Tạp chí Crux, trong bản tin ngày 10 tháng 2 năm 2026, đưa tin: Tổng Giám mục William E. Lori của Baltimore đã ban hành một thư mục vụ mới phác thảo tầm nhìn về sự đổi mới trong diễn ngôn công cộng của Hoa Kỳ.
Được công bố vào thứ Hai, ngày 9 tháng 2, bức thư dài 32 trang có tiêu đề “Trong Bác ái và Chân lý: Hướng tới một nền văn hóa chính trị đổi mới” được viết nhân kỷ niệm 250 năm ngày độc lập của Hoa Kỳ, và được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đang phải đối diện với những lời chỉ trích gay gắt về việc ông chia sẻ một video phân biệt chủng tộc mô tả cựu Tổng thống Barack Obama và cựu Đệ nhất phu nhân Michelle Obama như những con khỉ.
Cùng ngày ĐTGM Lori công bố thư mục vụ của ngài, hai vị giám mục cấp cao của Hoa Kỳ – Hồng Y Blase Cupich của Chicago và Tổng Giám mục Edward Weisenburger của Detroit – đã đưa ra các tuyên bố công khai kêu gọi tổng thống xin lỗi về hành động của mình.
Bức thư gọi dịp này là “một khoảnh khắc của ân sủng và trách nhiệm”.
ĐTGM Lori viết: “Sự tưởng nhớ chân thực luôn hướng chúng ta đến sự đổi mới. Nó kêu gọi chúng ta xem xét không chỉ việc chúng ta từng là ai và chúng ta đang trở thành ai – mà, nhờ ân sủng của Chúa, chúng ta được kêu gọi trở thành ai.”
ĐTGM Lori đã suy nghĩ về vai trò của đức tin trong đời sống công cộng của Hoa Kỳ trong nhiều thập niên, và là một nhà lãnh đạo trong công việc của các giám mục Hoa Kỳ nhằm bảo vệ tự do tôn giáo ở Hoa Kỳ. Năm 2011, ĐTGM Lori trở thành chủ tịch đầu tiên của Ủy ban Đặc biệt về Tự do Tôn giáo của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB).
Một bức tranh khắc nghiệt về hiện tại
Dựa trên các trước tác của các vị Giáo hoàng Leo XIV, Francis và Benedict XVI, bức thư mục vụ này là bức thư thứ năm mà ĐTGM Lori đã ban hành trong 14 năm phục vụ với tư cách là người đứng đầu tổng giáo phận Baltimore – “tòa giám mục hàng đầu” ở Hoa Kỳ, được thành lập năm 1789 – và đưa ra một cái nhìn không khoan nhượng về tình trạng diễn ngôn chính trị của Hoa Kỳ.
Ngài viết: “Giống như chính Giáo hội, chúng ta hoạt động trong một bầu không khí văn hóa giống như không khí chúng ta hít thở.”
Ngài nhận định: “Hiếm khi nó hoàn toàn trong lành và sảng khoái. “Thường thì nó bị ô nhiễm, thậm chí độc hại.”
“Đó là bầu không khí chính trị mà chúng ta đang sống ngày nay,” vị tổng giám mục nhấn mạnh.
Theo ngài, “Lời lẽ chính trị đã trở nên gay gắt hơn bình thường. Bạo lực chính trị và những lời đe dọa bạo lực đã bùng phát. Có sự phân cực sâu sắc”.
“Các hệ tư tưởng cực đoan của cả cánh tả lẫn cánh hữu đang được khẳng định – những hệ tư tưởng không chỉ cho thấy sự chia rẽ chính trị, mà còn cả sự phân cực về văn hóa và thậm chí cả tôn giáo.”
Sự phủ lấp bản chất con người
Bức thư của ĐTGM Lori nêu bật quan điểm của ngài về sự bất ổn văn hóa nói chung như một phản ảnh của một cuộc khủng hoảng nhân học sâu xa hơn.
