Trên chuyến bay từ Metz trở về Rôma, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã dành thời gian trả lời phỏng vấn của các nhà báo đi cùng ngài. Sáu người trong số họ đã đặt câu hỏi về vấn nạn lạm dụng tình dục trong Giáo hội, sự tách biệt giữa Giáo hội và Nhà nước, khủng hoảng nhà ở, chiến tranh, trí tuệ nhân tạo, gọi tắt là AI và sự trỗi dậy của các đảng phái mà người đặt câu hỏi mô tả là cực đoan.



1. Câu hỏi thứ nhất: Lạm dụng tình dục có phải là vấn đề mang tính hệ thống trong Giáo hội không?

Cyriac Zeller của thông tấn xã Ý I-Media hỏi: Chào buổi tối, Đức Thánh Cha. Hôm qua, trong một cuộc họp báo, các nạn nhân mà Ngài gặp đã nói với chúng tôi rằng Ngài đã thừa nhận với họ về tính chất mang tính hệ thống của lạm dụng tình dục trong Giáo hội. Điều đó có đúng không? Ngài có thể giải thích lập trường của mình về vấn đề này không? Ngài có cho rằng lạm dụng tình dục trong Giáo hội là vấn đề mang tính hệ thống không?

Đức Thánh Cha Lêô XIV đáp: Tôi muốn nói, mà không có ý phản bác bất cứ ai, vì tôi nghĩ điều này rất quan trọng, trước hết tôi muốn nói rằng khi gặp gỡ bảy nạn nhân đó, tôi đã yêu cầu họ giúp tôi bày tỏ với các nạn nhân khác về sự sẵn lòng – của bản thân tôi và của Giáo Hội – lắng nghe và đồng hành cùng họ trên con đường tìm kiếm sự chữa lành, nhận ra nỗi đau mà họ phải chịu đựng trong cuộc sống do các tình huống lạm dụng gây ra. Một số người trong số họ đã nói về sự lạm dụng mang tính hệ thống. Cá nhân tôi thích diễn đạt theo cách khác, mặc dù tôi cũng đã nói về một số tổ chức trong Giáo Hội, đôi khi, nếu có thể nói như vậy, đã có những hành vi lạm dụng mang tính hệ thống. Nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là phải phân biệt rõ điều này. Lạm dụng tình dục trước hết và trên hết là một vấn đề của con người. Khi nó xảy ra trong Giáo Hội, nó thực sự có thêm một khía cạnh khác, bởi vì đời sống đức tin của mọi người bị tổn thương sâu sắc và đôi khi thậm chí bị hủy hoại. Giáo Hội có trách nhiệm đặc biệt là đồng hành cùng họ và giúp họ tìm kiếm sự chữa lành. Trong những lời lẽ đó, tôi đã nói với họ về việc Giáo hội, ở một số khía cạnh, được xem là có trách nhiệm, nhưng đồng thời, tôi nghĩ rằng Giáo hội cũng là một phần quan trọng giúp họ tìm thấy sự chữa lành.

2. Câu hỏi thứ hai: Sự tách biệt giữa Giáo hội và Nhà nước, và liệu "ranh giới" đó đã bị vượt qua hay chưa?

Xavier Le Normand của tờ Le Pèlerin hỏi: Kính thưa Đức Thánh Cha, chào buổi tối. Trước hết, con muốn cảm ơn Ngài về chuyến tông du đến Pháp. Trong bốn ngày, đất nước chúng con đã bị cuốn vào sự nhiệt tình lan rộng do chuyến thăm của ngài khơi dậy – điều này, ở Pháp, quả là một kỳ tích. Cảm ơn Đức Thánh Cha. Con sẽ tiếp tục câu hỏi của mình bằng tiếng Anh. Khẩu hiệu của chuyến tông du của ngài là để thế giới có sự sống. Chủ đề chăm sóc cuối đời đã được đề cập nhiều lần trong các bài phát biểu của ngài. Thực ra, con nghĩ ngài đã đề cập đến nó trong hơn một nửa số bài phát biểu của ngài ở Pháp. Con đang nghĩ cụ thể đến bài phát biểu tại Điện Élysée và hôm qua ở Lộ Đức khi ngài nói rằng điều hợp pháp không nhất thiết là đạo đức, đó là một sự ám chỉ rõ ràng đến việc hợp pháp hóa an tử gần đây ở Pháp. Ở Pháp, chúng con cũng có nguyên tắc "laicité", tức là sự tách biệt giữa tôn giáo và chính trị. Đức Thánh Cha có nghĩ rằng khi mọi việc trở nên quan trọng, khi rủi ro cao, ranh giới này, giới hạn này nên bị vượt qua nhân danh lương tâm? Và nếu vậy, Đức Thánh Cha đã vượt qua ranh giới đó chưa?

