1. Ukraine kỷ niệm ngày Quốc Hận 24/2/2022
Ukraine đã long trọng kỷ niệm ngày Quốc Hận 24/2/2022
2. Cựu Thủ tướng Boris Johnson kêu gọi Anh nên đưa quân đến Ukraine ngay lập tức.
Cựu Thủ tướng tuyên bố rằng việc thực hiện động thái này trước bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn tiềm năng nào có thể “kích hoạt” suy nghĩ của Vladimir Putin và cuối cùng buộc ông ta phải nhượng bộ.
Ông Johnson, người từng giữ chức Thủ tướng khi Nga xâm lược Ukraine gần bốn năm trước, muốn triển khai binh lính ở những khu vực xa tiền tuyến và đảm nhiệm các vai trò không liên quan đến chiến đấu.
Ông nói với BBC: “Chúng ta luôn trì hoãn một cách không cần thiết. Cuối cùng, chúng ta cũng sẽ trao cho người Ukraine những gì họ yêu cầu, và thực tế điều đó luôn có lợi cho họ và bất lợi cho Putin.”
“Ý tôi là, người duy nhất chịu thiệt hại từ việc leo thang xung đột là Putin.”
Ông nói thêm: “Nếu chúng ta có thể đưa quân vào chiến trường sau chiến tranh, sau khi Putin đã nhượng bộ và chấp nhận lệnh ngừng bắn, thì tại sao không làm điều đó ngay bây giờ?”
“Tôi chỉ muốn nhấn mạnh rằng việc này tùy thuộc vào người Ukraine, và những người này sẽ không có mặt ở đó với tư cách là người tham chiến, đúng không?”
“Nếu chúng ta sẵn sàng làm điều đó trong bối cảnh một thỏa thuận ngừng bắn, điều mà dĩ nhiên sẽ trao toàn bộ quyền chủ động, toàn bộ quyền lực vào tay Putin, vậy tại sao không làm ngay bây giờ?”
“Tôi không thấy lý do hợp lý nào để chúng ta không nên cử lực lượng mặt đất hòa bình đến đó để thể hiện sự ủng hộ, sự ủng hộ theo hiến pháp của chúng ta đối với một Ukraine tự do, độc lập.”
Cựu Thủ tướng Johnson, 61 tuổi, là một trong những nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên lên tiếng ủng hộ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy, và đã trở lại Ukraine nhiều lần kể từ khi rời nhiệm sở.
Thủ tướng Sir Keir Starmer đã cam kết rằng có thể có tới 10.000 binh sĩ Anh, cùng với các đồng minh Âu Châu, tham gia lực lượng gìn hòa bình tại Ukraine trong trường hợp đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Trước thềm kỷ niệm 4 năm ngày Putin xua quân xâm lược Ukraine, Bộ trưởng Quốc phòng Vương Quốc Anh John Healey cho biết: “Chúng tôi tự hào về vai trò lãnh đạo của Anh tại Ukraine – hỗ trợ cuộc chiến ngày hôm nay và nỗ lực để bảo đảm hòa bình trong tương lai.”
“Đó là lý do tại sao chính phủ này đang cung cấp mức hỗ trợ quân sự cao nhất từ trước đến nay, bao gồm cả gói hỗ trợ phòng không trị giá nửa tỷ bảng Anh mới đây vào tuần trước, đẩy nhanh việc chi 200 triệu bảng Anh cho quân đội Anh để chuẩn bị cho bất kỳ sự triển khai nào đến Ukraine, và hợp tác với hơn 30 quốc gia thông qua Liên minh các quốc gia sẵn sàng hợp tác do Anh dẫn đầu.”
Tuần trước, đại diện của Nga, Ukraine và Mỹ đã gặp nhau tại Geneva, Thụy Sĩ, để đàm phán về việc chấm dứt chiến tranh.
Họ không đạt được thỏa thuận cụ thể nào, Tổng thống Zelenskiy cáo buộc các đại biểu Nga lãng phí thời gian bằng cách sử dụng chiến thuật trì hoãn.
[The Sun: Britain should put troops on the ground in Ukraine now, urges ex-PM Boris Johnson]
3. Viktoria Shpylka là ai? Nữ cảnh sát Ukraine thiệt mạng trong vụ tấn công khủng bố.
Một nữ cảnh sát thiệt mạng trong vụ việc mà các quan chức gọi là “vụ tấn công khủng bố” ở miền tây Ukraine vào rạng sáng Chúa Nhật đã được xác định danh tính là Viktoria Shpylka, 23 tuổi.
Giới chức cho biết 25 người khác cũng bị thương khi hai thiết bị nổ tự chế được giấu trong thùng rác ở thành phố Lviv /lờ-vi/ phát nổ vào khoảng 12:30 sáng giờ địa phương ngày Chúa Nhật.
Cảnh sát đã nhận được tin báo qua đường dây nóng, và tiếng nổ đầu tiên được nghe thấy ngay sau khi lực lượng cấp cứu đến hiện trường, cảnh sát quốc gia Ukraine cho biết trong một tuyên bố. Một tiếng nổ thứ hai được báo cáo khi nhiều sĩ quan khác đến hiện trường.
Mười một người đã phải vào bệnh viện, trong đó có sáu sĩ quan cảnh sát được mô tả là trong tình trạng “nghiêm trọng”. Một phụ nữ Ukraine khoảng 30 tuổi đã bị Ukraine bắt giữ liên quan đến vụ việc.
Theo cảnh sát Ukraine, Shpylka vốn đến từ Volyn, thuộc vùng tây bắc Ukraine, nhưng sau đó đã cùng gia đình chuyển đến vùng Kherson ở phía đông nam.
