1. ‘Nga sẽ cảm nhận điều đó trực tiếp’: Tướng Budanov cảnh báo về các cuộc tấn công sâu rộng hơn vào Ukraine
Chánh văn phòng Tổng thống Kyrylo Budanov cho biết trong một cuộc phỏng vấn được công bố hôm thứ Sáu, ngày 11 tháng 9, rằng Ukraine sẽ phát động các cuộc tấn công sâu rộng và mạnh mẽ hơn vào lãnh thổ Nga nếu Mạc Tư Khoa tiếp tục cuộc chiến.
"Nếu Nga không ngừng các hành động thù địch chống lại chúng tôi, họ sẽ phải gánh chịu hậu quả ngày càng nặng nề hơn", Tướng Budanov nói với Đài truyền hình Latvia trong một cuộc phỏng vấn được LSM đăng tải. "Các cuộc tấn công của chúng tôi sẽ vươn xa hơn và mang sức mạnh chiến đấu lớn hơn."
Các cuộc tấn công của Ukraine đạt tầm bắn kỷ lục.
Lời cảnh báo của Tướng Budanov được đưa ra sau khi Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine, gọi tắt là SSO tuyên bố hôm thứ Tư, ngày 9 tháng 9, rằng các đơn vị tấn công tầm xa của họ đã tấn công hai cơ sở khí ngưng tụ lớn của Nga tại Khu tự trị Yamalo-Nenets.
Các máy bay điều khiển từ xa đã bay hơn 3.000 km vào lãnh thổ Nga trong một cuộc tấn công mà SSO mô tả là lập kỷ lục.
Các báo cáo ban đầu cho biết máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công vào nhà máy chế biến khí ngưng tụ Novy Urengoy, cách lãnh thổ Ukraine khoảng 3.200 km.
Sau đó, SSO xác nhận các cuộc tấn công vào cả hai nhà máy khí ngưng tụ Novy Urengoy và Purovsky, mà họ mô tả là những cơ sở quan trọng đối với ngành công nghiệp khí đốt của Nga.
Nhà máy Novy Urengoy có công suất thiết kế hàng năm là 19,5 triệu tấn (21,5 triệu tấn Mỹ) nguyên liệu thô. Nhà máy Purovsky đã chế biến 13,4 triệu tấn (14,8 triệu tấn Mỹ) khí ngưng tụ trong năm 2025.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy hôm thứ Năm, ngày 10 tháng 9, cho biết lực lượng Ukraine đã tấn công tám cơ sở hạ tầng của Nga "phục vụ chiến tranh" vào ngày hôm trước, bao gồm một nhà máy lọc dầu ở vùng Yamalo-Nenets.
"Nga tiếp tục khủng bố Ukraine mỗi ngày. Và mỗi ngày họ đều nhận được sự đáp trả thích đáng", Tổng thống Zelenskiy nói.
Tướng Budanov vạch ra các điều khoản để chấm dứt chiến tranh.
Tướng Budanov nói rằng Ukraine không phải là bên khơi mào cuộc chiến và sẽ tiếp tục chiến đấu chừng nào còn cần thiết.
Ông nói rằng Nga có thể lựa chọn rút quân hay không, trong khi Ukraine không có lựa chọn nào khác ngoài việc bảo vệ người dân, lãnh thổ và tương lai của mình.
"Chúng tôi đang đứng trên mảnh đất của mình, và không ai có quyền tùy tiện giao mảnh đất đó cho người khác", ông nói.
Tướng Budanov nói rằng Ukraine sẵn sàng chấm dứt chiến sự bất cứ lúc nào, miễn là thỏa thuận dựa trên các điều khoản có thể chấp nhận được chứ không phải là tối hậu thư của Nga.
Theo quan điểm của ông, phương án thực tế nhất là chấm dứt giao tranh dọc theo chiến tuyến như hiện trạng vào ngày đạt được thỏa thuận và bảo đảm an ninh cho Ukraine.
Ông nói thêm rằng Ukraine sẽ không công nhận về mặt pháp lý việc Nga xâm lược bất kỳ lãnh thổ nào của Ukraine.
Các cuộc đàm phán ba bên có thể được nối lại.
Tướng Budanov cho biết cuộc đối thoại giữa Ukraine, Mỹ và Nga sẽ tiếp tục. Ông nói rằng Washington và Kyiv đã thể hiện sự sẵn sàng đàm phán, trong khi thiện chí của Mạc Tư Khoa sẽ được thể hiện rõ hơn theo thời gian.
Tướng Budanov, người dẫn đầu phái đoàn Ukraine tại cuộc đàm phán ba bên gần đây nhất ở Geneva, cho biết ông đã tham gia đàm phán với Nga từ năm 2022 và không gặp khó khăn gì trong việc giao tiếp với một đối thủ.
Ông cho biết, kinh nghiệm trong lĩnh vực tình báo đã dạy ông cách làm việc với kẻ thù trong khi vẫn theo đuổi một kết quả cụ thể.
Phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết hôm thứ Tư, ngày 9 tháng 9, rằng Mạc Tư Khoa hy vọng các cuộc đàm phán ba bên với Ukraine và Mỹ sẽ được nối lại trong "tương lai gần".
Peskov cho biết chưa có chương trình hay lộ trình chính thức nào được thống nhất, nhưng khẳng định có "ý chí chính trị chung" để nối lại đàm phán. Ông nói thêm rằng đối thoại với chính quyền Trump và công tác trao đổi tù nhân vẫn đang tiếp tục.
Ukraine, Nga và Mỹ đã không tổ chức cuộc đàm phán ba bên nào kể từ tháng Hai. Cuộc đàm phán toàn diện gần đây nhất của họ diễn ra tại Geneva vào ngày 17-18 tháng Hai, sau vòng đàm phán trước đó tại Abu Dhabi vào ngày 4-5 tháng Hai.
