KHÓC ĐỂ NHỚ, NHỚ ĐỂ SỐNG

“Hãy thờ cha kính mẹ!”.

“Lệ rơi không chạm mộ phần, rơi vào nỗi nhớ lặng hồn trong tim. Nhớ cho khỏi lạc bóng hình, sống cho vẹn giữ niềm tin mai ngày!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Mồng Hai Tết, chúng ta về với nguồn cội. Lệ rơi không để ướt mộ phần, nhưng để đánh thức ký ức và gìn giữ niềm tin. Lời Chúa mời gọi chúng ta ‘khóc để nhớ, nhớ để sống!’.

“Chúng ta hãy ca tụng các bậc cha ông!” - bài đọc một. Không phải vì các ngài hoàn hảo, nhưng vì nhờ các ngài, chúng ta dám sống đời hoàn hảo. Có những tên tuổi chẳng ghi trong gia phả, có những cuộc đời lặng lẽ như hạt giống mục trong đất, để cây hôm nay đứng vững. Các ngài không để lại nhiều lời, nhưng để lại một nếp sống; không để lại kho báu, nhưng để lại đức tin. Đó là những người có phúc, chỉ vì đã “kính sợ Chúa!” - Thánh Vịnh đáp ca. Phúc ấy không ồn ào; chỉ là mái nhà ấm lửa, là bữa cơm có tiếng gọi nhau, là con cháu biết cúi đầu. Nhiều khi chúng ta chỉ nhận ra phúc ấy khi một chỗ ngồi bỗng trống; chỉ khi không còn tiếng ho quen, chúng ta mới hiểu mình từng được chở che.

Tin Mừng khiến chúng ta nhói đau hơn. Chúa Giêsu quở trách những người giữ truyền thống mà quên hiếu kính. Họ dâng của cho Đền Thờ để khỏi giúp cha mẹ; họ nói về Thiên Chúa, nhưng bỏ quên đấng sinh thành. Ngài gọi đó là “vô hiệu hoá” Lời Chúa. Có thể chúng ta chăm chút mộ phần, nhưng quên chăm sóc khi các ngài sinh thời; giữ nghi thức, nhưng thiếu một lời xin lỗi; thắp hương rất đều, nhưng tình thân thì nguội.

Vì thế, mồng Hai không chỉ là ngày viếng mộ, mà là ngày viếng lòng. Nếu hôm nay chúng ta khóc vì cảm xúc, thì việc kính nhớ sẽ qua nhanh như nhang khói. Còn nếu để nước mắt rửa sạch tự ái, hàn gắn chia rẽ, thì chúng ta thật sự ‘khóc để nhớ, nhớ để sống’. Gia đình là vòng tròn của trao và nhận - bài đọc hai. Ông bà trao ký ức; chúng ta trao tương lai; các ngài trao đức tin; chúng ta giữ và truyền lại. Nếu thế hệ chúng ta đánh mất đức tin, thì mồ mả đẹp đến đâu cũng chỉ là kỷ niệm buồn. Ông bà không cần chúng ta chỉ thương nhớ; các ngài cần chúng ta sống tử tế. Không phải bia to mộ lớn, nhưng là một mái nhà bớt cãi vã; không phải những lời ca tụng, nhưng là một đời ngay thẳng. Danh thơm của tiền nhân không nằm ở bia đá, nhưng ở cách chúng ta sống hôm nay.

Anh Chị em,

Chúa Giêsu đã lớn lên trong một gia đình; sống vâng phục, Ngài thánh hoá mái nhà. Kính nhớ tổ tiên, chúng ta được mời gọi thánh hoá gia đình mình. Đừng để đến khi mất mới thương; đừng để nước mắt chỉ chảy về quá khứ! Hãy để nước mắt hôm nay trở thành quyết định cho ngày mai. Vì cuối cùng, kính nhớ ông bà không phải để giữ một nghi thức, nhưng để tiếp nối một dòng chảy. Và nếu mỗi chúng ta sống hiếu thảo, giữ đức tin, yêu thương nhau hơn, thì đó chính là cách sâu xa nhất ‘khóc để nhớ, nhớ để sống’.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, cho con biết khóc vì yêu chứ không vì muộn; biết nhớ để sửa mình chứ không chỉ để tiếc nuối; và biết sống sao cho ông bà được an lòng trong Chúa!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Hàng năm Giáo Hội tại Úc xuất bản tuyển tập nổi tiếng 40 bài tĩnh tâm Mùa Chay. Trong lời tựa tuyển tập năm nay, có nhan đề Compassio, Đức Cha Brian G Mascord DD, Giám mục Wollongong, viết:

Kính gửi anh chị em thân mến trong Chúa Kitô,

Tôi vô cùng biết ơn khi chào đón quý vị đến với Chương trình Mùa Chay năm nay, Compassio. Từ cổ Compassio, có nghĩa là “cùng chịu đau khổ”, cho thấy cốt lõi sứ mệnh của Chúa Kitô. Chúa Giêsu không nhìn nỗi đau khổ của con người từ xa; Ngài bước vào đó, đồng hành cùng chúng ta và biến đổi nó từ bên trong. Khi bước vào mùa thánh này, nguyện xin chúng ta càng nhận thức rõ hơn về sự gần gũi, lòng nhân từ và tình yêu bất diệt của Ngài.

Tài liệu này được thiết kế để đồng hành cùng anh chị em trên hành trình đó. Những suy niệm hàng ngày giúp chúng ta hòa mình vào nhịp điệu Mùa Chay. Mỗi Chúa nhật, Cha Joshua Whitehead mở ra Phúc Âm cho chúng ta, mời gọi một cuộc gặp gỡ sâu sắc hơn với Chúa Kitô thông qua sự suy ngẫm thấu đáo và những cuộc trò chuyện chia sẻ. Sơ Therese Mills MGL cung cấp những trải nghiệm hướng dẫn tâm linh, giúp chúng ta lắng nghe sự vận động của Chúa trong sự tĩnh lặng của tâm hồn. Đức ông Graham Schmitzer làm phong phú thêm lời cầu nguyện của chúng ta bằng những suy niệm qua tác phẩm nghệ thuật, hé lộ vẻ đẹp của Chúa đang hoạt động trong mầu nhiệm đau khổ và cứu chuộc.

Tôi biết ơn tất cả những người đã đóng góp cho chương trình này. Công việc cầu nguyện của họ phản ánh tình yêu thương dành cho Chúa Kitô và Giáo Hội của Ngài.

Khi bước vào Mùa Chay, dù ở một mình hay cùng nhóm, tôi khuyến khích anh chị em hãy suy ngẫm những điều này một cách cởi mở và can đảm. Hãy để Chúa Kitô đồng hành cùng anh chị em, chia sẻ gánh nặng của anh chị em và dẫn dắt anh chị em đến lòng thương xót lớn lao hơn đối với người khác.

Nguyện cho mùa này là thời gian chữa lành, đổi mới và kết hợp sâu sắc hơn với Chúa, Đấng cùng chịu đau khổ với chúng ta và nâng chúng ta lên cuộc sống mới.

Với tất cả những lời chúc tốt lành trong Mùa Chay,

+ Đức Cha Brian G Mascord DD

Giám mục Wollongong

Mùa Chay năm 2026

VietCatholic xin giới thiệu với quý vị và anh chị em bản dịch sang Việt Ngữ của anh J.B. Đặng Minh An toàn văn 40 bài suy niệm Mùa Chay trong tuyển tập Compassio.

Quý vị và anh chị em có thể download ở đây.

 

Ge 2:12–18

Tv 50(51):3–6, 12–14, 17

2 Cr 5:20–6:2

Mt 6:1–6, 16–18

Đừng xé áo, nhưng hãy xé lòng.(Ge 2:13)

Nếu ai muốn theo Ta, người ấy phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mỗi ngày mà theo Ta. (Lc 9:23)

Từ Latinh compassio, hay lòng thương xót, không chỉ đơn thuần là việc cố gắng hết sức để giúp đỡ người gặp khó khăn. Lòng thương xót theo nghĩa đen có nghĩa là “cùng chịu đau khổ” với người đó.

Ví dụ, bố tôi vốn khá khỏe mạnh suốt cuộc đời, nhưng năm 2006 ông bị đột quỵ nặng và qua đời trong vòng một tuần.

Tôi xuất thân từ một gia đình rất gắn bó và tôi biết mình luôn yêu thương bố. Nhưng khi ông bị đột quỵ, ngay trước khi qua đời, lần đầu tiên tôi bước vào bệnh viện và nhìn thấy ông nằm đó trên giường với đôi mắt đỏ hoe, những ống truyền dịch cắm vào người, không thể nói hay cử động được nửa bên phải cơ thể, tôi hoàn toàn không thể nói gì và không thể làm gì để giúp ông. Vì vậy, tôi chỉ ngồi bên cạnh ông, nắm tay ông và khóc. Tôi đau khổ cùng ông.

Tôi biết mình luôn yêu thương cha, nhưng chỉ khi trải qua đau khổ, tôi mới nhận ra mình yêu cha nhiều đến thế nào; chỉ khi trải qua đau khổ, tôi mới khám phá ra một chiều sâu trong tình yêu mà tôi chưa bao giờ biết mình có, và chưa bao giờ nghĩ mình có khả năng cảm nhận được.

Cùng chịu đau khổ với người khác là một khoảnh khắc ân sủng, theo nghĩa đó là khoảnh khắc để chúng ta khám phá chiều sâu tình yêu thương dành cho người đang đau khổ. Chiều sâu của tình yêu thương giữa chúng ta. Điều đó không làm cho nỗi đau khổ dễ chịu hơn, không có nghĩa là Chúa là nguyên nhân của đau khổ, nhưng Chúa cho phép đau khổ vì Chúa có thể rút ra điều tốt đẹp từ đó. Chúa có thể biến một khoảnh khắc đau khổ thành một khoảnh khắc ân sủng.

Lạy Chúa, xin giúp con cảm nhận được ân sủng của Ngài trong những lúc đau khổ. Amen.

Cha Antony Jukes OFM

---

Source:VietCatholic

40 Bài Tĩnh Tâm Mùa Chay

 

Một tổng giáo phận Công Giáo ở Á Căn Đình đã mở cuộc điều tra giáo luật về việc cử hành hôn lễ giữa hai người công khai tự nhận mình là người chuyển giới, bất chấp việc đã tham khảo ý kiến ở cấp cao nhất của giáo phận trước đó.

Ngày 8 tháng 2, Tổng giáo phận Corrientes xác nhận đang xem xét các tình tiết xung quanh một đám cưới được tổ chức vào ngày 28 Tháng Giêng tại nhà thờ Đức Mẹ Pompeii ở thành phố Corrientes. Cặp Solange Ayala và Isaías, được biết đến trong vùng là những nhà hoạt động và công khai tự nhận mình là người thuộc giới tính khác với giới tính sinh học của họ.

Theo các báo cáo của Á Căn Đình, Ayala về mặt sinh học là nam nhưng thể hiện giới tính là nữ, trong khi Isaías về mặt sinh học là nữ nhưng thể hiện giới tính là nam. Linh mục giáo xứ đã tiến hành nghi lễ sau khi tham khảo ý kiến của Đức Tổng Giám Mục José Adolfo Larregain. Người ta hiểu rằng, dựa trên giới tính sinh học của cặp đôi, không có trở ngại nào về mặt giáo luật đối với tính hợp lệ của cuộc hôn nhân.

Theo luật Giáo hội, điều kiện thiết yếu để một cuộc hôn nhân Công Giáo hợp lệ là nó phải được thiết lập giữa một người đàn ông đã được rửa tội và một người phụ nữ đã được rửa tội, tự nguyện đồng ý và không có trở ngại. Thái độ nội tâm của các bên và tính xác thực của sự đồng ý của họ cũng là điều kiện cần thiết. Trong trường hợp này, giới tính sinh học của cặp đôi dường như là yếu tố quyết định trong việc xác định rằng yếu tố thiết yếu của bí tích đã hiện diện.

Tuy nhiên, sau khi được truyền thông đưa tin rộng rãi và hứng chịu nhiều chỉ trích, tổng giáo phận đã ra tuyên bố mở cuộc điều tra giáo luật. Tuyên bố cho biết họ muốn “xem xét lại sự việc và xác định trách nhiệm” liên quan đến việc cho phép và cử hành hôn lễ. Tuyên bố cũng chỉ ra rằng một số giấy tờ giáo hội nhất định chưa được văn phòng tổng giáo phận nhận được trước buổi lễ.

Tổng giáo phận cảnh báo rằng “việc bỏ sót các điều kiện giáo luật thiết yếu làm sai lệch ý nghĩa sâu sắc của bí tích và gây nhầm lẫn trong số các tín hữu”. Tổng giáo phận cho biết thêm rằng cuộc điều tra sẽ đánh giá xem liệu có cần thiết phải áp dụng các biện pháp kỷ luật hay không.

Diễn biến này diễn ra sau những bình luận của Ayala trên truyền thông địa phương cho biết vị linh mục đã tham khảo ý kiến của Đức Tổng Giám Mục Larregain trước khi tiến hành nghi lễ. Theo các báo cáo đó, Đức Tổng Giám Mục đã chỉ ra rằng, nếu xét nghiêm ngặt về giới tính sinh học, cặp đôi đáp ứng các yêu cầu cơ bản của giáo luật đối với hôn nhân.

Sự thay đổi lập trường rõ ràng giữa cuộc tham khảo ý kiến trước đó và thông báo điều tra sau đó đã làm gia tăng tranh cãi. Chưa có biện pháp kỷ luật chính thức nào được công bố, và tổng giáo phận cũng chưa cho biết thời gian dự kiến kết thúc cuộc điều tra.

Á Căn Đình là quốc gia đầu tiên ở Mỹ Latinh hợp pháp hóa hôn nhân dân sự đồng giới vào năm 2010. Nước này cũng ban hành luật về bản dạng giới mở rộng vào năm 2012, cho phép các cá nhân thay đổi giới tính pháp lý của họ mà không cần can thiệp y tế. Giáo Hội Công Giáo ở Á Căn Đình đã phản đối việc định nghĩa lại hôn nhân về mặt dân sự vào thời điểm đó, cảnh báo về những hệ lụy của nó đối với gia đình và xã hội.

---

Source:Catholic Herald

Argentinian archdiocese opens canonical investigation into transgender marriage

 

Một triển lãm mới ở Rôma đang tôn vinh di sản của Gian Lorenzo Bernini và Giáo hoàng Urban VIII, Maffeo Barberini, người đã phát hiện và thúc đẩy sự nghiệp của nghệ sĩ trẻ này.

Triển lãm “Bernini và gia đình Barberini”, diễn ra tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Cổ đại Quốc gia trong Palazzo Barberini, khám phá mối quan hệ ban đầu của Bernini với người bảo trợ lớn đầu tiên của ông thông qua các tác phẩm điêu khắc, chân dung gia đình và những bức tranh hiếm khi được trưng bày.

Cùng với Michelangelo và Canova, Bernini là một trong những nhà điêu khắc được yêu mến và nổi tiếng nhất của Giáo hội. Được Giáo hoàng Phaolô V mô tả từ khi còn nhỏ là “Michelangelo của thời đại”, những tác phẩm hợp tác mà ông hoàn thành cùng cha mình, Pietro Bernini, xuất hiện từ khi ông mới 17 tuổi. Là một người có đức tin sâu sắc, các tác phẩm của ông đã góp phần vào sự phục hưng của Phong trào Phản Cải cách tại Thành phố Vĩnh Cửu.

Bernini nổi tiếng với mối quan hệ thân thiết với Đức Giáo Hoàng, nhận được sự bảo trợ và tình bạn của nhiều đời Giáo hoàng. Dưới thời Giáo hoàng Gregory XV (1621–1623), ông lần đầu tiên nhận được sự công nhận lớn từ Đức Giáo Hoàng, được phong tước hiệu Cavaliere. Dưới thời Đức Giáo Hoàng Alexander VII (1655–1667), Bernini được giao nhiệm vụ thiết kế lại Quảng trường Thánh Phêrô. Dưới thời Đức Giáo Hoàng Clement IX (1667–1669), ông hoàn thành Cathedra Petri (Ghế Thánh Phêrô), và dưới thời Giáo hoàng Clement X (1670–1676), ông hoàn thành lăng mộ hoành tráng của Giáo hoàng Alexander VII.

Tuy nhiên, ông được biết đến nhiều nhất nhờ mối quan hệ thân thiết với Đức Giáo Hoàng Urban VIII, người trị vì từ năm 1623 đến năm 1644. Dưới sự bảo trợ của Đức Giáo Hoàng, ông đã hoàn thành Baldacchino của Đền Thờ Thánh Phêrô, bức tượng Thánh Longinus và lăng mộ của chính Đức Giáo Hoàng Urban VIII, đồng thời cũng tạo ra nhiều bức tượng bán thân chân dung của Đức Giáo Hoàng.

Năm nay, Đức Giáo Hoàng Urban VIII sẽ được vinh danh trong nhiều sáng kiến của Vatican, khi Giáo hội kỷ niệm 400 năm ngày ngài cung hiến Đền Thờ Thánh Phêrô mới vào năm 1626. Vào thứ Hai, ngày 16 tháng 2 năm 2026, lúc 11 giờ 30 phút sáng giờ Rôma, một cuộc họp báo được tổ chức bởi Hồng Y Mauro Gambetti, Giám Quản của Đền Thờ Thánh Phêrô, để nêu ra một số sự kiện đã được lên kế hoạch. Dự kiến sẽ có những dịch vụ mới được cung cấp cho khách hành hương và du khách, cùng với thông tin chi tiết về dự án “Oltre il visibile” (“Vượt ra ngoài những gì hữu hình”), trong đó việc nghiên cứu và giám sát tích hợp vương cung thánh đường sẽ được minh họa. Dự án này đặc biệt quan trọng vì các công nghệ tiên tiến sẽ cho phép du khách từ khắp nơi trên thế giới tìm hiểu và tương tác với vương cung thánh đường và hệ sinh thái kỹ thuật số của nó.

Vở diễn “Bernini và Barberini” sẽ được trình diễn từ ngày 12 tháng 2 đến ngày 14 tháng 6 năm 2026, vé có thể mua trực tuyến.

---

Source:Catholic Herald

400 years of St Peter’s Basilica celebrated with Bernini exhibition

 

Người Công Giáo Á châu vui đón Tết Nguyên đán

Đức tin và văn hóa hòa quyện khi các cộng đồng Công Giáo khắp châu Á đón Tết Nguyên đán bằng những lễ hội xum họp gia đình, cầu nguyện và các hoạt động bác ái.

(Tin Vatican - Mark Robin Destura, RCJ)

Ở nhiều quốc gia châu Á, Tết Nguyên đán, bắt nguồn từ truyền thống văn hóa Trung Hoa, được tổ chức rộng rãi, kể cả trong các gia đình Công Giáo, những người kế tục tập quán phong tục tổ tiên của họ.

Đối với Giáo hội, mùa này không chỉ là một lễ hội văn hóa. Đó còn là một cơ hội mục vụ để truyền giáo, tạ ơn và hòa giải trong gia đình và cộng đoàn.

Qua lăng kính hội nhập văn hóa, Giáo hội nhận thấy Tết Nguyên đán là thời điểm đức tin thấm sâu vào đời sống châu Á.

Trên khắp khu vực, người Công Giáo đón năm mới thông qua các phong tục địa phương, đồng thời đặt Chúa Kitô làm trung tâm của đời sống gia đình và cộng đồng.

Chào mừng đức tin và truyền thống ở Việt Nam

Tại Việt Nam, công tác chuẩn bị cho Tết Nguyên đán, được gọi là Tết, bắt đầu ngay sau lễ Giáng sinh. Các gia đình bắt đầu làm các món ăn truyền thống, đặc biệt là bánh chưng, trang trí nhà cửa và dọn dẹp mồ mả tổ tiên.

Đối với người Công Giáo, những phong tục này được thực hiện với trọng tâm tâm linh là bắt đầu năm mới với niềm tin phó thác vào Chúa.

Vào đêm giao thừa, nhiều tín hữu tập trung tại các giáo đường để tham dự Thánh lễ tạ ơn đặc biệt. Họ tạ ơn những ơn lành của năm qua và khẩn khoản hồng ân may lành của Chúa ban trong năm tới.

Trong những ngày đầu Xuân, các Thánh lễ được cử hành với những ý nguyện cụ thể. Ngày đầu tiên dành cho nguyện ước hòa bình thái an. Ngày thứ hai tưởng nhớ tới ông bà và cha mẹ, cả người còn sống và người đã khuất. Ngày thứ ba dành thánh hóa công việc, học tập và những nỗ lực cá nhân.

Giáo hội tại Việt Nam cũng nhấn mạnh lòng bác ái vào đầu năm. Nhiều giáo xứ thăm viếng người nghèo và phân phát thức ăn, đặc biệt là bánh trái truyền thống, như những dấu hiệu của tình đoàn kết và lòng thương xót của Kitô giáo.

Đối với người Công Giáo Việt Nam, những hành động này phản ánh tinh thần đích thực của năm mới, hạnh phúc bắt nguồn từ đức tin và hòa bình.

Gia đình và cầu nguyện ở Thái Lan

Tại Thái Lan, người Công Giáo đón Tết Nguyên đán với tinh thần tương tự, tập trung vào việc đoàn tụ gia đình, tưởng nhớ người đã khuất và cầu nguyện cho tương lai.

Cha Peter Piyachart Makornkharnp, chia sẻ với LiCAS News, cho biết: “Tết Nguyên Đán là cơ hội để thắt chặt tình cảm gia đình và cầu nguyện cho năm mới.”

Các Thánh lễ tạ ơn đặc biệt được tổ chức, trong đó các gia đình dâng phó những hy vọng và kế hoạch đời mình cho Chúa.

Cha Peter cũng nhắc nhở các tín hữu rằng trong khi các phong tục tập quán phù hợp với giáo lý Công Giáo được khuyến khích, thì các nghi lễ mê tín dị đoan nên xa tránh.

Một truyền thống nổi tiếng là việc tặng phong bì đỏ, hay ang pao, chứa tiền.

“Khi kết thúc Thánh lễ Tạ ơn, các tín hữu lên nhận Lời Chúa hay người Thái phân phát ‘ang pao’ truyền thống cho tất cả mọi người”. “Cử chỉ này nhằm gắn kết niềm hy vọng vui tươi của năm mới với lòng bác ái cộng đồng của Giáo hội.”

