1. Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Ukraine đã tàn phá một trung tâm mua sắm ở tỉnh Belgorod của Nga.
Theo các quan chức địa phương và đoạn video do nhân chứng đăng tải trên mạng xã hội, một lượng lớn máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công khu vực biên giới Belgorod của Nga vào đêm 25 tháng 10.
Theo người dân địa phương, phần lớn máy bay điều khiển từ xa tập trung vào một khu vực ở trung tâm thành phố Belgorod. Kênh giám sát Exilenova-Plus cho biết mục tiêu là khu phức hợp mua sắm MegaGRINN, trung tâm bán lẻ và giải trí lớn nhất Belgorod.
MegaGRINN có diện tích hơn 163.000 mét vuông và bao gồm hơn 200 cửa hàng, cũng như một siêu thị, rạp chiếu phim và nhà hàng. Cơ sở này đã đóng cửa và không có khách tham quan trong suốt cuộc tấn công đêm qua.
Cư dân địa phương cũng báo cáo về một vụ cháy trong sân của một khu dân cư trong khu vực.
Bộ chỉ huy tác chiến tỉnh Belgorod của Nga xác nhận một "cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn" nhằm vào thành phố và cho biết các dịch vụ khẩn cấp đã được điều động đến các khu vực bị ảnh hưởng, mặc dù họ không nêu tên bất kỳ mục tiêu cụ thể nào.
Theo nhà chức trách, vụ tấn công đã khiến một thường dân thiệt mạng và 14 người khác bị thương. Ít nhất 30 tòa nhà chung cư, 35 xe cộ, bốn ngôi nhà, ba tòa nhà hành chính và tám cơ sở thương mại đã bị hư hại.
Các video do nhân chứng đăng tải trên mạng xã hội cho thấy các vụ nổ, hỏa hoạn và hoạt động phòng không trên thành phố Belgorod. Bộ chỉ huy tác chiến đã cảnh báo người dân nên ở trong nhà vì các cuộc tấn công vẫn đang tiếp diễn trong khu vực.
Thành phố Belgorod nằm cách biên giới phía đông bắc của Ukraine với Nga chỉ 34 km và cách Kharkiv khoảng 70 km. Vị trí gần tiền tuyến khiến nó thường xuyên trở thành mục tiêu tấn công của Ukraine, ngay cả khi khả năng tầm xa ngày càng mở rộng của Kyiv cho phép máy bay điều khiển từ xa của họ thâm nhập sâu hơn nhiều vào nội địa Nga.
Các cuộc tấn công trước đây của Ukraine vào Belgorod nhắm vào cơ sở hạ tầng năng lượng và kho hậu cần, bao gồm cả các cơ sở thuộc tập đoàn bán lẻ khổng lồ Ozon của Nga.
Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhắm vào Belgorod được báo cáo diễn ra ngay sau khi Ukraine xác nhận vào ngày 24 tháng 10 rằng hệ thống Starshield của họ đã được khôi phục hoạt động hết công suất, cho phép quân đội phối hợp hiệu quả hơn các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các mục tiêu của Nga.
Starshield, ứng dụng quân sự của hệ thống internet vệ tinh Starlink, đã hoạt động với tốc độ giảm mạnh ở Ukraine kể từ ngày 14 tháng 10. Sự hạn chế không rõ nguyên nhân này đã làm gián đoạn các nhiệm vụ quân sự quan trọng và khả năng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa phản lực của Nga của Ukraine.
[Kyiv Independent: Massive Ukrainian drone attack hits shopping center in Russia's Belgorod Oblast, locals say]
2. Tổng thống Zelenskiy xác nhận hoạt động của hệ thống Starshield đã được khôi phục về tốc độ bình thường, trong khi Elon Musk tuyên bố Ukraine đã vi phạm các điều khoản của dự án Starlink.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy xác nhận rằng Starlink và Starshield, phiên bản quân sự hóa của hệ thống internet vệ tinh Starlink của Elon Musk, đã hoạt động với tốc độ tối đa vào sáng ngày 24 tháng 10, sau khi trước đó bị giới hạn ở mức 161 km/giờ (khoảng 100 dặm/giờ).
"Tốc độ hiện đã đạt mức cần thiết," Tổng thống Zelenskiy nói. "Tôi cảm ơn tất cả người dân Mỹ và tất cả các đối tác đã xem trọng vấn đề này và thực sự giúp đỡ chúng tôi. Tôi cảm ơn các thành viên Quốc hội, các Thượng Nghị Sĩ, tất cả các phương tiện truyền thông, Bộ Ngoại giao và Tổng thống."
Bộ Quốc phòng Ukraine thông báo với các phóng viên ngày 24 tháng 10 rằng hệ thống Starshield đã hoạt động trở lại với tốc độ trên 400 km/giờ.
"Chúng tôi ghi nhận tốc độ hơn 400 km/giờ, kết nối ổn định. Trước đó, các máy bay điều khiển từ xa bay nhanh hơn 161 km/giờ đều bị mất kết nối và do đó mất điều khiển cắm đầu xuống đất. Ước tính Ukraine đã mất hàng trăm triệu đô la trong hoàn cảnh đó. Đó là chưa kể do không thể rượt kịp các Shahed chạy bằng động cơ phản lực, chúng tôi không thể đánh chặn chúng, khiến nhiều nhà dân bị tấn công và hàng trăm người chết oan", Bộ này cho biết.
Theo Bộ trưởng Quốc phòng Yevhen Khmara, Bộ này tiếp tục theo dõi và ghi lại hoạt động của Starlink và Starshield.
"Đây là một ví dụ khác về đối thoại trực tiếp và lập trường kiên định của Tổng thống Ukraine ở cao cấp nhất đã mang lại kết quả. Và kết quả này, trên hết, rất quan trọng đối với mặt trận của chúng ta, đối với quân đội, hoạt động của máy bay điều khiển từ xa, hậu cần và thông tin liên lạc", Bộ này cho biết thêm.
