Phụng Vụ - Mục Vụ
Ngày 27/03: Sống lòng tin bằng việc - Lm Giuse Đỗ Tuấn Anh CSSR
Giáo Hội Năm Châu
02:21 26/03/2026
Tin Mừng Ga 10:31-42 Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.
Khi ấy, người Do-thái lại lấy đá để ném Đức Giê-su. Người bảo họ: “Tôi đã cho các ông thấy nhiều việc tốt đẹp Chúa Cha đã giao cho tôi làm; vì việc nào mà các ông ném đá tôi?” Người Do-thái đáp: “Chúng tôi ném đá ông, không phải vì một việc tốt đẹp, nhưng vì một lời nói phạm thượng: ông là người phàm mà lại tự cho mình là Thiên Chúa.” Đức Giê-su bảo họ: “Trong Lề Luật các ông, đã chẳng có chép lời này sao: ‘Ta đã phán: các ngươi là những bậc thần thánh’? Nếu Lề Luật gọi những kẻ được Thiên Chúa ngỏ lời là những bậc thần thánh, mà lời Kinh Thánh không thể bị huỷ bỏ, thì tôi là người Chúa Cha đã thánh hiến và sai đến thế gian, làm sao các ông lại bảo tôi: ‘Ông nói phạm thượng !’ vì tôi đã nói: ‘Tôi là Con Thiên Chúa’? Nếu tôi không làm các việc của Cha tôi, thì các ông đừng tin tôi. Còn nếu tôi làm các việc đó, thì dù các ông không tin tôi, ít ra cũng hãy tin các việc đó. Như vậy, các ông sẽ biết và ngày càng biết thêm rằng: Chúa Cha ở trong tôi và tôi ở trong Chúa Cha.” Bấy giờ họ lại tìm cách bắt Người, nhưng Người đã thoát khỏi tay họ.
Đức Giê-su lại ra đi, sang bên kia sông Gio-đan, đến chỗ trước kia ông Gio-an đã làm phép rửa, và Người ở lại đó. Nhiều người đến gặp Đức Giê-su. Họ bảo nhau: “Ông Gio-an đã không làm một dấu lạ nào cả, nhưng mọi điều ông ấy nói về người này đều đúng.” Ở đó, nhiều người đã tin vào Đức Giê-su.
KIỆT TÁC
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
14:33 26/03/2026
KIỆT TÁC
“Nếu tôi làm các việc đó, thì dù các ông không tin tôi, ít ra cũng hãy tin các việc đó!”.
Trong Xh 25-30, Chúa hướng dẫn Môsê dựng Nhà Tạm, Hòm Bia, bàn thờ và các phẩm phục. Ông quy tụ các nghệ nhân, dùng vàng bạc, vải vóc, đá quý để tạo nên những kiệt tác phản chiếu sự thánh thiện và vinh quang của Thiên Chúa; đồng thời, tôn vinh vẻ huy hoàng của Ngài.
Kính thưa Anh Chị em,
Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta: ‘kiệt tác’ của Thiên Chúa không chỉ là đền thờ hay những vật liệu quý đem vào đền thờ, mà còn là những con người và chứng từ thinh lặng của họ.
Đừng quên, Thiên Chúa không chỉ hiện diện nơi các công trình lộng lẫy, mà còn nơi những con người thinh lặng, nơi những lời nói và hành động âm thầm nhưng kiên định! Một cái nhìn nhân hậu, một cử chỉ nhẫn nại, một quyết định trung tín giữa khó khăn - tất cả đều là chứng từ sống, nơi Thiên Chúa tỏ mình và sự thánh thiện của Ngài được bày tỏ. Những con người như thế, dù không nổi tiếng hay được công nhận, vẫn là những tác phẩm của Thiên Chúa. Việc họ làm vang vọng mạnh mẽ, thắp sáng môi trường chung quanh bằng ánh sáng đức tin - thường là nơi không ai thấy, không ai nhớ, nhưng Thiên Chúa lại tỏ mình rõ nhất.
Chúa Giêsu tiết lộ một điều quan trọng: đức tin không chỉ dựa trên lời hứa, mà còn trên việc Ngài làm. Việc lớn nhất Chúa Cha làm là phục sinh Con Một - đích điểm Giáo Hội đang hướng về - và Chúa Con tiếp tục làm qua các chứng nhân và bí tích. Trong một thế giới ngập tràn thông tin, chỉ những chứng từ phản chiếu sự thánh thiện của Chúa mới có tiếng vang mạnh nhất. Việc bạn làm có nói lên điều bạn tin, hay chính đời bạn đang phản bội điều bạn tuyên xưng? “Người đương đại cần lời chứng hơn lý lẽ!” - Phaolô VI.
Tin Mừng hôm nay kết thúc: “Ở đó, nhiều người đã tin vào Chúa Giêsu”. Dù bị chống đối, lời nói và việc làm của Ngài vẫn thâm nhập trái tim con người. Nơi chống đối lớn nhất, thường xuất hiện những biến đổi sâu nhất. Giêrêmia cũng trải nghiệm niềm vui này. Lời nói và hành động của ông đầy thuyết phục, “Chúa hằng ở bên con như một trang chiến sĩ oai hùng!” - bài đọc một. Thánh Vịnh đáp ca có chung một tâm tình: “Lúc ngặt nghèo, tôi kêu cầu Chúa; Người đã nghe tiếng tôi!”.
Anh Chị em,
“Hãy tin các việc đó!”. Chiêm ngắm Giêsu co ro trong hang đá Bêlem, nhìn Ngài giãy giụa trên đồi Sọ, chúng ta nhận ra việc Thiên Chúa làm; trầm mình bên Thánh Thể, chúng ta hiểu Thiên Chúa là ai, Giêsu là ai; từ đó, con tim có thể dịch chuyển. Nếu các hành động Chúa Con tiết lộ danh tính Ngài, thì thập giá là đỉnh cao - không còn gì để che giấu. Nhờ cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa Kitô, bạn và tôi được tái sinh, không chỉ trở thành tạo vật mới, mà còn là những ‘kiệt tác’ sống cho vinh quang Chúa - không còn lý do để sống như cũ. “Trong Đức Kitô Phục Sinh, toàn thể thụ tạo được trỗi dậy trong sự sống mới!” - Gioan Phaolô II.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, dạy con khởi đi từ việc hoán cải chính mình, để con cũng trở thành một tác phẩm sống của Ngài. Tại sao không?”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
“Nếu tôi làm các việc đó, thì dù các ông không tin tôi, ít ra cũng hãy tin các việc đó!”.
Trong Xh 25-30, Chúa hướng dẫn Môsê dựng Nhà Tạm, Hòm Bia, bàn thờ và các phẩm phục. Ông quy tụ các nghệ nhân, dùng vàng bạc, vải vóc, đá quý để tạo nên những kiệt tác phản chiếu sự thánh thiện và vinh quang của Thiên Chúa; đồng thời, tôn vinh vẻ huy hoàng của Ngài.
Kính thưa Anh Chị em,
Lời Chúa hôm nay nhắc chúng ta: ‘kiệt tác’ của Thiên Chúa không chỉ là đền thờ hay những vật liệu quý đem vào đền thờ, mà còn là những con người và chứng từ thinh lặng của họ.
Đừng quên, Thiên Chúa không chỉ hiện diện nơi các công trình lộng lẫy, mà còn nơi những con người thinh lặng, nơi những lời nói và hành động âm thầm nhưng kiên định! Một cái nhìn nhân hậu, một cử chỉ nhẫn nại, một quyết định trung tín giữa khó khăn - tất cả đều là chứng từ sống, nơi Thiên Chúa tỏ mình và sự thánh thiện của Ngài được bày tỏ. Những con người như thế, dù không nổi tiếng hay được công nhận, vẫn là những tác phẩm của Thiên Chúa. Việc họ làm vang vọng mạnh mẽ, thắp sáng môi trường chung quanh bằng ánh sáng đức tin - thường là nơi không ai thấy, không ai nhớ, nhưng Thiên Chúa lại tỏ mình rõ nhất.
Chúa Giêsu tiết lộ một điều quan trọng: đức tin không chỉ dựa trên lời hứa, mà còn trên việc Ngài làm. Việc lớn nhất Chúa Cha làm là phục sinh Con Một - đích điểm Giáo Hội đang hướng về - và Chúa Con tiếp tục làm qua các chứng nhân và bí tích. Trong một thế giới ngập tràn thông tin, chỉ những chứng từ phản chiếu sự thánh thiện của Chúa mới có tiếng vang mạnh nhất. Việc bạn làm có nói lên điều bạn tin, hay chính đời bạn đang phản bội điều bạn tuyên xưng? “Người đương đại cần lời chứng hơn lý lẽ!” - Phaolô VI.
Tin Mừng hôm nay kết thúc: “Ở đó, nhiều người đã tin vào Chúa Giêsu”. Dù bị chống đối, lời nói và việc làm của Ngài vẫn thâm nhập trái tim con người. Nơi chống đối lớn nhất, thường xuất hiện những biến đổi sâu nhất. Giêrêmia cũng trải nghiệm niềm vui này. Lời nói và hành động của ông đầy thuyết phục, “Chúa hằng ở bên con như một trang chiến sĩ oai hùng!” - bài đọc một. Thánh Vịnh đáp ca có chung một tâm tình: “Lúc ngặt nghèo, tôi kêu cầu Chúa; Người đã nghe tiếng tôi!”.
