này là cơ hội cho bên kia, và mối quan hệ song phương ổn định là tốt cho thế giới. Trung Quốc và Hoa Kỳ đều có thể thu lợi từ hợp tác và phải chịu thiệt hại nếu đối đầu với nhau. Chúng ta nên là các đối tác chứ không phải các đối thủ. Chúng ta nên giúp đỡ lẫn nhau cùng thành công và thịnh vượng, tìm ra con đường đúng đắn để các quốc gia lớn cùng chung sống hòa bình trong kỷ nguyên mới.

Thưa ngài Tổng thống, tôi mong chờ các cuộc thảo luận của chúng ta về những vấn đề quan trọng đối với hai nước và thế giới, cũng như việc cùng hợp tác với ngài để định hướng và chèo lái con tàu khổng lồ của quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ, nhằm biến năm 2026 thành một năm cột mốc lịch sử mở ra một chương mới trong quan hệ Trung Quốc - Hoa Kỳ.

Tôi xin tạm dừng ở đây và nhường lời cho ngài Tổng thống. Cảm ơn ngài.

Đáp lại, Tổng thống Trump nói:

Thưa Chủ tịch Tập Cận Bình, tôi muốn gửi lời cảm ơn chân thành đến ngài. Trước hết, tôi muốn nói rằng đây là một vinh dự hiếm có. Và tôi có ấn tượng đặc biệt với những đứa trẻ ấy. Chúng rất vui vẻ. Chúng thật đáng yêu. Quân đội thì khỏi phải nói, không thể nào tốt hơn được nữa, nhưng những đứa trẻ ấy thật tuyệt vời, chúng đại diện cho rất nhiều điều, và tôi biết, tôi biết chúng có ý nghĩa rất lớn đối với ngài.

Tôi và ông đã quen biết nhau từ rất lâu rồi. Thực tế, đây là mối quan hệ lâu dài nhất giữa hai quốc gia chúng ta mà bất kỳ tổng thống nào từng có, và, đối với tôi, đó là một vinh dự. Chúng ta đã có một mối quan hệ tuyệt vời. Chúng ta hòa thuận với nhau. Khi có khó khăn, chúng ta đã cùng nhau giải quyết. Tôi sẽ gọi cho ông, và ông sẽ gọi cho tôi. Và bất cứ khi nào chúng ta gặp vấn đề, mọi người không biết, bất cứ khi nào chúng ta gặp vấn đề, chúng ta đều giải quyết rất nhanh chóng.

Chúng ta sẽ có một tương lai tuyệt vời cùng nhau. Tôi rất kính trọng Trung Quốc và công việc mà ông đã làm. Ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Tôi nói điều này với tất cả mọi người, ông là một nhà lãnh đạo tuyệt vời. Đôi khi, mọi người không thích tôi nói điều đó, nhưng tôi vẫn nói vì đó là sự thật. Tôi chỉ nói sự thật. Và tôi chỉ muốn nói, thay mặt cho toàn thể phái đoàn tuyệt vời mà chúng ta có, chúng ta có những doanh nhân vĩ đại nhất, lớn nhất, và tôi nghĩ là tốt nhất trên thế giới.

Chúng tôi có những con người tuyệt vời, và tất cả họ đều ủng hộ tôi. Họ, từng người một, chúng tôi đã hỏi 30 người giỏi nhất thế giới, và tất cả đều đồng ý. Tôi không muốn người đứng thứ hai hay thứ ba trong công ty. Tôi chỉ muốn những người giỏi nhất, và họ có mặt ở đây hôm nay để bày tỏ sự kính trọng với ông và với Trung Quốc, và họ mong muốn được giao thương và hợp tác kinh doanh, và điều đó sẽ hoàn toàn có đi có lại từ phía chúng ta.

Tôi thực sự rất mong chờ cuộc thảo luận của chúng ta. Đây là một cuộc thảo luận lớn. Có người nói rằng đây có lẽ là hội nghị thượng đỉnh lớn nhất từ trước đến nay. Họ chưa từng chứng kiến điều gì tương tự. Tôi có thể nói rằng ở Hoa Kỳ, người ta không bàn luận về bất cứ điều gì khác ngoài biến cố này.