Elon Musk lên tiếng
Sau đó, Musk cho biết quân đội Ukraine đã vi phạm các điều khoản dịch vụ của Starlink, và nói thêm rằng "lỗ hổng" này hiện đã được khắc phục.
"Quân đội Ukraine đã vi phạm điều khoản dịch vụ của Starlink và sử dụng nó để thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm giết người. Lỗ hổng đó đã được vá lại vào tuần trước," ông nói trong một bài đăng trên X.
"Nếu Starlink bị tắt, chiến tuyến Ukraine sẽ sụp đổ ngay lập tức. Đây không phải là lời đe dọa, mà chỉ đơn giản là một lời khẳng định sự thật," Musk nói.
Ông cũng khẳng định rằng SpaceX đã làm nhiều hơn bất kỳ công ty nào khác để giúp Ukraine trong cuộc chiến chống lại cuộc chiến của Nga.
Nhà hoạt động người Ukraine và cựu cố vấn Bộ Quốc phòng Serhii Sternenko đã phủ nhận việc Ukraine vi phạm điều khoản dịch vụ của Starlink.
"Với tư cách là người tham gia vào quy trình tại Bộ Quốc phòng, tôi có thể khẳng định chắc chắn rằng điều này không đúng. Vào tháng Hai năm nay, danh sách trắng đã được ban hành. Cả quân nhân và dân thường đều có thể ghi danh sử dụng các thiết bị đầu cuối cố định", ông nói trong một bài đăng trên X.
"Nhưng để bất kỳ thiết bị đầu cuối vệ tinh nào hoạt động khi đang di chuyển, nó phải được thêm vào một danh sách đặc biệt và kết nối với hệ thống Starshield của quân đội. Nếu không, không một thiết bị đầu cuối liên lạc vệ tinh nào ở Ukraine có thể hoạt động được", Sternenko nói thêm.
Ông cho biết, việc sử dụng Starlink cho các nhiệm vụ máy bay điều khiển từ xa là "bất khả thi về mặt kỹ thuật" vì tất cả các chiến dịch máy bay điều khiển từ xa yêu cầu liên lạc vệ tinh đều chỉ hoạt động với dịch vụ Starshield của quân đội.
Cố vấn tổng thống Serhii "Flash" Beskrestnov cũng bác bỏ tuyên bố của Musk, cho rằng tất cả các trạm đầu cuối Starlink hoạt động tại Ukraine đều bị giới hạn tốc độ ở mức 70-90 km/giờ và không hoạt động trên lãnh thổ Nga.
"Do đó, về mặt vật lý, chúng ta không thể sử dụng Starlink thương mại cho các cuộc tấn công tầm xa và tầm trung," ông nói. "Thật kỳ lạ là Elon Musk lại không biết về những hạn chế của Starlink tại Ukraine."
Những tuần gần đây
Kể từ giữa tháng 10, hệ thống Starshield đã hoạt động với công suất hạn chế. Do giới hạn tốc độ, khả năng phòng thủ của Kyiv trước các máy bay điều khiển từ xa phản lực nguy hiểm của Nga và khả năng phối hợp các cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Nga bị hạn chế.
Mặc dù các quan chức Ukraine và Mỹ dường như đã tham gia vào các cuộc thảo luận để giải quyết sự gián đoạn, nhưng không ai công khai nhận công lao — hay chịu trách nhiệm — về việc đưa ra hoặc thực hiện quyết định đó. Tuy nhiên, các quan chức chính quyền Trump vẫn tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ Giám đốc điều hành SpaceX, Elon Musk.
Tờ Wall Street Journal đưa tin ngày 23 tháng 10 rằng Trump đã ra lệnh cho Giám đốc điều hành SpaceX Elon Musk vào ngày 21 tháng 10 dỡ bỏ các hạn chế, nói rằng tổng thống "thất vọng vì tốc độ của hệ thống vẫn bị giới hạn ở mức khoảng 160 km/giờ".
Trump cho biết ông chưa nói chuyện với Musk về vấn đề này nhưng có thể sẽ làm vậy nếu các vấn đề vẫn tiếp diễn.
"Tôi chưa nói chuyện với ông ấy," Trump nói. "Có thể tôi sẽ phải nói chuyện, nhưng hiện tại thì chưa... Tôi nghe nói mọi chuyện đã được dàn xếp. Nếu chưa, tôi sẽ nói chuyện với ông ấy... Nếu có vấn đề gì, tôi sẽ giải quyết cho ổn thỏa."
Ngày 23 tháng 10, Tổng thống Zelenskiy xác nhận rằng các vấn đề với hệ thống Starlink vẫn tiếp tục gây khó khăn cho lực lượng Ukraine.
Tổng thống Zelenskiy cho biết: "Các hạn chế về tốc độ đối với Starlink và Starshield vẫn còn hiệu lực. Tốc độ vẫn chưa được khôi phục. Và việc cung cấp hỏa tiễn đánh chặn để phòng thủ chống lại hỏa tiễn đạn đạo của Nga vẫn đang bị trì hoãn."
Ngày 23 tháng 10, Thượng Nghị Sĩ Hoa Kỳ Richard Blumenthal tuyên bố ông sẽ mở cuộc điều tra về sự gián đoạn dịch vụ Starlink. Cuộc điều tra của ông Blumenthal yêu cầu Ngũ Giác Đài làm rõ ai đã ra lệnh hạn chế dịch vụ và cung cấp thông tin về việc quân đội Hoa Kỳ phụ thuộc vào Starlink như thế nào.
Theo một thông cáo báo chí từ văn phòng Bộ trưởng, Thủ tướng Anh Andy Burnham cũng đã nêu vấn đề này với Trump vào ngày 23 tháng 10, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc Ukraine được tiếp cận đầy đủ với Starlink để họ có thể tiếp tục tự vệ.