Thông qua thực hành này, sự rộng lượng vật chất được liên kết với sự hiệp thông thiêng liêng như một phần của cộng đồng.

Các biểu hiện văn hóa ở Malaysia

Tại Malaysia, các nhà thờ thường được trang trí bằng đèn lồng đỏ và biểu ngữ lễ hội để chào đón Tết Nguyên Đán.

Nhiều giáo xứ cử hành Thánh lễ tạ ơn vào ngày đầu tiên của năm mới. Tuy nhiên, một số người Công Giáo có thể bỏ lỡ Thánh lễ để tham gia các phong tục gia đình, chẳng hạn như Nghi thức Tôn kính Tổ tiên hoặc xem múa lân truyền thống.

Việc tôn kính tổ tiên được nhiều người Công Giáo chấp nhận rộng rãi như một biểu hiện của lòng hiếu thảo, phù hợp với giới răn phải tôn kính cha mẹ. Đối với họ, đó là một cách thể hiện lòng biết ơn và tưởng nhớ theo văn hóa.

Tuy nhiên, những người khác lại bày tỏ sự dè dặt, thích tập trung cầu nguyện cho người đã khuất vào Ngày Lễ Các Linh Hồn và trong các Thánh lễ.

Mặc dù có những quan điểm khác nhau này, Tết Nguyên đán ở Malaysia vẫn là một lễ hội hướng về gia đình sâu xa, nơi đức tin được nuôi dưỡng và củng cố.

Một mùa tạ ơn và bác ái

Trên khắp châu Á, Tết Nguyên đán vẫn là một thời điểm quan trọng làm nổi bật tầm quan trọng của gia đình, lòng biết ơn và lòng quảng đại.

Thông qua những lễ hội này, Giáo hội làm chứng rằng Tin Mừng có thể được sống một cách chân thực trong các truyền thống văn hóa lâu đời.

Bằng cách trân trọng các giá trị, đoàn kết và cầu nguyện, người Công Giáo ở châu Á tiếp tục biến Tết Nguyên đán thành một mùa của đức tin, hy vọng và yêu thương, bắt nguồn từ truyền thống và được soi sáng bởi ánh sáng của Chúa Kitô.

 

Vị giáo hoàng mới dường như muốn một cuộc tranh luận về cải cách dựa trên giá trị thần học của chúng, chứ không phải một nền giáo lý theo kiểu 'vì tôi có thể'.

Đó là nhận định của Ed. Condon, trong bản tin ngày 17 tháng 2 năm 2026 của tạp chí The Pillar.

Ông cho hay: Hôm thứ Hai, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã xác nhận các thành viên của Bộ Giám mục Vatican, bao gồm hai người phụ nữ được Đức Giáo Hoàng Phanxicô bổ nhiệm vào cơ quan này — những người giáo dân đầu tiên phục vụ ở cấp cao nhất trong một trong những bộ phận cấp cao nhất của Vatican.

Đồng thời, Đức Leo cũng bổ sung thêm một người phụ nữ thứ ba, Sơ Simona Brambilla, người hiện gia nhập cùng Sơ Raffaella Petrini và María Lía Zervino trong tư cách thành viên của bộ.

Trong số ba người, Brambilla và Petrini cũng nắm giữ các vị trí điều hành cấp cao trong Giáo triều, lần lượt là Bộ trưởng Bộ các Viện Đời sống Thánh hiến và Hội dòng Tông đồ và người đứng đầu chính quyền thành phố Vatican.

Kể từ khi đắc cử năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Leo đã thể hiện sự sẵn sàng đảo ngược hoặc thiết lập lại một số cải cách cấu trúc và hành chính của người tiền nhiệm trong Giáo triều - và thậm chí còn báo hiệu sự sẵn sàng tạm dừng việc thực thi các luật gây tranh cãi.

Các nhà quan sát - đặc biệt là các luật sư giáo luật - đã chờ đợi xem liệu vị Giáo hoàng mới sẽ tiếp tục hay ngừng cuộc cải cách của Đức Phanxicô cho phép nam nữ giáo dân phục vụ trong các vị trí cao nhất của Giáo triều, và thông báo hôm thứ Hai về thành phần của Bộ Giám mục dường như cho thấy tín hiệu tiếp nối, ít nhất là một phần.

Đáng chú ý, cùng ngày công bố bổ nhiệm Brambilla, truyền thông chính thức của Vatican đã đăng một bài báo dài của cựu bộ trưởng Bộ Giám mục, Hồng Y Marc Ouellet, trong đó nhà thần học nổi tiếng này lập luận rằng việc mở rộng các vị trí quản trị cấp cao cho giáo dân là một “bước tiến về giáo lý”, chứ không phải là một “sự nhượng bộ tạm thời”.

Thời điểm xảy ra hai sự kiện này dường như trùng hợp một cách khó tin, và thay vào đó dường như cho thấy Đức Giáo Hoàng Leo dự định tiếp tục mở rộng sự tham gia của giáo dân vào việc quản trị Giáo hội, đồng thời thể hiện sự gắn kết chặt chẽ hơn với thần học bí tích và Giáo hội học so với thời kỳ của Đức Phanxicô.

Câu hỏi đặt ra bây giờ dường như là liệu quan niệm về “bước tiến về giáo hội học” của Ouellet có bất cứ giới hạn tự nhiên và thần học nào hay không — và nếu có, thì giới hạn đó nằm ở đâu?

Từ ‘cuộc cách mạng Copernicus’ đến ‘cử chỉ tiên tri’

Một trong những động thái điều hành khác thường của Đức Giáo Hoàng Phanxicô là quyết định gây tranh cãi khi mở các vị trí cao nhất trong Giáo triều Vatican cho giáo dân nam và nữ.

Cả trước và sau khi ban hành Tông Hiến Praedicate Evangelium năm 2023, các nhà luật học, thần học và bình luận viên Vatican đã tranh luận về ý nghĩa thần học của động thái này nơi Đức Phanxicô — với một số cố vấn được Đức Giáo Hoàng ưu ái ủng hộ một trường phái giáo hội học trước đây không được ưa chuộng, đặc trưng bởi một loại chủ nghĩa tối đa Giáo hoàng.

Hồng Y Gianfranco Ghirlanda, SJ, một nhà luật học cấp cao và cộng sự đáng tin cậy của Đức Phanxicô, đã công khai ủng hộ một tầm nhìn về quản trị Giáo hội hoàn toàn bắt nguồn từ chức vụ Phêrô.

Theo lập luận của HY Ghirlanda, quyền lực điều hành trong Giáo hội cuối cùng và ngay lập tức thuộc về Đức Giáo Hoàng, người có thể ủy quyền cho bất cứ ai được ngài cho là khôn ngoan — giáo dân hoặc giáo sĩ.

Theo Hồng Y Ghirlanda, quyền cai quản của Giáo hoàng là điều kiện duy nhất cần thiết để thực hiện bất cứ quyền cai quản nào trong Giáo hội.

“Quyền cai quản trong Giáo hội không đến từ bí tích Truyền chức thánh, mà đến từ sứ mệnh theo giáo luật,” vị Hồng Y lập luận trong một cuộc họp báo tại Vatican năm 2022.

Tuyên bố đó, được đưa ra liên quan đến văn kiện Praedicate Evangelium mới được ban hành lúc bấy giờ, đã gây ra sự phản đối đáng kể từ các nhà luật học và thần học, bao gồm cả Hồng Y Ouellet, người khi đó là Bộ trưởng Bộ Giám mục.

Trong một bài báo trên tờ L’Osservatore Romano tháng 8 năm 2022, HY Ouellet gọi lý lẽ của Ghirlanda là “một cuộc cách mạng Copernic trong việc cai quản Giáo hội, không tiếp nối hay thậm chí đi ngược lại sự phát triển giáo lý của Công đồng Vatican II.” “Về phần chính quyền của Giáo triều La Mã,” Đức Hồng Y Ouellet viết trên tờ báo của Vatican, “không đủ chỉ nói rằng sứ mệnh giáo luật được Đức Thánh Cha giao phó là đủ để thiết lập quyền tài phán của mọi cơ quan được thực thi trong các cơ quan hành pháp, cho dù đó là người được chỉ định là Hồng Y, giám mục, tu sĩ hay giáo dân.”

Làm như vậy, Đức Hồng Y Ouellet nói, sẽ duy trì “một tư duy pháp lý… chỉ nhấn mạnh vào việc ủy quyền, mà không tính đến chiều kích đặc sủng của Giáo hội, điều này sẽ trực tiếp đi ngược lại việc mở cửa cho sự phân quyền đích thực.”

Đến năm 2026, vào thứ Hai, Đức Hồng Y Ouellet đã đưa ra một kết luận rất khác so với tiểu luận trước đó của ngài, nhưng, lạ một điều, ngài vẫn sử dụng những lập luận tương tự như trước đây.

Khi xem xét lại “chiều kích đặc sủng của Giáo hội” và “sự phân quyền chân chính,” Đức Hồng Y Ouellet dường như đang cổ vũ một lập luận hướng tới cùng mục đích như Ghirlanda, trình bầy một lập luận từ thần học, hơn là một lý thuyết đơn giản về quyền lực, ủng hộ triển vọng giáo dân quản trị giáo hội.

Trong tiểu luận tuần này, HY Ouellet đã đề cập đến lời chỉ trích trước đó của ngài đối với lập luận của Hồng Y Ghirlanda, lưu ý rằng “Sự biện minh theo giáo luật được đưa ra khi [Praedicate Evangelium] được du nhập đã không nhận được sự chấp thuận chung, bởi vì nó dường như giải quyết một cuộc tranh cãi kéo dài hàng thế kỷ một cách tự ý hoặc tùy tiện, bằng cách áp dụng một lập trường được Đức Giáo Hoàng đưa ra, gây bất lợi cho cuộc đối thoại trước đó với các nhà thần học và luật gia giáo luật.”

Nhưng không từ bỏ những lời chỉ trích trước đó, HY Ouellet tiếp tục đưa ra sự ủng hộ về mặt thần học đối với sự đổi mới của Đức Phanxicô trong việc quản trị - điều kỳ lạ là ngài đã sử dụng chính những lập luận mà trước đây dường như bị ngài chỉ trích.

Đức HY Ouellet viết: “Vẫn còn những vùng đất chưa được khám phá để tìm hiểu thêm nhằm làm sáng tỏ hơn nữa cử chỉ tiên tri của Đức Giáo Hoàng Phanxicô”.

Tự hỏi liệu những cải cách của Đức Phanxicô cho phép giáo dân đảm nhiệm các chức vụ cao nhất trong Giáo triều có nên được xem là “một sự nhượng bộ tạm thời cần được xem xét lại hay một bước tiến về mặt Giáo hội học”, HY Ouellet kết luận rằng “hành động của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đầy hứa hẹn cho tương lai, vì nó đánh dấu sự khởi đầu của việc công nhận thẩm quyền của các đặc sủng bởi thẩm quyền phẩm trật, phù hợp với các hướng dẫn của Công đồng, trong đó mời gọi các mục tử ‘công nhận nơi họ (giáo dân) các chức vụ và đặc sủng của họ, để tất cả có thể cộng tác hết khả năng của mình và với một tấm lòng trong công việc chung’ [Lumen Gentium]”.

HY Ouellet viết hôm thứ Hai: “Đức Giáo Hoàng Phanxicô nhận thấy thẩm quyền của Chúa Thánh Thần đang hoạt động vượt ra ngoài mối liên hệ được thiết lập giữa chức vụ linh mục và sự cai quản của Giáo hội. Không có chuyện thay thế sự cai quản phẩm trật bằng sự cai quản đặc sủng.”

Tuy nhiên, một số nhà luật học và thần học gia có thể sẽ cho rằng câu hỏi như vậy vẫn tồn tại — ít nhất là liên quan đến một số khía cạnh của sự cai quản Giáo hội. Giáo hội cho rằng các giám mục và những người khác ở vị trí có thẩm quyền có thể thực hiện ba loại chức năng, hay munera, trong đời sống của Giáo hội — các chức năng giảng dạy, thánh hóa và cai quản, xuất phát từ thẩm quyền mà Chúa Giêsu Kitô đã ban cho các tông đồ và những người kế nhiệm của các ngài.

Mặc dù ý tưởng này luôn quan trọng, nhưng Công đồng Vatican II đã đặc biệt nhấn mạnh rằng các giám mục có một phần đặc biệt trong các chức năng đó.

Lumen gentium, hiến chế tín lý về Giáo hội của Công đồng Vatican II, giải thích rằng “Trong việc tấn phong [giám mục], một người được ban cho sự tham gia bản thể vào các chức năng thánh [munera]; điều này hoàn toàn rõ ràng từ Truyền thống, bao gồm cả truyền thống phụng vụ.”

Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo diễn đạt điều này một cách đơn giản hơn: “Chính Chúa Kitô đã chọn các tông đồ và ban cho họ một phần trong sứ mệnh và thẩm quyền của Người.”

Sách Giáo lý giải thích: “Vì được kết hợp với hàng giám mục, chức vụ linh mục chia sẻ thẩm quyền qua đó chính Chúa Kitô xây dựng, thánh hóa và cai quản Thân Thể của Người”.

Mối liên hệ giữa bí tích phong chức thánh và việc thực thi quyền cai quản trong Giáo hội cũng được định nghĩa trong Bộ Giáo luật, trong đó nói rằng: “Những người được tấn phong chức giám mục hoặc chức linh mục nhận lãnh sứ mệnh và năng lực để hành động nhân danh Chúa Kitô, là Đầu của Giáo hội.”

Theo giáo luật, “những người đã thụ phong chức thánh đủ điều kiện, theo quy phạm của luật pháp, để nắm giữ quyền cai quản, quyền này tồn tại trong Giáo hội theo sự thiết lập của Thiên Chúa và cũng được gọi là quyền tài phán.”

Trong khi Giáo hội nói về việc phong chức thánh và quyền uy theo một cách đặc biệt, giáo dân cũng có thể tham gia vào đời sống quản trị của Giáo hội. Giáo dân đảm nhiệm các vai trò như chánh văn phòng giáo phận, người cổ vũ công lý (công tố viên giáo luật), và thậm chí là thẩm phán trong các tòa án giáo luật.

Nhưng luật của Giáo hội định nghĩa sự tham gia của họ là “hợp tác” trong quyền cai quản, và phạm vi của vai trò hợp tác đó bị giới hạn. Đáp lại những lập luận hạn chế này, hôm thứ Hai, Đức Hồng Y Ouellet nói rằng “thần học bí tích mắc phải thiếu sót về thần học Thánh Linh, đi đôi với một tầm nhìn Kitô học phiến diện. Mặc dù đúng là bảy bí tích là hành động của Chúa Kitô, nhưng chúng cũng là hành động của Giáo hội xuất phát từ tác động của Chúa Thánh Thần.”

Nói cách khác, theo Đức Hồng Y Ouellet, việc hiểu sự quản trị của Giáo hội chỉ gắn liền với các chức thánh – và do đó loại trừ rộng rãi sự tham gia của giáo dân – là có sự đánh giá không cân bằng về bản chất Ba Ngôi của Thiên Chúa, Đấng cũng hành động trong Giáo hội thông qua Chúa Thánh Thần.

Mặc dù Đức Hồng Y Ouellet nhấn mạnh rằng “không có vấn đề thay thế việc quản trị theo phẩm trật bằng việc quản trị theo đặc sủng”, tuy nhiên, điều không rõ ràng là các giới hạn thực tiễn nằm ở đâu để đảm bảo điều này.

Những đường hướng không rõ ràng

Tuần này, Đức Hồng Y Ouellet lưu ý rằng ngài không thấy có khả năng “giao phó cho giáo dân những nhiệm vụ mang tính bí tích nghiêm ngặt theo nghĩa Kitô học, mà thay vào đó là tích hợp các đặc sủng của họ vào việc phục vụ Chúa Thánh Thần, Đấng chủ trì sự hiệp thông của Giáo hội trong mọi biểu thức của nó.”

Ở bình diện Giáo triều La Mã, Đức Hồng Y Ouellet đưa ra các ví dụ về “các cơ quan chuyên trách về truyền thông, chính quyền chung của Thị quốc Vatican, việc thúc đẩy sự phát triển toàn diện của con người, sự sống, gia đình và giáo dân, việc cổ vũ các đặc sủng tu trì hoặc các hội dòng đời sống tông đồ,” tất cả những điều này, theo ngài, có thể “được điều hành bởi những người có thẩm quyền, giáo dân hoặc tu sĩ, với đặc sủng được thẩm quyền tối cao công nhận.”

Nhưng một số nhà quan sát có thể hỏi, một cách không vô lý, sự khác biệt thực tế chính xác là gì giữa lý thuyết quản trị theo sắc lệnh của Đức Giáo Hoàng do Đức Hồng Y Ghirlanda đưa ra, và “đặc sủng được thẩm quyền tối cao công nhận” mà Đức Hồng Y Ouellet nhấn mạnh trong tuần này. Cụ thể hơn, mặc dù được diễn đạt một cách tích cực, cách diễn đạt của ĐHY Ouellet cho thấy một số vị trí lãnh đạo trong giáo triều không yêu cầu phải được thụ phong để thực hiện, nhưng thừa nhận rằng một số vị trí khác thì cần – mặc dù ngài không đưa ra một danh sách tương tự về các bộ phận đó.

Bản văn của Tông hiến Praedicate Evangeliium cũng chứa đựng một sự căng thẳng tương tự. Bắt đầu bằng việc đưa ra một phiên bản lập luận của Ghirlanda về việc tất cả quyền lực đều là quyền lực Giáo hoàng được ủy thác, Tông hiến tuyên bố rằng “mỗi định chế giáo triều thực hiện sứ mệnh thích hợp của mình nhờ quyền lực mà nó đã nhận được từ Giám mục Rôma, nhân danh ngài, nó hoạt động với quyền lực đại diện trong việc thực thi quyền tối cao của ngài.”

“Vì lý do này, bất cứ tín hữu nào cũng có thể chủ trì một Bộ hoặc Văn phòng,” mặc dù bản văn sau đó bổ sung thêm một điều kiện: “tùy thuộc vào quyền lực quản trị và năng lực cũng như chức năng cụ thể của Bộ hoặc Văn phòng được đề cập.”

Không có phản bác nào về mặt giáo luật hoặc thần học được đưa ra đối với công việc của các bộ trước đây được chỉ định là văn phòng thư ký hoặc hội đồng giáo hoàng, phụ trách các chủ đề như tài chính, truyền thông, giáo dân và gia đình. Nhưng các cơ quan khác của Vatican trước đây được thành lập dưới dạng các thánh bộ (congregations) được gọi như vậy vì thành viên của chúng chỉ giới hạn ở các giáo sĩ — đức tin, giám mục, phong thánh, v.v. Không rõ, và cũng không được ĐHY Ouellet lập luận rõ ràng, rằng vị đứng đầu của cơ quan nào trong số các cơ quan này cần quyền năng của chức thánh để đảm nhiệm vị trí, và tại sao có hoặc tại sao không.

Ví dụ, trong tiểu luận hôm thứ Hai, ĐHY Ouellet lập luận rằng các tu sĩ giáo dân đã thực thi đặc sủng quản trị đối với các cộng đồng tu trì đặc thù của họ trong nhiều thế kỷ, và bao gồm cả Bộ Tu Sĩ trong số những cơ quan mà về mặt giáo hội học, có thể được lãnh đạo bởi một người giáo dân.

Vì cơ quan này hiện đang do Sơ Simona Brambilla lãnh đạo, ĐHY Ouellet khó có thể lập luận ngược lại mà không đặt câu hỏi về tính hợp pháp của bà.

Tuy nhiên, Đức Hồng Y đã không thừa nhận những câu hỏi thực sự về chức thánh bí tích và quyền quản trị được đặt ra bởi việc bổ nhiệm bà vào tháng Giêng năm ngoái, và ý nghĩa của động thái của Đức Giáo Hoàng Phanxicô khi cũng bổ nhiệm một Hồng Y phó đứng đầu để phục vụ cùng với bà. Tuy nhiên, tiểu luận của ĐHY Ouellet dường như không nhằm mục đích trả lời các câu hỏi — thực tế ngài đặt ra năm câu hỏi của riêng ngài trong một đoạn văn — hoặc giải quyết hoàn toàn cuộc tranh luận xung quanh việc quản trị của giáo dân.

Khởi động lại, không phải giải quyết?

Đối với một số người theo dõi Vatican, sẽ rất khó để coi một cách nghiêm túc ý tưởng cho rằng sự xuất hiện đột ngột trở lại của ĐHY Ouellet về chủ đề quản trị của giáo dân vào thứ Hai là tự phát.

Mặc dù không phải mọi thông báo của Tòa Thánh đều được dàn dựng, nhưng khó có thể tưởng tượng việc tiểu luận của ĐHY Ouellet vừa được viết một cách tự phát, vừa được chấp nhận một cách trùng hợp cho đăng tải trên trang tin tức chính thức của Vatican để tương hợp với thông báo về việc Đức Giáo Hoàng Leo xác nhận ba phụ nữ phục vụ trong cơ quan mà ngài từng lãnh đạo.

Tất nhiên, nội dung tiểu luận của Đức Ouellet có thể được xem là song hành với thông báo về việc tái bổ nhiệm thành viên của cơ quan: có sự khác biệt giữa sự tham gia của giáo dân vào công việc tư vấn hoặc thậm chí là thảo luận tập thể của một cơ quan như toàn thể thành viên của cơ quan, trái ngược với chức năng điều hành đơn nhất chức vụ bộ trưởng. Trong nhiều năm, giáo dân đã phục vụ với tư cách là thành viên thẩm phán trong các hội đồng xét xử, mặc dù họ không đủ điều kiện để làm thẩm phán đơn nhất, như các giáo sĩ có thể làm.

Nhưng cuộc tranh luận rộng hơn về phạm vi và bản chất của việc quản trị của giáo dân trong Giáo hội, đặc biệt là ở bình diện Giáo triều La Mã, đã và vẫn là một trong những cuộc tranh luận gây tranh cãi nhất trong thời Đức Phanxicô.

Quyết định của Đức Leo về việc mở rộng tư cách thành viên giáo dân trong cơ quan chịu trách nhiệm lựa chọn giám mục và khi cần thiết truy tố hành vi của họ theo các quy tắc của Vos estis lux mundi chắc chắn sẽ làm dấy lên cuộc tranh luận đó — đặc biệt là khi Hồng Y Prevost là người kế nhiệm HY Ouellet làm người đứng đầu cơ quan đó.