Nhưng thật vinh dự khi được ở bên cạnh các bạn. Thật vinh dự khi được làm bạn với các bạn, và mối quan hệ giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ sẽ tốt đẹp hơn bao giờ hết. Cảm ơn các bạn rất nhiều. Cảm ơn.

7. Theo báo cáo của Bộ Tổng tham mưu, lực lượng Nga vừa thực hiện một hành động dã man.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine ngày 13 tháng 5, một chỉ huy quân sự Nga đã ra lệnh cho binh lính chặt đầu thi thể hai binh sĩ Ukraine thiệt mạng gần Huliaipole và trưng bày chúng.

“Sự tàn bạo của kẻ thù không có giới hạn,” phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, nói hôm Thứ Năm, 14 Tháng Năm.

Theo thông báo của quân đội Ukraine, một đơn vị chiến đấu của Nga đã phục kích binh lính thuộc Trung đoàn xung kích độc lập 225 của Ukraine trên tiền tuyến gần Huliaipole thuộc tỉnh Zaporizhzhia vào ngày 12 tháng 5. Hai binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng trong cuộc giao tranh.

Các thông tin tình báo thu được cho thấy chỉ huy đơn vị Nga đã ra lệnh trực tiếp cho cấp dưới chặt đầu các thi thể binh sĩ tử trận và đặt chúng ở một “vị trí dễ thấy” ở rìa chiến trường.

Việc này được thực hiện “để xác nhận”, theo các đoạn ghi âm vô tuyến. Người lính cấp dưới được tường trình đã bày tỏ sự sẵn lòng thực hiện mệnh lệnh này.

Theo Bộ Tổng tham mưu, đơn vị có binh lính tham gia vào các hành vi xúc phạm đã được xác định sơ bộ. Người chỉ huy ra lệnh được tường trình trước đó đã ra lệnh cho binh lính của mình chế nhạo tù binh chiến tranh Ukraine.

“Bằng hành động xúc phạm thi hài các binh sĩ đã hy sinh, quân xâm lược một lần nữa đã thể hiện bản chất tàn bạo và sự độc ác quá mức, phô trương của chúng”, quân đội tuyên bố.

“ Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng và cố ý các quy tắc và tập quán chiến tranh — một tội ác chiến tranh không có thời hạn truy tố.”

Nga bị cáo buộc phạm nhiều tội ác chiến tranh trong cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, bao gồm cả việc chặt đầu các binh sĩ Ukraine bị bắt làm tù binh.

[CBSNews: Russian forces ordered to behead, display bodies of 2 fallen Ukrainian soldiers, General Staff reports]

8. UAE phủ nhận việc ông Netanyahu đến thăm.

Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm thứ Tư cho biết ông đã bí mật đến thăm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, gọi tắt là UAE trong thời gian chiến tranh Israel-Mỹ với Iran. Tuy nhiên, hôm Thứ Năm, 14 Tháng Năm, UAE đã cực lực phủ nhận bất kỳ chuyến thăm bí mật nào đã diễn ra.

Theo tuyên bố của Israel, ông Netanyahu đã gặp Tổng thống UAE Sheikh Mohammed bin Zayed Al Nahyan trong một cuộc gặp mà “đã tạo nên bước đột phá lịch sử trong quan hệ giữa Israel và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất”. Quốc gia vùng Vịnh này đã bình thường hóa quan hệ với Israel vào năm 2020.

Hãng thông tấn chính thức WAM của UAE sau đó đã đăng một bài báo bác bỏ “các thông tin đang lan truyền” về chuyến thăm của ông Netanyahu. Theo WAM, quan hệ của nước này với Israel “là công khai và được tiến hành trong khuôn khổ Hiệp định Abraham đã được biết đến rộng rãi và chính thức tuyên bố, và không dựa trên các thỏa thuận không minh bạch hoặc không chính thức”.

Báo cáo của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng phủ nhận việc bất kỳ phái đoàn quân sự Israel nào đã được tiếp đón tại UAE; và cáo buộc những kẻ tung tin giả muốn lôi kéo UAE vào cuộc xung đột đang diễn ra với Iran.

