Thomas Casemore (*) của Tạp chí The Catholic Herald của Anh, ngày 5 tháng 8 năm 2024 viết: Hầu hết mọi người giờ đây đã quen thuộc với cách mà cuộc tranh cãi về bản nhại Bữa Tiệc Ly trong lễ khai mạc Thế vận hội được tiếp nối bằng một "lời xin lỗi" không chân thành cùng với các tuyên bố và hành vi thao túng tâm lý cho rằng thực chất đó là một bữa tiệc chè chén ồn ào kiểu thần Bacchus của Hy Lạp-La Mã.
![](/pics/parody.png)
Trong nỗ lực làm sáng tỏ tất cả những điều này và các tuyên bố phản bác đã được đưa ra, có một điều tôi muốn chỉ ra là việc tìm kiếm trực tuyến các video gốc hoặc bản ghi chép từ phần này của buổi lễ đã rất khó khăn - có phần đáng ngờ. Do đó, người ta ngày càng phải trả lời các bản ghi lại buổi lễ qua nhiều phương tiện truyền thông khác nhau.
Phản ứng của cộng đồng Công Giáo và Chính thống giáo nhìn chung được đặc trưng bởi sự phẫn nộ ôn hòa nhưng kiên quyết trước sự chế giễu đối với việc thiết lập Bí tích Thánh Thể. Ví dụ, các video phản hồi của Giám mục Baron đã lan truyền đúng như mong đợi, và ngài đã đưa ra những hiểu biết sâu sắc tuyệt vời. Các phản hồi của người Thệ Phản nói chung cũng hợp lý.
Tuy nhiên, nhiều người - và đáng buồn là một số Ki-trô hữu - dường như đã chấp nhận trò lừa bịp khi cố gắng lập luận rằng vì hình tượng Dionysus màu xanh xuất hiện trong bản phác thảo, nên nó không bao giờ có ý định nhại lại Bữa Tiệc Ly, mà là một bữa tiệc rượu chè chén ồn ào kiểu thần Bacchus (Dionysus).
Vậy thì đó là cái quái gì: tiệc rượu chè Hy Lạp-La Mã hay Bữa Tiệc Ly? Bỏ qua việc nhiều nghệ sĩ biểu diễn tham gia buổi biểu diễn đã thảo luận rằng nó cố tình nhại lại Bữa Tiệc Ly, cùng với cách chơi chữ được sử dụng để trình bày la Cène sur la Scène sur la Seine - "Bữa Tiệc Ly trên sân khấu sông Seine" - chúng ta hãy xem xét tuyên bố về rượu chè đó như một "lời giải thích thỏa đáng", sau đó các Ki-tô hữu được cho là sẽ dễ chịu.
Đúng là sau đó trong buổi biểu diễn, cảnh Bữa Tiệc Ly đã biến đổi, khi nhiều nghệ sĩ biểu diễn tham gia và một người đàn ông khỏa thân được sơn màu xanh xuất hiện trên một chiếc đĩa. Người đàn ông da xanh, đóng vai Thần Dionysus của Hy Lạp, bắt đầu hát về việc thế giới sẽ tốt đẹp hơn biết bao nếu tất cả chúng ta đều trần truồng.
Lời bài hát có những câu như: "Liệu có chiến tranh không nếu chúng ta hoàn toàn trần truồng? Giấu súng lục ở đâu khi bạn hoàn toàn trần truồng?" và "Không còn giàu có, không còn nghèo đói, khi chúng ta trở lại với cảnh tất cả đều trần truồng ". Và tất cả đều có sự hiện diện của một đứa trẻ.
Tuy nhiên, điều khiến sự tham gia của một đứa trẻ trở nên đáng sợ hơn là chúng ta không chỉ được chứng kiến một bữa tiệc chè chén ồn ào mà, như thường chỉ ra trên mạng, là một bữa tiệc rượu chè chén ồn ào kiểu thần Bacchus (a bacchanal).
Chữ "bacchanal" bắt nguồn từ Bacchus, một tên gọi khác của Dionysus.
Dionysus/Bacchus là vị thần rượu vang, khả năng sinh sản, lễ hội và sự điên cuồng trong nghi lễ của người Hy Lạp. Sau đó, ông được người La Mã đón nhận và coi ông như Liber Pater hay "Cha tự do" của họ, một vị thần của tự do không bị kiềm chế.
Trong văn hóa La Mã, các lễ hội Dionysus được gọi là bacchanalia, và bao gồm, trong số những thứ khác, say xỉn, truy hoan, và đủ loại tập tục đồi trụy.
Nói về bacchanalia trong Lịch sử La Mã, sử gia La Mã Livy đã viết:
“Khi rượu làm bùng cháy tâm trí họ, và đêm tối cùng sự giao thoa giữa nam và nữ, giữa người già và người trẻ, đã phá hủy mọi cảm thức giữ gìn, mọi hình thức trụy lạc bắt đầu được thực hiện, vì mỗi người phải ban hình thức khoái lạc mà bản chất của mình thiên về nhất.”
Cuối cùng, các lễ hội Bacchanal trở nên thoái hóa đến mức người La Mã đã cấm chúng vào năm 183 trước Công nguyên.
Ngay cả khi chúng ta thừa nhận - điều mà chúng ta không thừa nhận - rằng cảnh tượng tại Thế vận hội Paris chỉ là một lễ hội Bacchanal, tại sao một đứa trẻ lại có mặt trong lễ kỷ niệm theo chủ đề tiệc tùng thác loạn này? Và tại sao nó lại được phát sóng trên toàn thế giới? Thông điệp ở đây là gì?