Các nhà phân tích đã tự hỏi kể từ khi Đức Leo XIV được bầu làm tân Giáo hoàng, ngài sẽ giải quyết cuộc tranh luận đó như thế nào: Liệu ngài sẽ tiếp tục bổ nhiệm thêm các chức vụ giáo dân cấp cao, hay ngài sẽ coi các cải cách của Đức Phanxicô, như Ouellet đã nói, như “một sự nhượng bộ tạm thời cần được xem xét lại”?

Việc bổ nhiệm Nữ tu Bambrilla phục vụ cùng với các nữ tu Petrini và Zervino dường như đưa ra câu trả lời cho câu hỏi đó. Nhưng tiểu luận của ĐHY Ouellet, được đọc như một lời khen ngợi có chủ ý, dường như cho thấy câu trả lời không chỉ đơn giản là một câu trả lời “có” cho việc giáo dân phục vụ trong bất cứ và tất cả các vai trò lãnh đạo trong Giáo triều.

Nói rõ hơn, điều mà ĐHY Ouellet đã làm, dường như với sự chấp thuận của Đức Leo nếu không phải là theo lời mời trực tiếp của ngài, không phải là chấm dứt cuộc tranh luận về việc quản trị của giáo dân, mà là khởi động lại hoàn toàn.

Đánh giá của Đức Hồng Y về nguồn gốc và bản chất của quyền quản trị trong Giáo hội không thay đổi đáng kể kể từ năm 2022, mặc dù kết luận rõ ràng của ngài dường như hoàn toàn đảo ngược.

Sự mâu thuẫn rõ ràng đó có ý nghĩa nếu người ta thấy mục tiêu thực sự của những can thiệp năm 2022 của ngài không phải là ý tưởng về việc quản trị của giáo dân, ngay cả ở cấp cao nhất của Vatican, mà là Giáo hội học đang được sử dụng để hợp lý hóa nó.

Có lẽ, tiểu luận của ĐHY Ouellet hôm thứ Hai đã định hình lại cuộc tranh luận, chuyển hướng khỏi chủ nghĩa thực chứng giáo luật [canonical positivism] của Hồng Y Ghirlanda và thời đại Phanxicô, hướng tới một cách xem xét vấn đề mới, có nền tảng thần học vững chắc hơn.

Dựa trên bằng chứng hiện có, dường như không có khả thể Đức Giáo Hoàng Leo có ý định bãi bỏ tiền lệ của người tiền nhiệm về việc bổ nhiệm các chức vụ cao cấp giáo dân.

Nhưng dường như Đức tân Giáo hoàng dự định các cuộc cải cách sẽ phát triển song song với một cuộc thảo luận công khai về giá trị và giới hạn thần học của chúng, và tránh xa một Giáo hội học theo kiểu “vì tôi có thể”.

 

Christopher R. Altieri, ngày 17 tháng 2 năm 2026, trong bản tin của Crux, tường trình rằng: Tập đoàn khổng lồ Anthropic đang đối diện với phản ứng dữ dội có thể gây thảm họa từ Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ Pete Hegseth và Bộ Chiến tranh (mới được đổi tên) vì Anthropic từ chối cho phép Lầu Năm Góc sử dụng nền tảng trí tuệ nhân tạo Claude của họ trong thiết kế hoặc triển khai các hệ thống vũ khí tự động dựa trên trí tuệ nhân tạo.

Thường được gọi là "robot sát thủ" và chính thức được gọi là LAWS – Hệ thống Vũ khí Tự động Gây chết người [Lethal Autonomous Weapons Systems] – ý tưởng về các hệ thống như vậy đã gây tranh cãi trong nhiều thế hệ, và Tòa Thánh đã lên tiếng phản đối việc phát triển các hệ thống vũ khí tự động trong hơn một thập niên tại nhiều diễn đàn quốc tế khác nhau.

Tuy nhiên, điều từng là yếu tố xây dựng vũ trụ trong các tác phẩm khoa học viễn tưởng về thế giới loạn lạc và tận thế, giờ đây được cho là đang chi phối chính sách của Lầu Năm Góc.

Sự thay đổi thái độ tiêu cực của Lầu Năm Góc đối với Anthropic – một tập đoàn vì lợi ích công cộng có trụ sở tại San Francisco, chuyên về phát triển và sử dụng trí tuệ nhân tạo một cách an toàn và có đạo đức – là kết quả của việc công ty này từ chối để công nghệ của mình bị sử dụng để do thám công dân Mỹ trên diện rộng hoặc để phát triển các hệ thống vũ khí được thiết kế để hoạt động mà không cần sự can thiệp của con người.

Vì lý do đó, Lầu Năm Góc được cho là “sắp” cắt đứt mọi quan hệ với Anthropic và cũng đang nghiêm túc xem xét việc xếp công ty này vào danh sách “rủi ro chuỗi cung ứng”, điều đó có nghĩa là bất cứ công ty nào muốn kinh doanh với quân đội Mỹ sẽ phải cắt đứt mọi quan hệ hiện có với Anthropic và tránh làm ăn với công ty này.

Những đường nét của một cuộc khủng hoảng

Vào cuối tháng 1, Anthropic đã công bố một “Hiến pháp” mới cho mô hình ngôn ngữ lớn hàng đầu của công ty, Claude, được tổ chức xung quanh các nguyên tắc mà công ty cho rằng được thiết kế để ngăn Claude “làm suy yếu các cơ chế của con người phù hợp để giám sát AI trong giai đoạn phát triển hiện tại”, cùng với các biện pháp bảo vệ và hướng dẫn khác.

Việc công bố các nguyên tắc của Anthropic về phát triển và sử dụng Claude một cách có đạo đức diễn ra khi công ty đang dần thoát khỏi những khó khăn pháp lý. Một vụ kiện tập thể lớn đã khiến Anthropic phải đạt được thỏa thuận dàn xếp trị giá 1.5 tỷ đô la về việc sử dụng trái phép tài liệu có bản quyền để đào tạo các phiên bản trước đó của mô hình.

“Rủi ro chuỗi cung ứng”

Việc Lầu Năm Góc chỉ định “rủi ro chuỗi cung ứng” thường chỉ dành cho các đối thủ nước ngoài bị nghi ngờ gây ra rủi ro an ninh cho Hoa Kỳ, nhưng AI Claude của Anthropic đã được tích hợp vào nhiều hệ thống quân sự của Hoa Kỳ.

“Việc gỡ rối sẽ vô cùng khó khăn,” Axios dẫn lời một quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc nói vào ngày 16 tháng 2, “và chúng tôi sẽ đảm bảo [Anthropic] phải trả giá vì đã ép buộc chúng tôi như thế này.”

Người phát ngôn chính của Lầu Năm Góc, Sean Parnell, đã xác nhận với Crux rằng mối quan hệ của Bộ với Anthropic đang được xem xét.

“Mối quan hệ của Bộ Chiến tranh với Anthropic đang được xem xét,” Parnell nói với Crux.

“Quốc gia chúng ta yêu cầu các đối tác phải sẵn sàng giúp đỡ các chiến binh của chúng ta giành chiến thắng trong bất cứ cuộc chiến nào,” ông nói trong phản hồi các câu hỏi qua email. “Cuối cùng, điều này là vì binh lính của chúng ta và sự an toàn của người dân Mỹ,” Parnell cũng nói thế.

Điều đó phù hợp với những tuyên bố mà Bộ trưởng Hegseth đã đưa ra hồi đầu năm nay khi ông công bố Chiến lược Tăng tốc Trí tuệ Nhân tạo của Lầu Năm Góc.

Hegseth nói vào ngày 12 tháng 1: “Chúng tôi sẽ thúc đẩy thử nghiệm, loại bỏ các rào cản quan liêu, tập trung đầu tư và chứng minh phương pháp thực thi cần thiết để đảm bảo chúng tôi dẫn đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo quân sự”.

Trong một bản ghi nhớ ngày 9 tháng 1 nêu chi tiết chính sách mới – dưới tiêu đề “Làm rõ ‘Trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm’ tại Bộ Quốc phòng – Loại bỏ chủ nghĩa lý tưởng không tưởng, thay vào đó là chủ nghĩa hiện thực cứng rắn” – Hegseth viết: “[Chúng ta] không được sử dụng các mô hình AI kết hợp ‘điều chỉnh’ về mặt ý thức hệ làm cản trở khả năng cung cấp các phản hồi khách quan, trung thực cho các yêu cầu của người dùng.”

Đó là ám chỉ đến “Sự đa dạng, công bằng và hòa nhập cũng như hệ tư tưởng xã hội,” những thứ “không có chỗ đứng trong Bộ Quốc phòng.”

Hegseth viết, “Bộ cũng phải sử dụng các mô hình không bị ràng buộc bởi các chính sách sử dụng có thể hạn chế các ứng dụng quân sự hợp pháp.”

Hegseth chỉ đạo Văn phòng Trưởng bộ phận Kỹ thuật số và Trí tuệ Nhân tạo của Bộ “thiết lập các tiêu chuẩn về tính khách quan của mô hình như một tiêu chí mua sắm chính trong vòng 90 ngày”, và chỉ đạo Bộ “đưa ngôn ngữ tiêu chuẩn ‘bất cứ mục đích sử dụng hợp pháp nào’ vào bất cứ hợp đồng nào của Bộ Vũ khí mà qua đó các dịch vụ AI được mua sắm trong vòng 180 ngày”.

Tuy nhiên, chính xác thì thế nào là sử dụng hợp pháp vẫn là một câu hỏi chưa có lời giải đáp đối với các nhà thầu, các nhà lập pháp, các sĩ quan quân đội, và thậm chí cả các quan chức Bộ Quốc phòng/Bộ Chiến tranh.

Việc gián đoạn kỹ nghệ

Dù lý do của động thái này là gì, các nhà quan sát cho rằng việc đưa Anthropic vào danh sách đen có thể gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng trên toàn ngành kỹ nghệ AI, đặc biệt là đối với Amazon và OpenAI, cả hai đều đã đầu tư hàng tỷ đô la phụ thuộc rất nhiều vào hệ thống đám mây của Anthropic.

Nếu Lầu Năm Góc đưa Anthropic vào danh sách đen, bất cứ công ty nào hiện đang làm ăn với tổ chức này có thể phải đối diện với một lựa chọn khó khăn: Cắt đứt quan hệ với Anthropic và làm ăn với quân đội Hoa Kỳ, hoặc tiếp tục làm ăn với Anthropic và từ bỏ việc kinh doanh với Lầu Năm Góc.

Bản ghi nhớ tháng 1 của Hegseth cho biết bộ sẽ “đo lường thành công thông qua thử nghiệm thực địa liên tục: đưa khả năng AI vào tay người vận hành, thu thập phản hồi trong vòng vài ngày chứ không phải vài năm, và cập nhật nhanh hơn tốc độ thích nghi của kẻ thù.”

Tuy nhiên, một mối lo ngại lớn về mặt pháp lý và đạo đức là các hệ thống vũ khí tự động sẽ hoạt động – theo thiết kế – mà không cần sự chỉ đạo hoặc kiểm soát của con người.

“Cùng với sự đổi mới năng lực,” Hegseth tuyên bố trong bản ghi nhớ của mình, “chúng ta phải tích hợp đầy đủ hơn nữa AI và Tự động hóa vào kế hoạch quân sự; phát triển chiến thuật, kỹ thuật và quy trình (TTP); và các quy trình thử nghiệm.”

Chính sách của Hoa Kỳ xung đột với Tòa Thánh

Điều này dường như đặt chính sách quốc phòng chính thức của Hoa Kỳ do Bộ trưởng nêu ra vào thế đối đầu với Tòa Thánh. Các câu hỏi từ Crux gửi đến văn phòng báo chí của Tòa Thánh đã không được hồi đáp tại thời điểm bài báo được xuất bản, nhưng một tuyên bố vào tháng 8 năm 2024 từ Quan sát viên thường trực tại Liên Hợp Quốc và các văn phòng quốc tế khác ở Geneva tại một cuộc họp cấp cao đã nhắc lại mong muốn của Tòa Thánh về một thỏa thuận ràng buộc pháp lý để điều chỉnh nghiên cứu về việc vũ khí hóa trí tuệ nhân tạo và lệnh cấm phát triển và sử dụng các loại vũ khí đó.

Vào tháng 1 năm nay, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã nhấn mạnh mối nguy hiểm của các hệ thống vũ khí trí tuệ nhân tạo trong bài phát biểu “tình hình thế giới” đầu tiên của ngài trước các nhà ngoại giao.

Đức Leo nói: “Có nguy cơ quay trở lại cuộc chạy đua sản xuất các loại vũ khí mới ngày càng tinh vi hơn, cũng bằng trí tuệ nhân tạo. Trí tuệ nhân tạo là một công cụ đòi hỏi sự quản lý phù hợp và có đạo đức, cùng với các khuôn khổ pháp lý tập trung vào việc bảo vệ tự do và trách nhiệm của con người”.

Đây không phải là mối quan tâm nhất thời hay thoáng qua đối với vị giáo hoàng mới, người đã lấy tên hiệu là Leo, như một sự tri ân đối với Leo I và Leo XIII, hai vị tiền nhiệm của ngài, những người đã trị vì trong thời kỳ biến động to lớn về xã hội, văn minh và tâm linh.

Đức Leo I – Leo Cả– trị vì trong những ngày cuối cùng của đế quốc La Mã ở phương Tây và nổi tiếng vì đã đánh bại Attila người Hun. Đức Leo XIII đã ban cho Giáo hội thông điệp Rerum novarum, văn kiện nền tảng của học thuyết xã hội của Giáo hội trong thời hiện đại.

Thông điệp quan trọng năm 1891 “đã đề cập đến vấn đề xã hội trong bối cảnh cuộc cách mạng kỹ nghệ vĩ đại đầu tiên”, như Đức Leo XIV đã giải thích trong bài phát biểu trước hội đồng Hồng Y tập hợp tại Hội trường Thượng hội đồng mới của Vatican vào ngày 10 tháng 5, chỉ hai ngày sau khi ngài được bầu.

Đức Giáo Hoàng Leo nói trong bài phát biểu ngày 10 tháng 5: “Trong thời đại của chúng ta, Giáo hội trao tặng cho mọi người kho tàng giáo huấn xã hội của mình để đáp lại một cuộc cách mạng kỹ nghệ khác và những phát triển trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, những điều đặt ra những thách thức mới cho việc bảo vệ phẩm giá con người, công lý và quyền lao động.”

Những mối quan tâm trong các triều đại giáo hoàng gần đây

Tòa Thánh Vatican đã bắt đầu giải quyết những thách thức này từ vài năm trước và đã tài trợ một loạt hội nghị và Lời kêu gọi về đạo đức trí tuệ nhân tạo trong triều đại của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

Ban đầu được ký kết vào tháng 2 năm 2020 bởi Học viện Giáo hoàng về Sự sống, Microsoft, IBM, Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên Hợp Quốc và Bộ Đổi mới của Ý, Lời kêu gọi Rome về đạo đức trí tuệ nhân tạo là một sáng kiến đang diễn ra nhằm thúc đẩy một cách tiếp cận đạo đức đối với trí tuệ nhân tạo. Lời kêu gọi Rome có sự tham gia của các nhà lãnh đạo từ lĩnh vực kỹ thuật và kỹ nghệ, chính phủ, giới học thuật và xã hội dân sự.

Trong thông điệp gửi đến những người tham dự Hội nghị Rome thường niên lần thứ hai về Trí tuệ Nhân tạo, diễn ra vào ngày 19-20 tháng 6 năm ngoái, Đức Giáo Hoàng Leo nói: “[Giáo hội] mong muốn đóng góp vào một cuộc thảo luận ôn hòa và có hiểu biết” về những câu hỏi cấp bách xung quanh việc phát triển và sử dụng AI, “bằng cách nhấn mạnh trên hết sự cần thiết phải cân nhắc những hệ quả của AI dưới ánh sáng của ‘sự phát triển toàn diện của con người và xã hội’”.

Ngài nói: “Điều này bao gồm việc tính đến hạnh phúc của con người không chỉ về vật chất, mà còn về trí tuệ và tinh thần, nó có nghĩa là bảo vệ phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người và tôn trọng sự giàu có về văn hóa và tinh thần cũng như sự đa dạng của các dân tộc trên thế giới”.

Đức Giáo Hoàng Leo nói với những người tham dự, bao gồm cả một phái đoàn của tổ chức Anthropic, “Cuối cùng, lợi ích hoặc rủi ro của AI phải được đánh giá chính xác theo tiêu chí đạo đức cao hơn này”.

 

Matthew Green, trong bản tin Aleteia ngày 17/02/2026, tường trình rằng: Phát biểu trước Học viện Giáo hoàng về Sự sống, Đức Leo XIV nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ sức khỏe và cuộc sống của tất cả mọi người, cũng như ảnh hưởng của điều này đến lợi ích chung.

Đức Leo XIV lên án “sự bất bình đẳng to lớn” tồn tại trên thế giới về sức khỏe và tuổi thọ khi chào đón các thành viên tham dự phiên họp toàn thể của Học viện Giáo hoàng về Sự sống vào ngày 16 tháng 2 năm 2026. Ngài kêu gọi một cách tiếp cận có tính đến nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sức khỏe và ưu tiên “lợi ích chung”. Trong bài phát biểu của mình, Đức Giáo Hoàng cũng lên án việc phá hủy các bệnh viện ở các quốc gia đang có xung đột.

Sáng thứ Hai, lần đầu tiên trong triều Giáo hoàng của ngài, Đức Leo XIV đã chính thức gặp gỡ khoảng 160 thành viên – hay “học giả” – của Học viện vì Sự sống. Đức Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã thành lập cơ quan này vào năm 1994 để bảo vệ giá trị của sự sống con người và phẩm giá của mỗi cá nhân. Cơ quan này, hiện do Đức ông Renzo Pegoraro làm chủ tịch, đang họp tại Rome những ngày này với chủ đề “Sức khỏe cho tất cả: Bền vững và Công bằng”.

Thế giới ngày nay “bị tàn phá bởi các cuộc xung đột, tiêu tốn nguồn lực kinh tế, kỹ thuật và tổ chức khổng lồ trong việc sản xuất vũ khí và các loại thiết bị quân sự khác”. Trong bối cảnh này, người đứng đầu Giáo Hội Công Giáo đã nhấn mạnh sự cấp bách của việc dành “thời gian, con người và chuyên môn để bảo vệ sự sống và sức khỏe”. Ngài lên án tác động tàn phá của chiến tranh đối với các bệnh viện, mà ngài mô tả là “những cuộc tấn công nghiêm trọng nhất mà bàn tay con người có thể gây ra đối với sự sống và sức khỏe cộng đồng”.

Sự đạo đức giả của những tuyên bố mà không đi kèm hành động để chống lại sự bất bình đẳng

Trong bài phát biểu của ngài, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh “sự phụ thuộc lẫn nhau” giữa sức khỏe của tất cả mọi người và sức khỏe cá nhân, nhắc lại rằng đại dịch COVID-19 đã chứng minh điều này “thậm chí một cách khắc nghiệt vào một số thời điểm”. Ngài nói thêm: Sức khỏe bị ảnh hưởng “bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố, cần được xem xét và đối diện trong tính phức tạp của chúng”.

Vị giáo hoàng người Peru gốc Mỹ đã lên án “sự bất bình đẳng to lớn” về tuổi thọ và chất lượng sức khỏe, đặc biệt là theo “mức thu nhập, trình độ học vấn và khu vực sinh sống”. Ngài nói rằng việc khẳng định “sự sống và sức khỏe là những giá trị cơ bản như nhau đối với tất cả mọi người” là “giả tạo” nếu bỏ qua “các nguyên nhân cấu trúc và chính sách quyết định sự bất bình đẳng”.

“Các vấn đề về sức khỏe ảnh hưởng đến mọi khía cạnh của cuộc sống”, Đức Giáo Hoàng Leo XIV nói, đặc biệt đề cập đến môi trường và “các yếu tố sinh thái” liên quan đến lĩnh vực này. Ngài tiếp tục nói, “Sự sống của con người là không thể hiểu được và không thể bền vững nếu thiếu các sinh vật khác”.

Bảo vệ lợi ích chung chống lại lợi ích cá nhân

Trong bài phát biểu của ngài, vị giáo hoàng thứ 267 đã nói dài dòng về việc cổ vũ lợi ích chung, để nó không bị tổn hại “dưới áp lực của các lợi ích cá nhân hoặc quốc gia cụ thể”. Ngài kêu gọi tập trung “không phải ‘vào lợi nhuận trước mắt, mà là vào những gì tốt nhất cho tất cả mọi người’”, bày tỏ mong muốn về một nền văn hóa “có khả năng kết hợp hiệu năng, tình liên đới và công lý”. Lợi ích chung này được duy trì thông qua “việc vun đắp các mối quan hệ gần gũi giữa con người” và thông qua thái độ “quan tâm và hỗ trợ”, ngài giải thích, và chỉ ra rằng trải nghiệm bệnh tật là một trải nghiệm “dễ bị tổn thương”, phổ biến đối với tất cả con người. Theo Đức Giáo Hoàng Leo XIV, chỉ bằng cách này, các hệ thống y tế mới “hiệu quả và bền vững hơn” và “có khả năng đáp ứng mọi nhu cầu về sức khỏe trong một thế giới có nguồn lực hạn chế”.

Đức Giáo Hoàng khuyến nghị áp dụng tầm nhìn tương tự cho sự hợp tác giữa các tổ chức siêu quốc gia tham gia bảo vệ và thúc đẩy sức khỏe. Trong suốt bài phát biểu, ngài cũng kêu gọi “khôi phục niềm tin vào y học và các chuyên gia chăm sóc sức khỏe” bằng cách vượt qua “mọi thông tin sai lệch hoặc hoài nghi về khoa học”.

Học viện Giáo hoàng về Sự sống

Thông điệp về việc cổ vũ việc chăm sóc bình đẳng cho sức khỏe và sự sống của tất cả mọi người tương ứng với mục tiêu của Học viện Giáo hoàng về Sự sống. Như đã nêu trong điều lệ (PDF), Học viện tìm cách “bảo vệ và cổ vũ giá trị của sự sống con người và phẩm giá của con người”. Để đạt được điều này, Học viện chịu trách nhiệm nghiên cứu các vấn đề liên quan đến mục tiêu này từ cách tiếp cận liên ngành. Viện cũng phải đào tạo con người trong một nền văn hóa sự sống, và công bố kết quả nghiên cứu và điều tra của mình không chỉ cho các lãnh đạo Giáo hội mà còn cho công chúng nói chung thông qua các phương tiện truyền thông.