[CBSNews: UAE denies Netanyahu visited]

9. Sau khi tỉnh Zakarpattia lân cận của Ukraine trở thành mục tiêu của vụ tấn công quy mô lớn mới nhất, Hung Gia Lợi đã triệu tập đại sứ Nga.

Ngày 13 tháng 5, Thủ tướng Hung Gia Lợi Peter Magyar cho biết nước này đã triệu tập đại sứ Nga sau cuộc tấn công quy mô lớn mới nhất của Nga nhằm vào Ukraine, trong đó bao gồm việc sử dụng số lượng máy bay điều khiển từ xa chưa từng có nhắm vào tỉnh Zakarpattia lân cận.

Tại cuộc họp báo, Magyar cho biết Đại sứ Nga tại Hung Gia Lợi đã được Ngoại trưởng Anita Orban triệu tập, và bà Orban sẽ đích thân lên án vụ tấn công trong cuộc gặp với đại sứ vào ngày 14 tháng 5, cũng như kêu gọi chấm dứt cuộc chiến tranh toàn diện của Nga chống lại Ukraine.

Ông Magyar cho biết: “Bà Anita Orban cũng đang liên lạc với Tổng Lãnh sự Hung Gia Lợi tại Uzhhorod, và chúng tôi đã đề nghị chính phủ Hung Gia Lợi hỗ trợ”.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã ca ngợi tuyên bố này, nói rằng nó gửi đi “một thông điệp quan trọng” lên án vụ tấn công và cho thấy Mạc Tư Khoa một lần nữa chứng tỏ rằng họ là “mối đe dọa chung không chỉ đối với Ukraine mà còn đối với các nước láng giềng và toàn Âu Châu”.

Ngày 13 tháng 5, Nga đã phóng hơn 800 máy bay điều khiển từ xa trong cuộc tấn công quy mô lớn, khiến ít nhất sáu người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương, trong đó có cả trẻ em.

Vùng Zakarpattia phía tây Ukraine, nơi sinh sống của cộng đồng thiểu số người Hung Gia Lợi, nằm trong số các khu vực bị tấn công. Thủ phủ Uzhhorod, nằm dọc biên giới Ukraine với Liên minh Âu Châu, lần đầu tiên bị tấn công kể từ khi chiến tranh toàn diện bắt đầu.

Kể từ khi lật đổ chính trị gia thân Cẩm Linh Viktor Orban trong cuộc bầu cử lịch sử, Magyar đã tìm cách cải thiện quan hệ giữa Hung Gia Lợi và Ukraine.

Cuối tháng Tư, ông đã công khai đề xuất một cuộc gặp với Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tại tỉnh Zakarpattia để cùng thảo luận về cách tốt nhất để hỗ trợ cộng đồng thiểu số người Hung Gia Lợi ở Ukraine.

[Kyiv Independent: After Ukraine's neighboring Zakarpattia Oblast targeted in latest mass attack, Hungary summons Russian ambassador]

10. Rubio nói rằng việc giải quyết chiến tranh với Iran là có lợi cho Trung Quốc.

Trên đường đến cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Ngoại trưởng Marco Rubio nói với Fox News rằng việc giúp giải quyết cuộc chiến với Iran là vì lợi ích của Trung Quốc.

“Chúng tôi hy vọng sẽ thuyết phục họ đóng vai trò tích cực hơn trong việc khiến Iran từ bỏ những gì họ đang làm và đang cố gắng làm ở Vịnh Ba Tư”, Rubio nói trên chuyên cơ Air Force One.

Rubio lập luận rằng nền kinh tế Trung Quốc được thúc đẩy bởi xuất khẩu, và cho rằng người dân sẽ mua ít sản phẩm Trung Quốc hơn “vì cuộc khủng hoảng ở eo biển này”.

Tuần trước, Tổng thống Trump nói với các phóng viên tại Phòng Bầu dục rằng ông và ông Tập sẽ “thảo luận về” Iran, nhưng cho biết ông Tập “đã rất tử tế về vấn đề này”, xét đến việc phần lớn nguồn cung dầu của Trung Quốc đi qua eo biển Hormuz.

Trung Quốc là nước mua dầu lớn nhất thế giới đi qua eo biển này, mặc dù nước này vẫn duy trì trữ lượng riêng của mình.

[CBSNews: Rubio says it is in China's interest to resolve war with Iran]