Điện Cẩm Linh tiếp tục kêu gọi nối lại đàm phán ngay cả khi lực lượng Nga phát động một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Kyiv ngày 8 tháng 9, khiến 5 người thiệt mạng và ít nhất 35 người bị thương.
Nga thử nghiệm chiến thuật hỗn hợp ở Latvia
Tướng Budanov cũng đề cập đến các mối đe dọa an ninh đối với các quốc gia Baltic, cho rằng Nga đang thử nghiệm một phương pháp tiếp cận hỗn hợp ở Latvia.
Ông cho biết, việc hoạt động đó có leo thang hay không một phần phụ thuộc vào đánh giá của Mạc Tư Khoa về khả năng chống cự của Latvia.
" Nếu người Nga thấy rằng mọi thứ ở đây đều được chuẩn bị cho sự kháng cự hoặc phòng thủ, họ sẽ phải xem xét lại kế hoạch của mình," Tướng Budanov nói.
[Kyiv Post: ‘Russia Will Feel It Firsthand’: Budanov Warns of Deeper Ukrainian Strikes]
2. Ukraine tấn công nhà máy sản xuất động cơ máy bay và hệ thống phòng không Pantsir của Nga
Lực lượng Ukraine đã tấn công một nhà máy công nghiệp quốc phòng của Nga sản xuất các bộ phận cho động cơ máy bay quân sự, cùng với các hệ thống phòng không, một trạm radar và các cơ sở sản xuất máy bay điều khiển từ xa, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, phát ngôn nhân Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cho biết như trên hôm Thứ Bẩy, 12 Tháng Chín.
Theo quân đội Ukraine, các cuộc tấn công đã nhắm vào các mục tiêu quân sự của Nga ở một số khu vực và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của Ukraine.
Mục tiêu quan trọng nhất là Nhà máy Chế tạo Cơ khí Snizhne ở vùng Donetsk bị tạm chiếm. Cơ sở này sản xuất các bộ phận cho động cơ tuabin khí, bao gồm cánh máy nén và cánh tuabin, và cung cấp các bộ phận được sử dụng trong ngành hàng không quân sự Nga.
Lực lượng Ukraine cũng tấn công vào hai hệ thống phòng không Pantsir-S1 ở Taganrog, tỉnh Rostov, một trạm radar của Nga ở Berezki, tỉnh Bryansk, và một cơ sở ở Donetsk được sử dụng để lưu trữ, chuẩn bị và phóng máy bay điều khiển từ xa tấn công.
Tại vùng Luhansk bị tạm chiếm, lực lượng Ukraine đã tấn công một trung tâm huấn luyện người điều khiển máy bay điều khiển từ xa FPV và một đơn vị thuộc lực lượng Akhmat của Chechnya ở Petropavlivka.
Chuẩn tướng Oleksii Hromov không cung cấp chi tiết về mức độ thiệt hại tại các địa điểm bị tấn công, cho biết kết quả vẫn đang được đánh giá.
Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch đang diễn ra của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Nga và mạng lưới công nghiệp quốc phòng hỗ trợ cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine.
Một phần trong chiến dịch máy bay điều khiển từ xa rộng lớn hơn của Ukraine.
Vụ tấn công được báo cáo diễn ra trong bối cảnh làn sóng tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng công nghiệp của Nga diễn ra xuyên đêm.
Tại Perm, một nhà máy hóa chất lớn được tường trình đã bị máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào sáng sớm thứ Sáu, ngày 11 tháng 9, với đoạn video dường như cho thấy một máy bay điều khiển từ xa đang lao xuống cơ sở này.
Tại Saratov, một vụ cháy đã được báo cáo tại Nhà máy lọc dầu Saratov thuộc sở hữu của Rosneft, trong khi một trung tâm hậu cần của Ozon cũng được tường trình đã bốc cháy.
Tại Volgograd, chính quyền khu vực báo cáo thiệt hại đối với một cơ sở công nghiệp và một tòa nhà chung cư, hai người phải vào bệnh viện.
Các trung tâm hậu cần của Ozon ngày càng trở thành mục tiêu tấn công kể từ cuối tháng 8. Theo báo cáo, bảy kho hàng đã bị tấn công trên khắp các tỉnh Samara, Rostov và Belgorod, vùng Krasnodar, Bashkortostan và Dagestan.
Các cuộc tấn công này cũng diễn ra trong bối cảnh Ukraine tiếp tục tấn công vào ngành lọc dầu của Nga. Theo Bloomberg, máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga ít nhất 70 lần kể từ đầu năm 2026, góp phần làm giảm mạnh sản lượng lọc dầu và gây ra tình trạng thiếu xăng ngày càng trầm trọng.
Ít nhất 17 khu vực của Nga đã áp đặt các hạn chế đối với việc bán nhiên liệu, trong khi Nga ngày càng chuyển sang nhập khẩu từ Ấn Độ, Morocco, Thổ Nhĩ Kỳ và Belarus để bù đắp sự thiếu hụt.
Bộ quốc phòng Nga chưa công bố số liệu thống kê về số lượng máy bay điều khiển từ xa bị đánh chặn trong đợt tấn công mới nhất, trong khi Ukraine chưa chính thức nhận trách nhiệm về các vụ tấn công được báo cáo.
[Kyiv Post: Ukraine Strikes Russian Aircraft Engine Plant, Pantsir Air Defenses – General Staff]
3. Pháp và Ý đang hợp tác để cung cấp hệ thống SAMP/T trong bối cảnh các đồng minh đang tìm hiểu thêm các hệ thống Patriot khác cho Ukraine.
Các nước Âu Châu đang tìm cách nhanh chóng gửi thêm hệ thống phòng không Patriot đến Ukraine trước mùa đông, trong khi Pháp và Ý đang hợp tác để cung cấp cho Kyiv hệ thống SAMP/T và hỏa tiễn Aster, các nguồn tin tại phủ tổng thống Pháp cho biết với Ukrinform.