Trong sắc lệnh Vitae Mysterium, sắc lệnh mà ngài dùng để thành lập Viện vào năm 1994, Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đề cập đến sự cần thiết phải đào sâu vào mọi lĩnh vực tri thức có thể phục vụ cho sự sống con người. Ngài đặc biệt đề cập đến đạo đức sinh học và luật pháp, nhưng nhiệm vụ nền tảng rộng lớn này — được lặp lại trong phiên bản hiện hành của điều lệ — mở ra một chân trời cho bất cứ nghiên cứu có liên quan nào.

Do đó, Viện nghiên cứu các chủ đề đa dạng như danh tính và vị thế của phôi người, trí tuệ nhân tạo, khoa học thần kinh, chỉnh sửa bộ genome người, chăm sóc giảm đau và môi trường.

 

1. Cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhắm vào nhiều tỉnh của Nga, khiến Bryansk bị mất điện quy mô lớn.

Các quan chức Nga báo cáo về một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn nhắm vào nhiều khu vực trong đêm 15 tháng 2, bao gồm các khu vực gần Mạc Tư Khoa, Bryansk và Belgorod.

Thị trưởng Mạc Tư Khoa Sergey Sobyanin tuyên bố rằng hệ thống phòng không Nga đã bắn hạ 13 máy bay điều khiển từ xa đang hướng về thủ đô, và các dịch vụ khẩn cấp đang giải quyết mảnh vỡ tại các địa điểm va chạm.

Theo truyền thông nhà nước, các hạn chế bay tạm thời đã được áp dụng tại phi trường Domodedovo nhưng sau đó đã được dỡ bỏ.

Thống đốc tỉnh Bryansk, Alexander Bogomaz, cho biết khu vực này đã bị tấn công liên tục bằng máy bay điều khiển từ xa từ sáng sớm, và tuyên bố rằng 120 máy bay điều khiển từ xa đã bị phá hủy tại đây. Ông sau đó lưu ý rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng đã khiến năm đô thị và một phần thành phố Bryansk bị mất điện và sưởi ấm.

Trước đó, Bộ Quốc phòng Nga báo cáo rằng 102 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị chặn lại từ 9 giờ sáng đến 1 giờ chiều giờ Mạc Tư Khoa trên khắp các tỉnh Bryansk, Kaluga và Tula, cũng như gần Mạc Tư Khoa.

Ngoài ra, các kênh Telegram của Nga đưa tin về một cuộc tấn công dường như do Ukraine thực hiện vào thành phố Belgorod, với Thống đốc khu vực Vyacheslav Gladkov cho biết thông tin sơ bộ cho thấy cơ sở hạ tầng năng lượng bị thiệt hại đáng kể. Các dịch vụ khẩn cấp đang đánh giá mức độ thiệt hại.

Ukraine thường xuyên sử dụng máy bay điều khiển từ xa tầm xa để tấn công vào các mục tiêu quân sự và công nghiệp ở Nga, bao gồm các nhà máy lọc dầu, nhà máy sản xuất vũ khí và kho đạn dược.

Các cuộc tấn công này là một phần trong chiến dịch tấn công rộng lớn hơn của Ukraine bên trong lãnh thổ Nga, nhằm làm suy yếu khả năng duy trì cuộc xâm lược Ukraine của Mạc Tư Khoa.

[Kyiv Independent: Ukrainian drone attack targets multiple Russian oblasts, Bryansk reportedly left largely without electricity]

2. Hơn 177.000 binh sĩ Nga thiệt mạng ở Ukraine đã được xác định danh tính qua cuộc điều tra của giới truyền thông.

Hôm Chúa Nhật, 15 Tháng Hai, Hãng truyền thông độc lập Mediazona của Nga cho biết, phối hợp với đài BBC tiếng Nga, cơ quan truyền thông này đã xác nhận được danh tính của 177.433 quân nhân Nga thiệt mạng tại Ukraine tính đến ngày 13 tháng 2.

Kể từ lần cập nhật cuối cùng của các phương tiện truyền thông vào đầu tháng Hai, tên của 9.291 binh sĩ Nga đã được thêm vào danh sách thương vong.

Các nhà báo lưu ý rằng con số thực tế có thể cao hơn đáng kể, vì thông tin đã được xác minh của họ đến từ các nguồn công khai như cáo phó, bài đăng của người thân, báo cáo của truyền thông khu vực và tuyên bố từ chính quyền địa phương.

Theo các phương tiện truyền thông, số người chết được xác nhận hiện bao gồm hơn 57.200 tình nguyện viên, 21.400 tù nhân bị bắt làm nô lệ và 17.000 binh lính được huy động. Tổng cộng 6.414 sĩ quan cũng được xác nhận đã thiệt mạng.

Mặc dù Mạc Tư Khoa hoàn toàn không công bố số liệu thương vong, nhưng Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã nói với đài truyền hình Pháp trong một cuộc phỏng vấn vào ngày 4 tháng 2 rằng ít nhất 55.000 binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng trên chiến trường kể từ khi Nga bắt đầu cuộc chiến toàn diện. Kyiv phần lớn tránh bình luận về tổn thất của mình trong hai năm đầu của cuộc xâm lược toàn diện, cho đến khi Tổng thống Zelenskiy tuyên bố vào tháng 2 năm 2024 rằng 31.000 binh sĩ Ukraine đã thiệt mạng.

Tổng thống Zelenskiy cũng nói với đài truyền hình Pháp rằng Nga sẽ tiếp tục chịu tổn thất nặng nề nếu cố gắng chinh phục toàn bộ miền đông Ukraine bằng vũ lực. Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh vòng đàm phán hòa bình ba bên mới nhất giữa Ukraine, Nga và Mỹ, trong đó vấn đề về lãnh thổ Donbas phía đông Ukraine vẫn là điểm gây tranh cãi lớn trong các cuộc đàm phán.

Bất chấp tổn thất nặng nề, Nga vẫn đạt được những bước tiến nhỏ ở khu vực tiền tuyến của Ukraine nhờ khả năng bù đắp thương vong bằng các binh lính hợp đồng mới. Dự án lập bản đồ nguồn mở DeepState của Ukraine báo cáo rằng lực lượng Nga đã xâm lược 4.336 km² (1.674 dặm vuông) lãnh thổ Ukraine vào năm 2025, chiếm chưa đến 1% diện tích quốc gia.

Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine ước tính rằng tính đến ngày 13 tháng 2, Nga đã mất khoảng 1.250.950 binh sĩ tại Ukraine kể từ ngày 22 tháng 2 năm 2022. Các số liệu không nêu rõ thiệt mạng hay bị thương, mặc dù đa số ý kiến cho rằng con số này bao gồm người chết, bị thương, mất tích và bị bắt.

Vào tháng Hai, Mediazona lần đầu tiên công bố danh sách đầy đủ các trường hợp thương vong đã được xác định, đánh dấu ba năm kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine. Theo thông tin được công bố, các tình nguyện viên nhập liệu và xác minh thủ công từng mục để tránh trùng lặp dữ liệu trong cơ sở dữ liệu.

[Kyiv Independent: Over 177,000 Russian soldiers killed in Ukraine identified by media investigation]

3. Thống đốc địa phương cho biết máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã tấn công cảng dầu quan trọng của Nga.

Một trong những trung tâm xuất khẩu dầu mỏ và ngũ cốc của Mạc Tư Khoa đã bị hư hại do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đêm qua, các quan chức địa phương cho biết hôm Chúa Nhật.

Theo thống đốc vùng Krasnodar của Nga, một kho chứa dầu, một nhà kho và các bến cảng đã bị hư hại trong vụ tấn công vào cảng Taman trên Hắc Hải, gần bán đảo Crimea. Cảng này là một cơ sở xuất khẩu quan trọng đối với các sản phẩm nhiên liệu hóa thạch của Nga, cũng như ngũ cốc và phân bón.

Veniamin Kondratyev đăng trên Telegram sáng sớm Chúa Nhật rằng lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực dập tắt các đám cháy tại cảng và “cuộc tấn công quy mô lớn” của Kyiv cũng gây thiệt hại cho hai thị trấn trong khu vực, làm hai người bị thương.

Đến trưa Chúa Nhật, giới chức Ukraine vẫn chưa bình luận về vụ tấn công, nhưng Kyiv thừa nhận đã tấn công vào các cơ sở xuất khẩu dầu mỏ của cảng Taman hồi đầu năm nay. Với việc nguồn thu từ nhiên liệu hóa thạch của Nga tài trợ cho cuộc chiến tranh chống lại Ukraine, Kyiv coi các địa điểm xuất khẩu dầu mỏ là mục tiêu trọng yếu.

Sau khi Mạc Tư Khoa tăng cường các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng điện lực của Ukraine năm ngoái, hai bên đã tạm ngừng các cuộc tấn công liên quan đến năng lượng trong một thời gian ngắn như một phần của thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vào cuối tháng Giêng. Tuy nhiên, sự tạm ngừng này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn.

Cuộc tấn công vào cảng Taman diễn ra một tuần sau khi Nga phát động một cuộc tấn công lớn vào các cơ sở năng lượng của Ukraine, làm trầm trọng thêm tình hình đối với ngành điện lực vốn đã bị ảnh hưởng nặng nề của nước này. Các cuộc tấn công của Nga đã khiến các gia cư ở Kyiv mất điện và không có hệ thống sưởi ấm trong bối cảnh nhiệt độ xuống dưới mức đóng băng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm Chúa Nhật cho biết Nga đã phóng khoảng 1.300 máy bay điều khiển từ xa tấn công, hơn 1.200 bom dẫn đường và 50 hỏa tiễn vào Ukraine trong tuần qua.

“Hôm nay, các vùng Odesa, Donetsk, Zaporizhzhia và Sumy đã bị địch tấn công”, Tổng thống Zelenskiy viết trên mạng xã hội. “Như trước đây, mục tiêu chính của các cuộc tấn công này là ngành năng lượng, [nhưng] nhiều cuộc tấn công cũng nhắm vào cơ sở hạ tầng dân cư”, ông nói thêm.

Hôm thứ Sáu, phái bộ giám sát của Liên Hiệp Quốc tại Ukraine đã lên án các cuộc tấn công liên tiếp của Nga vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Kyiv, cho thấy “sự coi thường nghiêm trọng đối với tính mạng và sự an toàn của thường dân”.

[Politico: Ukrainian drones hit key Russian oil port, local governor says]

4. Tổng thống Zelenskiy phát biểu tại Munich rằng việc Ukraine nhượng bộ lãnh thổ sẽ không mang lại hòa bình.

Ngày 14 tháng 2, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố rằng việc Ukraine nhượng bộ lãnh thổ sẽ không mang lại hòa bình, cũng giống như Hiệp định Munich năm 1938 đã không ngăn chặn được Thế chiến II.

“Sẽ là ảo tưởng nếu tin rằng cuộc chiến này có thể kết thúc một cách chắc chắn bằng cách chia cắt Ukraine — cũng giống như ảo tưởng khi tin rằng việc hy sinh Tiệp Khắc sẽ cứu Âu Châu khỏi một cuộc chiến tranh lớn hơn”, Tổng thống Zelenskiy phát biểu tại Hội nghị An ninh Munich.

Hiệp định Munich là một thỏa hiệp đạt được giữa Đức Quốc xã, Anh, Pháp và Ý vào năm 1938, cho phép nhà độc tài Đức Adolf Hitler sáp nhập vùng Sudetenland của Tiệp Khắc. Hiệp định này được ca ngợi là một nỗ lực nhằm ngăn chặn chiến tranh nhưng đã không đạt được mục tiêu, khi Đức xâm lược Ba Lan vào năm sau đó.

Kể từ đó, nó đã trở thành ví dụ lịch sử điển hình nhất về sự thất bại của chính sách nhượng bộ - chính sách nhượng bộ kẻ xâm lược với hy vọng đạt được hòa bình.

Trong bài phát biểu của mình, Tổng thống Zelenskiy đã so sánh Putin với “Hitler trước đây, người đã bắt đầu chia rẽ Âu Châu”.

Trong khuôn khổ các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Mạc Tư Khoa, Kyiv và Washington, Nga yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực thuộc tỉnh Donetsk mà Nga vẫn chưa kiểm soát được.

Cho đến nay, Ukraine kiên quyết không chấp nhận việc từ bỏ vùng đất mà họ đã chiến đấu suốt bốn năm để giữ gìn.

Lực lượng Ukraine hiện vẫn kiểm soát khoảng 20% Donetsk, bao gồm hai thành phố được phòng thủ kiên cố là Kramatorsk và Sloviansk, mà các nhà phân tích cho rằng Nga có thể mất nhiều năm mới chiếm được. Tháng 6, 2025 Tư Lệnh quân đội Anh lúc bấy giờ là Đô Đốc Tony Radakin dự đoán rằng với tốc độ tiến quân vào thời điểm đó, Nga cần phải mất 40 năm nữa mới chiếm được toàn tỉnh Donetsk.

Kyiv đã phản đối việc nhượng lại phần còn lại cho Nga, viện dẫn những lý do đạo đức và một điều khoản hiến pháp yêu cầu phải tổ chức trưng cầu dân ý - một cuộc bỏ phiếu không thể diễn ra hợp pháp trong thời kỳ thiết quân luật thời chiến.

Trung Tướng Ben Hodge nhận định rằng nếu Ukraine nghe lời các chuyên gia đàm phán của chính quyền Trump, những người không hề có chút kiến thức quân sự nào, và chịu rút quân khỏi Donetsk, họ sẽ không thể giữ nổi Thủ đô Kyiv, và cùng lắm nếu các đồng minh phương Tây can thiệp, Ukraine chỉ có thể giữ được 20% lãnh thổ tính từ Lviv đến biên giới Ba Lan.

Đương nhiên, người Ukraine và rộng ra là các đồng minh Âu Châu của họ cũng hiểu rõ điều đó. Thành ra, việc chính quyền Trump ép Ukraine triệt thoái khỏi Donetsk hầu như chắc chắn sẽ không thành công.

Tổng thống Zelenskiy đã nhiều lần tuyên bố rằng việc nhượng bộ lãnh thổ là không thể chấp nhận được đối với Ukraine. Ngày 14 tháng 2, ông nhắc lại rằng việc nhượng bộ thường chỉ được thảo luận trong các cuộc đàm phán hòa bình trong bối cảnh của Ukraine, chứ không phải của Nga.

Về vấn đề bầu cử, Tổng thống Zelenskiy cho biết Ukraine có thể sửa đổi hiến pháp và tổ chức bầu cử nếu có lệnh ngừng bắn. Ông cũng nói thêm rằng Ukraine có thể đồng ý một thỏa thuận ngừng bắn nếu Nga tổ chức bầu cử.

Ông cũng nhấn mạnh rằng Ukraine sẽ làm “tất cả mọi thứ” để các cuộc đàm phán này thành công.

“Ukraine muốn kết quả của tất cả những nỗ lực này là an ninh thực sự và hòa bình thực sự. Hòa bình thực sự. Không phải những gì đạt được từ Geneva năm 2021. Không phải những gì người Nga hy vọng, từ tinh thần Anchorage này.”

Những phát biểu của Tổng thống Zelenskiy đề cập đến các cuộc đàm phán giữa Nga và Mỹ được tổ chức tại Geneva năm 2021 và tại Anchorage, Alaska năm 2025.

Tổng thống Zelenskiy cũng cho rằng việc Âu Châu vắng mặt tại bàn đàm phán là một “sai lầm lớn”.

“Và chính chúng tôi – người Ukraine – đang cố gắng đưa Âu Châu tham gia đầy đủ vào tiến trình này, để lợi ích và tiếng nói của Âu Châu được xem xét đến,” ông nói thêm.

Trong những phát biểu sau đó với các nhà báo, Tổng thống Zelenskiy nói rằng Mỹ đã đề nghị Ukraine bảo đảm an ninh trong 15 năm như một phần của thỏa thuận hòa bình, nhưng Kyiv đang tìm kiếm sự bảo đảm kéo dài ít nhất 20 năm.

“Hôm nay chúng ta có một đề xuất từ phía Mỹ về thời hạn 15 năm,” ông nói trong một cuộc họp báo.

Chúng tôi muốn có thời hạn hơn 20 năm. 30, 50 năm... Chúng ta hãy xem chính quyền và Quốc hội sẽ làm gì.”

Sau cuộc họp báo, Tổng thống Zelenskiy đã có cuộc hội đàm riêng với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio.

[Kyiv Independent: Territorial concessions by Ukraine won't bring peace, Zelensky says in Munich]

5. Ngoại trưởng Estonia Margus Tsahkna nói với tờ Kyiv Independent rằng thông điệp của Tổng thống Zelenskiy “rất rõ ràng”.

“Điều đầu tiên là người dân Ukraine đang chiến đấu và không chịu khuất phục. Đây là điều quan trọng nhất. Và thứ hai, Putin không thay đổi mục tiêu”, Tsahkna nói.

Tsahkna nói thêm rằng người dân Ukraine sẵn sàng chấm dứt chiến tranh, nhưng không phải với bất kỳ điều kiện nào, vì “Putin thực sự không muốn thay đổi mục tiêu”.

“Putin sẽ tiếp tục hành vi gây hấn, và Ukraine đang bảo vệ Âu Châu,” ông nói. “Và ngược lại, Ukraine là một cơ hội cho Âu Châu.”

Tổng thư ký NATO Mark Rutte phát biểu tại hội nghị rằng Nga không tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình, điều này được thể hiện qua việc bổ nhiệm Vladimir Madinsky, một trợ lý và nhà sử học gây tranh cãi của Putin, vào nhóm đàm phán của Nga.

Sự trở lại của Medinsky báo hiệu khả năng Mạc Tư Khoa sẽ cứng rắn hơn trong lập trường đàm phán, xét đến lịch sử những phát ngôn không khoan nhượng của ông trong các vòng đàm phán trước đây.

Trong khuôn khổ hội nghị, Tổng thống Zelenskiy cũng đã gặp ông Rutte để thảo luận về việc tài trợ cho sáng kiến PURL và sự phát triển tiếp theo của sáng kiến này.

Được Mỹ và NATO ký kết vào tháng 7 năm 2025, thỏa thuận Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL đưa ra một cơ chế để các quốc gia thành viên NATO và các đối tác mua sắm các thiết bị ưu tiên cao cho Ukraine.

“Chúng tôi trông chờ vào việc tiếp tục nhận được nguồn tài trợ cho sáng kiến này, điều cho phép chúng tôi mua hỏa tiễn cho các hệ thống phòng không,” ông Zelenky nói.

Tổng thống Zelenskiy cũng cảm ơn về một “cuộc họp rất hiệu quả” theo thể thức Ramstein. Sau cuộc họp, việc phân bổ 38 tỷ euro viện trợ quân sự cho Ukraine đã được xác nhận, Tổng thống Zelenskiy cho biết.

[Kyiv Independent: Estonian Foreign Minister Margus Tsahkna told the Kyiv Independent that Zelensky's message was “very clear”.]

6. Ukraine không phản công để giành lãnh thổ. Họ đang gấp rút củng cố phòng tuyến trước khi 715.000 quân Nga tấn công.

Tuần trước, khi tỷ phú Elon Musk chặn quyền truy cập của lực lượng Nga vào hệ thống định vị vệ tinh Starlink, đó là tín hiệu cho lực lượng Ukraine phản công.

Hiện tại, sau vài ngày tiến hành chiến dịch của Ukraine ở Dnipropetrovsk và tỉnh Zaporizhzhia lân cận ở phía đông nam Ukraine, rõ ràng là người Ukraine thực sự không nhằm mục đích chọc thủng phòng tuyến của Nga và đảo ngược những thành quả gần đây của Nga.

Thay vào đó, một lực lượng tấn công mạnh mẽ của Ukraine, được hỗ trợ bởi xe tăng và xe chiến đấu bộ binh do Mỹ sản xuất, cùng với xe thiết giáp chở quân do Thụy Điển sản xuất, đang cố gắng quét sạch quân xâm nhập Nga khỏi vùng đất không người rộng lớn ở Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia—và thiết lập các vị trí phòng thủ mới và vững chắc hơn để chuẩn bị cho một cuộc tấn công mới của Nga được dự đoán rộng rãi trong những tuần tới.

“ Đây không phải là một cuộc phản công, mà là một chiến dịch dọn sạch,” nhà lập bản đồ và phân tích người Pháp Clément Molin giải thích. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là chiến dịch hiện tại không phải là ưu tiên hàng đầu của Kyiv.

Lực lượng Nga do Sư đoàn Bộ binh Cơ giới 127 chỉ huy đã liên tục tiến công qua Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia trước khi mùa đông khắc nghiệt làm chậm lại các cuộc tấn công của họ. Trong một cú sốc bất ngờ đối với lực lượng Ukraine, quân Nga thậm chí còn chiếm được thị trấn Huliaipole - một điểm nút hậu cần quan trọng - khi các đơn vị quân đội Ukraine đóng quân tại thị trấn này, với hỏa lực yếu hơn, rút lui vào cuối tháng 12.

Từ lâu, khu vực phía đông nam của chiến tuyến dài 1.200 km trong cuộc chiến tranh kéo dài 48 tháng của Nga chống lại Ukraine luôn thiếu quân số và công sự kiên cố, là khu vực nguy hiểm nhất đối với quân đội Ukraine. Chiến dịch giải phóng mặt bằng hiện tại có thể giúp ổn định phòng thủ của Ukraine sau nhiều tháng bất ổn.

Theo nghĩa đó, việc ngừng hoạt động hệ thống Starlink hiện tại là cơ hội mà các chỉ huy Ukraine đã rất mong chờ. Đây không phải là cơ hội để tấn công. Thay vào đó, đây là cơ hội để phòng thủ hiệu quả hơn.

Sư đoàn Bộ binh Cơ giới 127 và phần còn lại của Cụm Lực lượng Dnipro của Nga giữ vững các vị trí chiến lược trên một tuyến dài 30km trải dài từ Pokrovske ở phía bắc đến Huliaipole ở phía nam, chạy gần như song song với sông Haichur ở bờ đông của con sông. Vùng đất không người hay “vùng xám”, nơi cả hai bên đều không kiểm soát, nằm vắt ngang sông Haichur.

