Cha Benedict Kiely, trong bản tin ngày 28 tháng 9 năm 2026 của tạp chí The Catholic Thing, viết: Ông Gia-iai, một viên chức tại Hội đường Do Thái ở Giêrusalem, đã xin Chúa Giê-su đến nhà để chữa lành cho cô con gái đang lâm trọng bệnh. Theo tường thuật trong Tin Mừng Thánh Mác-cô, Chúa Giê-su vội vã đến nhà ông, nhưng dọc đường Người được tin cô bé đã qua đời. Khi đến nơi, Chúa – Đấng nhìn thấy những điều người khác không thấy và biết rằng vinh quang Thiên Chúa sẽ được tỏ lộ – đã bảo họ rằng cô bé không chết, mà chỉ đang ngủ. Họ cười nhạo Người; như một số bản dịch diễn đạt là họ cười với thái độ "khinh miệt".

Chúa bước vào phòng ngủ của cô bé, nắm lấy tay em và nói bằng tiếng Aram: "Talitha koumi – hỡi bé gái, hãy trỗi dậy." Em liền tỉnh giấc và đứng dậy.

Chỉ có Chúa Kitô mới có thể làm cho kẻ chết sống lại, hoặc phục hồi những gì tưởng chừng như đã chết.

Trong suốt nhiều thế kỷ, những kẻ bạo tàn như Napoleon, Hitler, Stalin hay những người theo Mohammed từng tuyên bố đã giết chết Giáo hội. Thế nhưng, Giáo hội vẫn luôn trỗi dậy.

Khi chứng kiến những cảnh tượng diễn ra tại Pháp trong tuần này nhân chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo, thật tự nhiên khi ta vừa nhớ đến những lời ngạo mạn của các bạo chúa và những kẻ mị dân, vừa liên tưởng đến câu chuyện về con gái ông Gia-iai.

Nước Pháp – nơi suốt nhiều thế kỷ được mệnh danh là "người con gái cả của Giáo hội" – đã chìm vào giấc ngủ từ rất lâu. Những thảm kịch ập xuống vùng đất này với việc hành quyết Nhà Vua và Hoàng hậu, cùng sự kinh hoàng của cuộc Cách mạng năm 1789, dường như đã giết chết "người con gái nhỏ" của Giáo hội theo nhiều cách. Có thể nói, những hệ quả tiếp theo của cuộc cách mạng và phong trào được gọi là Khai sáng đã tạo nên một xã hội Pháp – cũng như phần lớn xã hội châu Âu – rơi vào tình trạng mà Đức Giáo Hoàng Leo mô tả là "bị thế tục hóa sâu xa".

Tuy nhiên, hàng triệu người đã đứng dọc đại lộ Champs-Élysées ở Paris để chiêm ngưỡng Đức Giáo Hoàng. Hàng ngàn người trẻ đã nồng nhiệt chào đón ngài. Như chúng ta đã biết, Pháp chính là tâm điểm của cái gọi là sự "hồi sinh thầm lặng" của Công Giáo, mặc dù sự kiện diễn ra tại Pháp tuần qua lại mang âm hưởng khá mạnh mẽ.

Một nhà bình luận người Pháp đầy sáng suốt đã gọi đây là "Mùa Vọng của Giáo hội" tại Pháp. Một người bạn khác, vốn là nhà báo, đã nói với tôi rằng "một trang sử mới đã được lật sang."

Tất nhiên, Mùa Vọng (Advent) mang ý nghĩa là sự ngự đến của Vị Vua, sự xuất hiện được mong chờ bấy lâu. Chính vì lý do đó mà khoảng thời gian trước lễ Giáng sinh mang tên gọi này; chúng ta cử hành việc Người đến lần thứ nhất qua mầu nhiệm Nhập Thể và mong chờ ngày Người trở lại trong vinh quang—thời khắc mà, như lời một bài thánh ca Mùa Vọng nổi tiếng đã diễn tả: "Mọi ánh mắt sẽ chiêm ngưỡng Người / Trong uy nghi lẫm liệt."

Nhà bình luận người Pháp nói thêm rằng Giáo hội đang trỗi dậy mạnh mẽ để đối phó với những tác động tai hại và làm khô héo tâm hồn do chủ nghĩa thế tục và chủ nghĩa hư vô gây ra. Những kẻ vô thần cực đoan, những người theo chủ nghĩa hư vô, hay "những đứa con của năm 1968" (nhóm người được gọi là soixante-huitards tại Pháp) hẳn sẽ cười nhạo nếu được nghe nói rằng "người con gái bé nhỏ" ấy sẽ trỗi dậy.

Tại Paris, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhận định rằng "người ta đang tái khám phá Tin Mừng và đón nhận Đức Tin," chính bởi sự trống rỗng và nỗi bất mãn mà một xã hội không có Thiên Chúa tạo ra. Ngài gọi đó là "ngọn lửa nhỏ mà Chúa Thánh Thần đã thắp lên giữa màn đêm tăm tối."