Anh Chị em,
“Hãy tin các việc đó!”. Chiêm ngắm Giêsu co ro trong hang đá Bêlem, nhìn Ngài giãy giụa trên đồi Sọ, chúng ta nhận ra việc Thiên Chúa làm; trầm mình bên Thánh Thể, chúng ta hiểu Thiên Chúa là ai, Giêsu là ai; từ đó, con tim có thể dịch chuyển. Nếu các hành động Chúa Con tiết lộ danh tính Ngài, thì thập giá là đỉnh cao - không còn gì để che giấu. Nhờ cuộc tử nạn và phục sinh của Chúa Kitô, bạn và tôi được tái sinh, không chỉ trở thành tạo vật mới, mà còn là những ‘kiệt tác’ sống cho vinh quang Chúa - không còn lý do để sống như cũ. “Trong Đức Kitô Phục Sinh, toàn thể thụ tạo được trỗi dậy trong sự sống mới!” - Gioan Phaolô II.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, dạy con khởi đi từ việc hoán cải chính mình, để con cũng trở thành một tác phẩm sống của Ngài. Tại sao không?”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
Tin Giáo Hội Hoàn Vũ
Đức Leo XIV bổ nhiệm Đ.C. Anthony Randazzo, Giám mục Giáo phận Broken Bay, thuộc Tổng Giáo phận Sydney, làm bộ trưởng Bộ Các Bản Văn Pháp Lý của Vatican
Vũ Văn An
14:26 26/03/2026

Tạp chí Aleteia, số ngày 26/03/2026, loan tin: Ngày 25 tháng 3 năm 2026, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã bổ nhiệm Đức Giám Mục người Úc Anthony Randazzo làm người đứng đầu Bộ Văn bản Pháp luật. Ngài kế nhiệm Tổng Giám mục Filippo Iannone, người được bổ nhiệm vào năm 2025 để đứng đầu Bộ Giám mục. Đây là lần bổ nhiệm cấp bộ thứ ba trong triều Giáo hoàng Leo XIV.
Được nâng lên cấp bậc cơ quan tôn giáo vào năm 2022, cơ quan này xem xét tất cả các văn bản pháp luật do Tòa Thánh ban hành và cung cấp các giải thích có thẩm quyền về luật Giáo hội. Cơ quan này cũng có thể phán quyết về việc liệu các luật do các cơ quan khác ngoài Đức Giáo Hoàng ban hành có phù hợp với luật Giáo hội hay không.
Cơ quan này công bố các ghi chú giải thích để củng cố các thông lệ tốt nhất. Ví dụ, vào tháng 4 năm 2025, cơ quan này đã tái khẳng định “lệnh cấm tuyệt đối” việc sửa đổi hoặc xóa các mục trong sổ đăng ký rửa tội. Đức Giáo Hoàng Leo XIV, bản thân là một chuyên gia về luật Giáo hội, đã chọn một giám mục làm người đứng đầu mới của cơ quan này. Giám mục này đã từng đảm nhiệm nhiều vai trò liên quan đến luật Giáo hội và đã quen thuộc với Rome.
Giám mục Anthony Randazzo, người Úc, 59 tuổi và hiện là giám mục của giáo phận Broken Bay, trực thuộc Tổng Giáo Phận Sydney.
Được thụ phong linh mục vào năm 1991, ngài từng làm kiểm toán viên cho tòa án giáo hội của Giáo Tỉnh Brisbane. Năm 1998, ngài được cử đến Rome để học luật giáo hội tại Đại học Giáo hoàng Gregorian.
Kinh nghiệm tại Bộ Giáo lý Đức tin
Sau khi hoàn thành bằng cấp vào đầu những năm 2000, ngài trở về Úc và trở thành linh mục giáo xứ. Đồng thời, ngài đảm nhiệm một số vai trò tư pháp tại Tòa án Giáo hội Khu vực của giáo tỉnh Brisbane, và sau đó tại Tòa phúc thẩm quốc gia của Giáo Hội Công Giáo tại Úc và New Zealand.
Từ năm 2004 đến năm 2008, ngài được triệu hồi trở lại Rome để phục vụ tại Bộ Giáo lý Đức tin. Trong thời gian đó, ngài được phong tước hiệu “Linh mục Tuyên úy của Đức Thánh Cha”. Sau khi trở về Úc, ngài được bổ nhiệm làm hiệu trưởng một chủng viện ở Brisbane.
Năm 2016, Đức Giáo Hoàng Phanxicô bổ nhiệm ngài làm Giám Mục Phụ Tá của Sydney, và năm 2019 ngài trở thành giám mục của Broken Bay. Năm 2023, ngài được bầu làm chủ tịch Liên đoàn Hội đồng Giám mục Công Giáo Châu Đại Dương. Cùng năm đó, Đức Giáo Hoàng đã bổ nhiệm ngài làm quản lý tông tòa của Giáo phận tòng nhân Đức Mẹ Thánh Giá Phương Nam, phục vụ các tín hữu Úc xuất thân từ Anh giáo.
Trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội, Giám mục Anthony Randazzo cho biết ngài sẽ ở lại giáo phận của mình trong “ba tháng tới” trước khi chuyển đến Rome. Theo một tuyên bố từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, việc bổ nhiệm lãnh đạo một cơ quan sẽ cho phép ngài mang tước hiệu tổng giám mục.
Việc bổ nhiệm này đã được dự đoán rộng rãi, vì người đứng thứ hai hiện tại của Cơ quan Văn bản Pháp luật, Giám mục người Tây Ban Nha Juan Ignacio Arrieta, sẽ nghỉ hưu vào tháng Tư năm sau sau 18 năm đảm nhiệm vai trò này.
Báo cáo Đa thê của Liên hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar : Giáo hội có thể giải quyết vấn đề đa thê như thế nào?
Vũ Văn An
14:53 26/03/2026

Tap chí Aleteia số ngày 26/03/2026 cho hay: Báo cáo mới của SECAM đưa ra các hướng dẫn mục vụ để truyền giáo cho các gia đình đa thê ở Châu Phi, kêu gọi chuyển đổi dần sang chế độ một vợ một chồng.
Thực vậy, Ủy ban Công Giáo về "Thách thức Mục vụ của Đa thê" đã công bố báo cáo của mình. Được công bố vào ngày 24 tháng 3 năm 2026, báo cáo này đưa ra các hướng đi để truyền giáo cho các gia đình đa thê ở Châu Phi. Các thành viên của Hội đồng Giám mục Châu Phi và Madagascar (SECAM) đã chuẩn bị tài liệu này. Nó khuyến khích sự đồng hành mục vụ để giúp mọi người từ bỏ chế độ đa thê nếu họ yêu cầu được rửa tội.
Vào tháng 2 năm 2024, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã thành lập 10 nhóm làm việc. Điều này diễn ra sau kỳ họp đầu tiên của Thượng Hội đồng về Tính hiệp hành vào tháng 10 năm 2023, một quá trình nhằm mục đích làm cho Giáo hội bớt mang tính giáo sĩ và có sự tham gia nhiều hơn. Sau đó, Đức Giáo Hoàng đã bổ sung thêm hai nhóm và ba ủy ban. Tòa Thánh bắt đầu công bố những báo cáo đầu tiên từ các nhóm này vào đầu tháng 3 năm 2026. Báo cáo của ủy ban SECAM về chế độ đa thê đã được trình bày vào thứ Ba, ngày 25 tháng 3. Đây là báo cáo thứ năm được công bố cho đến nay.
Báo cáo dài 26 trang, với các phiên bản chính thức bằng tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Bồ Đào Nha, xem xét tình hình của "những người muốn được rửa tội sống trong tình trạng đa thê". Báo cáo lưu ý rằng ở châu Phi, thực tiễn này hầu như chỉ liên quan đến chế độ đa thê nam: một cấu trúc gia đình trong đó một người đàn ông có nhiều vợ. Luật hiện hành cho phép chế độ đa thê ở 30 quốc gia châu Phi. Nó cũng hợp pháp ở 20 quốc gia châu Á, chủ yếu là những quốc gia có dân số Hồi giáo đông đảo.
Báo cáo này đưa ra bối cảnh lịch sử và nhân chủng học cho hiện tượng này. Nó giải thích rằng trong hầu hết các xã hội châu Phi, "chỉ người vợ cả mới có địa vị là vợ". Tuy nhiên, thực tế này đã thay đổi ở các khu vực chủ yếu theo đạo Hồi. Tài liệu này cũng nhấn mạnh vai trò chính trị và xã hội của chế độ đa thê. Theo truyền thống, nó giúp đảm bảo dòng dõi lớn, xây dựng liên minh hoặc khẳng định quyền lực. Đôi khi, nó cung cấp sự bảo vệ cho vợ và con của người thân đã khuất.