[Kyiv Independent: Starshield operations restored to normal speed, Zelensky confirms as Elon Musk claims Ukraine violated Starlink terms]
3. Quan chức cao cấp của ICC kêu gọi Liên Hiệp Âu Châu hành động "càng sớm càng tốt" đối với các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Kaja Kallas, phó chủ tịch Ủy ban Âu Châu, và cũng là Đại diện cấp cao của Liên Hiệp Âu Châu về chính sách đối ngoại và an ninh cho biết trong một cuộc phỏng vấn với POLITICO rằng Ủy ban nên hành động "càng sớm càng tốt" để đưa ra hướng dẫn rõ ràng về các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Tòa án Hình sự Quốc tế.
Mỹ đã tung ra các lệnh trừng phạt đối với toàn thể Tòa án Hình sự Quốc tế, gọi tắt là ICC vào ngày 9 Tháng Mười, 2026, được tường trình là theo sau một cú gọi của Putin cho Tổng thống Trump. Cho đến nay, ICC chẳng làm gì chống lại Mỹ khiến siêu cường này ra lệnh trừng phạt họ, nhưng vào ngày 17 Tháng Ba, 2023, cơ quan này đã ra lệnh bắt giữ Putin, một người được Tổng thống Trump gọi là người bạn tuyệt vời của ông ta, và một đồng phạm khác của Putin là Maria Alekseyevna Lvova-Belova. Cả hai bị kết tội chỉ đạo và trực tiếp tham gia vào việc bắt cóc hàng chục ngàn trẻ em Ukraine.
Theo Kalla, đứng về phía bọn tội phạm chiến tranh bách hại Tòa án Hình sự Quốc tế, là đứng về phía sai lầm của lịch sử.
Osvaldo Zavala Giler, người giám sát hoạt động hàng ngày của tòa án có trụ sở tại La Hay với tư cách là thư ký của tổ chức này, cho biết công việc của ông đã trở thành "chuẩn bị cho các biện pháp trừng phạt" khi Tòa Bạch Ốc áp đặt một chế độ hạn chế ngày càng leo thang đối với tòa án.
Liên Hiệp Âu Châu đã nhiều lần ủng hộ Tòa án chống lại Washington, nhưng chưa đưa ra các lời kêu gọi kích hoạt một cơ chế cấm các công ty tuân thủ luật pháp Hoa Kỳ.
Điều đó đã khiến các nhân vật cao cấp ở The Hague vô cùng trăn trở. Zavala Giler cho biết "sự thiếu rõ ràng" về tình trạng của ICC đã khiến các công ty tư nhân và các tổ chức phi chính phủ không biết liệu họ có nên tuân thủ các lệnh trừng phạt do Washington quyết định hay không — và họ sẽ phải đối mặt với những rủi ro nào nếu không tuân thủ.
Zavala Giler nhận xét rằng rõ ràng là Trump đang cố gắng phá nát tòa án này vì nhiều lý do, bao gồm cả âu lo sẽ bị truy tố về các tội ác chiến tranh trong cuộc chiến với Iran.
[Politico: Top ICC official urges EU to act ‘as soon as possible’ on US sanctions]
4. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết nước này đã tấn công một nhà máy ở Tolyatti và một phi trường ở vùng Krasnodar Krai của Nga.
Hôm Chúa Nhật, 25 Tháng Mười, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công nhà máy Tolyattikauchuk ở thành phố Tolyatti, tỉnh Samara của Nga, cũng như một máy bay tại phi trường Yeysk ở vùng Krasnodar.
Bộ Tổng tham mưu cho biết đã ghi nhận một vụ nổ và hỏa hoạn tại khu vực nhà máy Tolyattikauchuk. Nhà máy này sản xuất cao su tổng hợp, monome và phụ gia xăng có chỉ số octan cao. Theo Bộ Tổng tham mưu, cao su tổng hợp được sử dụng để sản xuất nhiên liệu rắn cho hỏa tiễn chiến thuật và hỏa tiễn đạn đạo.
"Việc phá hoại các mục tiêu này sẽ ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng nguyên liệu thô cho chương trình hỏa tiễn của Nga", Bộ Tổng tham mưu cho biết thêm.
Các kênh theo dõi tin tức trên Telegram đưa tin hồi đầu ngày rằng hỏa hoạn đã bùng phát tại một số nhà máy ở Tolyatti trong bối cảnh làn sóng tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa diễn ra đêm qua.
Các video do người dân địa phương quay lại cho thấy khói bốc lên nghi ngút trên thành phố vào sáng sớm, các báo cáo cho rằng nhà máy hóa chất Tolyattikauchuk đã bị tấn công và việc di tản đã được thực hiện tại nhà máy sản xuất xe hơi AvtoVAZ.
Kênh Telegram Exilenova+ của Ukraine cũng tuyên bố rằng một "nhà máy phục vụ mục đích quân sự" đang bốc cháy, mặc dù không nêu rõ nhà máy đó sản xuất mặt hàng gì.
Nằm cách Kyiv khoảng 1.300 km, Tolyatti đã nhiều lần trở thành mục tiêu tấn công của Ukraine, bao gồm các cuộc tấn công vào nhà máy cao su Tolyattikauchuk vào ngày 12 tháng 9 và nhà máy hóa chất Tolyattikauchuk và nhà máy hóa chất KuibyshevAzot vào ngày 4 tháng 4.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết lực lượng nước này cũng đã tấn công một máy bay tại phi trường Yeysk, nhưng mức độ thiệt hại vẫn chưa được xác định rõ. Bộ Tổng tham mưu không nêu rõ loại máy bay nào bị hư hại trong vụ tấn công.