Khu vực này đầy rẫy những nhóm nhỏ lính Nga xâm nhập, chúng hành quân bộ dưới lớp sương mù mùa đông – và thường mặc đồ ngụy trang nhiệt. Cố gắng hết sức để tránh máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, những kẻ xâm nhập này nhắm đến việc hành quân thẳng qua các vị trí rải rác của quân Ukraine để gieo rắc hỗn loạn và tạo ra chỗ ẩn nấp cho quân tiếp viện.

Để tối đa hóa khả năng cơ động, những kẻ xâm nhập mang theo vũ khí hạng nhẹ và ít thiết bị. Khi lương thực, nước uống và đạn dược cạn kiệt, chúng sẽ liên lạc vô tuyến để yêu cầu tiếp tế bằng máy bay điều khiển từ xa hoặc robot chiến đấu trên mặt đất. Thông thường, những máy bay điều khiển từ xa này sử dụng—hoặc đã từng sử dụng—các thiết bị đầu cuối Starlink để định vị. Khi Musk đồng ý với yêu cầu của Bộ Quốc phòng Ukraine và hạn chế hoạt động của các thiết bị Starlink bị Nga đánh cắp hoặc buôn lậu, tất cả những kẻ xâm nhập đó đều rơi vào tình trạng không có sự hỗ trợ và tiếp tế.

Lực lượng Nga tại khu vực xám giữa Pokrovske và Huliaipole đột nhiên trở nên yếu hơn bao giờ hết. Nắm bắt cơ hội, các trung đoàn và tiểu đoàn xung kích của Ukraine—những đơn vị thiện chiến, được trang bị tốt và trực thuộc trực tiếp tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Tướng Oleksandr Syrskyi—đã tấn công theo chín hướng ở Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia.

Với cái giá phải trả là ít nhất một xe tăng M-1A1 Abrams do Úc tặng và một xe thiết giáp chở quân Pbv 302 cũ của Thụy Điển, lực lượng tấn công đã nhanh chóng đánh đuổi quân xâm nhập Nga khỏi năm thị trấn, bao gồm một vài khu ở phía bên kia sông Haichur.

Ông Molin kết luận: “Sau khi giải phóng một số thị trấn phía sau sông Haichur, Ukraine có thể sẽ cố gắng thiết lập một vành đai phòng thủ vững chắc hơn”.

“Ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an ninh cho sông Haichur và khu vực tiếp cận Pokrovske,” Molin nói thêm. “Điều này sẽ giúp có thêm thời gian để tăng cường công sự trong khu vực.”

Với việc quân tiếp viện của Nga vẫn đang tiếp tục đổ vào Ukraine, nâng tổng lực lượng Nga lên mức cao kỷ lục khoảng 715.000 quân, nhiều nhà quan sát dự đoán Nga sẽ nối lại cuộc tấn công kéo dài hai năm của họ khi mùa đông chuyển sang mùa xuân. Do việc chặn đường truyền Starlink và các cuộc phản công hiện tại của Ukraine, cuộc tấn công đó có thể gặp phải sự phòng thủ mạnh mẽ hơn nhiều của Ukraine ở phía đông nam.

[Europe Maidan: Ukraine isn’t counterattacking to win ground. It’s racing to fortify before 715,000 Russians attack]

7. Thủ tướng Latvia tuyên bố không thể “làm ăn như thường lệ” với Mỹ.

Thủ tướng Latvia Evika Siliņa nói với POLITICO rằng Âu Châu phải nổi lên như một cường quốc địa chính trị có thể lên tiếng “trực tiếp và rõ ràng” với Mỹ khi nước này đang nỗ lực thiết lập lại quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Sau những lời đe dọa của Tổng thống Donald Trump về việc sáp nhập Greenland, “Tôi không nghĩ chúng ta sẽ tiếp tục làm việc như thường lệ”, Thủ tướng Siliņa nói trong một cuộc phỏng vấn bên lề Hội nghị An ninh Munich.

“Khi chúng ta thể hiện sự đồng ý ủng hộ Greenland và Đan Mạch, tôi nghĩ [mối quan hệ] đã thay đổi một chút,” bà nói thêm. “Chúng ta cần được coi trọng như một tập thể các quốc gia Âu Châu.”

Những phát biểu này phản ánh sự đồng thuận ngày càng tăng trên khắp Âu Châu rằng vụ việc Greenland — vụ việc tồi tệ nhất trong chuỗi dài các cuộc xung đột giữa các đồng minh do Tổng thống Trump gây ra kể từ khi ông trở lại Tòa Bạch Ốc — đã tạo ra áp lực chưa từng có đối với mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Hôm thứ Bảy, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio tại Munich đã có giọng điệu ấm áp hơn, nhấn mạnh rằng Washington sẽ không phải là “người giám sát sự suy thoái có chủ đích của phương Tây” mà khẳng định ông muốn “hồi sinh tình bạn lâu đời” với Âu Châu.

Nhiều người Âu Châu đón nhận những bình luận của Rubio với thái độ thận trọng, lưu ý rằng nền tảng tư tưởng của chính quyền Tổng thống Trump vẫn không thay đổi. Siliņa cho biết Rubio đã thể hiện rằng “Âu Châu và Mỹ sát cánh cùng nhau vì một tương lai mạnh mẽ hơn, an toàn hơn và thịnh vượng hơn”, nhưng cũng nói thêm rằng “thế giới giờ đã khác”.

Điều đó có nghĩa là cả hai bên phải đặt ra các quy tắc về “cách Âu Châu sẽ đối xử với Mỹ và Mỹ sẽ đối xử với Âu Châu”, bà nói thêm.

Nếu Âu Châu muốn trở nên quyết đoán hơn, điều đó có nghĩa là phải xem xét lại các thủ tục rườm rà đòi hỏi tất cả 27 quốc gia thường hay bất đồng phải đạt được thỏa thuận.

Tình hình đó đang bắt đầu thay đổi. Tuần trước, các nhà lãnh đạo Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý rằng các quốc gia có thể chia thành các nhóm nhỏ hơn có cùng quan điểm nhằm đẩy nhanh quá trình lập pháp và vô hiệu hóa các mối đe dọa phủ quyết từ các nước như Hung Gia Lợi, quốc gia đã ngăn chặn viện trợ cho Ukraine và các nỗ lực hợp tác quốc phòng.

“Bản thân Âu Châu đang thay đổi và cách thức ra quyết định của chúng ta có lẽ cũng sẽ thay đổi,” Siliņa nói.

Bộ trưởng Quốc phòng của khối, Andrius Kubilius, đã đề xuất thành lập một Hội đồng An ninh Âu Châu theo mô hình Liên Hiệp Quốc, cho phép đưa ra các quyết định nhanh chóng trong thời kỳ khủng hoảng, đặc biệt nếu Liên Hiệp Âu Châu quyết định thành lập một “lực lượng phản ứng quân sự nhanh.

Gọi đề xuất này là một “ý tưởng thực sự hợp lý”, Siliņa nói: “Tại sao không thành lập một Hội đồng Bảo an?”

Nữ chính trị gia trung hữu này cũng cho biết bà sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán sơ bộ về một lực lượng răn đe hạt nhân Âu Châu - một ý tưởng đang được nhiều thủ đô Liên Hiệp Âu Châu ủng hộ trong bối cảnh bất ổn về lời hứa của Mỹ trong việc bảo vệ lục địa bằng vũ khí hạt nhân của mình.

“Nếu chúng ta đã cân nhắc những cam kết trước đây thì tại sao không?” cô ấy nói.

Bà nói thêm rằng một Âu Châu được trang bị vũ khí tốt hơn và quyết đoán hơn sẽ nhận được nhiều sự tôn trọng hơn.

“Điều đó có nghĩa là với Mỹ, chúng ta sẽ sẵn sàng đáp trả, có lẽ theo cách trực tiếp và rõ ràng hơn,” bà nói. “Chúng ta sẽ tiếp tục cuộc đấu này, nhưng có lẽ sẽ có những động tác mới.”

[Politico: No ‘business as usual’ with US, says Latvian PM]

8. Tổng thống Azerbaijan cáo buộc Nga “cố ý tấn công” đại sứ quán nước này tại Ukraine.

Tổng thống Azerbaijan Ilham Aliyev phát biểu bên lề Hội nghị An ninh Munich ngày 14 tháng 2 rằng Nga đã cố tình tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và đại sứ quán của Azerbaijan trong các cuộc tấn công nhằm vào Ukraine.

Những bình luận này được đưa ra cùng ngày ông Aliyev gặp Tổng thống Volodymyr Zelenskiy, người đã phát biểu tại hội nghị và có cuộc hội đàm với nhiều nhà lãnh đạo khác nhau ở Munich.

Những phát biểu của Aliyev cũng làm nổi bật sự căng thẳng ngày càng gia tăng trong quan hệ Nga-Azerbaijan, bất chấp những nỗ lực gần đây của Mạc Tư Khoa và Baku nhằm bình thường hóa quan hệ.

Ông Aliyev nói với hãng truyền thông độc lập Ukrainska Pravda ở Munich: “Đã có ba vụ tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Azerbaijan tại Ukraine, và cũng có ba vụ tấn công vào đại sứ quán Azerbaijan tại Ukraine”.

“Sau vụ tấn công đầu tiên, chúng tôi cho rằng đó là một sự việc ngoài ý muốn, và chúng tôi đã cung cấp cho các đồng nghiệp Nga toàn bộ tọa độ của các phái đoàn ngoại giao Azerbaijan, bao gồm cả bộ phận lãnh sự, các trung tâm văn hóa và mọi thứ khác. Mặc dù vậy, hai vụ tấn công nữa vẫn xảy ra. Vì vậy, đây là một vụ tấn công có chủ đích nhằm vào phái đoàn ngoại giao của Azerbaijan.”

Các cuộc tấn công được báo cáo diễn ra trong bối cảnh Nga đang tiến hành cuộc tấn công toàn diện vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine, một chiến dịch đang diễn ra và leo thang vào mùa thu năm 2025 khi nhiệt độ bắt đầu giảm mạnh. Vào tháng 11, Bộ Ngoại giao Azerbaijan đã triệu tập đại sứ Nga để bày tỏ “sự phản đối mạnh mẽ” sau khi Đại sứ quán Azerbaijan tại Kyiv bị hư hại bởi một hỏa tiễn kiểu Iskander trong một cuộc tấn công trên không của Nga.

Trước đó, vào tháng 8 năm 2025, Đại sứ quán Azerbaijan tại Kyiv đã bị hư hại do một cuộc tấn công của Nga. Cũng trong tháng đó, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga đã làm hư hại một đường ống dẫn dầu diesel và làm bị thương bốn công nhân tại một kho của Công ty Dầu khí Nhà nước Azerbaijan, gọi tắt là SOCAR ở tỉnh Odesa. Một cuộc tấn công khác vào mùa hè năm đó nhắm vào một trạm phân phối khí đốt gần Orlivka, một phần của đường ống dẫn khí xuyên Balkan bắt đầu vận chuyển khí đốt của Azerbaijan đến Ukraine vào tháng 7.

Lãnh sự quán của Azerbaijan tại Kharkiv cũng bị hư hại vào tháng 3 năm 2022, ngay sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện.

Azerbaijan duy trì lập trường trung lập trong cuộc chiến Nga-Ukraine, cân bằng mối quan hệ đối tác lâu dài với Mạc Tư Khoa đồng thời cung cấp viện trợ nhân đạo và năng lượng cho Kyiv. Sau cuộc gặp giữa Aliyev và Tổng thống Zelenskiy vào ngày 14 tháng 2, Văn phòng Tổng thống cho biết Azerbaijan “sẵn sàng tăng cường hợp tác” với Ukraine.

Văn phòng Tổng thống cho biết: “Các nhà lãnh đạo đã thảo luận về sự phát triển quan hệ song phương và việc thực hiện các dự án trong lĩnh vực năng lượng. Azerbaijan quan tâm đến các dự án này và sẵn sàng tăng cường hợp tác. Tổng thống Volodymyr Zelenskiy và ông Ilham Aliyev đồng ý rằng các nhóm sẽ cùng nhau giải quyết mọi vấn đề cần thiết.”

Ông Aliyev cũng nói với báo Ukrainska Pravda rằng Baku coi các cuộc tấn công gần đây của Mạc Tư Khoa là hành động thù địch.

Ông nói rằng hành động của Nga “dĩ nhiên được coi là một bước đi không thân thiện đối với Azerbaijan”.

[Kyiv Independent: Azerbaijan's president accuses Russia of 'deliberate attack' on country's embassy in Ukraine]

9. Một quan chức cho biết, tiến trình gia nhập Liên Hiệp Âu Châu “được thiết kế vì hòa bình”, cần “giải pháp” để đưa Ukraine vào khối sớm hơn.

Ngày 14 tháng 2, Ủy viên Âu Châu phụ trách mở rộng, Marta Kos, cho biết các quy trình và thời gian biểu gia nhập hiện tại của Liên minh Âu Châu không phản ánh những thách thức địa chính trị mà cả Ukraine và Liên Hiệp Âu Châu đang phải đối mặt.

Những bình luận của quan chức này đề cập đến khả năng Ukraine gia nhập khối vào năm 2027, một mục tiêu được Tổng thống Volodymyr Zelenskiy công bố gần đây. Sau đó, xuất hiện các báo cáo cho rằng Liên Hiệp Âu Châu đang xem xét một kế hoạch thành viên một phần cho Ukraine, cho phép nước này gia nhập trước khi hoàn thành tất cả các cải cách cần thiết theo quy trình gia nhập.

Trước đó, bà Kos đã nói rõ rằng sẽ không có con đường tắt nào để Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu: “Tư cách thành viên đầy đủ chỉ có được sau khi thực hiện đầy đủ các cuộc cải cách”.

Tuy nhiên, khi phát biểu tại sự kiện “Bữa trưa Ukraine” do Quỹ Victor Pinchuk tổ chức tại Hội nghị An ninh Munich, Kos thừa nhận rằng tiến trình hiện tại của khối không tính đến thực tế của chiến tranh.

“Phương pháp mà chúng tôi đang sử dụng hiện nay được thiết kế vì hòa bình,” Kos nói vào ngày 14 tháng 2, theo báo cáo của hãng thông tấn Ukraine European Pravda.

“Nó được thiết kế cho những thời điểm mà một quốc gia có đủ thời gian để thực hiện tất cả các cải cách cần thiết. Ví dụ, Thụy Điển là quốc gia phát triển nhất nộp đơn xin gia nhập Liên Hiệp Âu Châu — nhưng ngay cả Thụy Điển cũng mất ba năm.”

Bà Kos cho rằng việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vào năm 2027 là “không thể” với cấu trúc hiện tại, nhưng kêu gọi một “giải pháp” để giải quyết cuộc khủng hoảng an ninh.

“Vì vậy, dựa trên phương pháp hiện tại, việc gia nhập vào ngày 1 Tháng Giêng năm 2027 là không thể”, Kos nói.

“Nhưng chúng ta phải tìm ra giải pháp để thu hẹp khoảng cách giữa phương pháp hiện tại và những thách thức địa chính trị. Chúng ta không thể chờ đợi thêm nữa.”

Bà Kos cũng cho biết Ukraine đã “đóng góp tích cực vào sự phát triển của Âu Châu”. Đặc biệt, Ukraine đã giúp khối này nhớ lại “tầm quan trọng của an ninh ở Âu Châu”.

“Có lẽ chúng ta đã quên mất điều này rồi,” cô ấy nói thêm.

Tổng thống Zelenskiy cho biết việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu là một sự bảo đảm an ninh thiết yếu đối với Kyiv trong bối cảnh nước này đang tìm cách đàm phán chấm dứt cuộc chiến toàn diện với Nga, hiện đã gần bước sang năm thứ năm. Ông cũng nói rằng ông sẽ không ký bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Mỹ, Nga và Âu Châu nếu thỏa thuận đó không bao gồm một ngày cụ thể cho việc Ukraine gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.

Ukraine đã nộp đơn xin gia nhập Liên Hiệp Âu Châu vào tháng 2 năm 2022, chỉ vài ngày sau khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện.

Kyiv được cấp quy chế ứng cử viên vào năm 2022, và Liên Hiệp Âu Châu chính thức mở các cuộc đàm phán gia nhập với Ukraine vào năm 2024. Tuy nhiên, các cuộc đàm phán trên thực tế về các nhóm gia nhập cụ thể vẫn chưa bắt đầu, và Hung Gia Lợi đã sử dụng quyền phủ quyết của mình để ngăn chặn quá trình này.

[Kyiv Independent: EU accession process 'designed for peace,' needs 'solution' to bring Ukraine into bloc sooner, official says]

10. Jeffrey Epstein đã dành nhiều năm xây dựng mối quan hệ với các hacker nổi tiếng.

Theo các tài liệu do Bộ Tư pháp công bố, Jeffrey Epstein, tên tội phạm tình dục đã bị kết án, trong nhiều năm liền liên lạc với các chuyên gia trong cộng đồng an ninh mạng và bày tỏ sự quan tâm đến việc tham dự hai trong số các hội nghị hacker lớn nhất thế giới.

Ngày càng có các bằng chứng cho thấy Jeffrey Epstein không đơn thuần là một tên tội phạm buôn người, kinh doanh mãi dâm. Hắn là một tên khủng bố có trách nhiệm giăng bẫy đưa các con mồi là các nhà lãnh đạo thế giới, các thương gia giầu có, và những người có ảnh hưởng trong thế giới truyền thông đại chúng vào lực lượng âm binh cho các thể chế độc tài, nổi bật là chế độ của Putin.

Không rõ liệu Epstein có từng tham dự DEFCON hay Black Hat hay không, những sự kiện mà hàng ngàn hacker và nhà nghiên cứu tụ họp hàng năm tại Las Vegas để thảo luận về các lỗ hổng và xu hướng an ninh mạng mới nhất. Theo các email của ông với một số nhà nghiên cứu và doanh nhân nổi tiếng, sự quan tâm của ông đến an ninh mạng và mật mã học dường như rất rộng, từ các cuộc thảo luận về việc xóa thông tin cá nhân khỏi các công cụ tìm kiếm trực tuyến đến an ninh mạng.

Jeff Moss, người sáng lập cả hai hội nghị Black Hat và DEFCON, nói với POLITICO trong một tuyên bố rằng rất khó có khả năng Epstein thực sự tham dự các hội nghị này. “Theo như chúng tôi biết, ông ấy muốn tham dự, nhưng chưa bao giờ làm được,” Moss nói về Epstein. “Có vẻ như đã có rất nhiều kế hoạch và tôi chỉ đang chờ đợi một số bằng chứng cho thấy ông ấy đã thực hiện chúng.”

Theo các email được công bố, Epstein lần đầu tiên lên kế hoạch tham dự DEFCON trong vài giờ vào tháng 8 năm 2013 để gặp Pablos Holman, người lúc đó đang làm việc trong nhiều dự án công nghệ và an ninh mạng tại công ty đầu tư tư nhân Intellectual Ventures. Không rõ liệu Epstein và gần chục khách mời của ông có nhận được vé tham dự DEFCON hay không, hoặc liệu Epstein có tham dự hay không.

Theo các email, dường như Epstein và Holman đã liên lạc với nhau từ năm 2010. Năm 2010, Epstein đã gửi email cho nhà nghiên cứu mật mã Ian Goldberg và nói rằng Holman “đề nghị chúng tôi nói chuyện”. Holman cũng dự định ở lại căn nhà của Epstein khi đến thăm thành phố New York vào năm 2013 và đã tư vấn cho Epstein cách xóa bỏ “những thông tin tiêu cực” trên mạng.

Phát ngôn nhân của Đại học Waterloo, nơi Goldberg làm việc tại Khoa Khoa học Máy tính, đã xác nhận với POLITICO rằng Goldberg đã từ chối lời đề nghị tài trợ nghiên cứu của Epstein tại trường đại học vào năm 2010. Holman, hiện đang là đối tác quản lý tại nhóm đầu tư mạo hiểm Deep Future, đã không trả lời nhiều yêu cầu bình luận.

Theo các email được công bố, Joi Ito, hiệu trưởng hiện tại của Viện Công nghệ Chiba, gọi tắt là MIT và cựu giám đốc Phòng thí nghiệm Truyền thông của Viện Công nghệ Massachusetts, gọi tắt là MIT, dường như đã giới thiệu doanh nhân kiêm nhà nghiên cứu Vincenzo Iozzo cho Epstein qua email vào năm 2014. Ông Ito đã từ chức khỏi vị trí của mình tại MIT vào năm 2019 khi những tiết lộ trước đó cho thấy ông đã nhận khoảng 1,7 triệu đô la từ Epstein cho phòng thí nghiệm và quỹ đầu tư cá nhân của mình. Phát ngôn nhân của Viện Công nghệ Chiba không trả lời yêu cầu bình luận về mối liên hệ của ông Ito với Epstein. Trước đó, ông Ito đã xin lỗi về mối quan hệ của mình với Epstein và nhấn mạnh rằng ông “chưa bao giờ tham gia, chưa bao giờ nghe ông ta nói về và chưa bao giờ thấy bất kỳ bằng chứng nào về những hành vi kinh khủng mà ông ta bị cáo buộc”.

Theo các email, Iozzo, hiện là Giám đốc điều hành của công ty quản lý danh tính SlashID, đã thảo luận về việc xin vé cho Epstein tham dự các hội nghị DEFCON ở Las Vegas vào năm 2016 và 2018. Trước đây, Iozzo từng giữ các vị trí tại công ty an ninh mạng CrowdStrike và là thành viên hội đồng quản trị của hội nghị Black Hat thường niên. Ông cũng lên kế hoạch gặp Epstein tại nhà riêng ở thành phố New York ít nhất năm lần vào các năm 2014, 2015, 2016, 2017 và 2018.

Một email Epstein gửi cho Iozzo trước các hội nghị năm 2016 có ghi rằng ông muốn mời một số khách, bao gồm cựu Thủ tướng Israel Ehud Barak, tỷ phú người Mỹ Tom Pritzker và “bốn cô gái”. Không rõ liệu Epstein có tham dự hội nghị năm đó hay gặp gỡ Barak, Pritzker hoặc Iozzo hay không.

Phát ngôn nhân của ông Barak nói với POLITICO rằng cựu thủ tướng “không tham dự DEFCON năm 2016”, và lưu ý thêm rằng Epstein chưa bao giờ yêu cầu ông tham dự. Phát ngôn nhân nhấn mạnh rằng ông Barak “đã nhiều lần công khai tuyên bố rằng ông vô cùng hối tiếc vì đã có bất kỳ mối liên hệ nào với Jeffrey Epstein”.

