Cuộc tĩnh tâm Mùa Chay của Đức Giáo Hoàng Leo mang đến những hiểu biết sâu sắc hơn về triều đại Giáo hoàng của ngàiCuộc tĩnh tâm Mùa Chay của Đức Giáo Hoàng Leo mang đến những hiểu biết sâu sắc hơn về triều đại Giáo hoàng của ngài

Cha Raymond J. de Souza, trong bài bình luận đăng trên National Catholic Register ngày 22 tháng 2 năm 2026, cho biết:

Đức Giáo Hoàng Leo XIV sẽ dành tuần lễ đầu tiên của Mùa Chay để tĩnh tâm — thường được gọi là “các bài linh thao” — với các viên chức cấp cao của Giáo triều Rôma. Cuộc tĩnh tâm này đáng chú ý về chính hình thức thực hành, người thuyết giảng và địa điểm. Cả ba yếu tố đều cho chúng ta biết điều gì đó về hình thái đang hình thành của triều đại giáo hoàng Leo.

Hình thức thực hành

Tập tục giáo hoàng dành một tuần tĩnh tâm với các thành viên của Giáo triều Rôma có từ một thế kỷ trước, từ thời Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI (1922-1939). Ngài đã tổ chức buổi tĩnh tâm đầu tiên vào năm 1925, và sau đó chính thức hóa nó bằng một tông thư vào năm 1929.

Luật Giáo hội yêu cầu các linh mục phải tĩnh tâm hàng năm, với các chi tiết cụ thể do linh mục tự quyết định. Nhiều giáo phận tập hợp tất cả các linh mục lại để tĩnh tâm — một số tổ chức hàng năm, một số khác thì hai hoặc ba năm một lần.

Đức Giáo Hoàng Pi-ô XI đã bắt đầu một phong tục tương tự, biến kỳ tĩnh tâm hàng năm thành một hoạt động cộng đồng, được tổ chức tại Vatican trong Mùa Vọng mỗi năm. Điều đó tiếp tục cho đến Thánh Gioan XXIII, người đã phá vỡ truyền thống Mùa Vọng vào năm 1962, tổ chức cuộc tĩnh tâm vào tháng Chín để chuẩn bị cho việc khai mạc Công đồng Vatican II vào tháng sau. Người kế nhiệm của ngài, Thánh Phaolô VI — được bầu chọn năm 1963 — đã chuyển kỳ tĩnh tâm sang tuần lễ đầu tiên của Mùa Chay năm 1964.

Năm 2014, trong Mùa Chay đầu tiên của ngài với tư cách Giáo hoàng, Đức Phanxicô đã chuyển kỳ tĩnh tâm từ Vatican đến một nhà tĩnh tâm gần Rome; ngài và các Hồng Y sẽ đến bằng xe khách, tạo ra rất nhiều bức ảnh được lan truyền rộng rãi. Ngài giữ kỳ tĩnh tâm theo hình thức đó cho đến năm 2020, khi ngài không thể tham gia do bị cảm lạnh, và sau đó vào năm 2021, kỳ tĩnh tâm cộng đồng đã bị hủy bỏ do đại dịch. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã không tổ chức tĩnh tâm vào các năm 2022, 2023 và 2024, nhưng đã khôi phục lại vào năm 2025, mặc dù ngài phải nhập viện và không tham dự. Ngài qua đời chỉ vài tuần sau đó.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã khôi phục lại một số phong tục từ các triều đại giáo hoàng gần đây mà Đức Phanxicô đã bỏ qua. Thánh lễ Pallium cho các tổng giám mục mới vào Lễ trọng kính Thánh Phêrô và Thánh Phaolô đã được khôi phục vào tháng Sáu năm ngoái, cũng như Thánh lễ của Giáo hoàng vào sáng Giáng sinh, và giờ là tĩnh tâm của Tòa thánh. Đức Giáo Hoàng Leo dự định tiếp nối truyền thống của người tiền nhiệm, nhưng ngài sẽ không giống như vậy.

Người thuyết giảng

Trong vài thập niên đầu tiên của tĩnh tâm giáo hoàng, các tu sĩ Dòng Tên thường được chọn làm người thuyết giảng, vì tĩnh tâm tuân theo các bài Linh Thao của Thánh I-nha-xi-ô thành Loyola. Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII đã mời những người khác trong triều đại giáo hoàng ngắn ngủi của mình, bao gồm một linh mục giáo xứ người Ý và một giám mục. Mỗi người thuyết giảng được tự do sắp xếp chủ đề và suy niệm của mình.

