Đức Giáo Hoàng Phanxicô, bên trái, gặp gỡ Đức Giáo Hoàng hưu trí Bê-nê-đic-tô XVI tại sân trực thăng của dinh thự mùa hè của Giáo hoàng ở Castel Gandolfo vào ngày 23 tháng 3 năm 2013. (Ảnh: Associated Press.)


Christopher R. Altieri của tạp chí Crux, ngày 22 tháng 2 năm 2026, tường thuật cuộc phỏng vấn Đức Hồng Y Ruini của tờ Corriere della sera của Ý.

Đức Hồng Y Camillo Ruini cho rằng việc Đức Bê-nê-đic-tô XVI từ chức là một sai lầm. Ngài cũng cảm thấy bối rối trước triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô và không chắc liệu triều đại của vị Giáo hoàng người Argentina quá cố sẽ gây hại hay có lợi hơn.

ĐHY Ruini đã nói như vậy – bằng lời – trong một cuộc phỏng vấn sâu rộng với tờ báo Corriere della sera của Ý được đăng tải vào cuối tuần trước.

Đức HY Ruini, người đã phục vụ gần hai thập niên với tư cách là đại diện của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tại giáo phận Rome và là chủ tịch Hội đồng Giám mục Ý, không phải chỉ là một nhân vật đáng kính trong hàng giám mục Ý, ngài còn là thành viên cao cấp của Hồng Y đoàn.

Hiện nay đã 95 tuổi, ngài đã chứng kiến nhiều sự kiện của thế kỷ trước hơn hầu hết mọi người khác, không chỉ vì ngài đã sống qua thời kỳ đó mà còn vì ngài đã ở đó chứng kiến nó.

Khi ngài đưa ra ý kiến về bất cứ điều gì – đặc biệt là về một vị Giáo hoàng – thì nên xem xét nghiêm túc.

Đức HY Ruini biết rằng ý kiến của ngài có trọng lượng, mặc dù ngài đã nghỉ hưu khỏi đời sống công cộng từ năm 2008, đó là lý do tại sao những nhận xét thẳng thắn của ngài với tờ Corriere về Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI, Giáo hoàng Phan-xi-cô và Giáo hoàng Leo XIV lại đáng chú ý.

Có lẽ nhiều nhà lãnh đạo sẽ không ngạc nhiên khi biết rằng ĐHY Ruini đã xếp hạng Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II là maggiore – từ so sánh với grande hay “vĩ đại” – nói rằng “ngài là một nhà lãnh đạo thực sự trên trường quốc tế.”

Tờ Corriere đã yêu cầu ngài xếp hạng các giáo hoàng trong suốt cuộc đời mình, và ĐHY Ruini nói đó là một nhiệm vụ khó khăn.

Ngài nói: “Đối với Giáo hội, đây là một thời kỳ may mắn, trong đó nhiều vị giáo hoàng vĩ đại đã kế vị nhau.”

“Tôi nghĩ đến Đức Pi-ô XII, Gio-an XXIII, Phao-lô VI, Gioan-Phaolô II, Bê-nê-đic-tô XVI”.

ĐHY Ruini nói khi trả lời câu hỏi liệu vị giáo hoàng quá cố có làm ngài thất vọng không: “Tôi thấy mình gặp khó khăn với Đức Giáo Hoàng Phanxicô. Sự thay đổi quá lớn và đột ngột”.

Ngài cho biết: “Hơn cả thất vọng, tôi ngạc nhiên.”

Khi được hỏi về đánh giá của ngài đối với triều đại Giáo hoàng Phanxicô, nó “mang lại nhiều lợi ích hay tác hại hơn cho Giáo hội”, ĐHY Ruini nói rằng đó sẽ là “một đánh giá phức tạp, với những khía cạnh rất tích cực và những khía cạnh khác thì kém tích cực hơn nhiều”.

Ngài nhận định: “Còn quá sớm để đánh giá xem khía cạnh nào chiếm ưu thế”.