Ngoài ra, các tác giả chỉ ra rằng chế độ đa thê không chỉ có ở châu Phi. Họ lưu ý sự gia tăng của "đa tình" và các hình thức đa thê "hậu hiện đại" khác. Mặc dù vậy, tập tục này vẫn phổ biến nhất ở lục địa châu Phi.
SECAM lưu ý rằng chế độ đa thê đã mất đi uy tín ở châu Phi trong những năm gần đây. Điều này phần lớn bắt nguồn từ việc truyền giáo, cùng với sự trỗi dậy của chủ nghĩa nữ quyền. Thêm vào đó, tiến bộ y học đã làm giảm tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh. "Tuy nhiên, ngày nay, nó vẫn tồn tại và phát triển mạnh mẽ", các chuyên gia châu Phi nhận định. Họ quan sát thấy rằng mọi người thường "che giấu" chế độ đa thê dưới hình thức nhiều mối quan hệ chung sống. Các tác giả cũng nhấn mạnh rằng sự sắp xếp này đôi khi phù hợp với phụ nữ. Điều này xảy ra ở những xã hội nơi "ly hôn được coi là một thảm họa."
Chế độ đa thê và một vợ một chồng trong Kinh Thánh
Ủy ban sau đó xem xét sự hiệnn hữu của chế độ đa thê trong Cựu Ước. Nó trải dài từ Abraham đến Solomon, người nổi tiếng với "700 vợ và 300 thê thiếp." Tuy nhiên, tài liệu cho thấy các văn bản thánh thiêng, đặc biệt là các nhà tiên tri, cuối cùng đã "tôn vinh" chế độ một vợ một chồng. Do đó, các chuyên gia tin rằng Chúa hành động bằng "phương pháp sư phạm." Người nhẹ nhàng hướng dẫn nhân loại đa thê khám phá ra giá trị thực sự của chế độ một vợ một chồng. Lý tưởng này hoàn toàn xuất hiện trong Tân Ước.
Tài liệu lưu ý: Chúa Giê-su "nhắc nhở chúng ta rằng hôn nhân, như Chúa muốn, là một vợ một chồng". Ngài nói rằng vợ chồng "sẽ trở thành một thân xác." Thánh Phaolô sau đó xác nhận giáo huấn này trong các thư tín của ngài. Thần học hôn nhân của Kitô giáo dựa chắc chắn trên những nền tảng này. Nó tập trung mạnh mẽ vào cả sự sinh sôi nảy nở về mặt sinh học và tâm linh. Do đó, thần học này đương nhiên xung đột với hiện tượng đa thê ở châu Phi.
Đối đầu và đồng hành
Thực tại này đã đặt ra thách thức lớn đối với các nhà truyền giáo đầu tiên ở châu Phi. Tài liệu ghi nhận: Đối với họ, "Kitô hóa và Tây hóa gần như song hành với nhau". Tư duy này giải thích tại sao họ tích cực chống lại chế độ đa thê. Tuy nhiên, họ không tập trung vào việc đồng hành cùng những người thực sự thực hành chế độ này.
Một bước ngoặt cuối cùng đã xảy ra trong triều đại của Đức Giáo Hoàng Phaolô VI. Sự thay đổi này trở nên rõ ràng trong chuyến thăm Uganda năm 1969, khi vị giáo hoàng người Ý nhấn mạnh khả năng về một Công Giáo đặc thù của châu Phi. Cột mốc này cũng trùng với sự ra mắt của SECAM.
SECAM đã tiếp tục nghiên cứu vấn đề này một cách sâu rộng. Tổ chức này đã đưa vấn đề này lên Rome nhiều lần. Đặc biệt, họ đã nêu vấn đề này trong các Thượng Hội đồng về Gia đình năm 2014 và 2015. Sau đó, họ lại thảo luận vấn đề này trong các Thượng Hội đồng về Tính hiệ hành năm 2023 và 2024. Các kỳ họp gần đây đã nhấn mạnh mạnh mẽ hơn vào việc đồng hành mục vụ.
Phản ứng mục vụ đối với chế độ đa thê và cách tiếp cận của SECAM
SECAM lưu ý bốn loại hình đồng hành hiện đang được thực hành. Phương pháp thứ nhất khuyến khích người đàn ông chọn người vợ đầu tiên hoặc người vợ yêu thích nhất của mình khi chịu phép rửa tội. Một số giáo phận hiện nay vẫn tích cực sử dụng phương pháp này. Tuy nhiên, nó đòi hỏi cộng đồng phải chăm sóc những người vợ bị bỏ rơi và con cái của họ.
Phương pháp thứ hai cấp cho người vợ/chồng địa vị "người dự tòng vĩnh viễn". Điều này giúp vợ/chồng được hòa nhập vào Giáo hội mà không cần rửa tội hoặc lãnh nhận các bí tích. Tuy nhiên, nó cho phép họ sống chung với bạn đời của mình trong khi khuyến khích việc rửa tội cho con cái của họ.
Phương pháp thứ ba liên quan đến việc rửa tội cho người phụ nữ. Giáo hội coi họ là "nạn nhân của chế độ đa thê" trong trường hợp người chồng lấy thêm vợ mà không có sự đồng ý của người vợ đầu tiên. Những người phụ nữ như vậy có thể được rửa tội và được "hòa nhập vào cộng đồng Kitô giáo, ngay cả khi sống với người chồng ngoại đạo". Họ có "sứ mệnh sống theo đức tin trong môi trường gia đình chưa được trở lại đạo".
Cuối cùng, kịch bản cuối cùng đề cập đến "chế độ đa thê trá hình". Trong những trường hợp này, các cá nhân tham gia vào nhiều mối quan hệ tự do mà không có hôn nhân chính thức. Tình trạng phổ biến này "gây hại cho xã hội và Giáo hội", tài liệu lưu ý. Các tác giả làm rõ điều này vẫn đúng "ngay cả khi nó không gây ra vấn đề về giáo lý." Tuy nhiên, nó đặt ra một thách thức nghiêm trọng đối với các bà mẹ đơn thân. Cả xã hội và cộng đồng Kitô giáo thường "không tán thành" những người phụ nữ sống cô lập này.
Đánh giá các thực tiễn khác nhau này, tài liệu đưa ra một kết luận chắc chắn. Nó nêu rõ, "rửa tội cho một người đa thê mà người đó sẽ tiếp tục duy trì chế độ đa thê sẽ tạo ra mọi dấu hiệu hợp pháp hóa sự bất thường này." Do đó, SECAM nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hướng dẫn các cá nhân đến "sự lựa chọn từ bỏ chế độ đa thê."
Các linh mục phải đảm bảo rằng những người đa thê được "chuẩn bị kỹ lưỡng." Họ cần được giúp đỡ để thoát khỏi "những ràng buộc văn hóa" thúc đẩy họ có nhiều bạn đời. Văn bản làm rõ lập trường của Giáo hội. "Giáo hội sẽ không rửa tội cho một người đa thê dựa trên lời hứa hoặc người đó sẽ tiếp tục duy trì chế độ đa thê, ngay cả sau khi nhận bí tích này," văn bản nêu rõ.
Để quá trình chuyển đổi này khả thi, báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục các tín hữu. Nó cũng nêu bật sự cần thiết phải trao quyền cho phụ nữ trong công tác mục vụ. Điều này đặc biệt quan trọng đối với những góa phụ dễ bị tổn thương. Đôi khi các gia đình gả con gái cho một người họ hàng đã có vợ. Các tác giả nhấn mạnh một yếu tố cơ bản quan trọng. Báo cáo kết luận: "Chế độ đa thê có thể liên quan đến sự mong manh về mặt đạo đức và tình trạng kinh tế xã hội của người phụ nữ".
Người Công Giáo và Chủ nghĩa tư bản giám sát
Vũ Văn An
15:14 26/03/2026
Michael Pakaluk, trong bản tin ngày 26 tháng 3 năm 2026 của Catholic Thing, nhận định rằng: Một cách tiếp cận đúng đắn của người Công Giáo đối với trí tuệ nhân tạo sẽ trở nên rõ ràng hơn nếu chúng ta tiếp cận một văn bản nền tảng trong Giáo huấn Xã hội Công Giáo, Rerum novarum, không phải như về các vấn đề cấu trúc trong kinh tế chính trị, mà là về các yêu sách thời gian và yêu sách quyền lực.
Các nhà máy của Cách mạng Kỹ nghệ, bằng cách chỉ trả mức lương đủ sống cho người cha, đã buộc vợ và con cái cũng phải vào nhà máy, phá hủy thời gian dành cho gia đình, giáo xứ và việc thờ phượng. Và khiến mỗi thành viên trong gia đình phụ thuộc trực tiếp vào chủ hãng xưởng, chứ không phải người cha. Hơn nữa, cấu hình này dường như cố định; các thành viên trong gia đình dường như không có cách nào thoát khỏi tình cảnh “nô lệ tiền lương”.
