Ủy ban Thương mại Quốc tế của Hoa Kỳ hôm thứ Ba tuyên bố rằng có những chỉ dấu hợp lý cho thấy việc mặt hàng tôm cạnh tranh với giá thấp là làm hại tới những nhà sản xuất của Mỹ.

Đây là phê chuẩn sơ bộ về thuế chống phá giá đối với tôm nhập khẩu từ sáu nước châu Á và Mỹ Latin, bao gồm Brazil, Trung Quốc, Ecuador, Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam.

Như vậy, cuộc bỏ phiếu với tỉ lệ 6-0 mở đường cho Bộ Thương Mại Mỹ trong những tháng tới có thể áp đặt các khoản thuế chống phá giá tôm trị giá nhiều tỉ đôla.

Trong khi đó, tại Việt Nam, một ngày chờ đợi trước khi có quyết định của ủy ban thương mại quốc tế, các quan chức và các nhà sản xuất tôm đã có những mong đợi ngược lại.

Thủ tục

Về mặt pháp lý, sau khi có quyết định sơ bộ của Ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, Bộ Thương mại Mỹ sẽ phát bộ đơn cho các doanh nghiệp có liên quan để trả lời trong vòng 8 ngày.

Sau đó, người ta sẽ tiến hành việc điều tra để có thể đưa ra phán quyết cuối cùng.

Thế nhưng, trước khi có quyết định của Ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, có vẻ mọi bên liên quan tới vụ kiện tôm tại Việt Nam đều trong tâm trạng chờ đợi xem bản quyết định sơ bộ này sẽ như thế nào.

Ông Nguyễn Hữu Chí, Vụ trưởng, trưởng ban Quản lý cạnh tranh của Bộ Thương mại Việt Nam một lần nữa đứng ra giải thích với báo giới rằng ngành tôm Việt Nam không hề bán phá giá.

Ông nói: "Trên thực tế, các doanh nghiệp chế biến và xuất khẩu tôm Việt Nam không bán phá giá tại thị trường Hoa Kỳ. Tôi cũng muốn nói thêm là nền kinh tế Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường, và đặc biệt ngành công nghiệp về tôm hoạt động hoàn toàn theo cơ chế thị trường".

"Chính phủ Việt Nam trên thực tế hoàn toàn không có khoản trợ cấp nào cho các doanh nghiệp sản xuất, chế biến cũng như nuôi trồng tôm của Việt Nam. Sở dĩ giá hạ là do điều kiện tự nhiên và do công nghệ nuôi tôm của Việt Nam mang tính cạnh tranh so với nền công nghiệp đánh bắt tôm của Hoa Kỳ", ông cho biết thêm.

Phản bác?

Còn nhớ cách đây ít lâu, công ty công nghệ Việt Mỹ, ATI với ông tổng giám đốc Đinh Đức Hữu, một Việt kiều Mỹ, đã nói rằng nếu quyết định của tòa nghiêng về phía Liên minh Tôm miền Nam của Hoa Kỳ thì họ sẽ đứng ra kiện lên Bộ Thương mại Mỹ.

Thế nhưng, nhận định về vụ kiện này, ông Đỗ Đình Dũng, trợ lý cho Tổng giám đốc ATI cũng tỏ ra thực tế.

Ông nói: "Tại Việt Nam, ATI là một công ty sản xuất tôm rất lớn, do đó, nếu Việt Nam thua kiện trong cuộc chiến giữa Mỹ và Việt Nam lần này thì đây sẽ là chuyện rất khó khăn cho phía Việt Nam, và cho cả ATI nữa, cũng như cho những công nhân làm việc tại ATI".

Mặc dù có nhiều nhận định, cả lạc quan cũng như bi quan, về vụ kiện tôm lần này, sẽ phải mất nhiều thời gian trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.

Vụ kiện cá basa năm ngoái cũng phải mất khoảng một năm trước khi có phán quyết cuối cùng. Thế nhưng, quyết định sơ bộ này sẽ là cơ sở để người ta có thể có những chiến lược theo đuổi kiện tụng.

Chỉ vài giờ trước khi có quyết định của ủy ban thương mại quốc tế Mỹ, ông Nguyễn Văn Kịch, chủ tịch Ủy ban Tôm Việt Nam, cho đài BBC biết suy nghĩ của mình, rằng: "Chúng tôi, các doanh nghiệp Việt Nam, không có mong muốn gì hơn là ủy ban thương mại quốc tế Hoa Kỳ có quyết định thật sự sáng suốt. Không có chuyện phá giá của Việt Nam cũng như sáu nước bị kiện".

Khi được hỏi ngành tôm Việt Nam sẽ làm gì tiếp sau khi có quyết định của Ủy ban Thương mại quốc tế Mỹ, ông Kịch cho biết ngành tôm Việt Nam, với đại diện là công ty luật Willkie Farr & Gallagher LLP, sẽ tiếp tục trả lời trong cuộc điều tra sắp tới.

Vụ kiện cá basa lần trước, và rồi vụ kiện tôm lần này sẽ làm cho quan hệ thương mại Việt Mỹ nói chung trở nên căng thẳng hơn.

Cho dù kết quả chung cuộc của vụ kiện ra sao, tâm lý của phía Việt Nam nhìn chung là không hài lòng.

Ông Nguyễn Hữu Chí, trưởng ban quản lý cạnh tranh của Bộ Thương mại Việt Nam, còn chỉ trích rằng với việc Mỹ kiện tôm Việt Nam bán phá giá đã đi ngược với tinh thần của hiệp định thương mại Việt Mỹ, và đi ngược lại tinh thần tự do hóa thương mại mà phía Hoa Kỳ thường tuyên bố. (BBC)