Ngài viết: “Về bản chất, cuộc khủng hoảng này phản ảnh một sự hiểu biết bị tổn thương về con người. Khi chúng ta quên rằng mỗi con người đều được tạo dựng theo hình ảnh của Chúa, chúng ta bắt đầu nhìn nhận nhau không phải như anh chị em ruột thịt, mà như những trở ngại và mối đe dọa.”
Ngài viết tiếp: “Đời sống chính trị khi đó trở thành một cuộc tranh giành quyền lực, thay vì một sự theo đuổi chung lợi ích cộng đồng.”
ĐTGM Lori nói rằng tính đồng nghị– một thuật ngữ “xuất phát từ đời sống Giáo hội” nhưng “cũng mang lại sự khôn ngoan cho đời sống dân sự của chúng ta” – có thể hữu ích.
“Về bản chất, tính đồng nghị là cam kết lắng nghe với lòng khiêm nhường, nói chuyện với sự trung thực và phân định với Chúa Thánh Thần – tất cả trong khi cùng nhau bước đi, chứ không phải chia rẽ”.
Mặc dù phải “áp dụng cẩn thận, nhận thức rằng động lực, quyền uy và sứ mệnh của Giáo hội khác biệt về cơ bản so với một nền cộng hòa thế tục,” tính đồng nghị “nhắc nhở chúng ta rằng không mục tiêu chính trị nào đáng giá bằng cái giá của một dân tộc bị chia rẽ, và không sự bất đồng nào biện minh cho việc quên đi nhân tính chung của chúng ta.”
Nhân đức là nền tảng của tình bạn công dân
Một phần trọng tâm của bức thư bàn về bốn đức tính “cốt lõi” là sự khôn ngoan, công bằng, dũng cảm và tiết độ, tạo nên khuôn khổ đạo đức cần thiết cho sự phát triển toàn diện của con người.
ĐTGM Lori viết: “Những đức tính này không chỉ thuộc về một đảng phái hay hệ tư tưởng nào cả. Chúng là ngữ pháp đạo đức chung, cho phép những người thiện chí cùng nhau làm việc vì lợi ích chung.”
Ngài viết tiếp: “Nhân đức làm cho tình bạn công dân trở nên khả hữu,” một điều “không phải là tình cảm ủy mị,” mà là “một cam kết mạnh mẽ, bền vững với chân lý rằng chúng ta thuộc về nhau, rằng số phận của chúng ta đan xen vào nhau, và sự phát triển của một người phụ thuộc một phần vào sự phát triển của tất cả mọi người.”
Ngài ho rằng tình bạn công dân là “một cách sống và cách ứng xử tìm kiếm lợi ích cho người khác và cho xã hội. Đó là một khát vọng sâu sắc, chân thành tìm kiếm điều tốt đẹp cho người khác và cho xã hội,” và “liều thuốc giải cho sự phân cực,” điều này thách thức tất cả công dân – đặc biệt là người Công Giáo nhưng không chỉ riêng họ – làm bốn điều: “Coi đối thủ chính trị như anh chị em, xây dựng cầu nối nơi có những bức tường, nuôi dưỡng lòng tin trong thời điểm nghi ngờ, và vun đắp hy vọng giữa nỗi sợ hãi.”
Những hình mẫu về tình bạn công dân
Đức Tổng Giám Mục Lori cũng viết về việc là người Công Giáo ở Hoa Kỳ như là vấn đề để Tin Mừng định hướng tư cách công dân của chúng ta.
Ngài viết: “Là người Công Giáo ở Hoa Kỳ, người Công Giáo ở Mỹ chưa bao giờ có nghĩa là lòng trung thành mù quáng, cũng không đòi hỏi sự rút lui”, mà luôn luôn và tiếp tục có nghĩa là “cho phép Tin Mừng định hình lương tâm, hướng dẫn lựa chọn và truyền cảm hứng cho sự tận tâm vì lợi ích chung”.