Cô ấy từng học ở Lviv trước khi gia nhập lực lượng cảnh sát. Shpylka đã làm việc với cơ quan thực thi pháp luật ở khu vực phía tây Ukraine từ năm 2023.
Các quan chức cho biết một phụ nữ 33 tuổi bị cáo buộc lên kế hoạch và thực hiện vụ đánh bom theo lệnh của Nga đã bị lực lượng thực thi pháp luật và cơ quan an ninh nội địa Ukraine bắt giữ khoảng 10 giờ sau đó gần biên giới với Ba Lan.
Cảnh sát cho biết người phụ nữ này là cư dân của vùng Rivne phía tây bắc Ukraine và được tìm thấy gần thị trấn Stary Sambir, cách lãnh thổ Ba Lan khoảng 13 dặm.
Hai hình ảnh do nhà chức trách Ukraine công bố cho thấy một người phụ nữ không rõ danh tính mặc áo khoác tối màu, giày thể thao và quần thể thao. Khuôn mặt của người được tường trình thủ phạm bị che khuất trong các bức ảnh.
Cảnh sát Ukraine cáo buộc người phụ nữ này đã chế tạo và gài các thiết bị nổ theo yêu cầu của cơ quan tình báo Nga và có thể phải đối mặt với án tù chung thân.
“Có mọi lý do để tin rằng tội ác này được thực hiện theo lệnh của Nga”, Bộ trưởng Nội vụ Ukraine Ihor Klymenko cho biết hôm Chúa Nhật. “Đây không phải là lần đầu tiên kẻ thù cố tình giăng bẫy chết người cho các nhân viên thực thi pháp luật Ukraine. Và đã sử dụng những công dân được chúng ta tuyển mộ để làm điều đó.”
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy cho biết Klymenko đã báo cáo với ông về vụ việc và các nhà điều tra sẽ nhận được “tất cả các nguồn lực cần thiết”.
[Newsweek: Who Was Viktoria Shpylka? Ukraine Cop Killed in Suspected Terror Attack]
4. Tướng Ben Hodges cảnh báo rằng đừng coi các hành động phá hoại của Nga như một hiện tượng tội phạm lẻ tẻ.
Đức vừa tiến hành cuộc diễn tập quân sự công khai đầu tiên mô phỏng cuộc tấn công của Nga vào sườn phía đông của NATO—và kết quả không mấy khả quan. Cuộc diễn tập, do báo Die Welt và Trung tâm Diễn tập Quân sự của Bundeswehr thực hiện, mô phỏng một cuộc khủng hoảng xung quanh dải đất Suwalki, là hành lang hẹp nối Ba Lan với các nước Baltic.
Berlin rơi vào bế tắc trong việc tìm kiếm sự đồng thuận. Mạc Tư Khoa tạo ra các bằng chứng quân sự trên thực địa nhanh hơn cả phản ứng chính trị của NATO. Nhưng cuộc mô phỏng đã bỏ sót một điều quan trọng: các hoạt động vùng xám của Nga - hành động phá hoại các xưởng đóng tàu, hỏa xa và cáp ngầm dưới biển đang diễn ra trên khắp Âu Châu.
Trong một cuộc phỏng vấn với Euromaidan Press, Trung tướng Ben Hodges - cựu Tư lệnh Lục quân Hoa Kỳ tại Âu Châu - giải thích lý do tại sao sự thiếu sót đó lại quan trọng hơn những phát hiện nổi bật của cuộc diễn tập chiến tranh, và tại sao điểm yếu thực sự của Âu Châu không phải là năng lực quân sự mà là sự tự tin về chính trị.
Sau đây là các câu hỏi và câu trả lời của Trung Tướng Ben Hodges.
Hỏi: Cuộc diễn tập Die Welt/Bundeswehr đã cho thấy Berlin tê liệt trong khi Mạc Tư Khoa tạo ra những thực tế trên chiến trường. Người đọc nên rút ra bài học gì từ đó?
Tướng Ben Hodges nói: Trò chơi chiến tranh không nhằm mục đích dự đoán. Chúng là một công cụ để xem xét các phương án hành động, hậu cần và các yếu tố không gian-thời gian. Không ai nên rời đi với suy nghĩ “chúng ta sẽ thất bại vì quân Đức sẽ không có mặt ở đó”. Bạn đưa ra các giả định, bạn thay đổi chúng, bạn thử lại lần nữa. Đó là lý do tại sao chúng hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách và các chỉ huy.
Dĩ nhiên, điều hữu ích là thấy rằng nếu Đức do dự, điều đó sẽ gây áp lực rất lớn lên tất cả các nước khác. Điều tương tự cũng xảy ra nếu Mỹ do dự. Điều tôi muốn các đồng minh Baltic, Bắc Âu và Đức của chúng ta hiểu được từ điều này là: nếu không có sự hiện diện hoặc hành động quyết đoán của Mỹ, thì chúng ta, những người còn lại, sẽ bảo vệ Âu Châu bằng cách nào?
Và không hề có đề cập đến sức mạnh không quân. Chỉ riêng ở Phần Lan, Thụy Điển và Na Uy đã có một lượng lớn lực lượng không quân, chưa kể Ba Lan, Đức, Anh và các nước khác sẽ đáp trả trong bất kỳ kịch bản nào ở vùng Baltic.