Mục tiêu của hình thức mới của chủ nghĩa tự do phương Tây dường như hiện đang được thể hiện cho tất cả mọi người. Chủ nghĩa duy tự do hay tự do không thực sự là tự do trừ khi mọi sự - và chúng có nghĩa là tất cả - đều được phép.
Việc mọi người chấp nhận nó chỉ là một bữa tiệc rượu, một phần trong nửa sau của buổi biểu diễn, thừa nhận rằng nó đang trình bày một bữa tiệc rượu chè chén thác loạn! Đây có phải là điều chúng ta với tư cách là phương Tây muốn cho thế giới thấy không? Đây có phải là những giá trị cốt lõi của nền văn minh của chúng ta không?
Nhưng câu hỏi vẫn còn đó, Dionysus có liên quan gì đến Bữa Tiệc Ly? Tại sao lại liên kết hai điều này? Và đây chính là lúc vấn đề thực sự xảy ra.
Bacchanal không chỉ là những bữa tiệc, mà là những sự kiện tập trung vào việc thờ phụng Dionysus.
Trong các cuộc “Bacchanal”, người ta thực hiện nghi lễ omophagia [ăn thịt sống], bao gồm việc xé xác động vật sống và ăn thịt sống của chúng. Nghi lễ này được thực hiện để tái hiện huyền thoại của Orpheus trong đó Dionysus bị các Titan xé xác và sau đó được hồi sinh. Điều này khiến Dionysus đôi khi được gọi là "vị thần chết và sống lại".
Một phần khác của nghi lễ Bacchanal là một nghi lễ được gọi là “uống thần”.
Thông qua việc tiêu thụ rượu, linh hồn của Dionysus – còn được gọi là Thần rượu – được người uống tiêu thụ. Việc uống rượu cũng cho phép người uống giao tiếp với Dionysus và vượt qua hình dạng phàm trần của họ để đạt được trạng thái xuất thần.
Sự song hành với Bí tích Thánh Thể rất rõ ràng.
Trên bàn thờ, Bánh Thánh được Linh mục bẻ ra và chúng ta dùng. Sau đó, chúng ta uống Chúa Kitô bằng Máu của Người. Thông qua những hành động này, chúng ta nhận được ân sủng của Chúa và đến gần hơn với Người.
Đây có phải là sự trùng hợp ngẫu nhiên không? Có thể, nhưng có vẻ như không thể có chuyện một người đọc về lễ hội rượu nho trong hơn vài phút, như Thomas Jolly, giám đốc nghệ thuật của buổi lễ khai mạc, đã làm để thiết kế bối cảnh, lại có thể bỏ lỡ những hàm ý và mối liên hệ. Chưa kể đến việc Jolly đã chọn bày Dionysus trên một chiếc đĩa - một sự thừa nhận rõ ràng về việc ăn thịt ông ta.
Sự hiện diện của Dionysus trong cảnh Bữa Tiệc Ly đại diện cho cốt lõi và đỉnh cao của sự chế giễu, chứ không phải là lối thoát khỏi nó.
Không chỉ là việc các Ki-tô hữu bị châm biếm và chế giễu; mà là cảnh này đại diện cho một sự thay thế thực sự của quỷ dữ - một sự nhại lại không thánh thiện.
Bí tích Thánh Thể, Mình Chúa mà chúng ta dùng trong Bí tích Thánh Thể, đã được thay thế bằng thân xác của một Dionysus dâm đãng.
Thân thể của đấng cứu thế hy sinh đã được thay thế bằng một vị thần tượng trưng cho tình yêu vị kỷ trên hết.
Thân thể của người ban tặng sự tự do đích thực đã được thay thế bằng một vị thần có vẻ như ban tặng sự tự do, nhưng thực chất lại tượng trưng cho sự nô lệ của tội lỗi.
Vị thần duy nhất thực sự đã được thay thế bằng một vị thần giả.
Đây chính là sự chế giễu thực sự đối với lễ khai mạc Thế vận hội Paris. Nó đã được phơi bày ra ánh sáng và sẽ không biến mất trong thời gian tới.
Và các Ki-tô hữu có quyền lên tiếng bày tỏ sự tức giận chính đáng của mình bằng tình yêu thương và không có bạo lực.
Nếu các Ki-tô hữu không vạch trần sự thao túng của giới cầm quyền tự do thì điều này sẽ tiếp tục. Nhưng trên hết, chúng ta phải cầu nguyện cho nước Pháp.
Không bao lâu trước đây, người dân Paris đã khóc khi nhà thờ lớn của họ bị cháy - thật biểu tượng một cách đáng buồn xiết bao. Chúng ta phải cầu xin Đức Mẹ, dưới danh hiệu cổ xưa của ngài là Đức Bà Paris, tiếp tục cầu nguyện cho nước Pháp và cho những người còn lại trong chúng ta.
_______________________________________________________________________________________________________
Ảnh: Cảnh trong lễ khai mạc Thế vận hội, bao gồm cả bản nhại Last Supper và sự xuất hiện của 'Dionysus'; ảnh chụp màn hình từ Thế vận hội Olympic @Olympics.
(*) Thomas Casemore giảng dạy Nghiên cứu Tôn giáo và đang theo học chương trình thạc sĩ thần học, nghiên cứu về Thánh Bede và lịch sử cũng như tâm linh tôn giáo đầu tiên của Anh.