Ngài viết tiếp: “Khi chúng ta làm điều đó, chúng ta không chỉ đóng góp vào sự hiệp nhất của Giáo hội mà còn góp phần hàn gắn và củng cố quốc gia, giúp quốc gia phát triển thành phiên bản tốt nhất của chính mình, ngay cả khi hành trình khó khăn”. ĐTGM Lori đã chỉ ra hai vị thánh Công Giáo vĩ đại sống ở Hoa Kỳ trong khoảng thời gian từ thế kỷ 19 đến thế kỷ 20 là những nhân vật tiêu biểu cho lý tưởng về lòng yêu nước Công Giáo: Chân phước Michael McGivney và Thánh Frances Xavier Cabrini.
Chân phước McGivney đã sáng lập Hiệp sĩ Columbus, mà ĐTGM Lori là linh mục quản nhiệm tối cao. Thánh Frances Cabrini – một người nhập cư vào Hoa Kỳ – đã sáng lập Dòng Nữ tu Truyền giáo Thánh Tâm Chúa Giêsu để cung cấp giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các dịch vụ khác cho người nghèo, đặc biệt là người nghèo nhập cư ở Hoa Kỳ.
ĐTGM Lori cũng đưa ra ví dụ về Thánh Thomas More và Thánh John Fisher, những vị tử đạo vĩ đại người Anh, như những hình mẫu về lòng yêu nước Công Giáo.
Ngài viết: “Lòng yêu nước đầy đức tin của Thánh More là điều chúng ta nên noi theo, một lòng yêu nước đủ để nói lên sự thật và giúp đất nước trở nên tốt đẹp nhất.”
Thánh Fisher đặc biệt là một hình mẫu về sự kiên cường – lòng can đảm – “vững chắc, kiên nhẫn và bắt nguồn từ chân lý.”
ĐTGM Lori viết: “Sự kiên cường trong đời sống chính trị không thể hiện qua sự hung hăng hay thống trị, mà ở sự tận tâm thầm lặng, kiên định với Tin Mừng và lợi ích chung.”
Ngài viết tiếp: “Sự kiên cường giúp chúng ta làm điều đúng đắn ngay cả khi khó khăn”.
Đáp lại lời kêu gọi
Trong thư, ĐTGM Lori thẳng thắn thừa nhận sự hỗn loạn và chia rẽ đang đặc trưng cho đời sống chính trị hiện tại của Hoa Kỳ, kêu gọi các tín hữu Công Giáo dưới sự chăm sóc của ngài thực hành các nhân đức mà trong mọi thời đại đều rất quan trọng để đạt được tự do có trật tự và sự phát triển thực sự của con người.
Ngài viết: “Giữa những biến động chính trị, Giáo hội không rút lui khỏi đời sống công cộng, cũng không liên kết với bất cứ bản sắc đảng phái nào, mà “vẫn giữ nguyên bản chất vốn có: một bí tích của sự hiệp nhất, một ngọn hải đăng của hy vọng và một người thầy của chân lý.”
“Sứ mệnh của Giáo hội không phải là giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử, mà là đào tạo các vị thánh.”
“Quốc gia chúng ta cần những người Công Giáo thể hiện sứ mệnh này, những người đàn bà và đàn ông mà cuộc sống của họ làm chứng cho phẩm giá của mỗi con người, tình yêu của họ bắc cầu nối những chia rẽ, lòng can đảm của họ chống lại sự thù hận và đức tin của họ khẳng định rằng sự tuyệt vọng không phải là lời phán quyết cuối cùng.”
“Bức tranh xã hội đôi khi có vẻ ảm đạm, nhưng Giáo hội đã trải qua những thời kỳ đen tối hơn và trở nên mạnh mẽ hơn, thanh khiết hơn và trung thành hơn”.
Ngài kết luận: “Vì vậy, quốc gia chúng ta cũng có thể làm được.”