Tôi đã nói chuyện với một người tham gia vào cuộc diễn tập chiến tranh. Toàn bộ ý tưởng là để cho mọi người thấy rằng người Nga đang cố gắng tìm ra giới hạn đó— cụ thể là Điện Cẩm Linh có thể đi xa đến mức nào mà không kích hoạt Điều 5. Đó là lý do tại sao không có các cuộc không kích lớn, không có cuộc tấn công thông thường. Và đó chính xác là lý do tại sao các hoạt động vùng xám lại quan trọng đến vậy. Nếu chúng ta tiếp tục từ chối áp đặt hậu quả đối với máy bay điều khiển từ xa, vi phạm không phận, phá hoại, liên tục dò xét biên giới—chúng ta có thể rơi vào kịch bản như thế này. Chúng ta phải ngừng coi những việc này như một hiện trường vụ án mà bạn cần bằng chứng tuyệt đối 100% rằng đó là Nga, bởi vì đó là toàn bộ mục đích của các hoạt động vùng xám—để làm cho việc kết tội trở nên khó khăn.
“Chúng ta phải nghiêm chỉnh trừng phạt người Nga vì các hoạt động trong vùng xám. Đừng coi những vụ này như hiện trường vụ án, nơi mà bạn phải có bằng chứng tuyệt đối 100% rằng chính Nga đã gây ra.”
Hỏi: Các hoạt động trong vùng xám thực sự trông như thế nào, và chúng có thể được mô phỏng trong trò chơi chiến tranh ra sao?
Tướng Ben Hodges nói: Người Nga đã gây chiến với chúng ta rồi. Họ chỉ làm điều đó theo cách khiến các chính trị gia khó có thể nói, “Đây là người Nga. Hãy dừng lại, nếu không chúng tôi sẽ làm những điều sau đây.” Không có hỏa tiễn nào bay vào các thành phố của NATO—nhưng khả năng răn đe của NATO phụ thuộc vào việc phản ứng nhanh chóng và quyết liệt. Vì vậy, tất cả những hành động phá hoại nhằm vào bệnh viện, phi trường, hải cảng, hỏa xa— là những điều mà người Nga đang thăm dò, diễn tập, trinh sát để tìm hiểu cách chúng ta phản ứng khi họ làm gián đoạn mạng lưới giao thông của chúng ta. Đó sẽ là một phần của bất kỳ cuộc tấn công lớn nào của Nga.
Ngoài ra còn có tình trạng gián đoạn lao động. Nếu họ có thể khiến lực lượng lao động từ chối vận hành hỏa xa hoặc hải cảng... Hai nhân viên cảng ở Hamburg vừa bị bắt vì phá hoại một tàu hải quân Đức đang được đóng. Việc họ có thể làm điều đó cho thấy những điểm yếu.
Các tuyến cáp ngầm dưới biển cần thiết cho việc liên lạc xuyên suốt biển Baltic, đến tận Svalbard, tất cả các tuyến cáp xuyên Đại Tây Dương—chúng liên tục bị dò tìm. Mùa hè năm ngoái, trong thời gian diễn ra hội nghị thượng đỉnh NATO, tôi đã đi tàu ở Hòa Lan—chiều hôm đó, năm tuyến hỏa xa khác nhau đã bị tấn công, bao gồm cả tuyến của tôi. Theo cảnh sát Hòa Lan, đó là năm vụ tấn công đồng thời. Không phải là những thiếu niên phá hoại.
Và dĩ nhiên, một phần mục đích là để tạo ra nỗi sợ hãi—để người dân gây áp lực lên chính phủ của họ nhằm ngừng hỗ trợ Ukraine và “ngừng khiêu khích” Nga.
“Tôi xin phép nhắc lại: Người Nga đã gây chiến với chúng ta rồi. Nhưng họ làm điều đó theo cách khiến các chính trị gia khó có thể đáp trả.”
Hỏi: NATO có thể học hỏi được gì từ kinh nghiệm của Ukraine trong việc chống lại các chiến thuật này?
Tướng Ben Hodges nói: Khả năng phục hồi của xã hội. Các hoạt động vùng xám của Nga được thiết kế để tạo ra nỗi sợ hãi và sự ngờ vực—thao túng bầu cử, tung tin giả trên báo chí quốc tế. Xã hội cần phải có khả năng chống lại điều đó.
Ukraine là một ví dụ hoàn hảo. Ngay cả khi người dân không hài lòng với một số chính sách, hầu hết người Ukraine vẫn tin tưởng Tổng thống Zelenskiy. Họ tin tưởng vào những gì binh lính của họ đang làm, ngay cả khi họ không hài lòng với mọi khía cạnh. Và điều này diễn ra trong bối cảnh họ bị tấn công dữ dội mỗi đêm.
Một người bạn Phần Lan nói với tôi: “Ben, cậu biết tại sao người Phần Lan không bao giờ sợ hãi không? Bởi vì họ luôn chuẩn bị sẵn sàng.” Họ tin tưởng rằng ai đó trong chính phủ đã lường trước được các vấn đề và có biện pháp giải quyết. Phần Lan, với 5 triệu dân và đường biên giới rộng lớn giáp với Nga, phải như vậy. Họ có thể huy động lực lượng nhanh chóng. Ngay cả trẻ em cũng bắt đầu học cách nhận biết tin giả từ rất sớm. Đây là những điều mà chúng ta nên học hỏi từ Ukraine và Phần Lan.
Lithuania hiện đang hướng tới một khái niệm phòng thủ toàn diện. Trong trường hợp xấu nhất, có thể phải mất hai tuần quân tiếp viện trên bộ mới đến được các nước Baltic. Trong hai tuần đó, quân đội Lithuania cùng với lữ đoàn Đức và bất kỳ lực lượng Mỹ nào hiện có sẽ phải cầm cự mà không có quân tiếp viện trên bộ. Điều đó có nghĩa là xã hội phải sẵn sàng: lưới điện được tăng cường, hệ thống ngân hàng và nhiên liệu được bảo vệ. Hãy nhớ rằng: Ngày nay mọi thứ đều được số hóa và dễ bị tấn công mạng.”