Đức Thánh Cha Lêô XIV đáp: Cảm ơn câu hỏi của anh. Tôi muốn nói rằng, theo quan điểm của Giáo Hội, sự tách biệt giữa Giáo Hội và chính trị, hay giữa Giáo Hội và Nhà Nước, là điều tôi không vượt qua. Và tôi mời anh chị em đọc hoặc đọc lại thông điệp Magnifica Humanitas, trong đó tôi nói về Học thuyết Xã hội của Giáo Hội ở phần đầu tiên, vài chương đầu, và nói rằng khi Giáo Hội nói về việc bảo vệ sự sống, khi nói về các vấn đề của Học thuyết Xã hội, chúng ta không can thiệp vào chính trị, mà chúng ta đang áp dụng Tin Mừng vào đời sống của con người.

Và họ có thể là các chính trị gia, nếu anh chị em muốn, thuộc cánh tả hoặc cánh hữu, trong những trường hợp họ nói "không, tôn giáo chỉ nên thuộc về phạm vi riêng tư." Hãy để mọi người làm những gì họ muốn, nhưng với tư cách là một quốc gia, chúng ta phải tách biệt. Chính vì khi tôi đến Pháp, mục đích chính của tôi là rao giảng Phúc Âm, rao giảng Tin Mừng, để khẳng định lại những gì chính Chúa Giêsu Kitô đã nói khi Ngài phán rằng Ta là đường, là sự thật và là sự sống, nói cách khác là sự thật mà Chúa Giêsu ban cho chúng ta. Việc bảo vệ sự sống là điều mà như tất cả anh chị em đều biết, Giáo hội dạy và tin tưởng sâu sắc. Vì vậy, một mặt, rõ ràng là ở Pháp, luật này gần đây đã được thông qua, ở các quốc gia khác ở Âu Châu cũng như các nơi khác trên thế giới, đang có rất nhiều cuộc tranh luận về các vấn đề liên quan đến cuối đời. Nhưng được ở một nơi đặc biệt như Lộ Đức, nơi mọi người đang tìm kiếm điều gì đó sâu sắc hơn và hiểu rằng cuộc sống của họ, ngay cả giữa bệnh tật, khuyết tật hay đau đớn các loại khác nhau, cuộc sống của họ vẫn có ý nghĩa. Giáo hội, nhờ chính Chúa Giêsu, muốn gần gũi với những người đó và khẳng định những giá trị mà tôi nghĩ rằng cuộc sống mang lại cho tất cả chúng ta. Vì vậy, tôi sẽ nói rằng, nếu đó là chính trị, thì tôi đã làm điều đó, nhưng không phải để tham gia vào chính trị Pháp. Đó là để giảng dạy những gì Giáo hội thực sự tin tưởng.

3. Câu hỏi thứ ba: Đức Giáo Hoàng nghĩ gì về vấn đề nhà ở?

Íñigo Domínguez của nhật báo El País hỏi: Cảm ơn Đức Thánh Cha đã chia sẻ khoảnh khắc này với chúng con. Ngài đã nhiều lần nói, kể cả trong chuyến đi này, về văn hóa tiêu dùng lãng phí đang bao quanh chúng ta, về sự gạt bỏ những người không được coi là có năng suất, bao gồm người già và người khuyết tật. Tại Tây Ban Nha những ngày này, chúng con có một trường hợp đại diện cho tất cả những điều này và đã gây ra sự phẫn nộ lớn trên khắp đất nước: đó là trường hợp của Mari Carmen, một phụ nữ 87 tuổi bị khuyết tật, bị đuổi khỏi nhà ở Madrid vì không đủ khả năng trả tiền thuê nhà. Họ đã tăng tiền thuê nhà gấp năm lần chỉ trong một lần. Con không biết liệu Ngài có biết về trường hợp này, trường hợp của Mari Carmen hay không. Nhưng dù sao đi nữa, Ngài nghĩ gì về vấn đề nhà ở đang tồn tại khắp Âu Châu và trên toàn thế giới, nơi mà việc đầu cơ bất động sản đẩy người dân ra khỏi thành phố và người trẻ không đủ khả năng mua nhà? Ngài nghĩ gì về toàn bộ vấn đề này?