Các cuộc thảo luận diễn ra trong bối cảnh Ukraine đang tìm cách tăng cường hệ thống phòng không trước thềm một mùa đông nữa với các cuộc tấn công của Nga nhằm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu và dân sự.
Điện Élysée cho biết: "Các quốc gia sản xuất hoặc đã mua hệ thống Patriot đang xem xét một số lựa chọn khác nhau" khi được hỏi liệu các hệ thống Patriot bổ sung có thể được chuyển giao cho Ukraine trong thời gian tới hay không.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đặc biệt nhấn mạnh việc tăng cường hệ thống phòng không của Ukraine khi Nga thay đổi chiến thuật và vũ khí sử dụng trong các cuộc tấn công.
Các hệ thống Patriot có thể đáp ứng một phần nhu cầu của Ukraine, nhưng Kyiv cũng cần các hệ thống phòng không khác, các nguồn tin cho biết.
Pháp đã tuyên bố rằng, phối hợp với Ý, họ có kế hoạch cung cấp cho Ukraine hệ thống SAMP/T hiện đang thuộc sở hữu của Pháp, cùng với hỏa tiễn Aster.
"Chúng sẽ giúp tăng cường hiệu quả khả năng bảo vệ các thành phố của Ukraine," các nguồn tin từ Điện Élysée cho biết.
Khi được hỏi về thời điểm các hệ thống và hỏa tiễn sẽ được chuyển giao, phủ tổng thống Pháp chỉ trả lời: "Công việc đang được tiến hành."
Mùa đông sắp tới dự kiến sẽ khó khăn đối với Ukraine do các cuộc tấn công liên tục của Nga vào cơ sở hạ tầng dân sự.
"Mọi người đều hiểu rằng mùa đông sẽ rất khó khăn," các nguồn tin của Pháp cho biết, đồng thời nhấn mạnh rằng Nga vẫn chưa đạt được bước đột phá nào trên chiến trường.
"Không có kịch bản nào mà quân Nga có thể chọc thủng được tuyến phòng thủ", họ nói.
"Các cuộc tấn công của họ vào các thành phố gây ra thiệt hại đáng kể và tác động mạnh mẽ đến dân thường, nhưng trên chiến trường, quân Nga không đạt được bước đột phá nào."
Các nguồn tin của Pháp cho biết, trong hoàn cảnh hiện nay, việc tiếp tục hỗ trợ quân sự và tài chính cho Ukraine, cùng với việc tăng cường áp lực lên Nga, là điều cần thiết.
Trước đó, Tổng thống Zelenskiy cho biết giới lãnh đạo Ukraine sẽ sớm xem xét việc phát triển chương trình phòng thủ hỏa tiễn đạn đạo chung FREYJA, cũng như các khả năng tấn công tầm xa bổ sung.
[Kyiv Post: France, Italy Working on SAMP/T Delivery as Allies Explore More Patriot Systems for Ukraine]
4. Ông Hegseth nhắc đến cuộc chiến với Iran tại lễ tưởng niệm ngày 11 tháng 9, nói rằng Mỹ vẫn đang chiến đấu chống lại một "chế độ thần quyền Hồi giáo".
Sau khi vinh danh các anh hùng của vụ 11 tháng 9 tại buổi lễ ở Ngũ Giác Đài hôm thứ Sáu, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã đề cập đến cuộc chiến với Iran, nói rằng Mỹ đang đào tạo một thế hệ mới để chiến đấu.
"Trong sáu tháng qua, chúng ta đã tiêu diệt quốc gia tài trợ khủng bố nhiều nhất thế giới," Hegseth nói. "Các chiến binh của chúng ta đã chiến đấu chống lại một chế độ thần quyền Hồi giáo đã mong muốn cái chết của chúng ta trong gần nửa thế kỷ, một chế độ đã hoan nghênh vụ 11 tháng 9. Một chế độ đã tài trợ cho các cuộc tấn công khủng bố chống lại người Mỹ trong nhiều thập niên, giết chết hàng ngàn người, bao gồm cả các đồng đội của chúng ta ở Iraq và Ukraine. Nhưng họ đã không lường trước được vị tổng thống này."
"Chúng ta vẫn đang đưa những tên khủng bố đến nơi chúng đáng phải đến, địa ngục, và đánh chìm các tàu chở dầu xuống đáy đại dương, nơi chúng đáng phải đến," ông nói tiếp. "Và chúng ta đang bảo đảm rằng Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân."
[CBSNews: Hegseth brings up Iran war at 9/11 ceremony, says U.S. still fighting an "Islamic theocracy"]
5. Các công tố viên cho biết lực lượng Nga đã hành quyết 2 tù binh chiến tranh Ukraine gần Dobropillia.
Hôm Thứ Bẩy, 12 Tháng Chín, Văn phòng công tố tỉnh Donetsk cho biết, quân đội Nga đã bắn chết hai tù binh chiến tranh người Ukraine trong một vụ hành quyết gần thành phố Dobropillia ở phía đông vào ngày 2 tháng 9.
Theo điều tra trước phiên tòa, hai binh sĩ thuộc Lực lượng Vệ binh Quốc gia đang thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại một vị trí trong khu rừng gần Dobropillia, tỉnh Donetsk, khi bị binh lính Nga bắt giữ.
Theo cáo buộc của các công tố viên, binh lính Nga sau đó đã dùng súng tự động bắn vào các binh sĩ Ukraine.
Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đang điều tra vụ việc theo Điều 438 của Bộ luật Hình sự Ukraine, điều khoản quy định về tội ác chiến tranh dẫn đến chết người.
Văn phòng công tố cho biết các nhà điều tra đang tiến hành các biện pháp điều tra khẩn cấp để làm rõ hoàn cảnh vụ việc và xác định danh tính các binh sĩ Nga bị cáo buộc liên quan.
Việc hành quyết tù binh chiến tranh bị cấm theo Công ước Geneva và cấu thành tội ác chiến tranh.