Các cảng của chúng ta được số hóa hơn nhiều so với tưởng tượng. Có một bài báo trên Wired về vụ tấn công NotPetya làm tê liệt hoạt động vận chuyển của Maersk. Maersk thậm chí không phải là mục tiêu—mà là một cơ quan thuế của Ukraine Tuy nhiên, nó đã làm tê liệt một trong những công ty vận tải biển lớn nhất thế giới trong nhiều tuần. Giờ hãy tưởng tượng người Nga tấn công các hải cảng của NATO với cùng mức độ dữ dội mà họ sử dụng chống lại Kherson hoặc Kyiv mỗi đêm—sử dụng máy bay điều khiển từ xa với số lượng lớn như vậy. Chúng ta không chuẩn bị cho điều đó. Chúng ta chưa từng diễn tập điều đó.
Hỏi: Trung Tướng từng nói rằng bắn hạ máy bay điều khiển từ xa không phải lúc nào cũng là lựa chọn đúng đắn. Vậy thì thế nào mới là đúng?
Tướng Ben Hodges nói: Hãy tìm hiểu xem chúng đến từ đâu. Nếu chúng ta có thể theo dõi một tiểu hành tinh từ khoảng cách tám tỷ dặm ngoài không gian, thì chúng ta cũng phải có khả năng theo dõi những máy bay điều khiển từ xa này và tìm ra nguồn gốc của chúng. Có thể là một công viên, bãi đỗ xe, trang trại hoặc một con tàu nào đó ngoài biển Baltic.
Sau đó, bạn học các nguyên tắc cơ bản về chống khủng bố. Bạn tìm hiểu xem chúng đến từ đâu, đặt thiết bị giám sát ở những nơi đó và bắt đầu bắt giữ những kẻ phạm tội.
Và bạn phải luyện tập. Luyện tập phòng không, luyện tập ứng phó với các cuộc xâm nhập của máy bay điều khiển từ xa. Người dân không nên sợ hãi khi thấy các cuộc diễn tập phòng thủ dân sự—họ nên cảm thấy an tâm hơn. Điều đó mang lại sự tự tin, giống như việc bạn cảm thấy an tâm hơn khi thấy lực lượng cứu hỏa diễn tập vậy. Nhưng các chính trị gia lại sợ làm điều này vì họ không muốn làm người dân hoảng sợ.
Tôi sẽ nói: hãy làm ngược lại.
Hỏi: Trong một thế giới kiểu Tổng thống Trump 2.0, điều gì đang cản trở các đồng minh Âu Châu?
Tướng Ben Hodges nói: Nếu bạn đang nói về các quốc gia trong NATO, tôi xin được phép nói rằng họ là đồng minh, chứ không phải đối tác. Đó là một sự khác biệt quan trọng. Đồng minh có nghĩa vụ.
Có ba điều. Thứ nhất, bất chấp mọi ồn ào và nghi ngờ, việc Âu Châu ổn định vẫn nằm trong lợi ích của Mỹ - Âu Châu là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Các nhà lãnh đạo Âu Châu nên suy nghĩ dài hạn.
Thứ hai, đừng cho rằng mọi thứ sẽ trở lại như cũ. Trật tự dựa trên luật lệ đang thay đổi. Chính quyền Trump kỳ vọng các đồng minh Âu Châu sẽ gánh vác nhiều trách nhiệm hơn. Các nhà lãnh đạo Âu Châu cần có cuộc đối thoại thẳng thắn với người dân của họ: “Hãy cùng nhau làm điều này”. Bạn không thể chỉ chờ đợi và cho rằng mọi thứ sẽ ổn trong hai hoặc ba năm nữa.
Cá nhân tôi cho rằng đây sẽ là một kết quả tiêu cực đối với Mỹ về lâu dài – nó sẽ gây tổn hại cho các doanh nghiệp Mỹ khi Âu Châu ngày càng ít phụ thuộc vào Hoa Kỳ. Tuy nhiên, đây là điều mà các nhà lãnh đạo Âu Châu và Canada phải làm.
Và điều này rất quan trọng: Âu Châu hợp tác với Canada, Na Uy, Anh, Ukraine và Thổ Nhĩ Kỳ là quá đủ để đối đầu với Nga. Cộng gộp nền kinh tế, công nghệ, của cải và dân số của các quốc gia đó lại, ta thấy chúng vượt trội hơn Nga rất nhiều.
Tôi không hiểu tại sao người Âu Châu lại lo lắng về việc khiêu khích Nga đến vậy. Nga mới là người nên khiếp sợ việc khiêu khích Âu Châu.
Khả năng răn đe đòi hỏi cả năng lực và ý chí. Mỹ, Anh và một số đồng minh khác có năng lực tấn công mạng mạnh mẽ hơn so với những gì được công khai thừa nhận. Có lẽ người Nga biết rằng một cuộc tấn công mạng nghiêm trọng sẽ dẫn đến sự trả đũa tàn khốc, đó là lý do tại sao chúng ta chưa thấy cuộc tấn công nào nhắm vào các đồng minh NATO. Nhưng các đồng minh Âu Châu cũng cần xây dựng năng lực của riêng mình, trong trường hợp Mỹ không tham gia.