Phát ngôn nhân riêng của Hyatt Hotels — nơi ông Pritzker giữ chức chủ tịch hội đồng quản trị — và của Tổ chức Pritzker đều không trả lời yêu cầu bình luận.

Theo các email, Epstein một lần nữa thảo luận về việc tham dự DEFCON năm 2018, và Iozzo cũng đề nghị giúp ông ấy mua vé. Trước hội nghị năm 2018, Epstein yêu cầu được gặp “người sáng lập” của Black Hat, nhưng Iozzo viết trong email rằng người này đã từ chối cuộc gặp vì “những thông tin lan truyền trên mạng” về Epstein. Tuy nhiên, người sáng lập “vui vẻ” cung cấp vé cho Epstein tham dự sự kiện, Iozzo viết. Không rõ Epstein đang ám chỉ Moss hay người khác.

Trong một tuyên bố gửi cho POLITICO, Moss cho biết ông đã “từ chối yêu cầu cấp thẻ dự hội nghị của Vincenzo” cho Epstein, và “khuyên Vincenzo nên tránh xa” nhà tài chính tai tiếng này. Moss cũng lưu ý rằng có khả năng Iozzo đã mua vé tham dự hội nghị một cách riêng biệt.

Một tài liệu của FBI do Bộ Tư pháp công bố — được TechCrunch đưa tin đầu tiên — cho thấy Epstein có một “hacker cá nhân” chuyên phát triển “các công cụ tấn công mạng” và đã bán chúng cho một số chính phủ giấu tên. Hiện chưa rõ liệu thông tin do người cung cấp thông tin giấu tên này cung cấp cho FBI có chính xác hay không.

Tên của hacker đã bị xóa trong tập tin nhưng mô tả về người này — bao gồm việc họ sở hữu một công ty đã được CrowdStrike mua lại vào năm 2017 và đã phát hiện ra các lỗ hổng bảo mật trên các thiết bị Blackberry và iOS — trùng khớp với Iozzo.

Iozzo nói với POLITICO rằng ông chưa bao giờ làm việc cho Epstein. Iozzo kịch liệt phủ nhận việc mình là hacker cá nhân của Epstein và đã đưa ra một tuyên bố dài với POLITICO bác bỏ những cáo buộc của người cung cấp thông tin cho FBI, bao gồm cả những cáo buộc về công việc trước đây của ông cho các chính phủ nước ngoài.

Iozzo cho biết các cuộc tiếp xúc của ông với Epstein “chỉ giới hạn ở các cơ hội kinh doanh không bao giờ thành hiện thực, cũng như các cuộc thảo luận về thị trường và các công nghệ mới nổi.”

“Những tài liệu được công bố gần đây chứa một văn bản với những cáo buộc bịa đặt về tôi được đưa ra cho một đặc vụ FBI cách đây hơn tám năm,” Iozzo nói, đồng thời nhấn mạnh rằng cả FBI lẫn bất kỳ cơ quan chính phủ nào khác đều chưa từng liên hệ với ông về tài liệu này. “Những cáo buộc này là sai sự thật và mang tính phỉ báng. Để tránh hiểu lầm, điều hiển nhiên là tôi chưa bao giờ tham gia vào bất kỳ hoạt động bất hợp pháp hoặc phi đạo đức nào.”

Iozzo cũng cho biết ông không cung cấp cho Epstein “quyền truy cập độc quyền” vào các hội nghị DEFCON và Black Hat và không biết liệu Epstein có thực sự tham dự bất kỳ sự kiện nào trong số đó hay không.

“Tôi không may quen biết Epstein vì lý do công việc,” Iozzo nói. “Tôi ước mình đã không quen biết ông ta. Chúng tôi được giới thiệu bởi những người mà tôi tin tưởng và ngưỡng mộ khi tôi 25 tuổi và đang gây quỹ cho công ty khởi nghiệp của mình vào năm 2014. Vì điều này, tôi đã không đặt ra những câu hỏi đúng đắn — những câu hỏi mà, nhìn lại, có vẻ hiển nhiên. Tôi đã ngu ngốc chấp nhận câu chuyện được người khác kể lại, câu chuyện đó đã giảm nhẹ đáng kể mức độ kinh hoàng trong những hành động của ông ta.”

“Tôi rất tiếc về mối quan hệ trong quá khứ và hoàn toàn chịu trách nhiệm về việc đã không đưa ra phán đoán sáng suốt hơn vào thời điểm đó”, ông nói thêm.

Sự quan tâm của Epstein đến các hội nghị Black Hat và DEFCON bắt đầu nhiều năm sau khi ông bị kết án và bỏ tù vì tội gạ gẫm tình dục trẻ vị thành niên vào năm 2008. Sau khi ra tù, Epstein được tường trình đã thực hiện các bước để xóa bỏ những thông tin liên quan đến bản án của mình khỏi internet với sự trợ giúp của các chuyên gia an ninh mạng.

Epstein lại bị bắt và buộc tội buôn bán tình dục trẻ vị thành niên vào năm 2019, mặc dù vụ án liên bang đã chính thức bị bác bỏ vào tháng 8 năm 2019 sau khi ông ta tự tử trong tù khi đang chờ xét xử.

[Politico: Jeffrey Epstein spent years building ties to well-known hackers]

 

1. Cơ quan an ninh Ukraine cho biết nước này đã phá hủy một nửa hệ thống phòng không Pantsir “quan trọng” của Nga.

Hôm Thứ Ba, 17 Tháng Hai, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, xác nhận rằng ngày 14 tháng 2, đơn vị Alpha thuộc Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU đã phá hủy một nửa kho dự trữ hệ thống phòng không Pantsir được Putin khoa trương là “bất khả chiến bại”.

Chuẩn tướng Oleksii Hromov cho biết: “Hệ thống ‘Pantsir’ là một trong những hệ thống phòng không hiện đại và quan trọng của Nga. Chi phí cho một hệ thống dao động từ 15 đến 20 triệu đô la. Các hệ thống hỏa tiễn phòng không này hiệu quả nhất trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa tầm xa của Ukraine”.

Ông cho biết, việc “phá hủy có hệ thống” hệ thống phòng không có “mục tiêu chiến lược” là làm cho Nga dễ bị tổn thương trước các cuộc tấn công tầm xa khi Mạc Tư Khoa tiếp tục tiến hành cuộc chiến của mình.

Việc giảm bớt kho vũ khí cho phép Quân đội tấn công hiệu quả các “căn cứ quân sự, kho chứa, phi trường và các cơ sở xâm lược khác” của Nga.

Ukraine thường xuyên tấn công các cơ sở hạ tầng quân sự nằm sâu trong lãnh thổ Nga và các vùng lãnh thổ bị tạm chiếm của chính mình nhằm làm suy yếu sức mạnh chiến đấu của Mạc Tư Khoa.

Ngày 19 tháng Giêng, SBU tuyên bố rằng các cuộc tấn công tầm xa của họ trong năm 2025 đã “phá hủy hoặc vô hiệu hóa” các hệ thống phòng không của Nga với tổng trị giá khoảng 4 tỷ đô la.

Ngày 12 tháng 2, Ukraine đã tấn công một trạm radar tầm xa 55Zh6U “Nebo-U” của Nga, ước tính trị giá khoảng 100 triệu đô la, gần Yevpatoriia ở Crimea bị tạm chiếm, Bộ Tổng tham mưu Quân đội Ukraine sau đó báo cáo vào ngày 13 tháng 2.

Trong khi đó, vào ngày 12 tháng 2, Trung tâm độc lập số 1 của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa, gọi tắt là USF đã tấn công một phi trường ở làng Hvardiiske thuộc Crimea, trạm biến điện Kirova ở Luhansk và một trung tâm dữ liệu ở Prymorsk, tỉnh Zaporizhzhia.

Theo thông báo của Bộ Tổng tham mưu Ukraine ngày 12 tháng 2, các hỏa tiễn hành trình tầm xa “Flamingo” của Ukraine đã tấn công một kho vũ khí lớn của Nga chứa hỏa tiễn, đạn dược và chất nổ ở Kotluban, tỉnh Volgograd.

Cơ sở này thuộc Cục Hỏa tiễn và Pháo binh chính của Nga, gọi tắt là GRAU và được mô tả là một trong những kho chứa đạn dược lớn nhất được quân đội Nga sử dụng. Nhiều vụ nổ mạnh và các vụ nổ thứ cấp đã được ghi nhận tại địa điểm này.

Ngoài cuộc tấn công vào kho vũ khí, lực lượng Ukraine ngày 12 tháng 2 đã tấn công nhà máy Progress ở Michurinsk, tỉnh Tambov. Doanh nghiệp này sản xuất thiết bị công nghệ cao cho hệ thống hàng không và hỏa tiễn và tham gia hỗ trợ quân đội Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine destroys half of Russia's 'key' Pantsir air defense systems, security service says]

2. Mỹ trừng phạt các nhà lãnh đạo chính trị các đảo Thái Bình Dương vì ảnh hưởng của Trung Quốc.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã trừng phạt các quan chức từ các quốc đảo Palau và quần đảo Marshall ở Thái Bình Dương vì tội tham nhũng trong bối cảnh lo ngại về ảnh hưởng của Trung Quốc.

Palau và quần đảo Marshall, cùng với Liên bang Micronesia, tạo thành các quốc gia liên kết tự do, gọi tắt là FAS, dựa vào sự bảo đảm an ninh và hỗ trợ kinh tế của Mỹ để đổi lấy quyền tiếp cận quân sự vào lãnh thổ của họ. Các quốc gia này nằm dọc theo chuỗi đảo thứ hai, mà Ngũ Giác Đài coi là trọng tâm để kiềm chế lực lượng Trung Quốc trong một cuộc xung đột tiềm tàng.

Các quan chức Mỹ lo ngại việc Trung Quốc mở rộng đầu tư cơ sở hạ tầng ở Nam Thái Bình Dương có thể làm suy yếu những lợi thế lâu dài của Mỹ trong khu vực chiến lược này.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã đưa ông Hokkons Baules, Chủ tịch Thượng viện Palau, vào danh sách trừng phạt vì “tham nhũng nghiêm trọng nhân danh các cá nhân có trụ sở tại Trung Quốc”.

“Ông Baules đã lạm dụng chức vụ của mình bằng cách nhận hối lộ để đổi lấy việc vận động hành lang và hỗ trợ cho các lợi ích của chính phủ, doanh nghiệp và tội phạm từ Trung Quốc. Hành động của ông ta cấu thành tội tham nhũng nghiêm trọng và gây ảnh hưởng xấu đến lợi ích của Mỹ tại Palau”, tuyên bố nêu rõ.

Ông Baules đã bác bỏ những cáo buộc này, nói với Đài Phát thanh Truyền hình Úc rằng Hoa Kỳ “nên tự thấy xấu hổ”, và rằng ông từ lâu đã là người ủng hộ mạnh mẽ Washington.

“Nếu tôi phạm tội thì Hoa Kỳ [nên] cung cấp bằng chứng cho chính phủ Palau thấy rằng tôi đã phạm tội”, ông nói.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cũng đã đưa Anderson Jibas, cựu thị trưởng cộng đồng Kili/Bikini/Ejit thuộc quần đảo Marshall, vào danh sách trừng phạt, với cáo buộc ông ta hưởng lợi từ các âm mưu biển thủ và lạm dụng quỹ từ Quỹ Tái định cư Bikini do Hoa Kỳ cung cấp - số tiền dành cho những người sống sót và con cháu của những người bị di dời do các vụ thử hạt nhân của Hoa Kỳ.

“Việc thiếu trách nhiệm giải trình đối với các hành vi tham nhũng của Jibas đã làm xói mòn lòng tin của công chúng vào chính phủ quần đảo Marshall, tạo cơ hội cho ảnh hưởng xấu từ nước ngoài, cụ thể là từ Trung Quốc và các nước khác”, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết.

Do các quy định này, người Baules, Jibas và các thành viên gia đình trực hệ của họ bị cấm nhập cảnh vào Hoa Kỳ.

Động thái này diễn ra sau thông báo hồi tháng 12 của Đại sứ quán Mỹ tại Palau, trong đó nêu bật sự hỗ trợ của Mỹ dành cho quốc gia này, bao gồm 7,5 triệu đô la tài trợ cho các dịch vụ công cộng gắn liền với hợp tác về vấn đề nhập cư, 2 triệu đô la cho các cố vấn an ninh để giúp chống buôn bán ma túy và tăng cường an ninh hàng hải, và cam kết xây dựng một bệnh viện mới.

[Newsweek: US Sanctions Pacific Islands Political Leaders Over China Influence]

3. Tổng thống Zelenskiy và ông Rubio thảo luận về hệ thống phòng không cho Ukraine và khả năng tiến hành các cuộc đàm phán hòa bình cấp lãnh đạo.

Phát ngôn viên Văn phòng Tổng thống Serhii Nykyforov cho biết, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã có cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio bên lề Hội nghị An ninh Munich ngày 14 tháng 2.

Cuộc thảo luận tập trung vào tình hình trên chiến trường, các cuộc tấn công của Nga và thiệt hại gây ra cho cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Theo Văn phòng Tổng thống, một phần của cuộc thảo luận bao gồm các biện pháp hỗ trợ Ukraine bằng các hỏa tiễn phòng không bổ sung trong mùa đông.

Ngoại trưởng Rubio và Tổng thống Zelenskiy cũng thảo luận về vòng đàm phán hòa bình ba bên tiếp theo giữa Mỹ, Ukraine và Nga, dự kiến diễn ra tại Geneva vào ngày 17-18 tháng 2.

“Điều quan trọng là các cuộc đàm phán dự kiến tại Geneva phải mang lại kết quả tích cực, và tôi cảm ơn Hoa Kỳ vì đường lối mang tính xây dựng của họ,” Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc gặp. “Chúng tôi cũng đã thảo luận về trình tự các bước tiếp theo. Điều quan trọng là phải đạt được tiến triển trong các vấn đề bảo đảm an ninh và phục hồi kinh tế.”

Văn phòng Tổng thống cho biết trong một tuyên bố được công bố sau cuộc đàm phán rằng các cuộc đàm phán hòa bình cuối cùng sẽ cần một cuộc gặp cao cấp giữa các nhà lãnh đạo Ukraine, Mỹ và Nga.

“Ukraine tin rằng cần phải tổ chức một cuộc họp ở cấp lãnh đạo để giải quyết triệt để những vấn đề nan giải nhất,” tuyên bố cho biết.

Tổng thống Zelenskiy đã gặp ông Rubio sau bài phát biểu của ông Rubio tại hội nghị vào đầu ngày. Ngoại trưởng Andrii Sybiha và Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Rustem Umerov cũng tham gia cuộc gặp này.

Sau cuộc gặp, Tổng thống Zelenskiy cũng đã có cuộc điện đàm với Steve Witkoff và Jared Kushner, các đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump đại diện cho Washington trong các cuộc đàm phán đang diễn ra. Họ đã thảo luận về các cuộc đàm phán sắp tới, các vòng đàm phán gần đây ở Abu Dhabi và cuộc gặp với ông Rubio.

“Không phải mọi thứ đều có thể được tiết lộ qua điện thoại, và nhóm đàm phán của chúng tôi sẽ trình bày lập trường của Ukraine vào tuần tới”, Tổng thống Zelenskiy nói sau cuộc điện đàm ngày 14 tháng 2. Ông cảm ơn nhóm của Mỹ vì “thái độ mang tính xây dựng”.

Cả Tổng thống Zelenskiy và Rubio đều phát biểu tại hội nghị trong các bài diễn văn riêng biệt vào ngày 14 tháng 2. Tổng thống Zelenskiy nhấn mạnh cam kết của Ukraine đối với các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra giữa Kyiv, Mạc Tư Khoa và Washington, nhưng nói rằng việc nhượng bộ lãnh thổ cho Nga sẽ không dẫn đến hòa bình.

Ngoại trưởng Rubio cũng thừa nhận rằng vấn đề kiểm soát khu vực Donbas phía đông Ukraine vẫn chưa được giải quyết trong các cuộc đàm phán hiện tại.

Trong cuộc họp báo sau bài phát biểu, Tổng thống Zelenskiy nói với các nhà báo rằng Mỹ đã đề nghị Ukraine bảo đảm an ninh trong 15 năm, nhưng Kyiv đang tìm kiếm một cam kết dài hạn hơn.

“ Hôm nay chúng tôi nhận được đề xuất từ phía Mỹ về thời hạn 15 năm,” ông nói trong một cuộc họp báo. “Chúng tôi muốn thời hạn hơn 20 năm. 30, 50 năm… Chúng ta sẽ xem chính quyền và Quốc hội sẽ làm gì.”

Một ngày trước cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và Rubio, Tổng thống Trump nói rằng Tổng thống Zelenskiy cần phải “hành động nhanh chóng” để đạt được thỏa thuận hòa bình với Nga.

“Nga muốn đạt được thỏa thuận và Tổng thống Zelenskiy sẽ phải hành động, nếu không ông ấy sẽ bỏ lỡ một cơ hội tuyệt vời,” Tổng thống Trump tuyên bố. “Ông ấy phải hành động.”

Khi được hỏi về những bình luận của Tổng thống Trump, Tổng thống Zelenskiy thừa nhận vào ngày 14 tháng 2 rằng tổng thống Mỹ có thể đang “chuẩn bị bầu không khí” trước thềm các cuộc đàm phán hòa bình sắp tới tại Thụy Sĩ.

“Nếu không đánh mất phẩm giá, chúng tôi có thể đồng ý,” Tổng thống Zelenskiy nói.

[Kyiv Independent: Zelensky, Rubio discuss air defense for Ukraine, possibility of leader-level peace talks]

4. Rubio gọi báo cáo về vụ đầu độc Navalny là “đáng lo ngại”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm Chúa Nhật cho biết kết luận từ năm chính phủ Âu Châu rằng nhà phê bình Điện Cẩm Linh Alexei Navalny bị sát hại bằng thuốc độc là “đáng lo ngại”.

Pháp, Đức, Hòa Lan, Thụy Điển và Anh hôm thứ Bảy tuyên bố Nga đã đầu độc Navalny bằng chất độc từ loài ếch phi tiêu độc, dẫn đến cái chết của ông trong một trại giam hai năm trước. Mạc Tư Khoa đã bác bỏ cáo buộc này.

Hãng tin Reuters dẫn lời ông Rubio phát biểu với các phóng viên tại một cuộc họp báo ở Slovakia hôm Chúa Nhật: “Rõ ràng là chúng tôi đã biết về bản báo cáo đó. Đó là một bản báo cáo đáng lo ngại. Chúng tôi biết về vụ việc của ông Navalny và chắc chắn… chúng tôi không có lý do gì để nghi ngờ về điều đó”.

Khi được hỏi tại sao Mỹ không cùng năm quốc gia kia đưa ra tuyên bố, Rubio nói: “Các quốc gia đó đã đi đến kết luận đó. Họ đã phối hợp với nhau… Điều đó không có nghĩa là chúng tôi không đồng ý với kết quả.”

Hôm Chúa Nhật, Rubio bắt đầu chuyến đi hai ngày tới Slovakia và Hung Gia Lợi, nhằm tăng cường quan hệ với hai quốc gia Liên Hiệp Âu Châu thường xuyên xung đột với Brussels và có các nhà lãnh đạo thân cận với Tổng thống Donald Trump. Rubio đã gặp Thủ tướng Slovakia Robert Fico, người đã đến thăm Tổng thống Trump ở Florida tháng trước.

Ông Rubio dự định sẽ gặp Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán, người đang chuẩn bị cho cuộc bầu cử vào tháng Tư, vào thứ Hai.

[Politico: Rubio calls report on Navalny poisoning ‘troubling’]

5. CHẾ ĐỘ CẢNH SÁT: Putin sẽ trao cho các lãnh đạo tình báo quyền “bật tắt” để ngắt mạng internet và điện thoại Nga trong một động thái “kiểu Orwell” nhằm đàn áp bất đồng chính kiến.

Vladimir Putin sắp trao cho các lãnh đạo tình báo đáng sợ của mình một “công tắc tắt” khổng lồ để vô hiệu hóa toàn bộ mạng internet và điện thoại của Nga.

Tên bạo chúa Cẩm Linh đã thông qua các đạo luật cho phép Cơ quan An ninh Liên bang, gọi tắt là FSB tắt mạng internet di động, băng thông rộng, điện thoại cố định và “bất kỳ phương tiện liên lạc nào khác” vì những lý do không rõ ràng liên quan đến “mối đe dọa an ninh”.

Động thái này – bị giới phê bình chỉ trích là “kiểu Orwell” – có nghĩa là nếu Putin cảm thấy bị đe dọa, cả nước sẽ chìm trong bóng tối.

Theo đánh giá của Bộ Quốc phòng Anh, Duma Quốc gia Nga đã thông qua các sửa đổi do chính phủ đề xuất vào ngày 27 tháng Giêng.

Các quy định mới có nghĩa là các tập đoàn viễn thông lớn phải lập tức tạm ngừng dịch vụ ngay khi FSB ra lệnh – không được phép hỏi thêm bất cứ điều gì.

Và họ sẽ không phải chịu bất kỳ khoản tiền phạt nào, dù chỉ là một rúp.

Dự luật này cũng bảo vệ các nhà khai thác viễn thông khỏi mọi hậu quả pháp lý, ngay cả khi khách hàng bị cắt dịch vụ trái với hợp đồng.

Không có định nghĩa chính xác nào về “mối đe dọa an ninh”.

Quyết định đó thuộc về Điện Cẩm Linh, trao cho Putin và nhóm thân cận của ông quyền tự do tuyệt đối trong việc quyết định khi nào người Nga được phép lên tiếng.

Cơ quan tình báo quốc phòng Anh đã vạch trần phạm vi hoạt động rộng lớn của mạng lưới an ninh này, khi mà mọi cuộc gọi, tin nhắn hay dữ liệu đều có thể bị tắt theo lệnh của bộ máy an ninh của Putin.

Thông báo cho biết: “Theo luật pháp Nga, ‘dịch vụ thông tin liên lạc’ được định nghĩa rộng rãi bao gồm thoại, tin nhắn, hình ảnh và dữ liệu được truyền tải qua sóng radio, cáp quang hoặc các hệ thống điện từ khác. Do đó, các sửa đổi này sẽ trao cho FSB quyền kiểm soát chưa từng có trên toàn bộ lĩnh vực thông tin liên lạc.”