Trong những tháng gần đây, cả Nga và Ukraine đều tăng cường các cuộc tấn công vào các doanh nghiệp và công ty. Chiến dịch máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Kyiv đã tấn công vào nhiều công ty hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga, trong khi Mạc Tư Khoa áp dụng đường lối không giới hạn, phá hủy các trung tâm hậu cần lương thực, dịch vụ bưu chính và giao thông công cộng, khiến nhiều thường dân thiệt mạng.
[Kyiv Independent: Ukraine strikes factory in Russia's Tolyatti, airfield in Krasnodar Krai, General Staff says]
5. Rumani cáo buộc Nga về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khiến tàu Hắc Hải bị chìm.
Một thành viên thủy thủ đoàn được tìm thấy đã chết và ba người khác mất tích sau khi tàu Khoryv bị chìm gần bờ biển. Tổng thống Rumani Nicușor Dan đã cáo buộc Nga về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa khiến tàu chở hàng mang cờ Comoros, Khoryv, bị chìm ở Hắc Hải vào thứ Sáu, ngày 23 tháng 10. Chính quyền Rumani cho biết một thành viên thủy thủ đoàn đã thiệt mạng, ba người mất tích và chín người được cứu sống.
Theo Reuters, Dan nói với các phóng viên rằng: "Đây là một phần trong quá trình leo thang của Nga trong cuộc chiến ở Ukraine". Ông cho biết con tàu đã bị máy bay điều khiển từ xa tấn công.
Theo cơ quan hải quân Rumani, con tàu đã phát tín hiệu cầu cứu cách Constanța khoảng 13 hải lý (24 km), ngay ngoài lãnh hải của Rumani. Thủy thủ đoàn gồm 10 người Ukraine và 3 người Azerbaijan.
Theo hãng tin AP, các đội cấp cứu tiếp tục tìm kiếm ba thành viên phi hành đoàn mất tích, nhưng biển động và tầm nhìn kém đã cản trở việc sử dụng trực thăng.
Theo các quan chức Rumani, con tàu đã bốc cháy và lật úp trước khi chìm. Nó khởi hành từ Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 21 tháng 10 và đang hướng đến cảng Sulina của Rumani.
Vụ tấn công tàu biển mới nhất trong một loạt các vụ tấn công tương tự ở Hắc Hải.
Vụ chìm tàu xảy ra trong bối cảnh hàng loạt vụ tấn công vào tàu vận tải thương mại gần bờ biển Hắc Hải của Rumani và Bulgaria. Theo Reuters, ít nhất bảy tàu chở hàng đã bị tấn công trong khu vực này trong tháng này, với khoảng 30 thủy thủ được báo cáo là thiệt mạng hoặc mất tích.
Các cuộc tấn công đã làm dấy lên lo ngại về an ninh đối với các thành viên NATO là Rumani và Bulgaria, cũng như đối với các tàu thương mại sử dụng các tuyến đường nối sông Danube với Hắc Hải. Ukraine phụ thuộc vào các cảng trên sông Danube và vùng biển lân cận của Rumani để vận chuyển ngũ cốc và các hàng hóa khác, đặc biệt là khi Nga tiếp tục tấn công các cảng của Ukraine.
Hành khách tại phi trường Sheremetyevo được hướng dẫn đến nơi trú ẩn khi cả bốn phi trường ở Mạc Tư Khoa tạm ngừng các chuyến bay và nhà chức trách báo cáo có máy bay điều khiển từ xa đang tiếp cận thủ đô.
Đầu tháng này, tàu chở ngũ cốc Royad Mammadov thuộc sở hữu của Thổ Nhĩ Kỳ đã bốc cháy và chìm gần bờ biển Rumani, khiến hai thành viên thủy thủ đoàn thiệt mạng. Theo báo cáo của Kyiv Post, các quan chức Ukraine đổ lỗi cho máy bay điều khiển từ xa của Nga, trong khi chính quyền Rumani ban đầu xác nhận vụ cháy nhưng không xác định được nguyên nhân hoặc quy kết cho Nga.
NATO tăng cường giám sát Hắc Hải
Dan kêu gọi Nga chấp nhận các đề xuất ngừng bắn của Mỹ và Âu Châu, đồng thời chấm dứt cuộc xâm lược Ukraine.
Ngày 20 tháng 10, NATO tuyên bố sẽ điều thêm máy bay tuần tra biển, hệ thống radar và máy bay điều khiển từ xa đến Hắc Hải. Liên minh không nêu rõ loại thiết bị hay số lượng cụ thể.
Ngày 17 tháng 10, các máy bay chiến đấu của Rumani đã bắn hạ hai máy bay điều khiển từ xa trên vùng biển thuộc chủ quyền nước này. Bộ trưởng Quốc phòng Radu Miruța cho biết ngày hôm sau rằng chúng có thể là máy bay điều khiển từ xa thế hệ mới nhất của Nga.
Ukraine, Rumani và Bulgaria đã kêu gọi NATO tăng cường hỗ trợ để bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trên Hắc Hải.
[Kyiv Post: Romania Blames Russia for Drone Strike That Sank Black Sea Ship]
6. Mỹ kỷ niệm 100 ngày kể từ khi tái áp đặt lệnh phong tỏa eo biển Hormuz.
Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ đã đăng tải một bài viết kỷ niệm 100 ngày tái áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu của Iran ra vào các cảng qua eo biển Hormuz.
Theo CENTCOM, lệnh phong tỏa đã ngăn chặn việc xuất khẩu dầu thô trị giá 25 tỷ đô la của Iran.
Cuộc phong tỏa được tái áp dụng vào ngày 14 tháng 7 sau khi Bản ghi nhớ Islamabad đổ vỡ do bất đồng về cách diễn đạt của một trong các điều khoản. Iran tin rằng họ sẽ quyết định việc lưu thông qua eo biển và không thu phí trong ít nhất 60 ngày. Mỹ cho rằng cách diễn đạt trong bản ghi nhớ không cho phép Iran quyết định việc quá cảnh.