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đáp: Tôi nghĩ đây là một ví dụ điển hình cho thấy Giáo Hội với tư cách là một cộng đồng—hay chúng ta với tư cách là con người, với tư cách là một cộng đồng, ngay cả những người không có đức tin—phải tìm kiếm những giải pháp công bằng hơn để những trường hợp như thế này không xảy ra. Tôi không quen thuộc với trường hợp mà anh đề cập. Nhưng đối với tôi, dường như đây là một trường hợp mà hàng xóm, cộng đồng, giáo xứ, giáo phận hoặc Nhà nước nên can thiệp và nói: làm thế nào mà điều như thế này lại có thể xảy ra? Hệ thống có vấn đề gì khi cho phép một người phụ nữ lớn tuổi, người cũng bị khuyết tật hoặc gặp khó khăn nào đó, bị đuổi khỏi nhà của mình, nói cách khác? Giáo Hội nói rất nhiều về văn hóa vứt bỏ, và Giáo Hội cũng nói về công lý. Giáo Hội mời gọi, khuyến khích và tìm cách đánh thức trong mỗi người khả năng đáp lại với một ý thức nhân đạo lớn hơn, để thực sự nhạy cảm với nỗi đau và sự khổ sở của người khác. Vấn đề nhà ở tồn tại ở nhiều quốc gia ngày nay là một vấn đề mà chỉ riêng một giáo xứ, một giáo phận hoặc chính Giáo Hội không thể giải quyết được. Nhưng tôi tin rằng đây là một thách thức lớn, và có lẽ chúng ta cũng cần yêu cầu các nhà lãnh đạo chính trị và chính quyền tìm ra giải pháp. Bởi vì tình hình rõ ràng đang trở nên tồi tệ hơn, và chúng ta thường chỉ phản ứng khi có tình trạng khẩn cấp. Nhưng chúng ta thực sự cần xem xét nguyên nhân mang tính hệ thống của vấn đề này và cách chúng ta có thể giúp đỡ.

4. Câu hỏi thứ tư: Chiến tranh thế giới, trường hợp Nga và Ukraine

Manuela Tulli của thông tấn xã ANSA của Ý nói: Chào buổi tối, Đức Thánh Cha. Hôm nay, và thực sự trong suốt chuyến đi này, ngài đã nhấn mạnh sự cần thiết của đối thoại. Khi đề cập đến Âu Châu, ngài cũng nói về ảo tưởng tái vũ trang, nhưng đồng thời ngài cũng nói rằng chúng ta nên có can đảm để nhượng bộ và hy sinh vì lợi ích lớn hơn của hòa bình. Cuộc xung đột ở Âu Châu là giữa Nga và Ukraine. Ngài muốn nói gì khi nói về những sự hy sinh này? Và ngài tin vào đàm phán, vì ngài có các phái viên của mình—Đức Tổng Giám Mục Gallagher đã đi trước, và Hồng Y Zuppi hiện đang ở đó—nhưng làm sao ngài có thể nói chuyện với một quốc gia tấn công, ném bom và đe dọa không chỉ Ukraine mà cả các quốc gia Âu Châu khác nữa? Cảm ơn Ngài.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đáp: Cảm ơn. Điều đầu tiên là tôi muốn nhấn mạnh các nguyên tắc trong giáo huấn xã hội của Giáo hội, qua đó chúng ta tìm cách không cổ vũ bạo lực, thù hận, vũ khí và những mối nguy hiểm hiện hữu trong thế giới ngày nay, bao gồm cả những mối nguy hiểm do một số nhà lãnh đạo quốc gia gây ra, những người một lần nữa bắt đầu nói về vũ khí hạt nhân, về những cuộc chiến tranh ngày càng tàn phá, nhất là về sinh mạng con người.