Sau các sự kiện liên quan đến hạm đội ngầm Baltic, Tổng thống Phần Lan Stubb đã tổ chức một hội nghị thượng đỉnh tại Helsinki với các nước Bắc Âu, Baltic, Ba Lan, Đức và Tổng thư ký NATO. Họ đã đề ra các bước cụ thể – tăng cường giám sát cơ sở hạ tầng dưới nước, và một lời nhắc nhở quan trọng: các quốc gia có chủ quyền để bảo vệ bờ biển của mình. Nói cách khác, hãy sử dụng luật pháp để bảo vệ chính mình khỏi những gì người Nga đang làm.
[Europe Maidan: Ben Hodges: stop treating Russian sabotage like a crime scene]
5. Theo Financial Times, Iran ký thỏa thuận hỏa tiễn bí mật với Nga.
Theo báo cáo của Financial Times, ngày 22 tháng 2, trích dẫn các tài liệu bị rò rỉ của Nga và các nguồn tin quen thuộc với thỏa thuận, Iran đã ký một thỏa thuận bí mật trị giá 500 triệu euro hay 589 triệu đô la với Nga để mua hàng ngàn hỏa tiễn vác vai tiên tiến.
Theo Financial Times, thỏa thuận vũ khí được ký kết tại Mạc Tư Khoa vào tháng 12, yêu cầu Nga gửi cho Iran 500 hệ thống phóng hỏa tiễn phòng không vác vai “Verba”, gọi tắt là MANPADS và 2.500 hỏa tiễn đất đối không 9M336 trong vòng ba năm.
Thông tin về thỏa thuận hỏa tiễn bí mật xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng leo thang cùng với các cuộc đàm phán hạt nhân đang diễn ra giữa Washington và Tehran, khi Tổng thống Donald Trump một lần nữa đe dọa Iran bằng hành động quân sự. Hai quốc gia dự kiến sẽ tổ chức một vòng đàm phán hạt nhân khác tại Geneva vào ngày 26 tháng 2.
Theo Financial Times, thỏa thuận giữa Nga và Iran được đàm phán giữa công ty xuất khẩu vũ khí nhà nước Nga Rosoboronexport và một đại diện của Bộ Quốc phòng và Hậu cần Quân đội Iran, gọi tắt là MODAFL. Iran chính thức yêu cầu hệ thống hỏa tiễn này vào tháng 7 năm 2025, sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào tháng 6.
Trước đó, vào tháng 8, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine đã đưa tin rằng Iran đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ Belarus để khôi phục hệ thống phòng không và hệ thống an ninh điện tử bị hư hại sau khi căng thẳng leo thang với Israel.
Theo lịch trình giao hàng được quy định trong thỏa thuận, Iran sẽ nhận được số vũ khí đã cam kết theo ba đợt từ năm 2027 đến năm 2029.
Nga và Iran đã tăng cường hợp tác trong những năm gần đây, với việc Tehran cung cấp máy bay điều khiển từ xa và các thiết bị quân sự khác được lực lượng Nga sử dụng trong cuộc chiến chống Ukraine.
Hai nước đã tổ chức các cuộc tập trận hải quân chung tại Vịnh Oman và phía bắc Ấn Độ Dương vào ngày 19 tháng 2, trong bối cảnh có thông tin cho rằng Quân đội Mỹ đã triển khai tàu chiến gần Iran và đang chuẩn bị cho các cuộc tấn công có thể xảy ra.
[Kyiv Independent: Iran signs secret missile deal with Russia, FT reports]
6. Nga ra tín hiệu đáp trả hạt nhân nếu Estonia cho phép NATO lưu trữ vũ khí.
Nga tuyên bố sẽ hướng kho vũ khí hạt nhân của mình về phía Estonia, một thành viên của NATO, nếu quốc gia Baltic này có vũ khí hạt nhân.
“Chúng tôi không đe dọa Estonia, cũng như tất cả các nước Âu Châu khác, nhưng nếu có vũ khí hạt nhân nhắm vào chúng tôi trên lãnh thổ Estonia, thì vũ khí hạt nhân của chúng tôi cũng sẽ nhắm vào lãnh thổ Estonia, và Estonia phải hiểu rõ điều này”, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov cho biết trong một tuyên bố được truyền thông nhà nước Nga đưa tin hôm Thứ Hai, 23 Tháng Hai.
Hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna cho biết Tallinn sẵn sàng cho phép đặt vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ của mình trong tương lai.
Hiện tại không có kế hoạch công khai nào về việc chuyển vũ khí hạt nhân đến lãnh thổ Estonia và một số thành viên Âu Châu khác của NATO đã đưa ra những đề xuất thay đổi về địa điểm đặt các loại vũ khí này trên lục địa khi niềm tin vào việc Mỹ sẽ hỗ trợ liên minh bằng kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của mình đang lung lay.
Ba Lan, một quốc gia thành viên NATO khác nằm trên biên giới phía đông của liên minh với Nga, có thể xem xét phát triển một số loại hệ thống phòng thủ hạt nhân, tổng thống nước này cho biết hồi đầu tuần.
Ba Lan, một quốc gia thành viên NATO khác nằm trên biên giới phía đông của liên minh với Nga, có thể xem xét phát triển một số loại hệ thống phòng thủ hạt nhân, tổng thống nước này cho biết hồi đầu tuần.
Vũ khí hạt nhân chiến thuật của Mỹ hiện đã được đặt tại một số quốc gia Âu Châu, bao gồm Đức và Ý. Nga đã xác nhận vào năm 2023 rằng họ đã chuyển vũ khí hạt nhân chiến thuật đến Belarus, đồng minh chủ chốt của họ ở Âu Châu.
Các nước NATO gần Nga thường lo ngại hơn về nguy cơ bị Mạc Tư Khoa tấn công so với các thành viên liên minh ở xa lãnh thổ Điện Cẩm Linh.