Một “mức lương đủ sống” sẽ phá vỡ điều này. Trả lương đủ cho người cha để ông ấy có thể nuôi sống gia đình và để gia đình, nếu sống tiết kiệm, có thể tích lũy vốn theo thời gian, và kết quả là gia đình được khôi phục lại vị thế là tế bào cơ bản của xã hội. Và quyền uy của người cha cũng được khôi phục.
Các xưởng việc làm đã chiếm gần hết thời gian rảnh rỗi và tước đoạt quyền uy của cha mẹ và giáo sĩ. Mức lương đủ sống, khi được tôn trọng, đã đưa công việc có ích trở lại vị trí đúng đắn của nó là vì lợi ích của gia đình, chứ không phải gia đình vì lợi ích của công việc.
Ngày nay, người Công Giáo đang đối diện với tình huống tương tự như thời kỳ Cách mạng kỹ nghệ thông qua cái mà giáo sư Shoshana Zuboff của Đại học Harvard gọi là “chủ nghĩa tư bản giám sát”. Kỹ thuật trong những ngày huy hoàng của những thần đồng như Steve Jobs và Bill Gates trẻ tuổi đã hân hoan phục vụ người tạo ra giá trị – doanh nhân, nghệ sĩ, giám đốc điều hành tìm kiếm hiệu quả theo quy mô. Nhưng vào khoảng đầu những năm 2000, mọi thứ đã đảo ngược, người dùng trở thành sản phẩm.
Bạn biết câu châm ngôn, “nếu ứng dụng miễn phí, bạn là sản phẩm”. Chúng ta trả tiền cho những dịch vụ tưởng chừng như “miễn phí” không phải bằng tiền, mà bằng thời gian và sự chú ý của mình. Nếu doanh thu đến từ quảng cáo nhắm mục tiêu, thì một khi mạng lưới người dùng ngừng phát triển tự nhiên, sự tăng trưởng tiếp theo chỉ có thể đến từ việc dành nhiều thời gian hơn trên màn hình, hoặc từ nhiều dữ liệu hơn, dẫn đến khả năng dự đoán tốt hơn và kiểm soát hành vi chắc chắn hơn.
Hơn nữa, mọi thứ sẽ bị cố định. Đưa thiết bị vào tay trẻ em, và hành vi của chúng có thể được định hình cho đến khi trưởng thành.
Bạn thấy con mình nghiện màn hình? Các đồng nghiệp của tôi trên khắp đất nước nói rằng sinh viên không thể ngồi nghe giảng lâu hơn nữa: họ phải “đi vệ sinh” ít nhất một lần mỗi giờ, một cách nói giảm nhẹ cho việc đi ra chỗ khác để xem điện thoại – giống như cách những người nghiện thuốc lá từng hành xử. Những thất bại này không phải là tai nạn hay chỉ là điểm yếu của bản chất con người.
Liệu các vị giáo sĩ của chúng ta có chú ý đến điều này? Người Kitô hữu được cho là sống “trong sự hiện diện của Chúa”, chứ không phải trong sự hiện diện của các video ngắn. Nếu chúng ta có thời gian rảnh, cầu nguyện là một việc tốt nên làm, hoặc đến nhà thờ. Gia đình nên lấy tình thân ái giữa các con làm trung tâm, chứ không phải mạng xã hội Instagram, và nên tuân theo văn hóa do cha mẹ thiết lập, chứ không phải do những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội tạo ra.

Các linh mục và giám mục nổi tiếng trên mạng giống như những linh mục công nhân đã thâm nhập vào các nhà máy sau Cách mạng kỹ nghệ. Chắc chắn họ làm việc tốt, nhưng họ không gọi tên được vấn đề cốt lõi, hoặc đóng góp vào sự thay đổi cần thiết trong suy nghĩ của chúng ta về cách kỹ thuật sử dụng chúng ta.
Đặc biệt, họ không giúp thúc đẩy "sự thay đổi mô hình" khác, điều mà Zuboff đã nói đúng là cần thiết để vượt qua "chủ nghĩa tư bản giám sát" - cách mà xã hội chúng ta nhìn nhận việc nghiện thuốc lá và gây ô nhiễm môi trường là điều cần tránh.
Do đó, câu hỏi đạo đức chính liên quan đến chatbot AI không phải là mới. Liệu những kỹ thuật mới này sẽ đóng vai trò là người ủy thác thực tế, đặt lợi ích đích thực của người dùng lên hàng đầu, hay chúng sẽ hợp tác với “chủ nghĩa tư bản giám sát” hiện có, khiến các cuộc trò chuyện trở thành công cụ phục vụ cho một ông chủ quảng cáo bên cạnh người dùng; và người dùng bị cuốn sâu hơn vào mạng lưới ảo tưởng chủ quan?
Chỉ có Anthropic trong số các công ty hàng đầu đã từ bỏ quảng cáo như một nguồn thu nhập. Anthropic cũng cung cấp cho người dùng các tùy chọn rõ ràng để loại trừ dữ liệu của họ khỏi quá trình huấn luyện mô hình, chẳng hạn như bằng “chế độ ẩn danh”. Tuy nhiên, không có gì ngăn cản Anthropic thay đổi chính sách của mình nếu, chẳng hạn, họ phải đối diện với khó khăn tài chính trong tương lai. Có thể nói, tất cả các chatbot AI – theo quy định – nên được yêu cầu tuân theo mô hình kinh doanh hiện tại của Anthropic.
Cũng như Đức Giáo Hoàng Leo XIII, dựa trên các nguyên tắc về quyền tự nhiên, đã bác bỏ chủ nghĩa cộng sản như một giải pháp cho việc bóc lột người lao động, thì ngày nay người Công Giáo cũng phải bác bỏ, như một giải pháp cho “chủ nghĩa tư bản giám sát”, chủ nghĩa cộng sản trong đời sống xã hội thể hiện rõ ở Trung Quốc. Ở Trung Quốc, nhà nước kiểm soát thời gian sử dụng màn hình của trẻ em, chứ không phải cha mẹ, và cái giá phải trả là một hệ thống nhận dạng và kiểm soát xã hội không tương thích với tự do tôn giáo, kinh tế và chính trị trong một xã hội tự do.
Mọi người có chuyên môn sử dụng AI mà tôi biết đều cho rằng năng suất của họ tăng lên đáng kể, nhờ đã sử dụng AI không phải để giải trí mà như một người quản lý tài sản. Rõ ràng, Google đã chứng kiến sự gia tăng 10% hiệu quả làm việc của các kỹ sư. Đối với các giáo sư như tôi, mô hình ngôn ngữ đa dạng Claude có thể có giá trị tương đương với một trợ giảng bán thời gian và trợ lý nghiên cứu.
Một quy tắc đơn giản để người trẻ hưởng lợi từ sự thay đổi chắc chắn sẽ đến là: “Thông qua giáo dục, hãy trở thành người có vị thế để sử dụng AI một cách hiệu quả thay vì bị AI thay thế.” Quy tắc này ngụ ý rằng, càng nhiều càng tốt, hãy liên tục sáng tạo, trở thành “nguồn nội dung”, độc lập trong tư duy và có nguồn lực cá nhân dồi dào. Hồ sơ của một doanh nhân năng động – hoặc con út trong một gia đình đông con – sẽ rất phù hợp.
Việc đạt được những mục tiêu trung gian như vậy, đối với hầu hết chúng ta, đòi hỏi sự trở lại nghiêm túc với những nguồn cảm hứng sáng tạo trong nền văn minh phương Tây, trong sự giao lưu với những người cùng chí hướng.
Đó hoàn toàn không phải là điều xấu. Điều đó đòi hỏi những gia đình trở thành “giáo hội tại gia”, những giáo xứ quan tâm đến mầu nhiệm và giáo lý, những thói quen cầu nguyện chân thành giữa các môn đệ của Chúa, và những trường học là những cộng đồng thực sự tìm kiếm những giá trị siêu việt của chân lý, cái đẹp, sự tốt lành và sự hiệp nhất.
Đức Giáo Hoàng ca ngợi chứng nhân sâu sắc của cố Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn
Thanh Quảng sdb
16:25 26/03/2026
Đức Giáo Hoàng ca ngợi 'chứng nhân sâu sắc' của cố Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tưởng nhớ Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, cựu Tổng Giám mục của TGP Sàigòn Hồ Chí Minh, Việt Nam, đã qua đời ở tuổi 92 hôm Chủ nhật (22/3/2026), với sứ vụ của ngài đối với Giáo hội Việt Nam được đánh dấu bằng 'sự tận tâm sâu sắc đối với việc mục vụ và trách nhiệm xã hội, sự kiên định thúc đẩy đối thoại và sự hiệp nhất trong Giáo hội, và là chứng nhân của một cuộc sống giản đơn và khiêm nhường theo tinh thần Tin Mừng.'
(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ sự thương tiếc đối với Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, cựu Tổng Giám mục của TGP Sàigòn, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, người đã qua đời ở tuổi 92 vào ngày 22 tháng 3, trong một bức điện chia buồn được gửi vào thứ Năm tới Đức Tổng Giám Mục đương nhiệm của Thành phố Hồ Chí Minh Đức Tổng Giám Mục Giuse Nguyên Năng.