Việc trang bị vũ khí và chi tiêu cho ngành công nghiệp quân sự khổng lồ vẫn tiếp diễn, điều này đã thúc đẩy chi tiêu quân sự trong nhiều thập niên qua – năm ngoái, năm năm trước nữa. Một số ít người đang trở nên vô cùng giàu có từ một ngành công nghiệp thúc đẩy chiến tranh. Tuy nhiên, hàng tỷ tỷ euro hoặc đô la này có thể được sử dụng để giải quyết các vấn đề như nạn đói toàn cầu, nhà ở, thất nghiệp, v.v. Mọi người đang tìm kiếm một tiếng nói có thể đưa ra một đường lối khác, một đường lối không nói rằng, "Hãy chi tiêu nhiều hơn cho vũ khí", điều này chỉ làm gia tăng căng thẳng có thể dẫn đến bùng nổ một cuộc chiến tranh khác, một cuộc xung đột khác. Và chúng ta thấy bạo lực, cách mà các cường quốc luôn tìm cách áp đặt ý chí của mình bằng vũ lực thay vì tham gia đối thoại và thúc đẩy đàm phán về những khác biệt vốn có thể tồn tại, đưa chúng ta ngày càng gần hơn với một cuộc chiến tranh, hoặc nhiều cuộc chiến tranh, những cuộc xung đột như chúng ta thấy trên thế giới ngày nay.

Tôi không biết những người khác nghĩ như thế nào, nhưng đây không phải là vấn đề chính trị hay không chính trị, mà là một tiếng nói tìm cách thúc đẩy các giá trị về phẩm giá con người, tầm quan trọng của sự sống, khả năng chi tiêu nhiều hơn cho y tế và giáo dục và ít hơn cho vũ khí—tôi tin rằng Giáo hội có trách nhiệm thúc đẩy những giá trị đó, liên tục mời gọi các nhà lãnh đạo như của Nga và Ukraine, và các quốc gia khác, đến, ngồi xuống, tham gia đối thoại, tìm cách giải quyết vấn đề mà không tiếp tục những cuộc chiến tranh không còn ý nghĩa nữa. Vì vậy, theo nghĩa này, Giáo hội tiếp tục cất cao tiếng nói của mình. Chúng ta không thể ép buộc ai cả. Đôi khi điều đó có vẻ vô ích, nhưng chúng ta sẽ tiếp tục lên tiếng, chúng ta sẽ tiếp tục mời gọi, chúng ta sẽ tiếp tục rao giảng Tin Mừng.

5. Câu hỏi thứ năm: Trí tuệ nhân tạo và rủi ro thảm khốc

Justin McLellan của tờ National Catholic Reporter nói: Cảm ơn Đức Thánh Cha. Thưa Đức Thánh Cha, con xin hỏi bằng tiếng Anh. Tại Paris, Đức Thánh Cha đã nói về sự cần thiết cấp bách phải phân định đạo đức xung quanh sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và sau nhiều cuộc tấn công mạng do các tác nhân AI bất hảo gây ra, một số nhà lãnh đạo ngành công nghệ đã cảnh báo rằng công nghệ này có thể hủy diệt thế giới. Đức Thánh Cha lo lắng đến mức nào về việc AI có thể gây ra những rủi ro thảm khốc cho nhân loại hoặc thậm chí xóa sổ hoàn toàn nhân loại, và các quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ và Trung Quốc, cần phải làm gì để bảo đảm rằng công nghệ của họ an toàn cho nhân loại?