Theo ông Dmytro Lubinets, Thanh tra Nhân quyền Ukraine, tính đến cuối năm 2025, Ukraine đã ghi nhận nhiều vụ vi phạm Công ước Geneva do lực lượng Nga gây ra, bao gồm cả việc hành quyết ít nhất 337 tù binh chiến tranh Ukraine bị bắt giữ.
[Kyiv Independent: Russian forces executed 2 Ukrainian POWs near Dobropillia, prosecutors say]
6. Một quan chức quân đội Yemen cho biết lực lượng Houthi đã chiếm giữ hai hòn đảo cuối cùng thuộc quần đảo Bab el-Mandeb.
Một quan chức quân sự trong chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cho biết với hãng thông tấn AFP rằng lực lượng Houthi của Yemen hôm thứ Sáu đã chiếm giữ đảo Greater Hanish và Lesser Hanish, hai hòn đảo cuối cùng không nằm dưới sự kiểm soát của họ ở eo biển Bab el-Mandeb.
"Tất cả những gì nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi ở bờ biển phía tây đã thất thủ", quan chức này nói, vài giờ sau khi lực lượng Houthi chiếm được đảo Mayun chiến lược, còn được gọi là Perim, một phần trong chiến dịch củng cố quyền kiểm soát của họ đối với hành lang vận chuyển hàng hải quan trọng này.
[CBSNews: Houthis seize last 2 Bab el-Mandeb islands, Yemen military official says]
7. Lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn chiếm giữ cảng Biển Đỏ, đe dọa một tuyến đường thương mại quan trọng khác.
Hôm thứ Sáu, phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen đã chiếm giữ cảng Mokha trên Biển Đỏ và đảo Perim gần đó, siết chặt vòng vây quanh eo biển Bab al-Mandeb trong khi cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang làm tê liệt một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng khác của thế giới tại Hormuz.
Bước tiến nhanh chóng này đánh dấu sự bành trướng lãnh thổ lớn nhất của lực lượng Houthi trong nhiều năm qua. Theo các báo cáo từ hãng thông tấn AP, các chiến binh đã tiến về phía nam dọc theo bờ biển phía tây Yemen khi lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn rút lui, dẫn đến các cuộc không kích của Saudi Arabia vào phi trường Mokha.
Sự gia tăng lực lượng này giúp lực lượng Houthi chiếm giữ vị trí vững chắc xung quanh Bab al-Mandeb, cửa ngõ phía nam hẹp dẫn vào Biển Đỏ và kênh đào Suez, nơi có khoảng 10 đến 12% thương mại toàn cầu đi qua.
Tại điểm hẹp nhất, eo biển chỉ rộng khoảng 30 km. Tổng thống được quốc tế công nhận của Yemen, Rashad al-Alimi, hôm thứ Năm cảnh báo rằng "không được phép để nó trở thành một eo biển Hormuz thứ hai".
Cuộc tiến công của phiến quân được Iran hậu thuẫn làm dấy lên nguy cơ gián đoạn đồng thời tại hai điểm nút quan trọng nhất của thương mại toàn cầu, có khả năng làm trầm trọng thêm tình trạng chậm trễ vận chuyển, thiếu hụt nguồn cung và áp lực lạm phát trên toàn thế giới.
Hôm thứ Sáu, Tehran bày tỏ sự ủng hộ đối với "độc lập, chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ" của Yemen, đồng thời đổ lỗi cho cuộc khủng hoảng của nước này là do lệnh phong tỏa và sự can thiệp quân sự từ nước ngoài. Tuyên bố của Bộ Ngoại giao Iran, được đăng tải trên hãng thông tấn nhà nước chính thức IRNA, không đề cập đến bước tiến của lực lượng Houthi hay eo biển Bab al-Mandeb.
Năng lực quân sự của lực lượng Houthi cũng đang thu hút sự chú ý mới. Một nhóm sản xuất vũ khí đóng tại miền Bắc Yemen, phần lớn khu vực này do lực lượng Houthi kiểm soát, đã sử dụng nhu liệu Claude AI của Anthropic để phát triển nhu liệu dẫn đường, điều hướng và điều khiển cho hỏa tiễn và hỏa tiễn đạn đạo, theo báo cáo của công ty công nghệ này được công bố hôm thứ Năm.
Các nước phương Tây đang ngày càng lo ngại về những hậu quả của cuộc chiến tranh Iran lan rộng ra khắp khu vực.
Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Bỉ Maxime Prévot cảnh báo trên mạng xã hội rằng "Bab al-Mandab không phải là con bài mặc cả."
Ông nói: "Việc phong tỏa hoặc làm gián đoạn huyết mạch quan trọng này sẽ gây nguy hiểm cho chuỗi cung ứng toàn cầu", đồng thời cảnh báo về giá cả tăng cao và tình trạng thiếu hụt "thực phẩm, nhiên liệu và các mặt hàng thiết yếu khác". Ông Prévot kêu gọi Iran sử dụng ảnh hưởng của mình "để giảm leo thang hơn là đối đầu".
Bắt đầu từ năm 2023, lực lượng Houthi đã phát động một chiến dịch tấn công liên tục vào các tàu thuyền ở phía nam Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb, mà họ cho là nhằm thể hiện sự đoàn kết với người Palestine ở Gaza trong cuộc chiến giữa Hamas và Israel.
Điều đó đã khiến các công ty vận tải biển và dầu khí lớn — bao gồm Hapag-Lloyd, MSC, Maersk, BP và Frontline — phải chuyển hướng tàu khỏi kênh đào Suez và đi vòng qua Phi Châu. Lưu lượng giao thông vẫn chưa trở lại mức trước năm 2023, mặc dù một số công ty đã bắt đầu thử nghiệm quay lại tuyến đường này vào mùa hè năm nay.
Theo một báo cáo của Axios, Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã gọi điện cho Tổng thống Donald Trump hai lần hôm thứ Năm để thúc giục Mỹ tiến hành các cuộc tấn công ngay lập tức vào lực lượng Houthi. Tổng thống Trump từ chối hành động quân sự trực tiếp vào thời điểm này.