Trong bức thông điệp, Đức Giáo Hoàng bày tỏ nỗi buồn trước sự ra đi của Đức cố Hồng Y, và ngài gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến toàn thể các thành viên của Giáo phận và Giáo Hội Việt Nam.
Đức Giáo Hoàng cầu nguyện phó thác linh hồn của Đức cố Hồng Y vào lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, và ghi nhận “với lòng biết ơn sâu sắc với nhiều năm tận tụy phục vụ với tư cách linh mục và giám mục của Đức cố Hồng Y cho các Giáo Hội địa phương tại Mỹ Tho và Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như những đóng góp của ngài cho Giáo Hội rộng lớn tại Việt Nam và cho Tòa Thánh”.
Đức Thánh Cha cũng nhớ lại rằng sứ vụ của ngài được đánh dấu “bởi sự tận tâm sâu sắc đối với mục vụ và trách nhiệm xã hội, sự kiên định thúc đẩy đối thoại và hiệp nhất trong Giáo Hội, là chứng nhân của một cuộc sống giản đơn và khiêm nhường theo Tin Mừng”.
Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô ban phép lành Tòa Thánh cho tất cả những người đang thương tiếc sự ra đi của ngài “như một lời hứa về sự an ủi và bình an trong Chúa”.
Trụ cột của Giáo hội tại Việt Nam
Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn sinh ngày 5 tháng 3 năm 1934 tại Cà Mau, Giáo phận Cần Thơ, Việt Nam, được thụ phong linh mục ngày 25 tháng 5 năm 1965.
Sau khi thụ phong, ngài là giáo sư tại Tiểu chủng viện Thánh Quý ở Cái Răng.
Năm 1975, do sự thay đổi chính quyền ở miền Nam Việt Nam, Giáo hội bị đàn áp và các chủng viện bị đóng cửa hoặc tịch thu bởi Nhà nước.
Trong thời gian đó, ngài được giao trách nhiệm đào tạo linh mục. Năm 1988, khi sáu chủng viện lớn ở Việt Nam được mở cửa trở lại, ngài được bổ nhiệm làm Giám đốc Chủng viện Thánh Quý ở Cái Răng, và phải đối diện với nhiều khó khăn, bao gồm cả việc thiếu thốn giáo sư.
Ngày 22 tháng 3 năm 1993, Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phó của Giáo phận Mỹ Tho với quyền kế vị, và được tấn phong Giám mục vào ngày 11 tháng 8.
Tháng 3 năm 1998, Ngài được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Sàigòn, Thành phố HCM và coi sóc Tổng Giáo phận cho đến năm 2014.
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã tôn phong ngài lên Hồng Y trong Công nghị ngày 21 tháng 10 năm 2003.

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV tưởng nhớ Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, cựu Tổng Giám mục của TGP Sàigòn Hồ Chí Minh, Việt Nam, đã qua đời ở tuổi 92 hôm Chủ nhật (22/3/2026), với sứ vụ của ngài đối với Giáo hội Việt Nam được đánh dấu bằng 'sự tận tâm sâu sắc đối với việc mục vụ và trách nhiệm xã hội, sự kiên định thúc đẩy đối thoại và sự hiệp nhất trong Giáo hội, và là chứng nhân của một cuộc sống giản đơn và khiêm nhường theo tinh thần Tin Mừng.'
(Tin Vatican - Deborah Castellano Lubov)
Đức Giáo Hoàng Lêô XIV bày tỏ sự thương tiếc đối với Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn, cựu Tổng Giám mục của TGP Sàigòn, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, người đã qua đời ở tuổi 92 vào ngày 22 tháng 3, trong một bức điện chia buồn được gửi vào thứ Năm tới Đức Tổng Giám Mục đương nhiệm của Thành phố Hồ Chí Minh Đức Tổng Giám Mục Giuse Nguyên Năng.
Trong bức thông điệp, Đức Giáo Hoàng bày tỏ nỗi buồn trước sự ra đi của Đức cố Hồng Y, và ngài gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến toàn thể các thành viên của Giáo phận và Giáo Hội Việt Nam.
Đức Giáo Hoàng cầu nguyện phó thác linh hồn của Đức cố Hồng Y vào lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa, và ghi nhận “với lòng biết ơn sâu sắc với nhiều năm tận tụy phục vụ với tư cách linh mục và giám mục của Đức cố Hồng Y cho các Giáo Hội địa phương tại Mỹ Tho và Thành phố Hồ Chí Minh, cũng như những đóng góp của ngài cho Giáo Hội rộng lớn tại Việt Nam và cho Tòa Thánh”.
Đức Thánh Cha cũng nhớ lại rằng sứ vụ của ngài được đánh dấu “bởi sự tận tâm sâu sắc đối với mục vụ và trách nhiệm xã hội, sự kiên định thúc đẩy đối thoại và hiệp nhất trong Giáo Hội, là chứng nhân của một cuộc sống giản đơn và khiêm nhường theo Tin Mừng”.
Cuối cùng, Đức Giáo Hoàng Lêô ban phép lành Tòa Thánh cho tất cả những người đang thương tiếc sự ra đi của ngài “như một lời hứa về sự an ủi và bình an trong Chúa”.
Trụ cột của Giáo hội tại Việt Nam
Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn sinh ngày 5 tháng 3 năm 1934 tại Cà Mau, Giáo phận Cần Thơ, Việt Nam, được thụ phong linh mục ngày 25 tháng 5 năm 1965.
Sau khi thụ phong, ngài là giáo sư tại Tiểu chủng viện Thánh Quý ở Cái Răng.
Năm 1975, do sự thay đổi chính quyền ở miền Nam Việt Nam, Giáo hội bị đàn áp và các chủng viện bị đóng cửa hoặc tịch thu bởi Nhà nước.
Trong thời gian đó, ngài được giao trách nhiệm đào tạo linh mục. Năm 1988, khi sáu chủng viện lớn ở Việt Nam được mở cửa trở lại, ngài được bổ nhiệm làm Giám đốc Chủng viện Thánh Quý ở Cái Răng, và phải đối diện với nhiều khó khăn, bao gồm cả việc thiếu thốn giáo sư.
Ngày 22 tháng 3 năm 1993, Ngài được bổ nhiệm làm Giám mục phó của Giáo phận Mỹ Tho với quyền kế vị, và được tấn phong Giám mục vào ngày 11 tháng 8.
Tháng 3 năm 1998, Ngài được bổ nhiệm làm Tổng Giám mục Sàigòn, Thành phố HCM và coi sóc Tổng Giáo phận cho đến năm 2014.
Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã tôn phong ngài lên Hồng Y trong Công nghị ngày 21 tháng 10 năm 2003.
Liên Đoàn CGVN Hoa Kỳ
THẤU CẢM GIỮA NHỮNG NHỊP LỆCH
Vong Sinh
14:32 26/03/2026
THẤU CẢM GIỮA NHỮNG NHỊP LỆCH
Sống đạo thế nào giữa những ngày cơm áo gạo tiền làm lòng người mỏi mệt?
Giữa nhịp sống hôm nay, có lẽ nhiều người trong chúng ta đang sống như câu nói rất buồn của Charlie Chaplin: “Tôi thích đi dưới mưa để không ai thấy tôi đang khóc.”
Nghe thì thơ, nhưng phía sau lại là một sự thật rất đau: có những người, ngay trong chính ngôi nhà của mình, giữa những người thân nhất của mình, vẫn phải tìm một “cơn mưa” nào đó để che giấu sự yếu đuối, mệt mỏi và cô đơn. Đó cũng là điểm chạm rất đẹp và rất thật của bài chia sẻ trong tài liệu này, bài giảng tĩnh tâm Mùa Chay 2026 tại Giáo Xứ Các Thánh Thử Đạo Việt Nam, Arlington VA, do Cha Phêrô Nguyễn Bá Quốc Linh, DCCT giảng thuyết. Sống đức tin không phải là đọc vài lời kinh cho xong, không phải là cố tỏ ra đạo đức, cũng không phải là nói những điều cao siêu. Sống đức tin, trước hết, là học biết thấu cảm. Thấu cảm với người thân trong nhà. Thấu cảm với người đang sống bên cạnh mình. Thấu cảm với những người ngoài xã hội đang vật lộn như mình. Và sâu hơn nữa, là biết để cho Thập Giá Chúa Kitô mở rộng trái tim mình. Bởi vì giữa thời buổi này, người ta có thể thiếu nhiều thứ, nhưng có lẽ thứ thiếu nhất vẫn là một nơi đủ an toàn để được hiểu, được khóc, được yếu đuối mà không bị kết án.
