Matthew Green, trong bản tin ngày 26/04/26 của Aleteia, nhận định rằng: Chuyến tông du châu Phi mang tính bước ngoặt của Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã hình thành như một phản ứng mạnh mẽ đối với căng thẳng chính trị và làm nổi bật thông điệp Tin Mừng đích thực. Chúng ta đang ở trong một kỷ nguyên giáo hoàng mới đầy táo bạo.
Chuyến tông du đến châu Phi, kết thúc vào thứ Năm, ngày 23 tháng 4, đã đóng vai trò là chất xúc tác, củng cố vị thế của Đức Giáo Hoàng Leo XIV như một tiếng nói được công nhận và có sức ảnh hưởng trên trường quốc tế. Nó cũng làm nổi bật những yếu tố trong triều đại giáo hoàng của ngài mà trước đây bị che khuất.
Nó bắt đầu bằng một sự trùng hợp kỳ lạ. Đức Giáo Hoàng lên máy bay cùng một nhóm nhà báo chỉ vài giờ sau khi tổng thống Mỹ chỉ trích ngài trên mạng xã hội. Mặc dù Đức Thánh Cha liên tục nhấn mạnh rằng chuyến thăm châu Phi không nên bị thu hẹp lại thành cơn bão truyền thông xoay quanh ông Trump, nhưng vụ việc này chắc chắn đã khiến chuyến đi trở thành tâm điểm chú ý.
Thông qua những lời lẽ kiên quyết chống lại những bình luận trên mạng xã hội và sau đó của Donald Trump, và thông qua các bài phát biểu của ngài tại Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo, Đức Giáo Hoàng đã thể hiện sự độc lập sâu sắc của mình khỏi các thế lực độc tài, đồng thời nhắc nhở người dân địa phương về thông điệp Kitô giáo. Chương mới này trong triều đại giáo hoàng trước đây đang được theo dõi sát sao tại Rome, đặc biệt là trong giới ngoại giao.
Đức Giáo Hoàng Leo XIV là "người không thích sự chú ý nhưng sẽ không ngần ngại gầm lên [roar] khi cần thiết," bà Romilda Ferrauto, cựu tổng biên tập chuyên mục tiếng Pháp của Đài Phát thanh Vatican và trợ lý tiếng Pháp tại Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, nhận xét. Sự mô tả "gầm lên" này có liên quan đến tên của Đức Giáo Hoàng. Leone trong tiếng Ý có nghĩa là "sư tử".
Từng phục vụ bốn đời giáo hoàng, nhà báo này chỉ ra rằng "bầu không khí hiện tại đã cho phép công chúng, và đặc biệt là giới truyền thông, khám phá ra những khía cạnh trước đây bị che giấu và khó hiểu về tính cách và triều đại giáo hoàng của Đức Leo XIV, những điều tưởng chừng khó giải mã."
Những lời chỉ trích của Trump đã phản tác dụng.
Vụ tranh cãi với Tổng thống Trump lẽ ra đã làm gián đoạn việc đưa tin về chuyến đi, nhưng cuối cùng nó lại trở thành một bước đệm hiệu quả. "Có thể nói rằng Trump đã trao cho ngài một chiếc loa phóng thanh, và bối cảnh của các quốc gia mà ngài đến thăm đã cho phép ngài biểu lộ con người thật của mình. Rào cản đã được phá vỡ," bà nhận xét.
Từng xử lý nhiều điểm nóng trong giao tiếp của Đức Giáo Hoàng trong những năm qua, Ferrauto chỉ ra rằng "cuộc xung đột với Trump đã vô tình nâng cao hình ảnh của vị Giáo hoàng, đặc biệt là ở các nước thuộc khu vực Nam bán cầu."
Tại Mỹ, ngay cả những người Công Giáo, Tin lành và vô thần đã rời bỏ đạo cũng tập hợp lại bên cạnh Giáo hoàng trên mạng xã hội để bảo vệ ngài trước những lời công kích của tổng thống. Một tìm kiếm đơn giản trên một nền tảng với cụm từ “Leo vô thần” cho ra vô số meme với nội dung kiểu như, “Tôi là người vô thần nhưng tôi ủng hộ vị Giáo hoàng này,” hoặc “Tôi là người Công Giáo cũ nhưng giờ tôi đứng về phía Giáo hoàng.”
Một số “người Công Giáo cũ” đã lên tiếng bảo vệ Đức Giáo Hoàng Leo XIV trên mạng xã hội và lan truyền câu nói, “Giáo Hội Công Giáo giống như khách sạn California. Bạn có thể trả phòng, nhưng bạn không bao giờ có thể rời đi.”