“Việc mang vũ khí hạt nhân đến lãnh thổ của chúng tôi – chúng tôi không phản đối điều đó,” Tsahkna nói với đài truyền hình ETV của Estonia. “Chúng tôi không có học thuyết nào loại trừ khả năng, nếu NATO cho rằng điều đó cần thiết theo kế hoạch phòng thủ của chúng tôi, việc đặt vũ khí hạt nhân, chẳng hạn, trên lãnh thổ của chúng tôi.”
Mỹ hiện sở hữu số lượng đầu đạn hạt nhân lớn nhất trong NATO. Cộng lại, Nga và Mỹ kiểm soát khoảng 90% vũ khí hạt nhân trên thế giới.
Ngoài Mỹ, Anh và Pháp là hai quốc gia duy nhất khác trong NATO sở hữu vũ khí hạt nhân, mặc dù số lượng dự trữ của họ nhỏ hơn đáng kể.
Các nước Âu Châu ngày càng ủng hộ các cuộc thảo luận về việc liệu vũ khí hạt nhân của Pháp và Anh có thể bảo vệ các nước Âu Châu hay không.
Estonia từng là nơi đặt các địa điểm hạt nhân của Liên Xô trước khi Liên Xô sụp đổ, mặc dù nước này đã tháo dỡ nhiều cơ sở này trong những năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.
Tallinn đã ký kết Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân, gọi tắt là NPT từ năm 1992. Thỏa thuận này được thiết kế để ngăn chặn sự lan rộng của vũ khí hạt nhân, thúc đẩy giải trừ quân bị và ngăn chặn các quốc gia sở hữu năng lực hạt nhân riêng.
[Newsweek: Russia Signals Nuclear Response if Estonia Hosts NATO Weapons]
7. TIẾNG TRỐNG CHIẾN TRANH: Tổng thống Trump tăng cường áp lực lên Iran trong “đợt tăng cường lực lượng lớn nhất kể từ Chiến tranh vùng Vịnh” khi ông tập trung hạm đội và phi đội máy bay chiến đấu ở Trung Đông.
Tổng thống Donald Trump đang gia tăng áp lực lên Iran bằng “đợt tăng cường trang thiết bị lớn nhất của Mỹ kể từ các cuộc chiến tranh vùng Vịnh” trong bối cảnh hạm đội tàu chiến Mỹ đang tập trung ở Trung Đông.
Theo tờ UK Defence Journal, sự gia tăng hoạt động quân sự trong 48 giờ qua được gọi là đợt triển khai lực lượng Không quân Mỹ lớn nhất trong nhiều thập niên.
Và theo các nhà phân tích, Hàng Không Mẫu Hạm lớn nhất của Mỹ chỉ còn cách Iran vài ngày nữa.
Chiếc Hàng Không Mẫu Hạm khổng lồ USS Gerald R. Ford sẽ gia nhập cùng USS Abraham Lincoln và nhóm tác chiến của nó hiện đang hoạt động trong khu vực, đưa hai nhóm tác chiến Hàng Không Mẫu Hạm hoàn chỉnh vào tầm với của Tehran.
Động thái này diễn ra khi Iran lần đầu tiên đóng cửa tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới kể từ những năm 1980, nhằm đáp trả các mối đe dọa từ Mỹ.
Hôm qua, lãnh tụ độc tài Ayatollah Ali Khamenei đã đe dọa đánh chìm các tàu chiến của Mỹ đang neo đậu ở Vịnh Ba Tư, một động thái leo thang căng thẳng khác trong khu vực.
Hạm đội không quân ngày càng lớn mạnh của Mỹ đang chờ sẵn trong khi Washington gây áp lực lên Tehran để đạt được thỏa thuận về vũ khí hạt nhân.
Hôm nay, nhà ngoại giao hàng đầu của Iran, Abbas Araghchi, cho biết Iran đang “soạn thảo” một khuôn khổ cho các cuộc đàm phán với Mỹ.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cảnh báo rằng Washington sẽ ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Iran “bằng mọi cách”.
Ông nói với các phóng viên: “Họ đã nói rất rõ ràng về những gì họ sẽ làm với vũ khí hạt nhân. Điều đó hoàn toàn không thể chấp nhận được.”
Iran và Mỹ đã tổ chức các cuộc đàm phán tại Geneva hôm thứ Ba sau khi các nỗ lực ngoại giao đổ vỡ và dẫn đến cuộc chiến tranh đẫm máu kéo dài 12 ngày hồi tháng Sáu năm ngoái.
Ông Araghchi cho biết Iran và Mỹ đã đồng ý về “các nguyên tắc chỉ đạo”, nhưng Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance không đồng ý, nói rằng Tehran chưa thừa nhận tất cả “lằn ranh đỏ” của Washington.
Lo ngại về một cuộc tấn công của Mỹ đang gia tăng trong khu vực khi trang thiết bị và lực lượng Mỹ ngày càng được tăng cường.
Israel đang trong tình trạng báo động cao và dự đoán Tổng thống Trump sẽ tấn công Iran “sớm”, vì tin rằng chế độ của giáo chủ Ayatollah sẽ không bao giờ chấp nhận các yêu cầu của Mỹ.
Một nguồn tin ngoại giao được Al Jazeera dẫn lời cho biết: “Sự kiên nhẫn của Mỹ đối với việc trì hoãn của Iran có thể cạn kiệt nhanh hơn Tehran tưởng.”
Tổng thống Trump cũng đã cảnh báo Khamenei rằng ông ta “nên hết sức lo lắng”.
Khamenei từng tuyên bố rằng “đội quân mạnh nhất thế giới đôi khi cũng có thể nhận một cú tát mạnh đến mức không thể đứng dậy được”.