1. Gia đình không phải nơi mọi nhịp tim đều giống nhau
Người Việt mình có câu: “Thuận vợ thuận chồng tát Biển Đông cũng cạn.” Nghe rất đẹp. Nhưng nhiều khi chính vì quá lý tưởng hóa hai chữ “thuận” mà chúng ta làm khổ nhau. Rất nhiều người bước vào hôn nhân hay đời sống gia đình với một ảo tưởng âm thầm: nếu thật sự yêu nhau thì phải nghĩ giống nhau, thích giống nhau, phản ứng giống nhau, lúc nào cũng hòa hợp, ít cãi nhau, ít trái ý nhau. Nhưng thực tế thì không phải vậy. Đời sống vợ chồng, cha mẹ và con cái, anh chị em trong một nhà… thường là những “nhịp lệch” hơn là “nhịp trùng”. Có khi trong một trăm chuyện thì gần như chuyện nào cũng có thể trái ý nhau. Vấn đề không phải là làm sao để người kia hoàn toàn giống mình. Vấn đề là: mình có đủ yêu để sống được với sự khác biệt đó hay không. Bài chia sẻ dùng một hình ảnh rất hay: đời sống gia đình không giống một đội bơi nghệ thuật, nơi mọi động tác phải đồng bộ tuyệt đối; nó giống một ban nhạc jazz hơn. Trong một ban nhạc jazz, mỗi nhạc cụ có một âm sắc riêng, có khi nghe như lệch, như ngẫu hứng, như chẳng ăn nhập gì. Nhưng nếu biết lắng nghe nhau, biết chừa chỗ cho nhau, biết lấp vào khoảng trống của nhau, thì cuối cùng chính những nhịp lệch ấy lại tạo nên một bản hòa âm sống động. Đó là bài học rất thật cho mọi gia đình Kitô hữu hôm nay. Không phải cứ “thuận” là không cãi nhau.
Không phải cứ yêu là không tổn thương nhau. Không phải cứ đạo đức là trong nhà sẽ không có lúc mệt, không có lúc nặng lời, không có lúc bất công. “Thuận” thật sự là khi chồng biết hôm nay vợ đang quá kiệt sức nên bớt một câu trách móc, vợ hiểu chồng đang đè nặng bởi tiền bạc nên bớt một lời chì chiết, cha mẹ nhìn được nỗi áp lực của con cái chứ không chỉ thấy điểm số, con cái hiểu cha mẹ đôi khi cứng cỏi không phải vì không thương, mà vì đang loay hoay với gánh nặng đời sống. Muốn sống bài học này cách thiết thực, đừng bắt đầu bằng chuyện lớn. Hãy bắt đầu bằng ba điều rất nhỏ:
Thứ nhất: bớt phản ứng, thêm lắng nghe. Khi người thân nói một câu làm mình chạm tự ái, đừng trả lại ngay. Hãy tự hỏi: “Hôm nay người này đang mệt ở đâu?” Chỉ cần câu hỏi đó thôi, sự nóng giận đã giảm một nửa. Thứ hai: tập đọc “bối cảnh” chứ đừng chỉ đọc “hành vi”. Một người cáu gắt có thể không xấu; họ đang quá mệt. Một người im lặng có thể không lạnh lùng; họ đang tổn thương. Một đứa con lì lợm có thể không hư; nó đang không biết cách nói nỗi buồn.
Thứ ba: mỗi ngày làm một cử chỉ nhỏ để “lấp khoảng trống” cho nhau. Một ly nước để sẵn. Một tin nhắn ngắn. Một câu “hôm nay anh/em ổn không?” Một việc nhà làm giùm mà không chờ được khen. Những điều đó nhỏ, nhưng chính những điều nhỏ giữ hôn nhân và gia đình khỏi rạn nứt.
2. Muốn thấu cảm người khác, phải nhớ mình đã từng yếu đuối thế nào
Một điểm rất mạnh trong bài chia sẻ là lời nhắc: “Đừng bao giờ quên mình từ đâu tới.” Đó không chỉ là một lời nhắc lịch sử, nhưng còn là một bài học thiêng liêng rất sâu. Chỉ khi nhớ mình đã từng yếu đuối, đã từng thiếu thốn, đã từng được ai đó nâng đỡ, con người mới bớt khắc nghiệt với nhau. Nhiều khi sau vài năm ổn định hơn, có chút tiền hơn, có chút vị trí hơn, người ta bắt đầu quên thời mình cũng từng chật vật, từng lạc lõng, từng được người khác thương. Và khi quên như thế, lòng mình cứng lại rất nhanh. Người Kitô hữu không được phép sống bằng trái tim mất trí nhớ. Nhớ mình đã từng đau, để đừng dửng dưng trước nỗi đau của người khác. Nhớ mình đã từng cần giúp đỡ, để đừng coi thường người đang cần giúp. Nhớ mình cũng từng phạm sai lầm, để đừng đóng đinh người khác chỉ vì một lỗi của họ. Bài giảng nhắc tới một người vô gia cư đói lả xuất hiện ngay sau khi có một lời cầu nguyện xin được yêu thương. Chi tiết ấy đánh động ở chỗ: đôi khi Chúa trả lời lời cầu nguyện của ta bằng một con người cụ thể, một hoàn cảnh cụ thể, một nỗi đau cụ thể đặt ngay trước mặt ta. Không phải để ta phân tích đúng sai nhiều, mà để ta dám chạm vào nỗi đau ấy bằng một hành động nhỏ.
Giữa lúc mình cũng mệt mỏi vì cơm áo gạo tiền, làm sao sống được điều này? Câu trả lời là: đừng chờ đến khi dư giả mới biết thương người. Bạn không cần làm điều gì lớn lao. Chỉ cần:
đừng khinh một người đang thất bại, đừng vội kết luận một người vô gia cư là lười biếng,
đừng xem thường người đang trầm cảm hay mất phương hướng, đừng dùng thành công hiện tại của mình để đo giá trị người khác. Thiết thực hơn nữa, mỗi tuần hãy chọn một việc bác ái nhỏ nhưng thật: mua một bữa ăn cho người đang cần, gọi thăm một người bệnh,
nhắn tin cho một người đang buồn, âm thầm giúp ai đó một khoản nhỏ, hoặc đơn giản là ngồi nghe ai đó kể chuyện mà không ngắt lời. Sống đạo giữa đời không phải chỉ là đi lễ Chúa Nhật. Sống đạo là để cho lòng mình mềm lại trước nỗi đau của thế giới.
3. Trái tim người Kitô hữu phải lớn hơn nỗi mệt của chính mình
Có một hình ảnh rất đẹp trong bài giảng: con hươu cao cổ. Nó có cái cổ rất dài, nên muốn máu lên đến đầu, nó phải có một trái tim rất lớn, rất khỏe. Hình ảnh ấy được dùng để nói về người Kitô hữu: muốn nhìn xa hơn những chuyện vụn vặt, muốn sống cao hơn những phản ứng bản năng, thì phải có một trái tim đủ lớn để bơm máu yêu thương lên tới lý trí và hành động.
Nhưng ai cũng biết một sự thật: trái tim con người hôm nay rất dễ mệt. Mình đi làm mệt, về nhà lại mệt, nghe chuyện ai đó than phiền cũng mệt, phải cố thấu hiểu người khác lại càng mệt hơn. Vậy lấy đâu ra năng lượng để tiếp tục yêu? Bài giảng đưa câu trả lời về với Thập Giá. Không phải thập giá như một biểu tượng để treo trên tường, nhưng là Thập Giá như nơi Chúa Giêsu đã bước trọn vào thân phận con người: bị hiểu lầm, bị phản bội, bị nhục mạ, bị bỏ rơi, bị cô độc. Nghĩa là, khi tôi mệt, tôi không tìm đến một Thiên Chúa “không biết đau là gì”; tôi tìm đến một Đấng đã đi xuyên qua nỗi đau, nên hiểu nỗi đau của tôi từ bên trong.
Đó là chỗ “sạc lại” của người Kitô hữu.
Không phải bằng việc trốn chạy thực tế, không phải bằng vài câu đạo đức rỗng, mà bằng việc đặt trái tim mình vào Trái Tim đã bị đâm thâu của Chúa.
Bài giảng nhấn mạnh một đề nghị rất cụ thể: 10 phút tĩnh lặng mỗi ngày. Nghe đơn giản, nhưng rất khó, và cũng rất cần. 10 phút đó để làm gì? Không phải để nghĩ thêm về lỗi người khác.
Không phải để kể công với Chúa. Mà để đặt mình xuống, thở chậm lại, dừng guồng quay, và để cho Chúa chạm vào chỗ đang kiệt quệ nhất trong lòng mình.
Thiết thực nhất, bạn có thể làm như sau: Buổi sáng: dành 10 phút trước khi bắt đầu công việc. Không điện thoại. Không mạng xã hội. Chỉ ngồi yên, làm dấu Thánh Giá, đọc một câu Tin Mừng ngắn, rồi thưa với Chúa: “Hôm nay xin Chúa giữ lòng con khỏi cay nghiệt.” Buổi tối: nếu sáng không làm được, hãy làm trước khi ngủ. Ngồi yên, hít sâu, nhìn lại ngày sống: hôm nay ai đã làm mình đau, mình đã làm ai đau, và xin Chúa chữa lành chỗ đang rách trong lòng mình. 10 phút đó không giải quyết hết vấn đề. Nhưng nó ngăn trái tim mình khỏi hóa đá.