ĐHY Ruini ít dè dặt hơn về triều đại Giáo hoàng Bê-nê-đic-tô XVI khi trả lời câu hỏi liệu vị giáo hoàng quá cố có làm ngài thất vọng hay không, đặc biệt là về quyết định gây sốc của Đức Bê-nê-đic-tô vào tháng 2 năm 2013 khi từ chức giáo hoàng.

“Tôi xin nói thật với bạn”, Ruini nói khi trả lời câu hỏi thẳng thắn của tờ Corriere liệu việc Đức Bê-nê-đic-tô từ chức có phải là một sai lầm hay không, “đó là một quyết định sai lầm, ít nhất là đối với tôi thì có vẻ như vậy”.

ĐHY Ruini nói: “Ngài hiểu rõ hoàn cảnh của ngài hơn tôi, vì vậy tôi không muốn phán xét”.

Về Đức Bê-nê-đic-tô khi làm giáo hoàng, ĐHY Ruini nói rằng vị giáo hoàng người Đức “trên hết là một nhà thần học vĩ đại”.

Nhưng “Khả năng quản trị là điểm yếu của ngài.” ĐHY Ruini nói thêm rằng “những lựa chọn thay thế thực sự đã không xuất hiện,” như người ta thấy, trong cuộc bầu cử Giáo hoàng năm 2005 (trong đó có nguồn tin rộng rãi cho rằng người sau này trở thành Giáo hoàng Phanxicô về nhì).

Về Đức Leo XIV, ĐHY Ruini nói ngài có “ấn tượng tuyệt vời,” mặc dù ngài lưu ý rằng ngài chỉ được diện kiến vị Giáo hoàng mới có một lần, ngay sau khi ngài được bầu. ĐHY Ruini nói: “Tôi rất vui mừng khi có vị Giáo hoàng này”.

Khi bạn đã trải qua 95 năm cuộc đời, bạn có quyền nói lên suy nghĩ của mình, nhưng sự sẵn lòng tiết lộ quan điểm cá nhân của ĐHY Ruini với tờ Corriere có lẽ còn hơn cả sự thẳng thắn đến từ vị trí cao quý.

Ngài thừa nhận những điều mà các chức sắc Giáo triều và các quan chức Tòa thánh – cùng với các vị chức sắc khác trong bộ máy quản lý trung ương của Giáo hội và các giám mục trên khắp thế giới đã thì thầm riêng tư trong nhiều năm: rằng việc Đức Bê-nê-đic-tô XVI từ chức là một sai lầm và triều đại của Đức Phan-xi-cô không dễ dàng đối với Giáo hội.

Việc ĐHY Ruini bày tỏ quan điểm của mình một cách cẩn thận và rõ ràng, tinh tế nhưng không mơ hồ, càng chứng tỏ điều đó. Bằng chứng cho thấy việc thừa nhận thực tại một cách tỉnh táo là cần thiết và hoàn toàn có thể thực hiện được mà không cần đến những lời lẽ khoa trương hay tranh luận gay gắt.

Nói cách khác, cả những gì ĐHY Ruini nói và cách ngài nói đều quan trọng, bởi vì cả hai cùng nhau cho thấy rằng lời nói thẳng thắn có thể được cân nhắc và khôn ngoan.

Chức vụ giáo hoàng là một gánh nặng không thể chịu nổi đối với bất cứ ai đảm nhận nó. Không ai tỉnh táo lại muốn điều đó. Chắc chắn rằng những người nắm giữ chức vụ này, vốn rất con người, sẽ mắc sai lầm và không thể tránh khỏi việc những người bầu chọn giáo hoàng, vốn cũng rất con người, đôi khi sẽ lựa chọn sai.

Những chủ đề này và những chủ đề tương tự không nên bị cấm kỵ, mặc dù không nên bàn tán lung tung.

Các phản ảnh của ĐHY Ruini có thể làm cho các cuộc thảo luận các chủ đề khó khăn trở nên dễ dàng hơn, nói cách khác, chính vì sự cẩn trọng và khả năng phán đoán mà ông thể hiện khi đưa ra những suy gẫm đó đã cho chúng ta thấy phải thực hiện điều đó ra sao.