Ở phía bên kia bán đảo Ả Rập, lực lượng Mỹ đã tấn công ba tàu chở dầu của Iran vào ngày 5 tháng 9 và thêm một tàu nữa năm ngày sau đó, trong khi Iran tuyên bố đã trả đũa các tàu thương mại sử dụng những tuyến đường mà họ cho là bất hợp pháp.
Lưu lượng giao thông qua eo biển Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh, với dữ liệu hàng hải gần đây cho thấy số lượt tàu qua lại trung bình mỗi ngày chỉ ở mức khoảng mười mấy lượt, so với khoảng 138 lượt trước ngày 28 tháng 2, khi Israel và Mỹ bắt đầu tấn công Iran.
[Politico: Iran-backed Houthis seize Red Sea port, putting another key trade route at risk]
8. Lực lượng Houthi tuyên bố đã đánh đuổi các binh lính được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn khỏi 6 quận ở miền tây Yemen.
Lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen hôm thứ Sáu tuyên bố đã phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn chống lại lực lượng được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn dọc theo bờ biển phía tây của nước này, và khẳng định đã đánh đuổi họ khỏi sáu quận trải rộng trên hơn 2.000 dặm vuông.
Trong một tuyên bố được phát sóng trên truyền hình, phát ngôn nhân quân sự của nhóm, Chuẩn tướng Yahya Saree, cho biết chiến dịch mang tên "Allah Mạnh Mẽ Hơn và Trừng Phạt Hơn" đã bắt đầu vào ngày 3 tháng 9 trên nhiều mặt trận.
Saree cho biết chiến dịch này nhằm mục đích đánh đuổi các lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn khỏi một số khu vực ven biển phía tây và khẳng định mục tiêu đã đạt được bất chấp sự hỗ trợ không quân mạnh mẽ của Saudi Arabia.
Ông Saree cho biết, chiến dịch này đã "đánh đuổi lực lượng địch Saudi khỏi sáu quận thuộc các tỉnh Taiz và Hodeidah, với tổng diện tích 5.400 km vuông (2.000 dặm vuông), và nhờ ơn Allah, các khu vực này đã trở nên an toàn và ổn định".
Ông cho biết lực lượng Houthi cũng đã tấn công bảy sư đoàn quân sự gồm 38 lữ đoàn, tuyên bố rằng "hàng trăm" binh sĩ Saudi đã thiệt mạng, bị bắt hoặc bị thương.
Saree tuyên bố rằng lực lượng Houthi đã trả tự do cho các tù nhân bị lực lượng do Ả Rập Xê Út hậu thuẫn giam giữ dọc bờ biển phía tây "trong nhiều năm".
Về vấn đề giao thông hàng hải, ông Saree cho biết việc di chuyển vẫn an toàn đối với tất cả các tàu thương mại, ngoại trừ các tàu của Ả Rập Xê Út, vốn đã bị cấm.
"Quân đội Yemen khẳng định rằng hoạt động hàng hải an toàn cho tất cả các công ty, ngoại trừ các tàu của Ả Rập Xê Út, vốn trước đây đã bị cấm vận", ông Saree nói. Ông không đề cập cụ thể đến khu vực nào, nhưng có lẽ đang ám chỉ Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb.
Ông nói rằng lực lượng Houthi sẽ tiếp tục cái mà họ gọi là "phương án phong tỏa đáp trả phong tỏa", bao gồm các cuộc tấn công vào lực lượng được Ả Rập Xê Út hậu thuẫn và leo thang hơn nữa, cho đến khi cái mà họ mô tả là hành động gây hấn chống lại Yemen chấm dứt và lệnh phong tỏa đối với nước này được dỡ bỏ.
[CBSNews: Houthis claim to have expelled Saudi-backed forces from 6 districts in western Yemen]
9. Theo các nguồn tin, nhà lãnh đạo Ả Rập Xê Út MBS đã gây áp lực lên Tổng thống Trump để tấn công lực lượng Houthi ở Yemen.
Hai nguồn tin thân cận với vấn đề này nói với CBS News rằng Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman đã đích thân thúc giục Tổng thống Trump tiến hành hành động quân sự chống lại lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn khi lực lượng này đang tiến nhanh dọc theo bờ biển Biển Đỏ của Yemen. Các nguồn tin này cũng cho biết thêm rằng Tổng thống Trump và thái tử đã nhiều lần nói chuyện trong những ngày gần đây về tình hình leo thang.
Bất chấp sự thúc giục của bin Salman, Tổng thống Trump cho đến nay vẫn từ chối trực tiếp can thiệp quân sự Mỹ, thay vào đó đề nghị hỗ trợ về tình báo và xác định mục tiêu, theo các nguồn tin giấu tên để thảo luận về các cuộc đàm phán nhạy cảm này.
Theo một nguồn tin, Đô đốc Bradley Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, gọi tắt là CENTCOM, đã có mặt tại Ả Rập Xê Út để tham gia các cuộc đàm phán phối hợp vào thứ Sáu. Phát ngôn nhân của CENTCOM từ chối bình luận về tung tích của ông.
Theo một nguồn tin thân cận với tình hình, động thái của Ả Rập Xê Út là một phần trong nỗ lực xây dựng liên minh chống lại lực lượng Houthi và bảo vệ vương quốc trước nguy cơ bị Iran trả đũa. Nguồn tin này cũng lưu ý rằng mối lo ngại là nếu lực lượng Houthi bị tấn công, Iran có thể trả đũa Ả Rập Xê Út.
[Kyiv Post: Saudi Arabia's MBS pressed Trump to strike Houthis in Yemen, sources say]
10. Theo Axios, Tổng thống Trump bác bỏ yêu cầu của Ả Rập Xê Út về việc tấn công lực lượng Houthi.
Theo trang tin Axios đưa tin hôm thứ Năm, Tổng thống Trump đã bác bỏ lời kêu gọi từ Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman về việc tấn công lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn ở Yemen.
