Ảnh: © Office Central de Lisieux


Cerith Gardiner - Agnès Pinard Legry của tạp chí Aleteia, ngày 2 tháng 9, 2026, cho hay: Gần 130 năm sau khi Thánh Thérèse xứ Lisieux qua đời, các nhà khoa học vẫn đang khám phá những điều về nữ tu dòng Carmel trẻ tuổi này, và như Aleteia France đã chia sẻ, manh mối mới nhất đến từ một nguồn khá bất ngờ: xương bánh chè của bà.

Một nghiên cứu khoa học mới đã xem xét một trong những xương bánh chè của Thánh Thérèse, được bảo quản như một thánh tích trong Nhà thờ Thánh Catherine ở Honfleur, Pháp. Mảnh xương nhỏ, được bảo vệ bên trong một hộp đựng thánh tích bằng thủy tinh và kim loại mạ vàng, đến từ hài cốt của vị thánh được khai quật vào năm 1923, ngay trước khi bà được phong chân phước.

Tiến sĩ Philippe Charlier, một bác sĩ, nhà nhân chủng học và nhà bệnh lý học cổ đại người Pháp, đã nhận thấy những thay đổi bất thường tại bề mặt trên của xương, nơi gân cơ tứ đầu bám vào. Được gọi là bệnh lý gân bám [enthesopathies], những thay đổi này bao gồm điều mà các nhà X quang gọi một cách khá thú vị là "dấu hiệu răng bánh chè", nhờ vẻ ngoài lởm chởm của nó, và có thể liên quan đến sự căng thẳng lặp đi lặp lại trên cơ.

Sự hao mòn như vậy có thể không đáng chú ý sau nhiều thập niên sống. Tuy nhiên, Thánh Thérèse chỉ mới 24 tuổi khi bà qua đời vì bệnh lao vào năm 1897, điều này khiến Charlier đặt ra một câu hỏi đáng lưu ý: Người phụ nữ trẻ tuổi này đã làm gì với đầu gối của mình?

Một ngày phải quỳ rất nhiều.

Một câu trả lời khả hữu nằm ở nhịp sống hàng ngày tại tu viện Carmel ở Lisieux. Những chỉ dẫn nghi lễ của cộng đồng về động tác của các nữ tu trong khi cầu nguyện vô cùng chính xác, quy định rõ khi nào họ nên đứng, ngồi hoặc quỳ. Có những động tác quỳ một gối và cả hai gối, cùng với nhiều hình thức phủ phục khác nhau, bao gồm một hình thức nữ tu hôn đất và một hình thức khác là nằm sấp hoàn toàn với hai tay dang rộng thành hình chữ thập.

Và tất cả những động tác đó được lặp đi lặp lại, ngày này qua ngày khác, như một phần của thói quen mà Thánh Thérèse tuân theo từ năm 15 tuổi, khi bà gia nhập dòng Carmel, cho đến khi bà qua đời chín năm sau đó. Charlier tin rằng việc quỳ và đứng liên tục có thể đã gây đủ áp lực lên cơ tứ đầu đùi của bà để lại dấu vết nơi gân gặp xương.

Nghiên cứu không thể khẳng định chắc chắn rằng việc cầu nguyện đã gây ra những thay đổi đó. Đây là một chẩn đoán hồi cứu dựa trên một mảnh xương duy nhất, và mối liên hệ với các thực hành tôn giáo của Thánh Thérèse vẫn chỉ là một sự diễn giải. Nhưng khả thể này mang đến một cái nhìn vật lý hiếm hoi về một cuộc đời mà chúng ta thường biết đến qua ảnh chụp, bản thảo và, ngày càng nhiều hơn, tượng.

Con Đường Nhỏ, bằng xương bằng thịt

Khía cạnh thể xác đó đặc biệt đáng lưu ý với Thánh Thérèse bởi vì đời sống tâm linh của bà bắt nguồn từ những điều bình dị. “Con Đường Nhỏ” của bà không phụ thuộc vào những cuộc phiêu lưu anh hùng hay những cử chỉ vĩ đại, mà dựa trên niềm tin vào Chúa và tình yêu được thể hiện qua những hành động nhỏ bé nhất trong cuộc sống hằng ngày.

Khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô dành một tông huấn cho Thánh Thérèse vào năm 2023, ngài đã mô tả cuộc đời trần thế của bà là “ngắn ngủi, chỉ vỏn vẹn 24 năm, và hoàn toàn bình thường”, đồng thời lưu ý rằng bà đã sống đức ái “trong những điều nhỏ bé nhất của cuộc sống hằng ngày”.

Những điều hằng ngày đó đòi hỏi một thân thể. Đầu gối của Thánh Thérèse chạm đất, đôi chân nâng đỡ bà đứng dậy, bàn chân đưa bà đi khắp tu viện và đôi tay thực hiện công việc được giao. Rất lâu trước khi bà trở thành một bức tượng cầm hoa hồng và thánh giá, bà là một thiếu nữ đáp lại tiếng chuông, đến cầu nguyện, hoàn thành công việc nhà và sống cùng cộng đồng nhỏ bé ấy mỗi ngày. Xương bánh chè được bảo quản ở Honfleur không thể cho chúng ta biết Thánh Thérèse đã nghĩ gì khi thực hiện bất cứ động tác nào trong số đó, cũng như khoa học không thể đo lường được đức tin mà bà đã thực hiện chúng. Điều mà nó có thể tiết lộ là cuộc sống bình dị đằng sau Con đường Nhỏ không phải là một điều trừu tượng. Nó được sống trong một cơ thể, thông qua hàng ngàn hành động nhỏ được lặp đi lặp lại nhiều lần đến nỗi một số trong số đó cuối cùng có thể đã để lại dấu vết trên xương của bà.

Và đó có thể là chi tiết đáng yêu nhất trong khám phá kỳ lạ này. Gần 130 năm sau cái chết của Thánh Thérèse, các nhà nghiên cứu vẫn chưa tìm thấy bằng chứng về một chương kịch tính, chưa được biết đến trước đây trong cuộc đời ngắn ngủi của bà. Thay vào đó, một mẩu xương nhỏ có thể đã lưu giữ dấu vết của điều bà đã làm đi làm lại nhiều lần: gập đầu gối, đứng dậy và bắt đầu lại.

Đối với một vị thánh đã dành cả cuộc đời để chứng minh rằng những hành động nhỏ nhất không nhất thiết phải tầm thường, đó quả là một di sản đáng kể đối với một chiếc xương bánh chè nhỏ bé.