Iran lại bắt đầu tấn công vào các tàu thuyền trong eo biển và Mỹ đã tái áp đặt lệnh phong tỏa ban đầu kéo dài từ ngày 13 tháng 4 đến ngày 18 tháng 6. Lệnh phong tỏa ban đầu đã chuyển hướng ít nhất 140 tàu thuyền cố gắng đi qua eo biển. Lệnh phong tỏa mới đã chuyển hướng 138 tàu thuyền tính đến bản cập nhật mới nhất của Mỹ vào ngày 17 tháng 10.
"Không có hoạt động xuất khẩu hay nhập khẩu nào sang Iran bằng đường biển ngoại trừ viện trợ nhân đạo mà lực lượng Mỹ cho phép," bài đăng cho biết thêm.
[CBSNews: U.S. celebrates 100 days since reinstating blockade on Strait of Hormuz]
7. Abu Dhabi được xem xét làm địa điểm tổ chức cuộc đàm phán giữa Ukraine, Nga và Mỹ vào tháng 11.
Hôm Thứ Bẩy, 24 Tháng Mười, phát ngôn viên Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết, Abu Dhabi đang được xem xét là địa điểm tổ chức các cuộc đàm phán nối lại giữa Ukraine, Nga và Hoa Kỳ.
Mạc Tư Khoa đề xuất tổ chức cuộc họp vào khoảng giữa tháng 11, trong khi Kyiv muốn đàm phán vào đầu tháng 11. Ba bên vẫn chưa cùng nhau xác nhận ngày và địa điểm.
Ông Peskov nói với các phóng viên rằng thủ đô của UAE đang được thảo luận nhưng từ chối tiết lộ chi tiết về việc chuẩn bị các tài liệu hoặc đề xuất trước cuộc họp.
Cố vấn tổng thống Nga Yuri Ushakov đã ám chỉ một cuộc gặp có thể diễn ra vào giữa tháng 11, mô tả đó là cuộc đàm phán giữa các nhóm thương lượng hoặc chuyên gia. Ông cho biết Nga vẫn chưa quyết định ai sẽ tham dự.
Kyiv muốn tổ chức cuộc họp sớm hơn.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Tư, ngày 21 tháng 10, cho biết Ukraine ủng hộ đề xuất của Mỹ về việc gặp mặt càng sớm càng tốt, tốt nhất là không muộn hơn đầu tháng 11.
Theo Reuters, Tổng thống Zelenskiy nói với các phóng viên: "Chúng tôi đã nhận được phản hồi rằng Nga ủng hộ một cuộc họp ba bên ở cấp độ các nhóm đàm phán của chúng tôi".
Ông nói Ukraine sẵn sàng tham gia. Trước đó, Kyiv Post đưa tin Washington đã chuyển lời đến Mạc Tư Khoa về việc sẵn sàng nối lại các cuộc đàm phán sau chuyến thăm Nga của đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff.
Các cuộc tiếp xúc ngoại giao bắt đầu bằng cuộc đàm phán tại Oslo vào ngày 20 tháng 10 giữa ông Witkoff, Tổng thống Zelenskiy và các nhà lãnh đạo Âu Châu. Họ đã thảo luận về các bảo đảm an ninh, vấn đề lãnh thổ, lệnh trừng phạt và nền kinh tế hậu chiến của Ukraine.
Sau đó, vào ngày 21 tháng 10, Witkoff đã gặp Putin tại St. Petersburg để thảo luận về các đề xuất xuất phát từ các cuộc tham khảo ý kiến đó.
Đầu năm nay, đại diện của Ukraine, Nga và Mỹ đã tổ chức ba vòng đàm phán: hai vòng ở Abu Dhabi vào tháng Giêng và tháng Hai, tiếp theo là các cuộc đàm phán ở Geneva vào tháng Hai. Những cuộc gặp này không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.
Mạc Tư Khoa nhấn mạnh tầm quan trọng của an ninh thời hậu chiến.
Ông Ushakov cho biết Mạc Tư Khoa muốn vòng đàm phán tiếp theo tập trung vào các thỏa thuận an ninh cho Nga và Ukraine sau chiến tranh.
Kyiv đã ủng hộ việc nối lại đàm phán, đồng thời kêu gọi ngừng bắn, chấm dứt các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và thực hiện các biện pháp nhân đạo. Chưa có chương trình nghị sự chung nào được công bố cho cuộc họp dự kiến tại Abu Dhabi.
Ukraine cũng đang tìm kiếm những bảo đảm có thể thực thi được để chống lại một cuộc tấn công khác từ Nga. Như tờ Kyiv Post đưa tin, Tổng thống Zelenskiy đã vạch ra những cam kết của Mỹ dựa trên Điều 5 của NATO và được Quốc hội ủng hộ, cùng với tư cách thành viên NATO và Liên minh các nước sẵn sàng hợp tác do Âu Châu dẫn đầu.
Ông ấy mô tả những thỏa thuận đó là bổ sung cho nhau, chứ không phải là những lựa chọn cạnh tranh. Chưa có thỏa thuận cuối cùng nào về các khoản bảo lãnh được công bố.
Cuộc họp dự kiến vào tháng 11 sẽ tập hợp lại các nhóm đàm phán; bản thân cuộc họp đó không phải là một hội nghị thượng đỉnh của các nhà lãnh đạo hay sự xác nhận rằng các bên đã sẵn sàng ký kết một thỏa thuận.
[Kyiv Post: Abu Dhabi Considered for Ukraine-Russia-US Talks in November]
8. Tehran "dựng tù" cho "Trump" trong một tác phẩm nghệ thuật tuyên truyền.
Những hình ảnh tuyên truyền chống Mỹ thường thấy trên đường phố thủ đô Tehran của Iran, nhưng chính quyền đã tiến thêm một bước nữa với nỗ lực mới nhất của họ - một buồng giam kích thước thật với một diễn viên đóng vai Trump đang bị giam giữ bên trong.