Anh cho rằng luật này đưa ra “mức độ kiểm soát của nhà nước chưa từng có” đối với cơ sở hạ tầng kỹ thuật số của Nga, củng cố thêm chiến dịch trấn áp đã leo thang kể từ khi Mạc Tư Khoa phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine năm 2022.

Các quan chức tuyên bố những quyền hạn này nhằm mục đích “chống khủng bố”.

Trong cuộc tranh luận, Thứ trưởng Bộ Phát triển Kỹ thuật số Ivan Lebedev lập luận rằng việc mở rộng quyền hạn của FSB để chặn truy cập Internet là cần thiết để đối phó với máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Nhưng các nhà phê bình cho rằng mục tiêu thực sự là tình trạng bất ổn nội bộ.

Từ tháng 8 năm 2024, Nga đã sử dụng các chế độ được gọi là “chống khủng bố” để siết chặt liên lạc tại các khu vực như Belgorod, Bryansk và Kursk.

Trong cuộc nổi dậy ngắn ngủi của Yevgeny Prigozhin năm 2023, các biện pháp tương tự đã được áp dụng ở Mạc Tư Khoa.

Giờ đây, những quyền hạn khẩn cấp đó sẽ trở thành vĩnh viễn và có hiệu lực trên toàn quốc.

Mối lo ngại về các vụ kiện tụng không chỉ là lý thuyết suông.

Tháng 11 năm ngoái, một cư dân ở Volgograd được tường trình đã kiện nhà cung cấp dịch vụ viễn thông Beeline, yêu cầu bồi thường vì dịch vụ không đạt yêu cầu theo hợp đồng của mình.

Chỉ trong vài ngày, chính phủ Nga đã đệ trình dự luật miễn trừ trách nhiệm cho các nhà mạng về việc ngừng hoạt động, theo Meduza.io đưa tin.

Báo cáo của Anh cũng cảnh báo rằng Mạc Tư Khoa đang xuất khẩu bí quyết kiểm duyệt của mình cho các đồng minh xấu xa.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết: “Những biện pháp trong nước này trùng khớp với vai trò ngày càng tăng của Nga trong việc xuất khẩu công nghệ kiểm duyệt và vô hiệu hóa ra nước ngoài.”

“Các cuộc điều tra của các hãng truyền thông tư nhân cho thấy Nga đã giúp Iran xây dựng một trong những hệ thống kiểm soát internet tiên tiến nhất từng được triển khai, tập trung vào việc kiểm tra gói dữ liệu chuyên sâu, có khả năng làm chậm tốc độ ứng dụng, chặn VPN và theo dõi những người tổ chức biểu tình trong thời gian thực.”

Kiểm tra gói dữ liệu chuyên sâu cho phép các nhà chức trách làm chậm ứng dụng đến mức gần như tê liệt, chặn VPN và giám sát hoạt động trực tuyến với độ chi tiết đáng sợ.

[The Sun: POLICE STATE Putin to give spy chiefs ‘kill switch’ power to shut off Russian internet & phones in ‘Orwellian’ move to crush dissent]

6. Vì sao các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện Ukraine không phải là ‘sự trả thù’ cho chiến dịch tấn công sâu vào lãnh thổ Kyiv?

Sau vụ tấn công quy mô lớn nhất mùa đông vào ngày 3 tháng 2, Bộ Quốc phòng Nga cho biết các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine được thực hiện “để đáp trả các cuộc tấn công khủng bố của Kyiv nhằm vào các mục tiêu dân sự” ở Nga. Một số phương tiện truyền thông nhà nước mô tả vụ tấn công là “một hành động trả thù khác”.

Đây là câu chuyện cũ rồi — Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy đưa ra lập trường trên tại Hội Nghị An Ninh Munich 2026 hôm Thứ Bẩy, 14 Tháng Hai.

Ông cho biết: Cuộc tấn công quy mô lớn đầu tiên của Nga vào cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine vào tháng 10 năm 2022 được Putin mô tả là hành động trả đũa cho cuộc tấn công thành công đầu tiên của Kyiv vào cầu Crimea, một tuyến đường hậu cần quân sự quan trọng trên bán đảo bị tạm chiếm.

Kể từ đó, Nga liên tục mô tả các cuộc tấn công quy mô lớn lặp đi lặp lại là “phản ứng đáp trả”, “sự trả thù” hoặc “biện pháp cưỡng chế”. Mới tháng trước, một quan chức Duma Quốc gia đã kêu gọi sử dụng “vũ khí trả đũa” mạnh hơn.

Đây là một luận điệu thường thấy từ Điện Cẩm Linh và những người ủng hộ họ. Tuy nhiên, nó hoàn toàn sai sự thật vì nhiều lý do.

Quan điểm cho rằng bất kỳ cuộc tấn công nào của Nga đều là sự trả đũa cho các hành động quân sự của Ukraine đã bỏ qua một yếu tố quan trọng — Nga và chỉ riêng Nga mới là bên khởi xướng cuộc xâm lược toàn diện Ukraine.

Nhóm vận động Razom viết trong một bài báo phản hồi về cuộc tấn công tháng 10 năm 2022: “ Luận điểm trả đũa có nguy cơ tạo ra sự tương đồng sai lệch giữa hành động gây hấn quốc tế của Nga và những nỗ lực tự vệ chính đáng của Ukraine”.

Chưa hết, còn có những khác biệt rất lớn về chiến thuật và mục tiêu của các cuộc tấn công tầm xa của Nga và Ukraine.

Chiến dịch tấn công bằng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn kéo dài nhiều năm của Nga liên tục nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự, thường nằm ở các thành phố đông dân cư.

Ví dụ như vụ tấn công ngày 3 tháng 2 - 71 hỏa tiễn và khoảng 450 máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các nhà máy nhiệt điện kết hợp và các nhà máy nhiệt điện ở Kyiv, Kharkiv và Dnipro.

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố: “Đây là một cuộc tấn công có chủ đích vào cơ sở hạ tầng năng lượng, với số lượng hỏa tiễn đạn đạo kỷ lục”.

Những cuộc tấn công như vậy thường xuyên dẫn đến thương vong cho dân thường. Một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào Kharkiv tuần này đã giết chết ba trẻ nhỏ và cha của chúng, đồng thời làm bị thương người mẹ đang mang thai.

Các cuộc tấn công tầm xa của Ukraine nhắm vào một loại cơ sở hạ tầng năng lượng hoàn toàn khác — các nhà máy lọc dầu được sử dụng để sản xuất dầu mà Điện Cẩm Linh bán để tài trợ cho cỗ máy chiến tranh của mình.

Và do các chất ô nhiễm độc hại mà các cơ sở này thải ra, chúng thường được đặt cách xa các thành phố và khu vực đô thị khác, khiến thương vong dân sự cực kỳ hiếm gặp.

“Các cuộc tấn công của Nga vào các cơ sở sản xuất năng lượng của Ukraine dường như được thiết kế đặc biệt để ảnh hưởng đến dân thường,” Michael Clarke, một chuyên gia quốc phòng người Anh và giáo sư tại Đại học King's College Luân Đôn, nói với tờ Kyiv Independent, đồng thời cho rằng những cuộc tấn công như vậy “tự động là bằng chứng của tội ác chiến tranh.”

Những bằng chứng về tác động của các cuộc không kích này đối với dân thường hiện đang hiện hữu trên khắp Ukraine - phần lớn người dân đang phải vật lộn với tình trạng mất điện, thiếu hệ thống sưởi ấm, và đôi khi thậm chí là thiếu nước trong một trong những mùa đông lạnh giá nhất trong nhiều năm qua.

“Ngược lại, các cuộc tấn công của Ukraine nhắm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ và nhiên liệu, vốn là nguồn lực duy trì nỗ lực chiến tranh của Nga - một loạt các mục tiêu kinh tế hợp pháp,” ông nói thêm.

Ukraine đã công khai thừa nhận chiến dịch tấn công tầm xa của mình, vốn đã leo thang và mở rộng đáng kể trong năm 2025.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine, cũng như Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU và tình báo quân sự, gọi tắt là HUR thường xuyên báo cáo các cuộc tấn công vào các cơ sở sản xuất và lọc dầu.

Ông Clarke cho biết: “Ukraine đang cố gắng làm tăng chi phí kinh tế của cuộc chiến đối với Nga và tạo ra nhận thức trong dân chúng Nga rằng cuộc chiến này sẽ không phải là không có tổn thất khi nó tiếp diễn sang năm thứ tư”.

Trong các tuyên bố chính thức, các hoạt động này được mô tả như những nỗ lực có hệ thống nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Mạc Tư Khoa.

“Lực lượng Quốc phòng Ukraine sẽ tiếp tục thực hiện các biện pháp nhằm làm giảm tiềm lực chiến đấu của kẻ xâm lược Nga”, SBU tuyên bố sau chiến dịch cuối cùng vào ngày 10 tháng 2.

Mặc dù các cơ sở năng lượng không sản xuất vũ khí, nhưng chúng lại là nền tảng cho khả năng tiến hành chiến tranh của Nga. Xuất khẩu năng lượng vẫn là nguồn thu chính của nhà nước, tài trợ cho ngân sách chiến tranh hiện chiếm khoảng 40% chi tiêu liên bang.

“Nga bán dầu, lấy tiền và đầu tư vào vũ khí. Những vũ khí đó được dùng để giết người Ukraine. Đó là lý do tại sao lĩnh vực năng lượng là một mục tiêu chính đáng”, Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 8 tháng 2.

Ngoài ra, các sản phẩm dầu mỏ, như dầu diesel và nhiên liệu máy bay, rất cần thiết để cung cấp năng lượng cho xe tăng và xe thiết giáp ở tiền tuyến, vận chuyển quân sự và tiếp nhiên liệu cho máy bay ném bom và máy bay chiến đấu thực hiện các cuộc không kích.

Chỉ riêng trong năm 2025, Ukraine đã thực hiện gần 160 cuộc tấn công nhằm vào các cơ sở sản xuất và lọc dầu trên khắp nước Nga, cựu lãnh đạo Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU Vasyl Maliuk cho biết vào tháng 10 năm 2025.

Theo Maliuk, chiến dịch này đã góp phần gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trong nước ở Nga lên tới 20%, buộc 37% công suất lọc dầu phải ngừng hoạt động tại nhiều thời điểm khác nhau và dẫn đến tình trạng thiếu nhiên liệu ở 57 khu vực. Những gián đoạn này đã khiến Mạc Tư Khoa tạm thời cấm xuất khẩu xăng dầu cho đến cuối năm.

Và các cuộc tấn công ngày càng trở nên chính xác hơn theo thời gian — vào tháng 6 năm 2025, các quan chức Mỹ và CIA đã hợp tác với các đối tác Ukraine để tấn công vào một loại đường ống cụ thể trong các nhà máy lọc dầu, loại đường ống này đặc biệt khó sửa chữa hoặc thay thế, theo tờ The New York Times.

Trong chiến dịch tấn công tầm xa của Nga, dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự là những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, đặc biệt là các cơ sở cung cấp nhiệt và điện cho khu dân cư.

Tổng thống Zelenskiy nói rằng mục tiêu không phải là làm suy yếu quân đội Ukraine, mà là làm suy yếu xã hội dưới áp lực của cái lạnh và bóng tối.

“Khi Nga không thể đánh bại quân đội, họ sẽ tấn công dân thường,” ông nói.

Clarke cho biết Nga luôn coi cơ sở hạ tầng dân sự là một điểm gây áp lực chính đáng.

Ông nói: “Người Nga luôn tin rằng việc tấn công vào thường dân là một chiến thuật hiệu quả trong chiến tranh.”

“Trước công chúng, người Nga tuyên bố họ luôn tuân thủ luật pháp quốc tế và nhân đạo trong việc lựa chọn mục tiêu. Nhưng học thuyết quân sự và hành vi của họ trong năm cuộc chiến tranh gần đây nhất trong 26 năm – chưa kể kinh nghiệm của Liên Xô ở Afghanistan và trong Thế chiến thứ hai – lại cho thấy điều hoàn toàn ngược lại.”

Theo báo cáo của Phái bộ Giám sát Nhân quyền Liên Hiệp Quốc tại Ukraine, gọi tắt là HRMMU hồi tháng Giêng, năm 2025 là năm chết chóc nhất đối với thường dân Ukraine kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu.

Phái bộ này ghi nhận 2.514 thường dân thiệt mạng và 12.142 người bị thương - tăng 31% so với năm 2024 và tăng 70% so với năm 2023. HRMMU cho biết 97% thương vong dân thường xảy ra ở các khu vực do Ukraine kiểm soát và do các cuộc tấn công do Nga phát động gây ra.

Kể từ tháng 10 năm 2025, Nga đã gây thiệt hại khoảng 8,5 gigawatt công suất phát điện của Ukraine thông qua các cuộc tấn công liên tiếp vào các nhà máy điện và trạm biến áp.

Vào tháng Giêng, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong lĩnh vực năng lượng của Ukraine, đặc biệt chú trọng đến Kyiv, nơi tính đến ngày 11 tháng 2, vẫn còn 1.400 tòa nhà dân cư không có hệ thống sưởi.

[Kyiv Independent: Why Russia’s attacks on Ukraine’s energy grid aren’t ‘revenge’ for Kyiv’s deep strike campaign]

7. Các cuộc thảo luận về hạt nhân đang nóng lên giữa các nhà lãnh đạo Âu Châu tại Munich.

Nhiều quốc gia Âu Châu đang công khai ủng hộ các cuộc đàm phán về việc tự phát triển vũ khí hạt nhân răn đe để bổ sung cho vũ khí nguyên tử của Mỹ, sau khi lòng tin vào chính quyền Ông Donald Trump của Mỹ bị xói mòn.

Các quan chức cao cấp từ hai quốc gia Baltic nói với POLITICO rằng, mặc dù họ vẫn coi NATO là nền tảng của răn đe hạt nhân, nhưng giờ đây họ sẵn sàng thảo luận về vai trò của Âu Châu - tạo thêm động lực mới cho cuộc tranh luận đã được nêu ra trong cả các bài phát biểu công khai và các cuộc trò chuyện riêng tư tại Hội nghị An ninh Munich cuối tuần qua.

Áp lực ngày càng gia tăng để bắt đầu một cuộc đối thoại hạt nhân nghiêm chỉnh ở Âu Châu là phản ứng trước sự lung lay niềm tin rằng Mỹ sẽ đẩy lùi được một cuộc tấn công của Nga, điều này vẫn chưa thay đổi bất chấp giọng điệu tương đối hòa giải của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong bài phát biểu sáng thứ Bảy.

Thứ trưởng Quốc phòng Estonia, bà Tuuli Duneton, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng Estonia không loại trừ khả năng tham gia các cuộc đàm phán giai đoạn đầu về một lực lượng răn đe hạt nhân chung ở Âu Châu. Bà nói: “Chúng tôi luôn sẵn sàng thảo luận” với các đối tác, đồng thời nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn “cam kết cung cấp khả năng răn đe hạt nhân cho các quốc gia đồng minh”.

Thủ tướng Latvia Evika Siliņa cũng đồng tình với quan điểm đó. Bà nói: “Răn đe hạt nhân có thể mang lại cho chúng ta những cơ hội mới. Tại sao không?”, đồng thời cảnh báo rằng bất kỳ bước đi nào cũng phải tuân thủ “các cam kết quốc tế của chúng ta”.

Tổng thống Trump đã đặt câu hỏi về điều khoản phòng thủ chung theo Điều 5 của NATO, chế giễu sự đóng góp của các đồng minh vào cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu ở Afghanistan và nhiều lần kêu gọi sáp nhập Greenland, một phần của Đan Mạch, quốc gia thành viên NATO. Điều đó đang khiến Âu Châu tìm kiếm cái mà các quan chức gọi là một lớp “bảo hiểm” khác chống lại Mạc Tư Khoa.

Trên thực tế, điều đó có nghĩa là phải hướng đến Pháp và Anh - hai cường quốc hạt nhân duy nhất của Âu Châu. Không giống như Luân Đôn, Paris không phải là thành viên của Nhóm hoạch định hạt nhân của NATO, nhóm chuyên thảo luận về việc sử dụng lực lượng hạt nhân trong liên minh. Các tổng thống Pháp đã nhấn mạnh rằng lợi ích quốc gia của Pháp có tầm vóc Âu Châu, đồng thời khẳng định rằng bất kỳ quyết định phóng hỏa tiễn nào cũng hoàn toàn thuộc về Paris.

Cả Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đều đề cập đến khả năng răn đe hạt nhân của Âu Châu trong các bài phát biểu của họ tại Munich.

“Răn đe hạt nhân là một chủ đề nổi bật” tại hội nghị năm nay, Ngoại trưởng Latvia Baiba Braže cho biết. Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken cũng tham dự một cuộc thảo luận kín về chủ đề này.

Nhưng không phải ai cũng đồng tình. Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez thừa nhận hôm thứ Bảy rằng Âu Châu phải mạnh mẽ hơn để răn đe Nga, nhưng nói: “Tôi tin chắc rằng việc tái vũ trang hạt nhân không phải là cách đúng đắn để làm điều đó.”

Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Elbridge Colby cho biết Mỹ không rút lại chiếc ô hạt nhân của mình khỏi Âu Châu, mặc dù Washington muốn Âu Châu tăng cường và đóng góp nhiều hơn cho quốc phòng thông thường.

Các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Pháp, Đức và các nước khác, trong đó có Thụy Điển, đang ở giai đoạn rất sơ khai.

Tổng thống Macron đề cập đến sự cần thiết phải “định hình lại học thuyết răn đe hạt nhân”, trong đó cũng phải tính đến các loại vũ khí thông thường như hỏa tiễn tấn công tầm xa. Ông dự kiến sẽ có một bài phát biểu quan trọng về đường lối của Pháp đối với học thuyết hạt nhân vào đầu tháng Ba.

Ông cho rằng các cuộc thảo luận về vũ khí hạt nhân của Pháp với các đồng minh Âu Châu là “quan trọng vì đây là cách để thể hiện khả năng răn đe hạt nhân trong một đường lối toàn diện về quốc phòng và an ninh”.

Theo chuyên gia hạt nhân Bruno Tertrais, phó giám đốc Quỹ Nghiên cứu Chiến lược, một viện nghiên cứu an ninh của Pháp, điều đó báo hiệu một sự thay đổi nhỏ, trong đó Pháp nhận thấy sự tương tác mạnh mẽ hơn giữa răn đe thông thường và răn đe hạt nhân.

Một bài báo mới được trình bày bên lề hội nghị đánh giá sáu lựa chọn hạt nhân khác nhau cho châu lục này: Tăng cường khả năng răn đe của Mỹ; nâng cao vai trò của Pháp và Anh; phát triển một lực lượng răn đe siêu quốc gia Âu Châu; mua sắm các kho vũ khí độc lập mới; và tập trung vào răn đe thông thường.

Hai quan chức cao cấp của chính phủ các nước Âu Châu cho biết, về mặt lý thuyết, các thủ đô có thể hỗ trợ khả năng răn đe hạt nhân của Pháp bằng cách cung cấp các khí tài quân sự thông thường như tàu ngầm. Paris cũng có thể xem xét tăng cường kho vũ khí hạt nhân của mình, được các quốc gia khác trợ cấp, các quan chức này cho biết thêm, cả hai đều yêu cầu giấu tên để có thể phát biểu tự do.

Một số quốc gia đang kêu gọi Pháp tham gia vào quy trình lập kế hoạch hạt nhân chính thức của NATO, vì họ cho rằng điều này sẽ gắn kết chặt chẽ hơn kho vũ khí hạt nhân của Pháp với an ninh Âu Châu.

Thứ trưởng Quốc phòng Pháp Alice Rufo phát biểu tại Munich rằng Paris không có ý định làm điều đó.

Bộ trưởng Quốc phòng Latvia Andris Sprūds nói với POLITICO rằng, “Chúng tôi tôn trọng sự lựa chọn chủ quyền của các quốc gia,” nhưng nói thêm: “Tất nhiên chúng tôi cũng sẵn sàng tích hợp tối đa năng lực hạt nhân của Pháp vào năng lực hạt nhân của NATO.”

Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết ông không phản đối các cuộc đàm phán ở Âu Châu miễn là chúng không làm suy yếu vai trò của Mỹ.

“Tôi nghĩ mọi cuộc thảo luận ở Âu Châu nhằm bảo đảm rằng các mối đe dọa hạt nhân tập thể thậm chí còn mạnh hơn nữa – điều đó là tốt. Nhưng không ai ở Âu Châu cho rằng việc này là để… thay thế chiếc ô hạt nhân của Hoa Kỳ,” ông nói với POLITICO hôm thứ Bảy.

Bước tiếp theo là bài phát biểu của Macron vào tháng 3 — và ông ấy đang chịu áp lực phải thực hiện lời hứa.

“Sau nhiều năm Pháp nỗ lực phát triển một đường lối chiến lược chung về răn đe ở Âu Châu, thường mâu thuẫn với lợi ích của các đồng minh, bối cảnh địa chính trị hiện nay cho phép sự đồng thuận,” Héloïse Fayet, một nhà nghiên cứu tại Viện Quan hệ Quốc tế Pháp, cho biết.

“Chúng ta cần biến những lời nói này thành những hành động và đề xuất cụ thể để tăng cường khả năng răn đe của Âu Châu trước mối đe dọa từ Nga và sự bất ổn của Mỹ”, bà nói thêm.

[Politico: Nuke-talk is heating up among Europeans in Munich]

8. Ít nhất 5 người thiệt mạng, 13 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga vào Ukraine trong ngày hôm qua.

Ít nhất 5 người đã thiệt mạng và 13 người khác bị thương trong các cuộc tấn công của Nga nhằm vào Ukraine trong ngày hôm qua, phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết như trên.

Cô cho biết đêm qua Nga đã phóng 112 máy bay điều khiển từ xa và một hỏa tiễn đạn đạo Iskander-M vào Ukraine. Hệ thống phòng không Ukraine đã đánh chặn được 91 máy bay điều khiển từ xa. Ít nhất 18 máy bay điều khiển từ xa đã bay xuyên qua, tấn công 11 địa điểm, và có mảnh vỡ rơi xuống tại hai địa điểm khác.