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đáp: Cảm ơn. Nếu ai đó hỏi tôi, liệu tôi có đang hoảng loạn không? Không, tôi không. Tôi ngủ ngon giấc. Tôi nghĩ rằng những lo ngại do nhiều chuyên gia, các nhà chuyên môn về AI nêu ra cần được xem xét nghiêm chỉnh. Tôi không nghĩ đó là tin giả, như một số người đã nói, nhằm mục đích gây ra lợi ích tài chính hoặc bất kỳ lợi ích nào khác. Điều đáng chú ý là ngay hôm nay tôi đọc được thông tin rằng nhà lãnh đạo NVIDIA tuyên bố ông ấy đã tìm ra cách để đưa vào AI một số giới hạn nhất định, để chúng không vượt quá phạm vi hoạt động và gây ra những thiệt hại mà mọi người đang bàn luận. Tuy nhiên, chính ông lại là người nói rằng không nên đặt ra bất kỳ giới hạn nào và không nên có sự điều chỉnh của chính phủ, v.v... Đây là một vấn đề mà tôi nghĩ chúng ta cần ngồi lại và thảo luận. Chúng ta cần tiếp tục mời các nhà lãnh đạo chính trị, các nhà lãnh đạo trong lĩnh vực AI, các tổ chức xã hội, các hiệp hội cùng nhau xem xét những gì đang xảy ra và những gì có thể xảy ra trong tương lai. Chỉ đơn giản nói rằng, "Ồ, điều đó sẽ không xảy ra" và nhắm mắt làm ngơ, tôi nghĩ đó không phải là đường lối có trách nhiệm nhất. Tòa thánh đã thành lập ủy ban riêng về trí tuệ nhân tạo, mà một mặt, nếu có thể nói như vậy, bắt đầu như một cách để phối hợp những gì chúng tôi đang làm tại Tòa Thánh, cách chúng tôi sử dụng AI, những rủi ro và lợi ích của nó. Nhưng kể từ khi thông điệp Magnifica Humanitas được công bố, chúng tôi đã nhận được nhiều quan tâm từ những người trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Vì vậy, chúng tôi đang cố gắng tiếp tục thúc đẩy đối thoại, nghiên cứu, điều tra, để tìm cách bảo đảm rằng AI không đi đến điểm mà nó có thể hủy diệt nhân loại hoặc loại bỏ nhân loại khỏi cuộc đối thoại.

Tôi khá lạc quan rằng điều đó có thể xảy ra. Tôi nghĩ rằng có đủ người thực sự quan tâm đến vấn đề này và sẵn sàng nhìn nhận vấn đề vượt ra ngoài những câu hỏi về quyền lực, ai sẽ đạt được điều đó trước, điều gì sẽ xảy ra khi AI trở thành cái mà họ gọi là Trí tuệ Nhân tạo Tổng quát, v.v... Nhưng chúng ta phải tiếp tục làm việc, chúng ta không thể ngồi yên và giả vờ như không có chuyện gì xảy ra.