Tuần trước, phiến quân Houthi đã phát động một cuộc tấn công lớn chống lại lực lượng chính phủ được Saudi Arabia hậu thuẫn, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Một số hãng tin dẫn nguồn tin hôm thứ Năm cho biết họ đã chiếm được thành phố cảng chiến lược Mokha trên Biển Đỏ.
Ả Rập Xê Út đã tiến hành hàng chục cuộc không kích nhằm vào lực lượng Houthi trong những ngày gần đây, trong đó cuộc không kích mới nhất nhắm vào một phi trường ở thành phố cảng chiến lược Mokha, truyền thông của lực lượng Houthi đưa tin hôm thứ Sáu.
Theo Axios, trích dẫn hai quan chức Mỹ giấu tên, thái tử đã gọi điện cho Tổng thống Trump hai lần vào thứ Năm – lần đầu tiên cảnh báo ông về tình hình quân sự ngày càng xấu đi ở Yemen, và lần thứ hai thúc giục ông tấn công lực lượng Houthi.
Tổng thống đã từ chối, nhưng Washington sẽ cung cấp cho Ả Rập Xê Út thông tin tình báo và dữ liệu mục tiêu về lực lượng Houthi, một quan chức Mỹ nói với Axios, trong khi hơn 200 quân nhân Mỹ đã có mặt tại Ả Rập Xê Út để cung cấp "hỗ trợ phi quân sự".
Việc lực lượng Houthi kiểm soát eo biển Bab el-Mandeb, ngăn cách Biển Đỏ và Vịnh Aden, đồng thời là điểm nghẽn năng lượng toàn cầu quan trọng, sẽ là một lợi thế lớn cho đồng minh của họ là Iran.
Việc kiểm soát Mokha sẽ giúp lực lượng Houthi dễ dàng hơn trong việc tấn công vào các tàu chở dầu của Ả Rập Xê Út ở Biển Đỏ, điều mà họ đã làm trong nhiều tuần qua.
[CBSNews: Trump rejects Saudi request for strikes on Houthis, Axios reports]
11. Cố vấn của lãnh đạo tối cao Iran gọi bước tiến của lực lượng Houthi ở Yemen là một "chiến thắng vang dội".
Theo hãng tin AP, Reuters và AFP, một cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei hôm thứ Sáu đã gọi cuộc tiến công ở Yemen của lực lượng Houthi do Tehran hậu thuẫn là một "chiến thắng vang dội", sau khi họ chiếm được một hòn đảo quan trọng ở eo biển Bab el-Mandeb chiến lược.
"Chúc mừng chiến thắng vang dội này, Ansar Allah," Mohammad Mokhber nói, đề cập đến lực lượng Houthi bằng tên gọi chính thức của họ.
Phó Tổng thống Iran Mohamed Aref cũng chúc mừng lực lượng Houthi nhân dịp sự kiện X, viết rằng Iran "rất vui mừng trước những chiến thắng của người dân Yemen anh hùng".
[CBSNews: Adviser to Iran's supreme leader calls Houthi advance in Yemen a "resounding victory"]
12. Ngoại trưởng Iran tiếp tục công kích ông Bessent về nền kinh tế Mỹ.
Hôm thứ Sáu, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tiếp tục chiến dịch công kích Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent.
Ông Bessent đã phải hứng chịu sự giận dữ ngày càng tăng từ Tehran sau khi Mỹ tuyên bố các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt mà họ ví như "ngày D-Day về kinh tế".
"Bộ trưởng Tài chính Mỹ đã hả hê khoe khoang về việc muốn làm cho người dân Iran nghèo đi và làm sụp đổ nền kinh tế của chúng ta," Araghchi nói. "Thay vào đó, ông ta lại đứng bất lực và dễ bị tổn thương khi thế giới mất niềm tin vào hệ thống tài chính của Mỹ."
"Sự khủng hoảng do chi phí huy động vốn cho việc trả nợ của Mỹ chỉ mới là khởi đầu," ông nói thêm.
Araghchi đã đăng một biểu đồ về sự tăng vọt của lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm cùng với lời chỉ trích của mình. Lợi suất đã đạt mức cao nhất kể từ năm 2004 vào thứ Sáu, ngay cả khi Bessent cho biết cơ quan của ông sẽ mua 6 tỷ đô la trái phiếu dài hạn vào đầu tuần này nhằm xoa dịu những lo ngại. Lợi suất trái phiếu kho bạc cao hơn làm tăng chi phí vay mượn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.
[CBSNews: Iranian foreign minister continues to taunt Bessent over U.S. economy]
13. Số vũ khí Mỹ gửi cho Ukraine so với số vũ khí tiêu tốn trong cuộc chiến tranh Iran trong bối cảnh Tổng thống Trump đổ lỗi cho Tổng thống Biden.
Tổng thống Trump đã biện minh cho những tổn thất nặng nề mà cuộc chiến chống Iran gây ra cho ngân khố và kho vũ khí của Mỹ bằng cách tuyên bố rằng việc sản xuất vũ khí có thể được duy trì vô thời hạn và đổ lỗi cho người tiền nhiệm của ông vì đã dành nhiều đạn dược hơn cho Ukraine trong cuộc chiến với Nga.
"Chúng ta gần như có nguồn cung cấp đạn dược tầm trung đến cao cấp không giới hạn, nhiều hơn rất nhiều so với số lượng chúng ta có thể sử dụng cho cuộc chiến này, hoặc cho bất kỳ cuộc chiến nào khác (điều này rất khó xảy ra!) " Tổng thống Trump viết trên Truth Social. "Ngoài ra, chúng ta đang sản xuất đạn dược ở mức độ chưa từng thấy trước đây. Chúng ta đang tích trữ và chuẩn bị cho bất kỳ tình huống bất trắc nào có thể xảy ra. Chúng ta đang giữ chúng cho riêng mình, cho Hoa Kỳ, chứ không phải bán cho người khác, nhưng việc bán cho các đồng minh sẽ sớm được nối lại."