Tại tỉnh Kherson, lực lượng Nga đã tấn công vào 31 khu dân cư, khiến hai người thiệt mạng và bốn người khác bị thương trong ngày hôm qua, Thống đốc Oleksandr Prokudin cho biết. Trong số những người thiệt mạng có một người đàn ông 52 tuổi bị binh lính Nga thả bom từ máy bay điều khiển từ xa xuống, ông Prokudin nói thêm.

Tại tỉnh Sumy, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào cộng đồng Konotopska đã khiến một phụ nữ 44 tuổi thiệt mạng và làm bị thương một thiếu niên 16 tuổi cùng một người đàn ông 23 tuổi, Thống đốc Oleh Hryhorov cho biết. Ông nói thêm rằng một người đàn ông 22 tuổi cũng bị thương ở Sumy.

Tại tỉnh Zaporizhzhia, một người thiệt mạng và ba người khác bị thương trong các cuộc không kích của Nga trên khắp khu vực, Thống đốc Ivan Fedorov cho biết. Ông nói rằng trong ngày hôm nay, lực lượng Nga đã thực hiện 655 cuộc không kích vào 41 khu dân cư ở tỉnh Zaporizhzhia.

Tại tỉnh Odesa, một phụ nữ đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào thành phố Odesa, theo báo cáo của Thống đốc Oleh Kiper.

Tại tỉnh Kyiv, một người đàn ông và một người phụ nữ đã phải vào bệnh viện với những vết thương do một cuộc tấn công của Nga gây ra, theo báo cáo của Thống đốc khu vực Mykola Kalashnyk.

Tại tỉnh Kharkiv, một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga vào làng Fesky đã làm bị thương một người đàn ông 22 tuổi, Thống đốc Oleh Syniehubov cho biết. Theo ông Syniehubov, cơ sở hạ tầng dân sự cũng bị hư hại, bao gồm sáu ngôi nhà, hai xe hơi và lưới điện.

[Kyiv Independent: At least 5 killed, 13 injured in Russian attacks on Ukraine over past day]

 

1. 40 Bài Tĩnh Tâm Mùa Chay: Thứ Tư Lễ Tro Ngày 18 Tháng 2 Năm 2026

Ge 2:12–18

Tv 50(51):3–6, 12–14, 17

2 Cr 5:20–6:2

Mt 6:1–6, 16–18

Đừng xé áo, nhưng hãy xé lòng.(Ge 2:13)

Nếu ai muốn theo Ta, người ấy phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mỗi ngày mà theo Ta. (Lc 9:23)

Từ Latinh compassio, hay lòng thương xót, không chỉ đơn thuần là việc cố gắng hết sức để giúp đỡ người gặp khó khăn. Lòng thương xót theo nghĩa đen có nghĩa là “cùng chịu đau khổ” với người đó.

Ví dụ, bố tôi vốn khá khỏe mạnh suốt cuộc đời, nhưng năm 2006 ông bị đột quỵ nặng và qua đời trong vòng một tuần.

Tôi xuất thân từ một gia đình rất gắn bó và tôi biết mình luôn yêu thương bố. Nhưng khi ông bị đột quỵ, ngay trước khi qua đời, lần đầu tiên tôi bước vào bệnh viện và nhìn thấy ông nằm đó trên giường với đôi mắt đỏ hoe, những ống truyền dịch cắm vào người, không thể nói hay cử động được nửa bên phải cơ thể, tôi hoàn toàn không thể nói gì và không thể làm gì để giúp ông. Vì vậy, tôi chỉ ngồi bên cạnh ông, nắm tay ông và khóc. Tôi đau khổ cùng ông.

Tôi biết mình luôn yêu thương cha, nhưng chỉ khi trải qua đau khổ, tôi mới nhận ra mình yêu cha nhiều đến thế nào; chỉ khi trải qua đau khổ, tôi mới khám phá ra một chiều sâu trong tình yêu mà tôi chưa bao giờ biết mình có, và chưa bao giờ nghĩ mình có khả năng cảm nhận được.

Cùng chịu đau khổ với người khác là một khoảnh khắc ân sủng, theo nghĩa đó là khoảnh khắc để chúng ta khám phá chiều sâu tình yêu thương dành cho người đang đau khổ. Chiều sâu của tình yêu thương giữa chúng ta. Điều đó không làm cho nỗi đau khổ dễ chịu hơn, không có nghĩa là Chúa là nguyên nhân của đau khổ, nhưng Chúa cho phép đau khổ vì Chúa có thể rút ra điều tốt đẹp từ đó. Chúa có thể biến một khoảnh khắc đau khổ thành một khoảnh khắc ân sủng.

Lạy Chúa, xin giúp con cảm nhận được ân sủng của Ngài trong những lúc đau khổ. Amen.

Cha Antony Jukes OFM

---

Source:VietCatholic

40 Bài Tĩnh Tâm Mùa Chay

2. Tổng giáo phận Á Căn Đình mở cuộc điều tra giáo luật về hôn nhân chuyển giới.

Một tổng giáo phận Công Giáo ở Á Căn Đình đã mở cuộc điều tra giáo luật về việc cử hành hôn lễ giữa hai người công khai tự nhận mình là người chuyển giới, bất chấp việc đã tham khảo ý kiến ở cấp cao nhất của giáo phận trước đó.

Ngày 8 tháng 2, Tổng giáo phận Corrientes xác nhận đang xem xét các tình tiết xung quanh một đám cưới được tổ chức vào ngày 28 Tháng Giêng tại nhà thờ Đức Mẹ Pompeii ở thành phố Corrientes. Cặp Solange Ayala và Isaías, được biết đến trong vùng là những nhà hoạt động và công khai tự nhận mình là người thuộc giới tính khác với giới tính sinh học của họ.

Theo các báo cáo của Á Căn Đình, Ayala về mặt sinh học là nam nhưng thể hiện giới tính là nữ, trong khi Isaías về mặt sinh học là nữ nhưng thể hiện giới tính là nam. Linh mục giáo xứ đã tiến hành nghi lễ sau khi tham khảo ý kiến của Đức Tổng Giám Mục José Adolfo Larregain. Người ta hiểu rằng, dựa trên giới tính sinh học của cặp đôi, không có trở ngại nào về mặt giáo luật đối với tính hợp lệ của cuộc hôn nhân.

Theo luật Giáo hội, điều kiện thiết yếu để một cuộc hôn nhân Công Giáo hợp lệ là nó phải được thiết lập giữa một người đàn ông đã được rửa tội và một người phụ nữ đã được rửa tội, tự nguyện đồng ý và không có trở ngại. Thái độ nội tâm của các bên và tính xác thực của sự đồng ý của họ cũng là điều kiện cần thiết. Trong trường hợp này, giới tính sinh học của cặp đôi dường như là yếu tố quyết định trong việc xác định rằng yếu tố thiết yếu của bí tích đã hiện diện.

Tuy nhiên, sau khi được truyền thông đưa tin rộng rãi và hứng chịu nhiều chỉ trích, tổng giáo phận đã ra tuyên bố mở cuộc điều tra giáo luật. Tuyên bố cho biết họ muốn “xem xét lại sự việc và xác định trách nhiệm” liên quan đến việc cho phép và cử hành hôn lễ. Tuyên bố cũng chỉ ra rằng một số giấy tờ giáo hội nhất định chưa được văn phòng tổng giáo phận nhận được trước buổi lễ.

Tổng giáo phận cảnh báo rằng “việc bỏ sót các điều kiện giáo luật thiết yếu làm sai lệch ý nghĩa sâu sắc của bí tích và gây nhầm lẫn trong số các tín hữu”. Tổng giáo phận cho biết thêm rằng cuộc điều tra sẽ đánh giá xem liệu có cần thiết phải áp dụng các biện pháp kỷ luật hay không.

Diễn biến này diễn ra sau những bình luận của Ayala trên truyền thông địa phương cho biết vị linh mục đã tham khảo ý kiến của Đức Tổng Giám Mục Larregain trước khi tiến hành nghi lễ. Theo các báo cáo đó, Đức Tổng Giám Mục đã chỉ ra rằng, nếu xét nghiêm ngặt về giới tính sinh học, cặp đôi đáp ứng các yêu cầu cơ bản của giáo luật đối với hôn nhân.

Sự thay đổi lập trường rõ ràng giữa cuộc tham khảo ý kiến trước đó và thông báo điều tra sau đó đã làm gia tăng tranh cãi. Chưa có biện pháp kỷ luật chính thức nào được công bố, và tổng giáo phận cũng chưa cho biết thời gian dự kiến kết thúc cuộc điều tra.

Á Căn Đình là quốc gia đầu tiên ở Mỹ Latinh hợp pháp hóa hôn nhân dân sự đồng giới vào năm 2010. Nước này cũng ban hành luật về bản dạng giới mở rộng vào năm 2012, cho phép các cá nhân thay đổi giới tính pháp lý của họ mà không cần can thiệp y tế. Giáo Hội Công Giáo ở Á Căn Đình đã phản đối việc định nghĩa lại hôn nhân về mặt dân sự vào thời điểm đó, cảnh báo về những hệ lụy của nó đối với gia đình và xã hội.

---

Source:Catholic Herald

Argentinian archdiocese opens canonical investigation into transgender marriage

3. Sứ điệp Mùa Chay 2026 của Đức Thánh Cha Lêô XIV

Anh chị em thân mến,

Mùa Chay là thời gian ttrong đó, Giáo Hội, được hướng dẫn bởi lòng thương xót của người mẹ, mời gọi chúng ta đặt mầu nhiệm Thiên Chúa trở lại trung tâm cuộc sống của mình, để tìm thấy sự đổi mới trong đức tin và giữ cho tâm hồn chúng ta không bị nhấn chìm bởi những lo lắng và xao lãng của cuộc sống hằng ngày.

Mọi con đường dẫn đến sự hoán cải đều bắt đầu bằng việc để cho Lời Chúa chạm đến trái tim chúng ta và đón nhận Lời ấy với một tinh thần ngoan ngoãn. Có một mối liên hệ giữa Lời Chúa, sự đón nhận Lời Chúa của chúng ta và sự biến đổi được Lời Chúa mang lại. Vì lý do này, hành trình Mùa Chay là một cơ hội đáng hoan nghênh để lắng nghe tiếng Chúa và đổi mới cam kết của chúng ta trong việc theo Chúa Kitô, cùng đồng hành với Người trên đường đến Giêrusalem, nơi mầu nhiệm về cuộc khổ nạn, cái chết và sự phục sinh của Người sẽ được hoàn thành.

Lắng nghe

Năm nay, trước hết tôi muốn xem xét tầm quan trọng của việc dành chỗ cho Lời Chúa thông qua việc lắng nghe. Sự sẵn lòng lắng nghe là cách đầu tiên chúng ta thể hiện mong muốn thiết lập mối quan hệ với người khác.

Khi hiện ra với Mô-sê trong bụi cây cháy, chính Thiên Chúa dạy chúng ta rằng lắng nghe là một trong những đặc tính nổi bật của Người: “Ta đã thấy sự khốn khổ của dân Ta ở Ai Cập; Ta đã nghe tiếng kêu than của chúng” (Xh 3:7). Nghe tiếng kêu than của người bị áp bức là khởi đầu của một câu chuyện giải phóng, trong đó Chúa gọi Mô-sê, sai ông đi mở đường cứu rỗi cho con cái Người, những người đã bị đẩy vào cảnh nô lệ.

Thiên Chúa của chúng ta là Đấng luôn tìm cách kết nối với chúng ta. Ngay cả ngày nay, Người vẫn chia sẻ với chúng ta những gì trong lòng Người. Vì vậy, việc lắng nghe Lời Chúa trong Phụng vụ dạy chúng ta lắng nghe chân lý của thực tại. Giữa vô vàn tiếng nói hiện diện trong cuộc sống bản thân và xã hội, Kinh Thánh giúp chúng ta nhận ra và đáp lại tiếng kêu than của những người đang đau khổ và thống khổ. Để nuôi dưỡng sự cởi mở nội tâm này đối với việc lắng nghe, chúng ta phải để Thiên Chúa dạy chúng ta cách lắng nghe như Người. Chúng ta phải nhận ra rằng “tình trạng của người nghèo là một tiếng kêu than, xuyên suốt lịch sử loài người, liên tục thách thức cuộc sống, xã hội, hệ thống chính trị và kinh tế của chúng ta, và, không kém phần quan trọng, Giáo hội.”

Ăn chay

Nếu Mùa Chay là thời gian để lắng nghe, thì ăn chay là một cách cụ thể để chuẩn bị cho bản thân đón nhận lời Chúa. Kiêng ăn là một thực hành khổ hạnh cổ xưa, rất cần thiết trên con đường hoán cải. Chính vì nó liên quan đến thân thể, nên ăn chay giúp chúng ta dễ dàng nhận ra mình “đói” gì và mình cho điều gì là cần thiết cho sự sống còn của mình. Hơn nữa, nó giúp chúng ta xác định và sắp xếp “khát vọng” của mình, giữ cho khát khao công lý luôn sống động và giải thoát chúng ta khỏi sự tự mãn. Do đó, nó dạy chúng ta cầu nguyện và hành động có trách nhiệm đối với người lân cận.

Với sự hiểu biết tâm linh, Thánh Augustinô giúp chúng ta hiểu được sự căng thẳng giữa khoảnh khắc hiện tại và sự viên mãn trong tương lai, điều đặc trưng cho việc gìn giữ trái tim này. Ngài nhận xét rằng: “Trong suốt cuộc đời trần gian, con người có bổn phận phải đói khát công lý, nhưng sự thỏa mãn thuộc về kiếp sau. Các thiên thần được thỏa mãn với bánh này, thức ăn này. Mặt khác, loài người lại khao khát nó; tất cả chúng ta đều bị thu hút bởi nó trong mong muốn của mình. Sự vươn tới trong mong muốn này mở rộng tâm hồn và tăng khả năng của nó.” Hiểu theo cách này, ăn chay không chỉ cho phép chúng ta kiểm soát ham muốn của mình, thanh lọc nó và làm cho nó tự do hơn, mà còn mở rộng nó, để nó hướng về Chúa và làm điều thiện.

Tuy nhiên, để thực hành ăn chay phù hợp với đặc tính Tin Mừng của nó và tránh cám dỗ dẫn đến kiêu ngạo, nó phải được sống trong đức tin và sự khiêm nhường. Nó phải được đặt nền tảng trong sự hiệp thông với Chúa, bởi vì “những người không thể nuôi dưỡng mình bằng lời Chúa thì không ăn chay đúng cách.” Là dấu hiệu hữu hình của cam kết bên trong chúng ta để từ bỏ tội lỗi và điều ác với sự trợ giúp của ân sủng, việc ăn chay cũng phải bao gồm các hình thức tự kiềm chế khác nhằm giúp chúng ta có được một lối sống tiết độ hơn, vì “chỉ có sự khắc khổ mới làm cho đời sống Kitô giáo trở nên mạnh mẽ và chân thực.”

Về phương diện này, tôi muốn mời anh chị em thực hành một hình thức kiêng cữ rất thiết thực và thường bị đánh giá thấp: đó là kiêng những lời nói xúc phạm và làm tổn thương người lân cận. Chúng ta hãy bắt đầu bằng việc làm dịu lời nói của mình, tránh những lời lẽ gay gắt và phán xét vội vàng, kiềm chế việc vu khống và nói xấu những người không có mặt và không thể tự bảo vệ mình. Thay vào đó, chúng ta hãy cố gắng cân nhắc lời nói và vun đắp lòng tốt và sự tôn trọng trong gia đình, giữa bạn bè, nơi làm việc, trên mạng xã hội, trong các cuộc tranh luận chính trị, trên các phương tiện truyền thông và trong cộng đồng Kitô giáo. Bằng cách này, những lời lẽ thù hận sẽ nhường chỗ cho những lời lẽ hy vọng và hòa bình.

Với nhau

Cuối cùng, Mùa Chay nhấn mạnh khía cạnh cộng đồng của việc lắng nghe Lời Chúa và ăn chay. Chính Kinh Thánh cũng nhấn mạnh chiều kích này theo nhiều cách. Ví dụ, sách Nơ-khe-mi-a thuật lại cách dân chúng tụ họp để nghe đọc Luật công khai, chuẩn bị tuyên xưng đức tin và thờ phượng bằng cách ăn chay, để đổi mới giao ước với Thiên Chúa (xem 9:1-3).

Tương tự như vậy, các giáo xứ, gia đình, nhóm giáo hội và cộng đồng tôn giáo của chúng ta được mời gọi cùng nhau thực hiện một hành trình chung trong Mùa Chay, trong đó việc lắng nghe Lời Chúa, cũng như tiếng kêu than của người nghèo và của thế gian, trở thành một phần của đời sống cộng đồng, và việc ăn chay trở thành nền tảng cho sự sám hối chân thành. Trong bối cảnh này, sự hoán cải không chỉ đề cập đến lương tâm của một người, mà còn đến phẩm chất các mối quan hệ và đối thoại của chúng ta. Điều đó có nghĩa là cho phép bản thân được thử thách bởi thực tại và nhận ra điều gì thực sự hướng dẫn những ước muốn của chúng ta — cả trong cộng đồng giáo hội của chúng ta lẫn liên quan đến khát vọng công lý và hòa giải của nhân loại.

Anh chị em thân mến,

Chúng ta hãy cầu xin ơn Mùa Chay dẫn dắt chúng ta đến sự chú tâm hơn với Chúa và với những người bé nhỏ nhất trong chúng ta. Chúng ta hãy cầu xin sức mạnh đến từ kiểu ăn chay cũng mở rộng đến việc sử dụng ngôn từ của chúng ta, để những lời nói gây tổn thương có thể giảm bớt và nhường chỗ cho tiếng nói của người khác. Chúng ta hãy nỗ lực biến cộng đồng của chúng ta thành những nơi mà tiếng kêu than của những người đau khổ được chào đón, và việc lắng nghe mở ra những con đường dẫn đến sự giải thoát, khiến chúng ta sẵn sàng và háo hức đóng góp vào việc xây dựng một nền văn minh tình yêu thương. Tôi ban phước lành chân thành nhất cho tất cả anh chị em và hành trình Mùa Chay của anh chị em.

Từ Vatican, ngày 5 tháng 2 năm 2026, Lễ kính nhớ Thánh Agatha, Trinh nữ và Tử đạo

---

Source:Vatican News

MESSAGE OF POPE LEO XIV FOR LENT 2026

4. Triển lãm Bernini kỷ niệm 400 năm Đền Thờ Thánh Phêrô.

Một triển lãm mới ở Rôma đang tôn vinh di sản của Gian Lorenzo Bernini và Giáo hoàng Urban VIII, Maffeo Barberini, người đã phát hiện và thúc đẩy sự nghiệp của nghệ sĩ trẻ này.

Triển lãm “Bernini và gia đình Barberini”, diễn ra tại Phòng trưng bày Nghệ thuật Cổ đại Quốc gia trong Palazzo Barberini, khám phá mối quan hệ ban đầu của Bernini với người bảo trợ lớn đầu tiên của ông thông qua các tác phẩm điêu khắc, chân dung gia đình và những bức tranh hiếm khi được trưng bày.

Cùng với Michelangelo và Canova, Bernini là một trong những nhà điêu khắc được yêu mến và nổi tiếng nhất của Giáo hội. Được Giáo hoàng Phaolô V mô tả từ khi còn nhỏ là “Michelangelo của thời đại”, những tác phẩm hợp tác mà ông hoàn thành cùng cha mình, Pietro Bernini, xuất hiện từ khi ông mới 17 tuổi. Là một người có đức tin sâu sắc, các tác phẩm của ông đã góp phần vào sự phục hưng của Phong trào Phản Cải cách tại Thành phố Vĩnh Cửu.

Bernini nổi tiếng với mối quan hệ thân thiết với Đức Giáo Hoàng, nhận được sự bảo trợ và tình bạn của nhiều đời Giáo hoàng. Dưới thời Giáo hoàng Gregory XV (1621–1623), ông lần đầu tiên nhận được sự công nhận lớn từ Đức Giáo Hoàng, được phong tước hiệu Cavaliere. Dưới thời Đức Giáo Hoàng Alexander VII (1655–1667), Bernini được giao nhiệm vụ thiết kế lại Quảng trường Thánh Phêrô. Dưới thời Đức Giáo Hoàng Clement IX (1667–1669), ông hoàn thành Cathedra Petri (Ghế Thánh Phêrô), và dưới thời Giáo hoàng Clement X (1670–1676), ông hoàn thành lăng mộ hoành tráng của Giáo hoàng Alexander VII.

Tuy nhiên, ông được biết đến nhiều nhất nhờ mối quan hệ thân thiết với Đức Giáo Hoàng Urban VIII, người trị vì từ năm 1623 đến năm 1644. Dưới sự bảo trợ của Đức Giáo Hoàng, ông đã hoàn thành Baldacchino của Đền Thờ Thánh Phêrô, bức tượng Thánh Longinus và lăng mộ của chính Đức Giáo Hoàng Urban VIII, đồng thời cũng tạo ra nhiều bức tượng bán thân chân dung của Đức Giáo Hoàng.

Năm nay, Đức Giáo Hoàng Urban VIII sẽ được vinh danh trong nhiều sáng kiến của Vatican, khi Giáo hội kỷ niệm 400 năm ngày ngài cung hiến Đền Thờ Thánh Phêrô mới vào năm 1626. Vào thứ Hai, ngày 16 tháng 2 năm 2026, lúc 11 giờ 30 phút sáng giờ Rôma, một cuộc họp báo được tổ chức bởi Hồng Y Mauro Gambetti, Giám Quản của Đền Thờ Thánh Phêrô, để nêu ra một số sự kiện đã được lên kế hoạch. Dự kiến sẽ có những dịch vụ mới được cung cấp cho khách hành hương và du khách, cùng với thông tin chi tiết về dự án “Oltre il visibile” (“Vượt ra ngoài những gì hữu hình”), trong đó việc nghiên cứu và giám sát tích hợp vương cung thánh đường sẽ được minh họa. Dự án này đặc biệt quan trọng vì các công nghệ tiên tiến sẽ cho phép du khách từ khắp nơi trên thế giới tìm hiểu và tương tác với vương cung thánh đường và hệ sinh thái kỹ thuật số của nó.

Vở diễn “Bernini và Barberini” sẽ được trình diễn từ ngày 12 tháng 2 đến ngày 14 tháng 6 năm 2026, vé có thể mua trực tuyến.

---

Source:Catholic Herald

400 years of St Peter’s Basilica celebrated with Bernini exhibition