Tác phẩm nghệ thuật 3D này đang rất được người dân địa phương yêu thích, họ liên tục dừng lại để chụp ảnh selfie cũng như buông lời chửi rủa kẻ giả mạo Trump. Cảnh sát Iran đã tăng cường lực lượng bảo vệ sau khi có những người muốn dùng đá ném vào diễn viên đóng vai Trump.
Kể từ khi cuộc chiến đang diễn ra bắt đầu bằng các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel vào ngày 28 tháng 2, Iran đã tăng cường các hoạt động tuyên truyền của mình. Trong chiến dịch mới này, một mô hình nhà tù giả được treo lơ lửng trên cao vài tầng lầu phía trên Quảng trường Tajrish, trong một khu phố cao cấp ở phía bắc Tehran.
Diễn viên, đeo mặt nạ giả để trông giống Trump, đi đi lại lại trong phòng giam hoặc nắm chặt song sắt. Một màn hình được đặt gần đó chiếu các thông điệp lên án các tội ác chiến tranh bị cáo buộc của Mỹ.
Chính quyền thành phố Tehran, đơn vị đứng sau chiến dịch này, cho biết mục tiêu là nhắc nhở người dân thủ đô về những yêu sách công lý của Iran.
[CBSNews: Tehran puts "Trump" behind bars in propaganda art installation]
9. Thỏa thuận tiếp theo với Nga mà Trump có thể đang cân nhắc sau vụ dầu khí.
Theo một số quan chức Ukraine và Mỹ thân cận với vấn đề này, Tổng thống Donald Trump có thể đang xem xét nới lỏng thêm các lệnh trừng phạt đối với Nga sau thỏa thuận cung cấp dầu diesel gần đây với Putin. Phát ngôn nhân Cục Tình Báo Quân Đội Ukraine, Đại Úy Andriy Yusov, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 24 Tháng Mười.
Động thái tiềm năng này phù hợp với đường lối mà chính quyền Trump đưa ra các lợi ích kinh tế cho Nga với hy vọng thuyết phục Mạc Tư Khoa chấm dứt cuộc chiến chống Ukraine, một quan chức chính phủ Mỹ và một quan chức Thượng viện cho biết.
Thỏa thuận về nhiên liệu diesel giữa Trump và Putin đã vấp phải sự chỉ trích từ cả hai đảng ở Washington và làm căng thẳng quan hệ với Kyiv. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy gọi thỏa thuận này là một "bước đi yếu kém", cảnh báo rằng nó có thể mở đường cho việc nới lỏng thêm các lệnh trừng phạt.
Hiện tại, các quan chức Ukraine lo ngại chính quyền có thể xem xét một thỏa thuận liên quan đến ngành công nghiệp phân bón của Nga, theo hai nguồn tin thân cận với vấn đề này cho biết.
Mỹ chưa trực tiếp trừng phạt ngành công nghiệp sản xuất phân bón của Nga hoặc cấm nhập khẩu phân bón từ Nga. Tuy nhiên, một quan chức cao cấp của Ukraine cho biết, bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào cũng có thể mang lại sự giảm nhẹ trừng phạt cho các tàu, công ty, ngân hàng và cá nhân có liên quan đến ngành công nghiệp này.
Nga từ lâu đã tìm cách nới lỏng các hạn chế ảnh hưởng đến xuất khẩu nông sản của mình, lập luận rằng các rào cản về ngân hàng, bảo hiểm và vận tải biển đã hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của nước này.
Mạc Tư Khoa đã nhiều lần nêu vấn đề này trong các cuộc đàm phán về Sáng kiến Ngũ cốc Hắc Hải, gọi tắt là BSGI hồi năm 2022, nhưng các chính phủ phương Tây khẳng định rằng xuất khẩu lương thực và phân bón của Nga không bị trừng phạt trực tiếp.
"Câu chuyện về phân bón khá cũ, và người Nga đã cố gắng lợi dụng nó từ lâu rồi," một quan chức tình báo Ukraine nói với tờ Kyiv Independent.
"Người Nga luôn vận động hành lang để được hỗ trợ về phân bón trong các cuộc tiếp xúc với người Mỹ và người Âu Châu," vị quan chức này nói thêm. "Họ thực sự đã rời khỏi BSGI vì không có tiến triển nào về vấn đề phân bón."
Nga đã rút khỏi Sáng kiến Ngũ cốc Hắc Hải vào tháng 7 năm 2023, với lý do tiến độ đạt được đối với các yêu cầu của nước này là không đủ.
Các quan chức Ukraine hiện lo ngại Washington có thể sẵn sàng nhượng bộ Mạc Tư Khoa về một vấn đề mà họ đã theo đuổi trong nhiều năm.
Một nỗ lực thúc đẩy trừng phạt vì hòa bình
Trump đã công bố thỏa thuận về dầu diesel vào ngày 9 tháng 10, nói rằng Nga đã đồng ý cung cấp hàng trăm ngàn tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và quốc tế.
"Nga sẽ ngay lập tức cung cấp hơn 300.000 tấn dầu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500.000 tấn nữa trong tháng 11 và 1.000.000 tấn ngay sau đó", Trump nói.
Thông báo này đã làm dấy lên những câu hỏi ở Washington về tính hợp pháp của thỏa thuận.
"Chúng tôi coi thỏa thuận mua dầu diesel từ Nga là bất hợp pháp theo luật năm 2022 đã được cả hai viện thông qua và ký ban hành", một quan chức Thượng viện cho biết.
Quốc hội đã thông qua Đạo luật chấm dứt nhập khẩu dầu mỏ Nga vào năm 2022, cấm nhập khẩu các sản phẩm năng lượng có nguồn gốc từ Nga, bao gồm cả dầu diesel.