Đức Giáo Hoàng Phaolô VI bắt đầu mời các giáo sĩ nổi tiếng, những người đã có nhiều nghe, đến thuyết giảng. Cha Bernard Häring, một nhà thần học luân lý thuộc dòng Chúa Cứu Thế, là người đầu tiên được Đức Giáo Hoàng Phaolô VI mời vào năm 1964, một sự lựa chọn đáng chú ý nếu xét đến một số quan điểm của Cha Häring; sau này ông đã bất đồng quan điểm với Humanae Vitae và Veritatis Splendor.

Đáng nhớ nhất là lời mời của Đức Giáo Hoàng Phaolô dành cho tổng giám mục Kraków đến giảng tĩnh tâm vào năm 1976. Hồng Y Karol Wojtyła là Hồng Y đầu tiên được mời như vậy, và những bài suy niệm của ngài, được xuất bản dưới tựa đề Dấu hiệu của sự Mâu thuẫn — lời của Simeon về hài nhi Giêsu trong Lễ Dâng hiến — vẫn còn được in ấn cho đến ngày nay. Chưa đầy ba năm sau kỳ tĩnh tâm Mùa Chay đó, Hồng Y Wojtyła đã dùng lại những chủ đề chính mà ngài đã thuyết giảng lúc đó trong bài giảng nhậm chức Giáo hoàng vào tháng 10 năm 1978.

Sự xuất hiện nổi bật của Hồng Y Wojtyła cách đây 50 năm đã hướng kỳ tĩnh tâm Mùa Chay đến nhiều nhân vật nổi bật hơn trong Giáo hội. Nhiều người thuyết giảng đã là Hồng Y, hoặc sau đó được phong Hồng Y: Chân phước Eduardo Pironio, Anastasio Ballestrero, Carlo Maria Martini, Lucas Moreira Neves, James Hickey, Georges Cottier, Ersilio Tonini, Jorge Medina Estévez, Tomáš Špidlík, Christoph Schönborn, François-Xavier Nguyễn Vǎn Thuận, Angelo Comastri, Francis George, Francis Arinze, Albert Vanhoye, Giacomo Biffi, Gianfranco Ravasi, Laurent Monsengwo Pasinya, Angelo De Donatis.

Đức Hồng Y Joseph Ratzinger đã thuyết giảng cuộc tĩnh tâm năm 1983, và những suy niệm của ngài khi đó là những hạt giống sau này đơm hoa kết trái trong bộ ba tác phẩm thần học Kinh Thánh của ngài, Chúa Giêsu thành Nazareth.

Năm nay, Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra một lựa chọn táo bạo, chọn Giám mục Erik Varden của Trondheim, Na Uy, một tu sĩ dòng Trappist, vốn là một trong những tác giả hàng đầu thế giới về tâm linh. Là một người theo đạo Tin Lành Na Uy, trở lại Công Giáo khi đang học tại Cambridge, Giám mục Varden được bầu làm viện phụ đan viện ở Anh khi mới 39 tuổi. Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã chọn ngài làm giám mục người Na Uy bản địa đầu tiên của Trondheim vào năm 2019, mặc dù ngài đã sống gần 30 năm ở Anh.

Giám mục Varden rất nổi tiếng trong cộng đồng Công Giáo Mỹ. Ngài đã phát biểu tại hội nghị Viện Napa mùa hè năm ngoái, thuyết trình bài giảng Erasmus thường niên vào mùa thu cho First Things, và cuốn sách gần đây nhất của ngài, Towards Dawn: Essays in Hopefulness, được nhà xuất bản Word on Fire (2025) phát hành. Trang web của ngài, Coram Fratribus, thường xuyên đăng tải những suy ngẫm tâm linh cho đông đảo độc giả.

Nổi tiếng với việc lấy cảm hứng từ văn học bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, cũng như âm nhạc và phụng vụ, Giám mục Varden đã đặc biệt thành công trong việc truyền bá đức tin đến một thế giới đang mất niềm tin. Trong bối cảnh đó, cuốn sách cùng tên của ngài về sự trong sạch đã được đón nhận nồng nhiệt và giúp nhiều độc giả biết đến ngài.