"Ngoài ra, xin hãy để mọi người biết rằng chính quyền Tổng thống Biden đã cung cấp cho Ukraine lượng vũ khí nhiều hơn rất nhiều so với số vũ khí chúng ta đã sử dụng ở Iran, hoàn toàn miễn phí," ông nói tiếp. "Hàng trăm tỷ đô la đã được trao cho Ukraine và NATO, miễn phí, số tiền mà Âu Châu lẽ ra phải trả — nếu họ được yêu cầu, nhưng chúng ta sẽ yêu cầu số tiền đó, dù có phần muộn màng! "
Nhưng thực tế việc so sánh cam kết của Mỹ đối với hai cuộc chiến tranh được phát động cách nhau khoảng bốn năm và mang đến những yêu cầu khác nhau cho Washington lại phức tạp hơn nhiều.
Các nhà phân tích cho rằng áp lực lên nền công nghiệp quốc phòng của Mỹ là có thật, khiến Washington và các đối tác có nguy cơ gặp rủi ro.
"Rõ ràng là Hoa Kỳ đang ngày càng bị dàn trải quá mức giữa hai cuộc xung đột này," Christopher Chivvis, cựu quan chức tình báo Mỹ hiện là nghiên cứu viên cao cấp và giám đốc Chương trình Chính sách Nhà nước Mỹ của Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, nói với Newsweek. "Điều này tạo ra cơ hội cho các đối thủ, bao gồm cả Trung Quốc và Nga, khai thác."
"Tuyên bố của Tổng thống Trump rằng năng lực của Mỹ là ‘gần như vô hạn’ nghe có vẻ phi thực tế đối với bất kỳ khung thời gian nào có liên quan," Chivvis nói. "Ông ấy có thể chỉ trích chính quyền Tổng thống Biden vì hỗ trợ quá mức cho Ukraine, nhưng quyết định gây chiến với Iran của ông ấy đã làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn nhiều, bao gồm cả việc làm suy yếu quân đội bằng các loại đạn dược chính xác tiên tiến mà họ cần để ngăn chặn quân đội Trung Quốc xâm lược Đài Loan."
Tạp chí Newsweek đã liên hệ với Bộ Chiến tranh để xin bình luận, nhưng không nhận được phản hồi kịp thời trước khi bài báo được xuất bản. Tuy nhiên, vào tháng 7, phát ngôn nhân chính của Ngũ Giác Đài, Sean Parnell, đã đưa ra một tuyên bố gửi cho Newsweek trong một bài báo tương tự, nói rằng: "Quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để thực hiện các nhiệm vụ vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn. Chúng tôi đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công trên khắp các bộ tư lệnh tác chiến, đồng thời bảo đảm quân đội Mỹ sở hữu một kho vũ khí hùng hậu để bảo vệ người dân và lợi ích của chúng ta."
Từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga vào tháng 2 năm 2022 đến khi kết thúc nhiệm kỳ của cựu Tổng thống Joe Biden vào Tháng Giêng năm 2025, Mỹ đã cam kết khoảng 66 tỷ đô la viện trợ an ninh, và khoảng 130 tỷ đô la nữa dành cho các hình thức viện trợ khác, theo Bộ Quốc phòng (sau này đổi tên thành Bộ Chiến tranh dưới thời Tổng thống Trump).
Mỹ đã gửi bao nhiêu (và loại) vũ khí đến Ukraine?
Các loại vũ khí được cung cấp bao gồm hơn 4 triệu quả đạn pháo, hàng trăm ngàn quả đạn cối, hàng chục ngàn quả rocket và hàng ngàn hỏa tiễn cùng các loại vũ khí chính xác khác. Mỹ cũng gửi hơn 40 hệ thống pháo phản lực cơ động cao, gọi tắt là HIMARS, 12 hệ thống hỏa tiễn đất đối không tiên tiến quốc gia, gọi tắt là NASAMS và ba khẩu đội Patriot, cùng với các loại đạn dược tương ứng.
Các loại trang thiết bị quân sự khác của Mỹ bao gồm hàng chục xe tăng, hàng trăm xe thiết giáp khác, khoảng 20 máy bay trực thăng và một số loại xe cộ và thiết bị hỗ trợ khác.
Trong giai đoạn 39 ngày đầu tiên của các cuộc xung đột cường độ cao chống lại Iran sau khi chiến tranh bắt đầu vào tháng 2 năm 2026, Mỹ được tường trình đã phóng khoảng 1.000 hỏa tiễn hành trình Tomahawk, 1.100 hỏa tiễn không đối đất tầm xa, gọi tắt là JASSM và từ 1.500 đến 2.000 hỏa tiễn đánh chặn, bao gồm cả những hỏa tiễn được sử dụng bởi các hệ thống Patriot, THAAD và Standard Missile, gọi tắt là SM, theo ước tính của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.
Một lượng lớn các loại vũ khí khác như bom dẫn đường trực tiếp, gọi tắt là JDAM, bom đường kính nhỏ, gọi tắt là SDB và hỏa tiễn tấn công chính xác (PrSM) cũng đã được bắn đi. Trong khi đó, quân đội Mỹ cũng được tường trình đã mất hơn 40 phương tiện hàng không, bao gồm hàng chục máy bay điều khiển từ xa và một số máy bay chiến đấu và vận tải.
Ngay cả khi tính đến lượng đạn dược bổ sung được bắn trong các vòng xung đột tiếp theo diễn ra trong những tháng gần đây, bao gồm cả các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ nhằm vào các mục tiêu ở miền nam Iran hôm thứ Tư, tổng số vũ khí được sử dụng trong cuộc xung đột kéo dài sáu tháng ở Trung Đông có lẽ vẫn không đáng kể so với lượng vũ khí được chuyển giao cho Ukraine trong suốt bốn năm rưỡi chiến tranh ở Âu Châu.