Một số nguồn tin thân cận cho biết các quan chức đảng Dân chủ đang liên hệ với các ngành công nghiệp Mỹ tham gia vào việc tạo điều kiện cho thỏa thuận này để bảo đảm họ hiểu rõ các rủi ro pháp lý và điều tra tiềm tàng.
Thỏa thuận này có thể phải đối mặt với sự xem xét kỹ lưỡng hơn nữa tại Quốc hội. Nhưng khi những câu hỏi về tính hợp pháp của nó ngày càng gia tăng, các quan chức Ukraine lo ngại Washington có thể tìm cách khác để đưa ra những nhượng bộ kinh tế cho Nga, trong đó phân bón nổi lên như một lĩnh vực khả thi.
"Rõ ràng là họ có kế hoạch gì đó," một quan chức cho biết.
Một số quan chức Thượng viện cũng tin rằng chính quyền Trump đánh giá quá cao quy mô các thỏa thuận kinh tế mà Nga có thể đề nghị Washington để đổi lại.
Thỏa thuận tiềm năng về phân bón vẫn chưa rõ ràng, và các quan chức đã trao đổi với Kyiv Independent không nêu tên bất kỳ lệnh trừng phạt cụ thể nào mà Washington có thể dỡ bỏ.
Tờ Kyiv Independent đã liên hệ với Tòa Bạch Ốc để xin bình luận và sẽ cập nhật bài viết khi nhận được phản hồi.
Kyiv cảnh báo không nên nhượng bộ thêm nữa.
Tổng thống Ukraine đã công khai cảnh báo rằng thỏa thuận dầu diesel có thể là khởi đầu cho việc nới lỏng rộng rãi hơn các lệnh trừng phạt đối với Nga.
"Có trực giác, có trí thông minh, và có nhiều chi tiết khác nhau," Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 16 tháng 10. "Theo quan điểm của tôi, chúng ta không thể chấp nhận những thỏa thuận này. Bởi vì các thỏa thuận khí đốt sẽ tiếp theo. Và tôi hoàn toàn chắc chắn về điều này. Sau khí đốt, họ cũng sẽ dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với những thứ khác."
Lời cảnh báo cho thấy Kyiv lo ngại rằng Washington đang chuyển hướng sang các biện pháp khuyến khích kinh tế đối với Mạc Tư Khoa ngay cả khi Nga vẫn tiếp tục cuộc xâm lược Ukraine.
Trước thông báo về nhiên liệu diesel, các quan chức Nga đã nhiều lần lập luận rằng Mạc Tư Khoa và Washington nên mở rộng quan hệ kinh doanh. Trong khi đó, chính quyền Trump lại cho rằng các thỏa thuận kinh tế chỉ nên được ký kết sau khi chiến tranh với Nga kết thúc.
Các quan chức Ukraine lập luận rằng việc đưa ra nhượng bộ trước khi đạt được thỏa thuận ngừng bắn khó có thể thuyết phục Putin ngừng chiến. Thay vào đó, họ cho rằng những thỏa thuận như vậy có thể mang lại cho Nga thêm nguồn thu nhập trong khi vẫn giữ nguyên các mục tiêu quân sự của Mạc Tư Khoa.
Mối lo ngại càng trở nên nghiêm trọng hơn bởi vì, theo các quan chức Ukraine, Nga không đưa ra bất cứ điều gì có ý nghĩa để đổi lấy thỏa thuận cung cấp dầu diesel từ Mỹ.
"Rõ ràng điều này chỉ càng khuyến khích Putin," một quan chức cao cấp của Ukraine nói với tờ Kyiv Independent.
"Ông ta cảm thấy mình có thể phát động chiến tranh chống lại chúng ta, và hơn nữa, các đồng minh của chúng ta đang dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với ông ta và đạt được các thỏa thuận với ông ta."
Phát biểu với truyền thông Nga ngày 22 tháng 10, Putin một lần nữa làm rõ ý định của mình.
Khi được hỏi liệu ông có đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn cho phép Ukraine giữ lại lãnh thổ mà họ đang kiểm soát hay không, ông trả lời: "Đó không phải là lãnh thổ của họ; đó là lãnh thổ của nước Nga lịch sử."
[Kyiv Independent: The next Russia deal Trump may be weighing after diesel]
10. Thủ tướng Ukraine cho biết nước này sẽ chấm dứt việc miễn trừ tự động 100% huy động lực lượng cho các ngành công nghiệp thiết yếu.
Chính phủ Ukraine đã hoàn tất những thay đổi đối với hệ thống miễn quân dịch, theo đó sẽ chấm dứt việc miễn trừ tự động 100% cho nhân viên trong các ngành công nghiệp trọng yếu, bao gồm sản xuất quốc phòng và năng lượng, Thủ tướng Serhii Koretskyi thông báo hôm Thứ Bẩy, 24 Tháng Mười.
Koretskyi cho biết những thay đổi này nhằm mục đích làm cho hệ thống miễn trừ công bằng hơn và ngăn chặn các hành vi lạm dụng.
"Số lượng công nhân được miễn quân dịch đang tăng lên hàng chục ngàn người mỗi tháng. Trong khi đó, những người đã bảo vệ đất nước trong 5 năm phải có cơ hội trở về nhà sau khi hoàn thành quân dịch. Đó là lý do tại sao chúng tôi đang đưa ra những quyết định khó khăn nhưng cần thiết", ông Koretskyi nói.
Các công ty hoạt động trong các lĩnh vực thiết yếu, bao gồm sản xuất quốc phòng, năng lượng, viễn thông, hậu cần và tiện ích công cộng, sẽ giữ nguyên trạng thái thiết yếu của mình. Tuy nhiên, chính phủ sẽ xem xét lại các tiêu chuẩn được sử dụng để xác định doanh nghiệp nào đủ điều kiện được coi là thiết yếu.