4. Muốn chữa lành các mối quan hệ, phải bắt đầu bằng việc nhìn người kia như một người bị thương
Một phần rất sâu của bài giảng nói về “Con đường bé nhỏ”của thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, với bốn bước rất cụ thể để thực hành thấu cảm. Trong đó, bước đầu tiên nghe rất khó nhưng rất giải phóng: hãy nhìn người gây tổn thương cho mình như một người cũng đang bị thương. Điều này không có nghĩa là bao che cái sai. Không phải gọi ác là tốt, không phải chấp nhận bị chà đạp, nhưng nó giúp ta hiểu một điều: rất nhiều người làm người khác đau, bởi vì chính họ đang mang những vết thương chưa được chữa lành. Một người chồng thô bạo có thể lớn lên trong một tuổi thơ méo mó một người vợ cay nghiệt có thể đang bị nỗi tủi thân gặm nhấm, một đứa con chống đối có thể đang thiếu được lắng nghe, một người đồng nghiệp xấu tính có thể đang sống trong mặc cảm và bất an. Khi bắt đầu thấy được “vết thương” phía sau “hành vi”, cơn giận trong ta sẽ bớt độc hơn. Không phải vì chuyện đó không nghiêm trọng, mà vì lòng ta không còn chỉ muốn trả đũa nữa.
Bốn bước rất thực tế có thể áp dụng ngay
Bước 1: Nhìn sâu hơn hành vi. Mỗi lần ai đó làm bạn đau, trước khi phản ứng, hãy hỏi:
“Đằng sau hành vi này là một nỗi đau nào?”
Bước 2: Đặt mình vào đôi giày của họ. Không phải để biện minh cho họ, mà để mình bớt làm nô lệ cho cảm xúc tức thời.
Bước 3: Làm một hành động nhỏ, âm thầm. Đôi khi không phải một cuộc nói chuyện lớn, mà chỉ là một cử chỉ dịu lại: để phần ăn, nhắn một câu nhẹ, dán một mảnh giấy nhỏ, một lời chào, một bình hoa, một ly cà phê. Chính những điều nhỏ làm mềm trái tim.
Bước 4: Nhìn người đó bằng ánh mắt của Chúa. Tức là không chỉ nhìn họ qua lỗi lầm hiện tại, nhưng nhìn phẩm giá sâu nhất của họ: họ vẫn là một con người đáng được cứu, đáng được chữa lành, đáng được yêu.
Đó là cách thấu cảm không biến mình thành hèn nhát, mà biến mình thành mạnh hơn. Vì chỉ người mạnh mới không cần trả đũa để chứng tỏ mình.
5. Đừng chỉ đưa cho nhau chiếc ô, hãy cố trở thành một nơi trú ẩn
Cuối cùng, có lẽ hình ảnh đọng lại đẹp nhất từ bài chia sẻ là quay lại với Charlie Chaplin: biết đâu ngoài kia, và ngay cả trong chính căn nhà của mình, có những người đang âm thầm đi dưới cơn mưa của riêng họ. Họ vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn cười nói, nhưng bên trong thì đang khóc.
Câu hỏi quan trọng không còn là: “Ai đúng, ai sai?” Mà là: “Tôi có thể trở thành một nơi trú ẩn an toàn cho người kia không?” Không phải là chiếc ô che mưa tạm thời, nhưng là một nơi mà người khác có thể thôi không phải gồng nữa, thôi không phải đóng vai mạnh mẽ nữa, thôi không phải sợ bị kết án nữa. Đó chính là một trong những cách đẹp nhất để sống đức tin giữa đời thường.
Áp dụng thiết thực nhất ngay trong tuần này
Bạn có thể bắt đầu bằng ba quyết tâm rất cụ thể:
1. Giữ 10 phút tĩnh lặng mỗi ngày. Đây là “trạm sạc” của trái tim.
2. Làm một việc tử tế vô danh trong nhà. Không chờ ai biết, không chờ ai cảm ơn.
3. Chọn một người đang “đi dưới mưa” và ở bên họ dịu dàng hơn. Có thể là chồng, vợ, con, cha mẹ, anh chị em, hay một người bạn. Không cần nói nhiều. Chỉ cần bớt làm họ đau thêm.
Giữa cuộc sống hôm nay, đức tin không chứng minh bằng những câu nói to, mà bằng một trái tim biết lắng nghe, biết chậm lại, biết hiểu hơn, biết thương hơn. Người Kitô hữu không phải là người không mệt, không lệch nhịp, không bị tổn thương. Người Kitô hữu là người biết mang tất cả những nhịp lệch ấy đến với Thập Giá, để từ đó học cách sống dịu dàng hơn với chính mình và với người khác.
Ước gì mỗi chúng ta, giữa áp lực cơm áo gạo tiền, giữa bao nhiêu lệch pha, lệch nhịp của gia đình và cuộc đời, biết xin Chúa cho mình không chỉ một trái tim biết đập, mà là một trái tim đủ lớn để thấu cảm. Và biết đâu, khi trở nên một nơi trú ẩn an toàn cho người khác, chính ta cũng sẽ được chữa lành.
Vọng Sinh.
Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=x_2IUWFBcUo
Sống đạo thế nào giữa những ngày cơm áo gạo tiền làm lòng người mỏi mệt?
Giữa nhịp sống hôm nay, có lẽ nhiều người trong chúng ta đang sống như câu nói rất buồn của Charlie Chaplin: “Tôi thích đi dưới mưa để không ai thấy tôi đang khóc.”
Nghe thì thơ, nhưng phía sau lại là một sự thật rất đau: có những người, ngay trong chính ngôi nhà của mình, giữa những người thân nhất của mình, vẫn phải tìm một “cơn mưa” nào đó để che giấu sự yếu đuối, mệt mỏi và cô đơn. Đó cũng là điểm chạm rất đẹp và rất thật của bài chia sẻ trong tài liệu này, bài giảng tĩnh tâm Mùa Chay 2026 tại Giáo Xứ Các Thánh Thử Đạo Việt Nam, Arlington VA, do Cha Phêrô Nguyễn Bá Quốc Linh, DCCT giảng thuyết. Sống đức tin không phải là đọc vài lời kinh cho xong, không phải là cố tỏ ra đạo đức, cũng không phải là nói những điều cao siêu. Sống đức tin, trước hết, là học biết thấu cảm. Thấu cảm với người thân trong nhà. Thấu cảm với người đang sống bên cạnh mình. Thấu cảm với những người ngoài xã hội đang vật lộn như mình. Và sâu hơn nữa, là biết để cho Thập Giá Chúa Kitô mở rộng trái tim mình. Bởi vì giữa thời buổi này, người ta có thể thiếu nhiều thứ, nhưng có lẽ thứ thiếu nhất vẫn là một nơi đủ an toàn để được hiểu, được khóc, được yếu đuối mà không bị kết án.
1. Gia đình không phải nơi mọi nhịp tim đều giống nhau
Người Việt mình có câu: “Thuận vợ thuận chồng tát Biển Đông cũng cạn.” Nghe rất đẹp. Nhưng nhiều khi chính vì quá lý tưởng hóa hai chữ “thuận” mà chúng ta làm khổ nhau. Rất nhiều người bước vào hôn nhân hay đời sống gia đình với một ảo tưởng âm thầm: nếu thật sự yêu nhau thì phải nghĩ giống nhau, thích giống nhau, phản ứng giống nhau, lúc nào cũng hòa hợp, ít cãi nhau, ít trái ý nhau. Nhưng thực tế thì không phải vậy. Đời sống vợ chồng, cha mẹ và con cái, anh chị em trong một nhà… thường là những “nhịp lệch” hơn là “nhịp trùng”. Có khi trong một trăm chuyện thì gần như chuyện nào cũng có thể trái ý nhau. Vấn đề không phải là làm sao để người kia hoàn toàn giống mình. Vấn đề là: mình có đủ yêu để sống được với sự khác biệt đó hay không. Bài chia sẻ dùng một hình ảnh rất hay: đời sống gia đình không giống một đội bơi nghệ thuật, nơi mọi động tác phải đồng bộ tuyệt đối; nó giống một ban nhạc jazz hơn. Trong một ban nhạc jazz, mỗi nhạc cụ có một âm sắc riêng, có khi nghe như lệch, như ngẫu hứng, như chẳng ăn nhập gì. Nhưng nếu biết lắng nghe nhau, biết chừa chỗ cho nhau, biết lấp vào khoảng trống của nhau, thì cuối cùng chính những nhịp lệch ấy lại tạo nên một bản hòa âm sống động. Đó là bài học rất thật cho mọi gia đình Kitô hữu hôm nay. Không phải cứ “thuận” là không cãi nhau.