Ông ta đe dọa sẽ đánh chìm các tàu chiến của Mỹ “xuống đáy biển”.
Ayatollah nói: “Họ liên tục nói rằng chúng tôi đã điều một Hàng Không Mẫu Hạm đến Iran.
“Đúng vậy, Hàng Không Mẫu Hạm chắc chắn là một cỗ máy nguy hiểm, nhưng nguy hiểm hơn cả chính Hàng Không Mẫu Hạm là thứ vũ khí có thể đánh chìm nó xuống đáy biển.”
Người ta cho rằng nhà độc tài đang thể hiện thái độ cứng rắn nhằm xoa dịu dư luận trong nước và cảnh báo về những hậu quả tiềm tàng đối với nền kinh tế thế giới nếu Hoa Kỳ thực hiện lời đe dọa tấn công.
Theo hãng thông tấn Fars của Iran, Iran và Nga cũng sẽ tiến hành các cuộc tập trận hải quân ở Biển Oman và phía bắc Ấn Độ Dương vào thứ Năm.
Cả Washington và Tehran đều từ chối chấm dứt căng thẳng quân sự đang leo thang.
[The Sun: DRUMS OF WAR Trump intensifies pressure on Iran in ‘largest build-up since Gulf War’ as he amasses armada & jet fleet in Middle East]
8. 4 người thiệt mạng ở đông bắc Ukraine khi Nga tấn công xe cứu thương chở bệnh nhân vị thành niên vào bệnh viện trong một vụ nổ, đồng thời tấn công vào nhà máy Mondelez.
Ngày 21 tháng 2, các nhà chức trách cho biết một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga tại tỉnh Sumy, đông bắc Ukraine, đã khiến hai anh em và một cặp vợ chồng thiệt mạng, trong khi một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đã làm hư hại một cơ sở sản xuất thuộc công ty đa quốc gia Mondelez của Mỹ.
Bốn người đã thiệt mạng ở Znob-Novhorodske, cách biên giới Ukraine với Nga chưa đầy bốn ki-lô-mét (khoảng 2,5 dặm).
Thống đốc tỉnh Sumy, ông Oleh Hryhorov, cho biết hai anh em ruột bị thương đầu tiên do một thiết bị nổ được thả từ máy bay điều khiển từ xa và đã được đưa đến bệnh viện.
“Trên đường đến bệnh viện, người Nga đã cố tình tấn công xe cấp cứu bằng máy bay điều khiển từ xa”, ông nói thêm.
Cuộc tấn công thứ hai của Nga đã giết chết hai anh em ruột.
Ông Hryhorov cho biết, một trong hai anh em là vị thành niên, mới 17 tuổi, và một cặp vợ chồng cũng thiệt mạng trong các cuộc không kích của Nga, khiến tổng cộng bốn người chết ở tỉnh Sumy.
Trong khi đó, một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Nga đã nhắm vào một cơ sở sản xuất thuộc tập đoàn thực phẩm đa quốc gia Mondelez của Mỹ tại Trostyanets.
“Đây không phải là mục tiêu quân sự, mà là một nhà máy đã hoạt động từ những năm 1990, sản xuất các thương hiệu nổi tiếng toàn cầu, tạo việc làm cho người Ukraine và đóng góp vào nền kinh tế của chúng ta và của Mỹ”, Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết trong một bài đăng trên X.
Trostyanets nằm cách biên giới Ukraine với Nga chỉ 30 km (18 dặm) và từng bị lực lượng Nga xâm lược trong những ngày đầu của cuộc chiến tranh toàn diện của Nga chống lại Ukraine, được giải phóng vào tháng 3 năm 2022.
“Khi hỏa tiễn Nga tấn công những địa điểm như vậy, chúng không chỉ nhắm vào Ukraine. Chúng còn nhắm vào các lợi ích kinh doanh của Mỹ ở Âu Châu”, Sybiha nói. “Mạc Tư Khoa không thể nói về đối thoại kinh tế với Hoa Kỳ trong khi lại tấn công các cơ sở sản xuất thuộc sở hữu của Mỹ.”
Trong khi Washington tiếp tục nỗ lực làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình, Mỹ và Nga đã đồng ý thành lập một nhóm làm việc về kinh tế bên cạnh các cuộc đàm phán chính trị và quân sự giữa hai nước, Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Al Arabiya ngày 18 tháng 2.
Mondelez nổi tiếng với những thương hiệu quen thuộc như Oreo, Milka và Toblerone. Công ty này vẫn chưa rút khỏi thị trường Nga bất chấp những lời kêu gọi làm vậy.
Nga thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine, bao gồm các tòa nhà dân cư và cơ sở hạ tầng năng lượng, trong bối cảnh cuộc chiến tranh đang diễn ra.
[Kyiv Independent: 4 killed in northeastern Ukraine as Russia strikes ambulance carrying minor hospitalized in blast, targets Mondelez factory]
9. Greenland từ chối tàu bệnh viện của Tổng thống Trump và chỉ trích hệ thống chăm sóc sức khỏe của Mỹ.
Thủ tướng Greenland đã công khai bác bỏ đề xuất của Tổng thống Donald Trump về việc gửi một tàu bệnh viện của Mỹ đến hòn đảo này, khẳng định rằng vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc Đan Mạch này đã cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí cho người dân và không cần sự hỗ trợ y tế từ bên ngoài.