Chúng ta đang sử dụng những loại vũ khí nào trong cuộc xung đột Iran?
Nhưng con số vũ khí tuyệt đối không phản ánh hết áp lực lên kho vũ khí của Mỹ. Cuộc chiến với Iran đã tiêu hao một số loại vũ khí chính xác và phòng không đắt tiền và khan hiếm về mặt chiến lược nhất của quân đội với tốc độ nhanh hơn nhiều so với tốc độ Mỹ cung cấp chúng cho Ukraine.
Ví dụ, giá của một quả đạn pháo 155ly thường vào khoảng 3.000–4.000 đô la, trong khi một hỏa tiễn hành trình Tomahawk có giá khoảng 2 triệu–3 triệu đô la. Hệ thống đánh chặn Patriot, được tường trình đã được sử dụng nhiều hơn trong ba ngày đầu tiên của cuộc chiến với Iran so với số lượng đã cung cấp cho Ukraine trong bốn năm, ước tính có giá từ 3 triệu đến 4 triệu đô la, còn hệ thống đánh chặn THAAD có giá lên tới 12 triệu đô la mỗi chiếc.
Mark Montgomery, một đô đốc hải quân Mỹ đã nghỉ hưu, hiện là giám đốc cao cấp của Trung tâm Đổi mới Công nghệ và An ninh mạng thuộc Tổ chức Bảo vệ Dân chủ, chỉ ra rằng "đại đa số" vũ khí Mỹ cung cấp cho Ukraine "không có sự trùng lặp" với vũ khí được sử dụng ở Iran.
Montgomery nói với Newsweek rằng tỷ lệ tham gia của hệ thống Patriot trong hai cuộc chiến là một lĩnh vực cụ thể mà "tổng thống đã sai" trong đánh giá của mình, ngay cả khi cuối cùng Mỹ "có thể tiếp tục cả hai cuộc xung đột với tốc độ hiện tại trong tương lai gần."
Về tổng chi phí của cuộc xung đột, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth ước tính vào cuối tháng 7 rằng cuộc chiến ở Iran cho đến nay đã tiêu tốn của Mỹ khoảng 37,5 tỷ đô la, trong khi chính quyền đang tìm kiếm thêm khoảng 70 tỷ đô la nữa cho các hoạt động quân sự.
Tính cả tác động của giá xăng tăng cao, chi phí sinh hoạt, chi phí sửa chữa thiệt hại và các yếu tố khác, các nguồn như Trung tâm Tiến bộ Hoa Kỳ, Iran War Ticker và dự án Chi phí Chiến tranh của Stephen Semler thuộc Đại học Brown ước tính tổng chi phí của cuộc xung đột này vượt quá 100 tỷ đô la.
Người Mỹ đã thiệt mạng trong cả hai cuộc chiến tranh.
Hai cuộc xung đột này cũng khác biệt cơ bản đối với Mỹ ở chỗ một cuộc liên quan đến việc cung cấp viện trợ cho một đối tác, còn cuộc kia là cuộc đụng độ trực tiếp với một kẻ thù lâu năm.
Sự khác biệt đó kéo theo một loại tổn thất khác. Kể từ khi bắt đầu cuộc chiến chống Iran, Ngũ Giác Đài đã ghi nhận 18 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong các cuộc tấn công trực tiếp hoặc tai nạn máy bay.
Không có trường hợp quân nhân Mỹ nào thiệt mạng trong chiến đấu ở Ukraine được công khai thừa nhận, mặc dù một đài tưởng niệm ở Kyiv ghi nhận 118 tình nguyện viên Mỹ thiệt mạng khi chiến đấu cùng quân đội Ukraine. BBC News và hãng truyền thông độc lập Mediazona của Nga cũng thống kê được ba công dân Mỹ thiệt mạng khi tình nguyện hỗ trợ Nga.
Nhưng khi Tổng thống Trump từ bỏ những bước tiến ngoại giao mới để ưu tiên leo thang căng thẳng với Iran, các nhà phân tích lo ngại số thương vong trong quân đội Mỹ có thể tăng lên trước những yêu cầu kép trên chiến trường.
Jennifer Kavanagh, chuyên gia cao cấp và giám đốc phân tích quân sự, lập luận rằng, ngay cả khi "Hoa Kỳ có đủ đạn dược để tiếp tục chiến đấu ở Iran trong một thời gian", đặc biệt là thông qua các cuộc tấn công hạn chế và việc chuyển đổi "bom thông thường" thành vũ khí chính xác thông qua bộ dụng cụ JDAM, "về phía phòng thủ, họ phải đối mặt với những hạn chế lớn hơn".
"Nó có thể bảo vệ lực lượng Mỹ khỏi các cuộc tấn công hạn chế trong một thời gian. Tuy nhiên, nó không thể đáp ứng nhu cầu phòng thủ này và cung cấp cho Ukraine hỏa tiễn đánh chặn cho mùa đông", Kavanagh nói với Newsweek. "Và tất nhiên, việc tiếp tục tiêu tốn vũ khí ở Iran (và thông qua viện trợ cho Ukraine dù nhỏ đến đâu) sẽ gây tổn hại đến khả năng sẵn sàng chiến đấu trong tương lai và có nghĩa là sẽ mất nhiều thời gian hơn nữa trước khi Hoa Kỳ sẵn sàng cho một cuộc xung đột khác."
"Cụ thể, hiện tại, Hoa Kỳ không đủ nguồn lực để tiến hành một cuộc chiến tranh lớn với Trung Quốc hay Nga," Kavanagh nói. "Cuộc chiến ở Iran và việc viện trợ cho Ukraine càng kéo dài, thì thời gian trước khi quân đội Mỹ sẵn sàng bảo vệ đất nước trước những mối đe dọa sống còn nhất càng lâu."
[Newsweek: US Munitions Sent to Ukraine Compared to Iran War as Trump Blames Biden]