Người ta thường nhắc đến Andrew Breitbart như là tác giả của câu nói: "Chính trị là hệ quả của văn hóa" (hay "chính trị nằm ở hạ nguồn của văn hóa"). Điều này đúng ở mức độ nhiều hay ít tùy thuộc vào hoàn cảnh. Tuy nhiên, quan trọng hơn cả, văn hóa lại là—hoặc đúng ra phải là—hệ quả của tôn giáo.

Đức Leo nhận xét rằng nước Pháp không chỉ là một xã hội thế tục, mà còn mang một "nền văn hóa thấm đẫm tính thế tục." Việc phá thai—giờ đây đã được đưa vào Hiến pháp Pháp như một hành động mang tính ma quỷ—cùng với luật an tử được ủng hộ nhiệt tình bởi "Napoleon phiên bản rẻ tiền" Emmanuel Macron, đã được thông qua chỉ vài tuần trước khi Đức Giáo Hoàng đến thăm. Tuy nhiên, một nền văn hóa từng được nhào nặn sâu sắc bởi Đức tin, thấm đẫm qua bao thế hệ truyền thống của các vị thánh, nghệ sĩ và học giả – điều được thể hiện đầy tráng lệ trong buổi canh thức của giới trẻ cùng Đức Giáo Hoàng tại sân vận động Stade de France – hoàn toàn có thể được hồi sinh khi nền tảng của nó được đổi mới, ngay cả khi cội rễ ấy đã bị lãng quên hoặc cố tình bị che mờ.

Trong năm qua, tôi đã dành thời gian gặp gỡ nhiều nhóm người trẻ Công Giáo Pháp mộ đạo. Một số là những người gắn bó với Thánh lễ Latinh; một số mới gia nhập Đức tin; một số thuộc các cộng đoàn Canh tân Đặc sủng hoặc các cộng đoàn mới; số khác chỉ là những giáo dân bình thường nhưng đầy lòng sùng kính tại giáo xứ.

Tất cả họ đều toát lên niềm vui hân hoan – không chỉ là niềm vui sống (joie de vivre) mà còn là niềm vui của tâm hồn (joie de l’esprit). Điều đáng nói là họ thấm đẫm văn hóa Pháp một cách đầy ấn tượng; một nét đẹp mà đáng buồn thay, ta khó tìm thấy ở Vương quốc Anh hay tại một nước Mỹ đang ngày càng trở nên thế tục hóa.

Dù mang dấu ấn của những nét văn hóa thường nhật như ẩm thực hay truyền thống riêng biệt của từng vùng miền nước Pháp, những người trẻ này vẫn am hiểu sâu sắc và dành sự trân trọng lớn đối với lịch sử dân tộc chung của họ.

Một người trẻ mới gia nhập đạo đã kể cho tôi nghe câu chuyện về hành trình đến với Đức tin của anh. Anh được người anh em của mình ngỏ lời mời làm cha đỡ đầu cho con của người ấy. Nhận thấy đây là một trọng trách cần được thực hiện một cách nghiêm túc, anh đã quyết định xin lãnh nhận Bí tích Rửa tội.

Khi tôi hỏi liệu người anh em kia có thực hành đời sống đức tin hay không, anh trả lời là không, nhưng người ấy thực sự nhận ra rằng toàn bộ nền tảng của nước Pháp vốn mang tinh thần Kitô giáo. (Có lẽ đây là một phản ứng trước những mối đe dọa đối với bản sắc dân tộc Pháp do tình trạng nhập cư mất kiểm soát và chủ nghĩa cực đoan chính trị trong những năm gần đây.)

Chàng trai trẻ ấy đã mô tả điều này như một "cánh cửa dẫn đến Đức Tin". Câu chuyện khiêm nhường đó có thể chính là lý do cốt lõi khiến văn hóa Pháp – khi được khơi dậy và nhận thức đúng đắn – đang trở thành phương tiện cho sự canh tân Đức Tin.

Đây là thời khắc mang lại niềm hy vọng và nguồn cảm hứng to lớn cho tất cả chúng ta. Không chỉ tại Pháp, mà ở bất cứ nơi nào sự canh tân này đang nảy nở, Giáo hội đều cần phải "nhận biết, đón nhận và bảo vệ" ngọn lửa nhỏ bé ấy, như lời Đức Giáo Hoàng Lêô XIV từng nói.

Những gì tưởng chừng đã chết vẫn có thể bừng tỉnh nếu được chạm đến bởi bàn tay của Đức Kitô. Hình tượng "Nữ thần Lý trí" – thứ từng được những người theo cuộc Cách mạng vô thần tôn vinh tại Nhà thờ Đức Bà Paris – dường như đã bị loại bỏ hoàn toàn. Đức Tin, như Hilaire Belloc từng viết, chính là "ngọn hải đăng duy nhất trong đêm tối này, nếu quả thực có một ngọn hải đăng nào tồn tại".

Như chúng ta đang chứng kiến, điều đó hoàn toàn đúng ngay cả với "người con gái đầu lòng" của Giáo hội – người con vốn đã đánh mất chính mình từ lâu.