Đà tăng trưởng cho hình ảnh của Giáo hoàng
Một đại sứ từ một quốc gia châu Phi nhận xét rằng, trước những bình luận gay gắt của tổng thống Mỹ, Đức Giáo Hoàng đã hành động “rất khéo léo, như mọi người đều đã nhận thấy.”
“Một số người từng nói rằng ngài là một vị Giáo hoàng nhạt nhẽo. Điều đó rõ ràng là sai, nhưng giờ thì ai cũng biết điều đó,” vị đại sứ nói thêm.
Một động lực rất tích cực cho hình ảnh của Giáo hoàng dường như đang nổi lên. “Cuộc xung đột này đã có tác động to lớn, khiến chuyến đi đến châu Phi của Giáo hoàng càng thêm ý nghĩa,” Ferrauto giải thích.
Mỗi một trong bốn quốc gia mà ngài đến thăm đều mang những thực tế chính trị và giáo hội rất khác nhau. Ở tất cả các quốc gia đó, "Đức Giáo Hoàng Leo XIV đều nhấn mạnh những hàm ý chính trị và xã hội của Tin Mừng và sức mạnh đạo đức của thông điệp Kitô giáo," bà nói.
Những lời của ngài được đón nhận nồng nhiệt cả ở nơi ngài đến và bởi những người theo dõi chuyến đi từ xa, "cũng bởi vì châu Phi là lục địa của tương lai đối với Giáo Hội Công Giáo. Ở châu Phi, những lời này có lẽ vang vọng hơn ở những nơi khác. Chúng tôi đã chứng kiến một lòng nhiệt thành đáng kinh ngạc ở bất cứ nơi nào ngài đến," bà giải thích.
Bình tĩnh, điềm đạm và tập trung vào sự hiệp nhất
"Tôi nghĩ chúng ta đang nói về một vị Giáo hoàng sâu sắc, điềm tĩnh và hòa bình, người có mối quan tâm thực sự là truyền tải thông điệp về tình yêu của Chúa Kitô," ông Philippe Orengo, Đại sứ Monaco tại Tòa Thánh, nhận xét.
Sau khi đón tiếp Đức Giáo Hoàng Leo XIV đến thành phố-quốc gia này vào ngày 28 tháng 3, nhà ngoại giao người Monaco đã theo dõi chuyến thăm châu Phi với sự quan tâm lớn. “Tôi nghĩ việc lựa chọn các quốc gia này đặc biệt khôn ngoan, xét đến sự khác biệt giữa chúng. Nhưng ở khắp mọi nơi, điểm chung trong tất cả các chuyến đi này, kể cả chuyến đi của chúng tôi, là sự khẳng định vững chắc về sự thống nhất của Giáo hội. Ngài nói điều đó với sức mạnh và sự nhất quán tuyệt vời,” ông Orengo giải thích.
“Bạn có thể thấy rõ ràng rằng Đức Giáo Hoàng luôn sử dụng ngôn từ mạnh mẽ nhưng có chừng mực…”
"Ngôn ngữ ấy rất nhẹ nhàng. Không có một từ nào gây sốc, làm tổn thương hay hung hăng. Đó là một phong cách sẽ tiến xa vì nó không gây tranh cãi và không mang tính đối đầu," Orengo nhận xét.
Đối với Orengo, một sự liên tục rõ ràng đã xuất hiện giữa chuyến đi của Giáo hoàng đến Monaco và chuyến công du lớn đến châu Phi của ngài. Điều đó thể hiện mong muốn của Giáo hoàng được nói chuyện với mọi đối tượng và tạo dựng mối quan hệ giữa mọi quốc tịch và tầng lớp xã hội.
"Tầm nhìn về sự thống nhất của ngài là một Giáo hội bao dung. Không có sự phân biệt giữa người giàu và người nghèo, người khỏe mạnh và người ốm yếu, người tin và người không tin." Trên thực tế, ngài có một khát vọng chân thành về tình huynh đệ toàn cầu," ông nói thêm.
Điều này mở đường cho những mối đoàn kết mới giữa Bắc bán cầu và Nam bán cầu, nơi lời kêu gọi về công lý quốc tế lớn hơn của Giáo hoàng vang vọng sâu sắc.
Nâng cao chức vụ Giáo hoàng
Dù trong các chuyến đi quốc tế hay ở Rome, khả năng tổng hợp, hiệu quả và tính cổ điển của Đức Giáo Hoàng Leo XIV đều được đánh giá cao. "Bài phát biểu đầu tiên của ngài trước đoàn ngoại giao là một viên ngọc quý," một nhà ngoại giao châu Âu nhận xét, người đã quan sát thấy sự thay đổi trong giọng điệu của Đức Giáo Hoàng đối với châu Âu và phần còn lại của thế giới.