6. Câu hỏi thứ sáu: Sự suy giảm của Giáo Hội Công Giáo tại Đức và sự trỗi dậy của các đảng phái "cực đoan"

Ludwig Ring-Eifel của thông tấn xã KNA hỏi: Hôm nay chúng ta ở Metz, rất gần biên giới Đức, nhưng cho đến nay, Đức Thánh Cha vẫn chưa đến Đức. Vì vậy, câu hỏi cơ bản của con là khi nào chúng con có thể mong đợi ngài ở bên kia biên giới và trong bối cảnh hai diễn biến có lẽ cũng đang khiến ngài lo ngại, đó là sự suy giảm liên tục của Giáo Hội Công Giáo tại Đức và sự trỗi dậy đáng kinh ngạc của các đảng phái cực đoan ở Đức, những đảng phái đe dọa phá vỡ sự đồng thuận cho Âu Châu, là điều mà Đức Thánh Cha đã đề cập đến hôm nay tại Metz.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đáp: Cảm ơn câu hỏi này. Với tất cả sự khiêm nhường, tôi xin nói rằng tôi mới chỉ làm Đức Giáo Hoàng được khoảng mười lăm tháng. Có nhiều nơi tôi chưa đến thăm. Tôi đã nhận được một lời mời. Tôi hy vọng sẽ đến đó một lần nữa, ý tôi là tôi đã đến đó trước đây nhưng không phải với tư cách là Giáo Hoàng, nhưng tôi hy vọng sẽ đến thăm Đức, cũng như tôi hy vọng sẽ đến thăm nhiều nơi khác. Nhưng tôi vẫn chưa có lịch trình cụ thể. Tôi vẫn đang lên kế hoạch cho năm tới, và chuyến đi duy nhất chắc chắn được lên lịch là Ngày Giới trẻ Thế giới tại Nam Hàn. Vì vậy, chúng ta đang tiến gần đến mục tiêu. Nhưng cảm ơn sự kiên nhẫn và câu hỏi của anh. Cụm từ anh nói rằng Giáo hội đang suy tàn ở Đức, hoặc số lượng tín hữu đang giảm dần. Người ta đã từng nói điều đó về Pháp trước đây, nhưng chúng ta đã thấy những gì xảy ra trong bốn ngày qua. Tôi tin rằng nếu chúng ta tìm được tinh thần truyền giáo đích thực và con đường đúng đắn để thực hiện, vẫn còn rất nhiều người ở Đức muốn sống và cử hành đức tin Kitô giáo và Công Giáo của họ. Vì vậy, tôi lạc quan về điều đó, mặc dù tôi nhận ra những vấn đề, tôi nhận ra những nguyên nhân khác nhau đã ảnh hưởng rất nặng nề đến Giáo hội, nhưng nó cũng ảnh hưởng rất nặng nề đến Giáo hội Tin Lành, và nó cũng ảnh hưởng đến xã hội theo cách tương tự. Nhưng tôi hy vọng sẽ tiếp cận được nhiều người hơn. Tôi hy vọng sẽ tiếp tục làm việc với các nhà lãnh đạo trong Giáo hội ở Đức và tìm cách đáp ứng điều đó. Sẽ rất thú vị nếu nghiên cứu, phân tích xem liệu có mối quan hệ nào giữa sự phát triển của các nhóm cực hữu và việc phe cực hữu đang bị phân mảnh như hiện nay, khi một nhóm cụ thể đang trở nên cực đoan hơn với các nhóm được gọi là cực hữu khác. Đồng thời, điều này thể hiện sự kết hợp giữa các quan điểm cực hữu này với một loại tôn giáo nhất định, mà theo không chỉ quan điểm của tôi, mà cả các lãnh đạo của Giáo Hội Công Giáo và Giáo hội Tin lành ở Đức đều đã lên tiếng cho rằng đó không phải là sự thể hiện đích thực của Kitô giáo.

Và một lần nữa, chúng ta quay trở lại với các giá trị của Phúc Âm, không phải là về hận thù và chia rẽ, mà là về sự hiểu biết, lòng thương xót và sự đồng hành. Tôi hy vọng sâu sắc, và hy vọng Giáo Hội cũng có thể là một phần của điều này—rằng chúng ta có thể tìm ra những đường lối với đa số những người thiện chí, những người sẽ hiểu tầm quan trọng của sự cam kết của họ, ngay cả trong việc tham gia vào các tiến trình chính trị, sẽ cho phép họ đưa ra những lựa chọn rõ ràng vì lợi ích chung chứ không phải vì những tư tưởng cực đoan có thể gây ra nhiều thiệt hại hơn chúng ta thậm chí còn chưa nhận thức được hiện nay. Vì vậy, tôi nghĩ tất cả chúng ta sẽ khích lệ lẫn nhau theo nghĩa đó. Một lần nữa, trách nhiệm của chúng ta với tư cách là Giáo Hội, giáo lý xã hội của Giáo Hội, là nói về, giảng dạy về, rao giảng về những gì chúng ta tin là những giá trị mang lại sự sống chứ không phải là sự hủy diệt, chia rẽ và hận thù. Và tôi muốn nhân cơ hội này để cảm ơn rất nhiều người thầm lặng phía sau hậu trường, những người không nhận được sự hoan nghênh như Đức Giáo Hoàng khi ngài đi qua, nhưng lại đóng góp rất lớn vào việc tổ chức chuyến đi này: cả những người ở Tòa Thánh, người dân Pháp, các Giám mục ở Pháp, và rất nhiều giáo dân đã tham gia vào các hoạt động tổ chức khác nhau. Vì vậy, tôi muốn gửi lời cảm ơn đặc biệt đến tất cả họ và đến các bạn. Cảm ơn rất nhiều.

Source:Vatican News