Ông Koretskyi cho biết, các công ty vẫn có thể yêu cầu hạn ngạch miễn trừ cao hơn nếu cần thiết để duy trì hoạt động, đồng thời chính phủ cũng đang phát triển một cơ chế cho phép các công ty miễn trừ tất cả nhân viên của mình nếu họ thường xuyên sắp xếp cho một số công nhân tự nguyện gia nhập quân đội.
Ông Koretskyi cho biết, những người gia nhập quân đội sẽ biết mình sẽ phục vụ ở đâu và trong bao lâu, đồng thời vẫn giữ được công việc và mức lương hiện tại.
"Điều này sẽ mang lại sự tự tin cho những người ở tiền tuyến rằng việc luân chuyển vị trí là khả thi và sẽ có người khác thay thế họ. Những người gia nhập quân đội cũng sẽ biết rằng họ đang phục vụ trong một khoảng thời gian được xác định rõ ràng," ông nói.
Theo quy định mới, các công ty trong ngành công nghiệp quốc phòng sẽ được miễn quân dịch cho tới 95% số nhân viên đủ điều kiện, Bộ Quốc phòng cho biết.
Bộ này nhấn mạnh rằng các trường hợp miễn trừ vẫn nên được áp dụng cho những nhân viên trực tiếp tham gia sản xuất vũ khí và các thiết bị khác cho quân đội Ukraine.
"Các công ty phải có khả năng lập kế hoạch hoạt động, giữ chân các chuyên gia và tăng sản lượng", Bộ trưởng Quốc phòng Yevhenii Khmara cho biết.
Thủ tướng Korestkyi cho biết, Bộ Quốc phòng và Bộ Kinh tế sẽ cùng các doanh nghiệp xây dựng các điều kiện cho cơ chế này, với mục tiêu chính phủ sẽ phê duyệt trước ngày 1 tháng 12.
[Kyiv Independent: Ukraine to end automatic 100% mobilization exemptions for critical industries, Prime Minister says]
11. Vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga nhắm vào một khu chung cư ở tỉnh Dnipropetrovsk, khiến 3 người thiệt mạng và 12 người bị thương.
Thống đốc Oleksandr Hanzha cho biết, một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một tòa nhà dân cư ở quận Synelnykove thuộc tỉnh Dnipropetrovsk vào ngày 24 tháng 10, khiến 3 thường dân thiệt mạng và 12 người khác bị thương.
Ông Hanzha cho biết, vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa đã gây ra hỏa hoạn ở tầng bốn của một tòa nhà chung cư và làm hư hại các phương tiện và cửa hàng gần đó. Ba người đã thiệt mạng.
Theo Hanzha, ít nhất 12 người khác bị thương trong cuộc tấn công của Nga vào Synelnykove. Một trong số các nạn nhân là một bé gái 11 tuổi. Năm người bị thương đang được điều trị tại bệnh viện.
Ba trong số các nạn nhân bị thương — hai phụ nữ và một người đàn ông — được tường trình đang trong tình trạng nguy kịch và đang được phẫu thuật.
Các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa gây chết người của Nga diễn ra hàng ngày ở tỉnh Dnipropetrovsk, giáp với các tỉnh Kharkiv, Donetsk, Zaporizhzhia và Kherson ở tiền tuyến của Ukraine. Quận Synelnykove của khu vực này thường xuyên phải hứng chịu các cuộc tấn công, giao tranh ác liệt và các cuộc xâm nhập tạm thời của quân đội Nga do nằm gần lãnh thổ bị Nga tạm chiếm.
Tháng 10 năm 2026, Nga đã tăng cường các cuộc oanh tạc trên không khắp Ukraine trong nỗ lực thường niên nhằm phá hủy lưới điện của nước này khi nhiệt độ giảm. Hàng ngàn gia cư ở Synelnykove và các khu vực khác của tỉnh Dnipropetrovsk đã mất điện sau khi Nga tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng của khu vực vào đêm 21 tháng 10.
[Kyiv Independent: Deadly Russian drone strike targets apartment in Dnipropetrovsk Oblast, killing 3, injuring 12]
12. Đại sứ Iran cho biết nước này vẫn sẵn sàng đàm phán với Mỹ theo thỏa thuận do Pakistan làm trung gian.
Đại sứ Iran tại Islamabad hôm thứ Bảy cho biết nước này vẫn sẵn sàng đàm phán với Mỹ theo thỏa thuận tạm thời do Pakistan làm trung gian đạt được hồi tháng 6 nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời cáo buộc Washington làm suy yếu ngoại giao và kéo dài bế tắc ở eo biển Hormuz.
Đại sứ Reza Amiri Moghadam cho biết Iran gần đây đã thông báo qua Pakistan rằng họ sẵn sàng mở lại eo biển Hormuz nếu Washington dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, nhưng cáo buộc Trump bác bỏ đề xuất này bằng cách khăng khăng rằng lệnh phong tỏa các cảng của Iran sẽ tiếp tục.
Pakistan và Qatar đã giúp làm trung gian cho thỏa thuận hồi tháng 6, nhằm mục đích khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và bắt đầu đàm phán hướng tới một thỏa thuận rộng hơn giải quyết chương trình hạt nhân của Iran.
Ông Moghadam phát biểu tại một hội thảo ở Islamabad cho biết các quan chức Iran đã bày tỏ mong muốn mở lại eo biển trong các chuyến thăm Tehran của Tư lệnh quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, với điều kiện Washington chấm dứt lệnh phong tỏa.
Ông Moghadam cũng cho biết Tehran sẽ nghiên cứu Thỏa thuận Quốc phòng Chung Mecca, bao gồm Pakistan, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ, trước khi quyết định có ủng hộ hay không, mô tả đây là một công cụ tiềm năng cho sự thống nhất. Ông nói: "Chúng tôi sẽ nghiên cứu Thỏa thuận Mecca, và nếu nó tốt, chúng tôi sẽ ủng hộ nó".
[CBSNews: Iran remains open to talks with U.S. under Pakistan-brokered deal, envoy says]