“Tôi xin từ chối,” Jens-Frederik Nielsen viết trong một tuyên bố thẳng thắn trên Facebook hôm Chúa Nhật, nói rằng hệ thống chăm sóc sức khỏe do nhà nước tài trợ của Greenland là một “lựa chọn có chủ đích” và so sánh nó với Hoa Kỳ “nơi phải trả tiền để đi khám bác sĩ”. Ông nói thêm rằng Greenland vẫn sẵn sàng hợp tác, nhưng muốn Washington theo đuổi đối thoại hơn là “những lời lẽ bộc phát ngẫu nhiên trên mạng xã hội”.
Cuộc trao đổi diễn ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài nhiều tháng do nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm mở rộng quyền kiểm soát và tiếp cận của Mỹ tại Greenland, một địa điểm chiến lược quan trọng đối với cảnh báo hỏa tiễn và an ninh Bắc Cực, làm gia tăng ma sát ngoại giao trong NATO và giữa Washington, Copenhagen và Nuuk, thủ phủ của Greenland.
Cuộc trao đổi diễn ra trong bối cảnh căng thẳng kéo dài nhiều tháng do nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm mở rộng quyền kiểm soát và tiếp cận của Mỹ tại Greenland, một địa điểm chiến lược quan trọng đối với cảnh báo hỏa tiễn và an ninh Bắc Cực, làm gia tăng ma sát ngoại giao trong NATO và giữa Washington, Copenhagen và Nuuk, thủ phủ của Greenland.
Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Vương quốc Đan Mạch, có quyền kiểm soát hầu hết các vấn đề nội bộ, bao gồm cả chăm sóc sức khỏe, trong khi Đan Mạch đảm nhiệm quốc phòng và chính sách đối ngoại.
Bộ Quốc phòng Đan Mạch cho biết họ không có thêm thông tin nào ngoài những phát biểu mà Bộ trưởng Quốc phòng Troels Lund Poulsen đã đưa ra với truyền thông Đan Mạch, trong đó ông nói rằng ông chưa được thông báo về việc một tàu bệnh viện đang hướng đến Greenland và sự trợ giúp của Mỹ là không cần thiết trên hòn đảo này.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen đã đăng tải trên mạng xã hội vào sáng Chúa Nhật rằng bà “rất vui khi sống ở một đất nước nơi mọi người đều được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe miễn phí và bình đẳng”. Nhà lãnh đạo Đan Mạch không đề cập trực tiếp đến bình luận của Tổng thống Trump nhưng nói rằng “không phải bảo hiểm và sự giàu có quyết định liệu bạn có được điều trị đúng cách hay không” ở Đan Mạch.
“Ở Greenland cũng áp dụng đường lối tương tự,” Frederiksen nói thêm.
Đề xuất về tàu bệnh viện xuất phát từ một chiến dịch riêng biệt của Bộ Chỉ huy Liên hợp Bắc Cực Đan Mạch, trong đó di tản một thành viên thủy thủ đoàn tàu ngầm Mỹ để được chăm sóc khẩn cấp gần Nuuk, mặc dù Newsweek chưa xác định được mối liên hệ nào giữa hai sự kiện này.
Quân đội Đan Mạch hôm thứ Bảy cho biết một thành viên thủy thủ đoàn trên tàu ngầm Mỹ gần Nuuk đã được đưa đến bệnh viện trong thành phố để điều trị y tế khẩn cấp.
Tổng thống Trump đã thúc đẩy việc Mỹ mở rộng quyền tiếp cận và kiểm soát tại Greenland, với đặc phái viên Jeff Landry, đồng thời là thống đốc bang Louisiana, tuyên bố Washington kỳ vọng “quyền tiếp cận hoàn toàn và không bị hạn chế”, và các quan chức Mỹ cũng thể hiện sự quan tâm đến việc mở rộng cơ sở hạ tầng phòng thủ hỏa tiễn và giám sát trên đảo.
[Newsweek: Greenland Rejects Trump Hospital Ship, Criticizes US Health Care]
10. Nga tấn công nhà máy sản xuất bánh kẹo của Mỹ ở đông bắc Ukraine bằng hỏa tiễn.
Nga đã tấn công một nhà máy sản xuất bánh kẹo ở đông bắc Ukraine thuộc sở hữu của công ty đa quốc gia Mỹ Mondelez vào ngày 21 tháng 2, Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cho biết trong một bài đăng trên X.
Theo Sybiha, nhà máy nằm ở Trostianets, tỉnh Sumy, đã bị trúng hỏa tiễn. Nhà máy này đã hoạt động từ những năm 1990 và sản xuất nhiều sản phẩm nổi tiếng, bao gồm Oreo và Milka.
“Khi Nga tấn công vào các cơ sở thuộc sở hữu của các công ty Mỹ trên lãnh thổ Ukraine, họ làm điều đó một cách có chủ ý,” Thủ tướng Ukraine Yulia Svyrydenko đăng tải trên mạng xã hội vào ngày 22 tháng 2.
Theo Svyrydenko, Mondelez đã đầu tư hơn 250 triệu đô la vào nhà máy này trong những năm qua.
Một video do Svyrydenko đăng tải trên LinkedIn cho thấy nhà máy bị hư hại nặng nề sau vụ tấn công. Mức độ thiệt hại và chi phí sửa chữa nhà máy vẫn chưa rõ ràng.
Andy Hunder, chủ tịch Phòng Thương mại Mỹ tại Ukraine — nơi Mondelez là thành viên — nói với tờ Kyiv Independent rằng các cuộc tấn công có chủ đích nhằm vào các công ty thuộc sở hữu của Mỹ không phải là điều mới lạ.
Ông cho biết: “47% thành viên của Phòng Thương mại Hoa Kỳ đã bị thiệt hại hoặc phá hủy các cơ sở của họ trên khắp Ukraine.”
[Kyiv Independent: Russia hits American sweets factory with missile in northeastern Ukraine]