Trong cuộc hội đàm cao cấp với Tổng thống Donald Trump ngày 14 tháng 5, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã từ chối nhượng bộ bất kỳ điều gì trong vụ án ông trùm truyền thông Công Giáo Jimmy Lai bị giam giữ, bất chấp sự can thiệp trực tiếp của Mỹ để bênh vực nhân vật ủng hộ dân chủ 78 tuổi này của Hương Cảng.

Trong cuộc gặp thượng đỉnh song phương được tổ chức tại Bắc Kinh, Tổng thống Trump đã đích thân trao cho ông Tập Cận Bình danh sách các tù nhân chính trị và tôn giáo, đồng thời thúc giục việc trả tự do cho ông Lai. Theo lời kể của chính Tổng thống Trump khi trở về, ông Tập Cận Bình mô tả vấn đề này là “đặc biệt khó khăn” và không đưa ra bất kỳ triển vọng ân xá nào. Sau đó, Tổng thống Trump nói với các phóng viên: “Tôi không lạc quan”.

Jimmy Lai, người sáng lập tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily (nay đã ngừng hoạt động), đã bị kết án 20 năm tù vào tháng 2 năm 2026 theo luật an ninh quốc gia của Hương Cảng. Là một người cải đạo sang Công Giáo nổi tiếng, ông đã trải qua hơn 5 năm bị giam giữ, phần lớn thời gian trong tình trạng biệt giam. Con gái ông, Claire Lai, đã nhiều lần cảm ơn chính quyền Trump về những nỗ lực của họ, đồng thời cảnh báo rằng sức khỏe của cha cô đang xấu đi nhanh chóng.

Vụ việc đã trở thành tâm điểm chú ý của người Công Giáo và những người ủng hộ nhân quyền trên toàn thế giới. Việc ông Lai kiên định bảo vệ tự do báo chí và công khai đức tin Công Giáo của mình đã biến ông thành biểu tượng của sự phản kháng chống lại sự kiểm soát ngày càng chặt chẽ của Bắc Kinh đối với Hương Cảng. Ông phải đối mặt với các cáo buộc liên quan đến sự ủng hộ của mình đối với các cuộc biểu tình ủng hộ dân chủ năm 2019, mà Bắc Kinh coi là hành động lật đổ được nước ngoài hậu thuẫn.

Những nỗ lực của Mỹ nhằm giúp đỡ ông Lai đã được duy trì và thu hút sự chú ý cao độ. Tổng thống Trump đã cam kết trong chiến dịch tranh cử và những tháng đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình sẽ thúc đẩy việc trả tự do cho ông Lai. Các nhân vật cao cấp trong chính quyền, bao gồm cả Ngoại trưởng Marco Rubio, đã liên tục nêu vấn đề này. Các nhà lập pháp lưỡng đảng và các nhóm như CatholicVote đã kêu gọi hành động mạnh mẽ hơn, một số thậm chí còn yêu cầu Bộ Tư pháp điều tra các vấn đề liên quan.

Bất chấp những nỗ lực này, Bắc Kinh vẫn coi việc giam giữ ông Lai là vấn đề cốt lõi về chủ quyền, từ chối bất kỳ sự nhượng bộ nào có thể bị coi là làm suy yếu quyền lực của họ đối với Hương Cảng.

Sự cứng rắn trong vụ Lai trái ngược hoàn toàn với những động thái hạn chế trong các vụ việc khác. Tổng thống Trump bày tỏ sự lạc quan về trường hợp của mục sư Kim Minh Nhật ( Ezra Jin Mingri), một mục sư bị giam giữ của Giáo hội Zion, một trong những tổ chức Tin Lành phi chính phủ lớn nhất nước. Đường lối có chọn lọc này nhấn mạnh chiến lược của Bắc Kinh: đưa ra những cử chỉ nhân đạo mang tính biểu tượng đối với những vấn đề ít nhạy cảm về chính trị hơn, trong khi vẫn giữ vững lập trường đối với những nhà phê bình nổi tiếng như Lai, người được coi là thách thức trực tiếp đối với luật an ninh quốc gia được ban hành sau các cuộc biểu tình năm 2019.

Việc ông Lai bị giam cầm đã khơi dậy sự cảm thông từ các tín hữu Công Giáo trên toàn thế giới. Là một người thường xuyên rước lễ và cho rằng đức tin đã giúp ông vượt qua những ngày tháng tù đày, ông đại diện cho sự đau khổ của Giáo hội tại Trung Quốc và Hương Cảng. Đức Giáo Hoàng Lêô XIV và các vị tiền nhiệm của ngài đã liên tục kêu gọi tự do tôn giáo lớn hơn ở Trung Quốc và việc trả tự do cho các tù nhân lương tâm. Trường hợp của ông Lai thường được nhắc đến cùng với cuộc đàn áp rộng rãi hơn đối với những người Công Giáo bí mật trung thành với Tòa Thánh.

Trong khi quan hệ ngoại giao và thương mại giữa Washington và Bắc Kinh tiếp tục diễn ra trong khuôn khổ giao dịch – với hội nghị thượng đỉnh gần đây mang lại hơn 100 tỷ đô la trong các thỏa thuận thương mại – thì số phận của Jimmy Lai vẫn là một bế tắc chính trị. Claire Lai và các nhà hoạt động quốc tế tiếp tục gây áp lực lên các chính phủ phương Tây không để lợi ích kinh tế lấn át hoàn cảnh của các tù nhân chính trị và tôn giáo.

Source:Catholic Herald