Địa điểm

Khóa tĩnh tâm Mùa Chay từ lâu đã được tổ chức tại một trong những nhà nguyện ở Tông điện — Nhà nguyện Matilde. Khóa tĩnh tâm tiếp tục được tổ chức ở đó cho đến năm 2013, sau đó Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã chuyển ra ngoài Vatican.

Năm 1996, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thụ phong linh mục của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, Hồng Y đoàn đã tặng ngài một khoản tiền, mà ngài đã dùng để trang hoàng lại Nhà nguyện Matilde. Nhiệm vụ được giao cho nghệ sĩ khảm mosaic người Slovenia, Cha Marko Rupnik, người đã trang hoàng toàn bộ nhà nguyện — từ sàn đến trần — bằng một bức tranh rực rỡ mô tả sự hiệp thông của các thánh trên thiên đường. Nhà nguyện được đổi tên thành Redemptoris Mater để tôn vinh thông điệp cùng tên về Đức Mẹ của ngài.

Tác phẩm của cha được ca ngợi rộng rãi và đưa Cha Rupnik trở thành nghệ sĩ đương thời nổi tiếng nhất của Giáo Hội Công Giáo, được giao các đơn đặt hàng tại Đền thờ Quốc gia Thánh Gioan Phaolô II ở Washington, DC, thánh đường Gioan Phaolô II ở Kraków, vương cung thánh đường Lourdes, vương cung thánh đường Fatima, đền thờ Padre Pio và nhà thờ Almudena ở Madrid. Dường như ai cũng muốn sở hữu tranh khảm của Cha Rupnik, và cha cũng thường xuyên nhận được lời mời thuyết giảng và giảng đạo.

Trong những năm gần đây, những tiết lộ về việc Cha Rupnik lạm dụng tình dục các nữ tu trong cộng đồng nghệ thuật của mình đã dẫn đến các thủ tục tố tụng giáo luật chống lại cha. Cha bị vạ tuyệt thông (mặc dù hình phạt nhanh chóng được bãi bỏ), bị đuổi khỏi dòng Tên, và hiện đang chờ xét xử theo giáo luật. Do hành vi sai trái về tình dục của cha có liên quan đến "quá trình sáng tạo" của cha, một cuộc tranh cãi đã nảy sinh về việc liệu các tác phẩm nghệ thuật của cha có nên tiếp tục được trưng bày hay không.

Các bức tranh khảm của cha rất lớn và được gắn chặt vào tường của các nhà thờ, vì vậy rất khó để tháo dỡ. Đền thờ Gioan Phaolô II ở Washington và vương cung thánh đường Lourdes đã quyết định che phủ chúng. Xét tất cả những điều đó, việc tổ chức buổi tĩnh tâm tại nhà nguyện Redemptoris Mater, nơi được trang trí hoàn toàn bằng tranh khảm của Cha Rupnik, sẽ không phù hợp.

Đức Giáo Hoàng Leo đã khôn ngoan chuyển buổi tĩnh tâm đến nhà nguyện Pauline, vốn là nhà nguyện riêng của Đức Giáo Hoàng. Các Hồng Y tập trung ở đó trước khi tiến vào nhà nguyện Sistine để tham dự mật nghị, và vị Giáo hoàng mới đắc cử cũng đến đó cầu nguyện ngay sau khi đắc cử. Thêm vào đó, các tác phẩm nghệ thuật ở đây cũng rất xuất sắc; hai tác phẩm song sinh của Michelangelo về việc đóng đinh Thánh Phêrô và trở lại của Thánh Phaolô trang trí các bức tường bên.

Tuy nhiên, trong những giờ nghỉ giải lao, thiển nghĩ các Hồng Y nên ghé vào nhà nguyện Redemptoris Mater để cầu nguyện riêng, chiêm niệm sự thánh thiện của Giáo hội như được diễn tả qua hình ảnh một linh mục bị buộc tội trọng tội. Công việc của Giáo triều Rôma, phần lớn, liên quan đến việc xử lý các hành vi lạm dụng luật pháp, chức vụ và đạo đức của các giám mục và linh mục. Nhà nguyện Redemptoris Mater là một nơi lý tưởng để suy ngẫm về cách đối phó đúng đắn với lúa và cỏ dại mọc lẫn lộn, thường khó phân biệt.

Chủ đề tĩnh tâm của Giám mục Varden là “Được soi sáng bởi một vinh quang ẩn giấu”. Trong Tông điện, vinh quang ấy thường bị che khuất bởi những yếu đuối của con người, đồng thời cũng được Michelangelo tôn vinh rực rỡ.