Thay vì làm xao nhãng chuyến đi, Orengo tin rằng những lời chỉ trích của Donald Trump thực sự đã cho phép Đức Giáo Hoàng vạch ra một ranh giới rõ ràng về phẩm giá của chức vụ mình. "Tổng thống Mỹ đã sai khi cố gắng kéo Giáo hoàng xuống cấp độ chính trị. Tôi tin rằng Giáo hoàng đã đúng khi giữ vững thông điệp Tin Mừng," nhà ngoại giao nói.
Ông lưu ý rằng Đức Leo XIV đã phản ứng "một cách thông minh, điềm tĩnh và bình thản, bác bỏ xung đột và bác bỏ sự chia rẽ." Và nhân tiện, đó cũng là thông điệp mà ngài truyền tải ở khắp mọi nơi: không thể có hòa bình trên thế giới bằng cách khơi dậy sự chia rẽ," vị đại sứ giải thích.
Ở khắp các quốc gia mà ngài đã đến thăm, ngay cả khi đứng trước các nhà lãnh đạo độc tài, "những lời lẽ mạnh mẽ của ngài đều không bị bỏ qua." Vị đại sứ cho biết: "Ngài đã chỉ ra rõ ràng những vấn đề thực sự, đặc biệt là về quyền lực."
Ông kết luận: "Đức Giáo Hoàng sử dụng nghi thức và khoảng cách đi kèm với nó để nhấn mạnh vai trò của mình và truyền tải một thông điệp mang tính định chế, điều khó bị chỉ trích hơn so với một thông điệp cảm tính và tự phát."
Vị Giáo Hoàng cho thế giới mới
Sự đột phá của Đức Giáo Hoàng trên trường quốc tế mở ra những triển vọng mạnh mẽ trong những tháng và năm tới. Một số nguồn tin ngoại giao thậm chí còn so sánh ngài với Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II, một vị giáo hoàng đa ngôn khác, người đã đứng ở trung tâm của những biến động quốc tế cuối thế kỷ 20.
Sau chuyến thăm Algeria của Đức Giáo Hoàng Leo, chuyến công du châu Phi của ngài đã được truyền thông Ả Rập đưa tin rầm rộ, đặc biệt là Al Jazeera. Điều này cho thấy một sự thay đổi tích cực trong cách nhìn nhận về Giáo hoàng đối với công chúng, những người vẫn còn phản kháng chỉ vài năm trước.
Các nguồn tin liên quan đến các quốc gia vùng Vịnh hiện cho rằng việc Đức Giáo Hoàng đến thăm Qatar trong tương lai gần là điều khả thi, và thậm chí cả Ả Rập Xê Út trong dài hạn. Những vùng lãnh thổ từng khó tiếp cận này, được đánh dấu bằng sự hiện diện ngày càng rõ rệt của Kitô giáo, có thể sớm mở cửa cho những biểu hiện công khai của đức tin Công Giáo.
Trong khi Đức Gioan Phaolô giúp phá bỏ Bức màn Sắt giữa Tây Âu và Khối Đông Âu, Đức Giáo Hoàng Leo XIV — vị Giáo hoàng "của hai châu Mỹ" — có thể mở rộng những cây cầu mà Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bắt đầu để đưa Giáo Hội Công Giáo Rô-ma đến gần hơn với "Nam bán cầu".
Mùa xuân năm 2026, bằng chuyến thăm Monaco, Bắc Phi và sâu trong lòng châu Phi cận Sahara, Đức Leo XIV đã xây dựng những cây cầu giữa những thế giới tưởng chừng như không thể dung hòa. Nhiều nhà quan sát chỉ ra rằng ngài đang hoàn toàn thực hiện sứ mệnh của mình với tư cách là một "pontiff", một "người xây cầu" thực sự, chống lại sự phân cực đang thống trị tin tức quốc tế.
Giáo hoàng đang đi theo con đường riêng của mình, áp dụng một phong cách và nhịp điệu rất khác so với các nhà lãnh đạo quốc tế hiện nay. Như Ferrauto đã nhận xét, "Đức Leo XIV không làm những chiêu trò PR. Nhưng ngài rao giảng sự thật, trực tiếp và không vòng vo. Điều đó không phổ biến lắm hiện nay trên diễn đàn công cộng. Và nó đang có hiệu quả!"