Không phải cứ yêu là không tổn thương nhau. Không phải cứ đạo đức là trong nhà sẽ không có lúc mệt, không có lúc nặng lời, không có lúc bất công. “Thuận” thật sự là khi chồng biết hôm nay vợ đang quá kiệt sức nên bớt một câu trách móc, vợ hiểu chồng đang đè nặng bởi tiền bạc nên bớt một lời chì chiết, cha mẹ nhìn được nỗi áp lực của con cái chứ không chỉ thấy điểm số, con cái hiểu cha mẹ đôi khi cứng cỏi không phải vì không thương, mà vì đang loay hoay với gánh nặng đời sống. Muốn sống bài học này cách thiết thực, đừng bắt đầu bằng chuyện lớn. Hãy bắt đầu bằng ba điều rất nhỏ:
Thứ nhất: bớt phản ứng, thêm lắng nghe. Khi người thân nói một câu làm mình chạm tự ái, đừng trả lại ngay. Hãy tự hỏi: “Hôm nay người này đang mệt ở đâu?” Chỉ cần câu hỏi đó thôi, sự nóng giận đã giảm một nửa. Thứ hai: tập đọc “bối cảnh” chứ đừng chỉ đọc “hành vi”. Một người cáu gắt có thể không xấu; họ đang quá mệt. Một người im lặng có thể không lạnh lùng; họ đang tổn thương. Một đứa con lì lợm có thể không hư; nó đang không biết cách nói nỗi buồn.
Thứ ba: mỗi ngày làm một cử chỉ nhỏ để “lấp khoảng trống” cho nhau. Một ly nước để sẵn. Một tin nhắn ngắn. Một câu “hôm nay anh/em ổn không?” Một việc nhà làm giùm mà không chờ được khen. Những điều đó nhỏ, nhưng chính những điều nhỏ giữ hôn nhân và gia đình khỏi rạn nứt.
2. Muốn thấu cảm người khác, phải nhớ mình đã từng yếu đuối thế nào
Một điểm rất mạnh trong bài chia sẻ là lời nhắc: “Đừng bao giờ quên mình từ đâu tới.” Đó không chỉ là một lời nhắc lịch sử, nhưng còn là một bài học thiêng liêng rất sâu. Chỉ khi nhớ mình đã từng yếu đuối, đã từng thiếu thốn, đã từng được ai đó nâng đỡ, con người mới bớt khắc nghiệt với nhau. Nhiều khi sau vài năm ổn định hơn, có chút tiền hơn, có chút vị trí hơn, người ta bắt đầu quên thời mình cũng từng chật vật, từng lạc lõng, từng được người khác thương. Và khi quên như thế, lòng mình cứng lại rất nhanh. Người Kitô hữu không được phép sống bằng trái tim mất trí nhớ. Nhớ mình đã từng đau, để đừng dửng dưng trước nỗi đau của người khác. Nhớ mình đã từng cần giúp đỡ, để đừng coi thường người đang cần giúp. Nhớ mình cũng từng phạm sai lầm, để đừng đóng đinh người khác chỉ vì một lỗi của họ. Bài giảng nhắc tới một người vô gia cư đói lả xuất hiện ngay sau khi có một lời cầu nguyện xin được yêu thương. Chi tiết ấy đánh động ở chỗ: đôi khi Chúa trả lời lời cầu nguyện của ta bằng một con người cụ thể, một hoàn cảnh cụ thể, một nỗi đau cụ thể đặt ngay trước mặt ta. Không phải để ta phân tích đúng sai nhiều, mà để ta dám chạm vào nỗi đau ấy bằng một hành động nhỏ.
Giữa lúc mình cũng mệt mỏi vì cơm áo gạo tiền, làm sao sống được điều này? Câu trả lời là: đừng chờ đến khi dư giả mới biết thương người. Bạn không cần làm điều gì lớn lao. Chỉ cần:
đừng khinh một người đang thất bại, đừng vội kết luận một người vô gia cư là lười biếng,
đừng xem thường người đang trầm cảm hay mất phương hướng, đừng dùng thành công hiện tại của mình để đo giá trị người khác. Thiết thực hơn nữa, mỗi tuần hãy chọn một việc bác ái nhỏ nhưng thật: mua một bữa ăn cho người đang cần, gọi thăm một người bệnh,
nhắn tin cho một người đang buồn, âm thầm giúp ai đó một khoản nhỏ, hoặc đơn giản là ngồi nghe ai đó kể chuyện mà không ngắt lời. Sống đạo giữa đời không phải chỉ là đi lễ Chúa Nhật. Sống đạo là để cho lòng mình mềm lại trước nỗi đau của thế giới.
3. Trái tim người Kitô hữu phải lớn hơn nỗi mệt của chính mình
Có một hình ảnh rất đẹp trong bài giảng: con hươu cao cổ. Nó có cái cổ rất dài, nên muốn máu lên đến đầu, nó phải có một trái tim rất lớn, rất khỏe. Hình ảnh ấy được dùng để nói về người Kitô hữu: muốn nhìn xa hơn những chuyện vụn vặt, muốn sống cao hơn những phản ứng bản năng, thì phải có một trái tim đủ lớn để bơm máu yêu thương lên tới lý trí và hành động.
Nhưng ai cũng biết một sự thật: trái tim con người hôm nay rất dễ mệt. Mình đi làm mệt, về nhà lại mệt, nghe chuyện ai đó than phiền cũng mệt, phải cố thấu hiểu người khác lại càng mệt hơn. Vậy lấy đâu ra năng lượng để tiếp tục yêu? Bài giảng đưa câu trả lời về với Thập Giá. Không phải thập giá như một biểu tượng để treo trên tường, nhưng là Thập Giá như nơi Chúa Giêsu đã bước trọn vào thân phận con người: bị hiểu lầm, bị phản bội, bị nhục mạ, bị bỏ rơi, bị cô độc. Nghĩa là, khi tôi mệt, tôi không tìm đến một Thiên Chúa “không biết đau là gì”; tôi tìm đến một Đấng đã đi xuyên qua nỗi đau, nên hiểu nỗi đau của tôi từ bên trong.
Đó là chỗ “sạc lại” của người Kitô hữu.
Không phải bằng việc trốn chạy thực tế, không phải bằng vài câu đạo đức rỗng, mà bằng việc đặt trái tim mình vào Trái Tim đã bị đâm thâu của Chúa.
Bài giảng nhấn mạnh một đề nghị rất cụ thể: 10 phút tĩnh lặng mỗi ngày. Nghe đơn giản, nhưng rất khó, và cũng rất cần. 10 phút đó để làm gì? Không phải để nghĩ thêm về lỗi người khác.
Không phải để kể công với Chúa. Mà để đặt mình xuống, thở chậm lại, dừng guồng quay, và để cho Chúa chạm vào chỗ đang kiệt quệ nhất trong lòng mình.
Thiết thực nhất, bạn có thể làm như sau: Buổi sáng: dành 10 phút trước khi bắt đầu công việc. Không điện thoại. Không mạng xã hội. Chỉ ngồi yên, làm dấu Thánh Giá, đọc một câu Tin Mừng ngắn, rồi thưa với Chúa: “Hôm nay xin Chúa giữ lòng con khỏi cay nghiệt.” Buổi tối: nếu sáng không làm được, hãy làm trước khi ngủ. Ngồi yên, hít sâu, nhìn lại ngày sống: hôm nay ai đã làm mình đau, mình đã làm ai đau, và xin Chúa chữa lành chỗ đang rách trong lòng mình. 10 phút đó không giải quyết hết vấn đề. Nhưng nó ngăn trái tim mình khỏi hóa đá.
4. Muốn chữa lành các mối quan hệ, phải bắt đầu bằng việc nhìn người kia như một người bị thương
Một phần rất sâu của bài giảng nói về “Con đường bé nhỏ”của thánh Têrêsa Hài Đồng Giêsu, với bốn bước rất cụ thể để thực hành thấu cảm. Trong đó, bước đầu tiên nghe rất khó nhưng rất giải phóng: hãy nhìn người gây tổn thương cho mình như một người cũng đang bị thương. Điều này không có nghĩa là bao che cái sai. Không phải gọi ác là tốt, không phải chấp nhận bị chà đạp, nhưng nó giúp ta hiểu một điều: rất nhiều người làm người khác đau, bởi vì chính họ đang mang những vết thương chưa được chữa lành. Một người chồng thô bạo có thể lớn lên trong một tuổi thơ méo mó một người vợ cay nghiệt có thể đang bị nỗi tủi thân gặm nhấm, một đứa con chống đối có thể đang thiếu được lắng nghe, một người đồng nghiệp xấu tính có thể đang sống trong mặc cảm và bất an. Khi bắt đầu thấy được “vết thương” phía sau “hành vi”, cơn giận trong ta sẽ bớt độc hơn. Không phải vì chuyện đó không nghiêm trọng, mà vì lòng ta không còn chỉ muốn trả đũa nữa.
Bốn bước rất thực tế có thể áp dụng ngay
Bước 1: Nhìn sâu hơn hành vi. Mỗi lần ai đó làm bạn đau, trước khi phản ứng, hãy hỏi:
“Đằng sau hành vi này là một nỗi đau nào?”
Bước 2: Đặt mình vào đôi giày của họ. Không phải để biện minh cho họ, mà để mình bớt làm nô lệ cho cảm xúc tức thời.
Bước 3: Làm một hành động nhỏ, âm thầm. Đôi khi không phải một cuộc nói chuyện lớn, mà chỉ là một cử chỉ dịu lại: để phần ăn, nhắn một câu nhẹ, dán một mảnh giấy nhỏ, một lời chào, một bình hoa, một ly cà phê. Chính những điều nhỏ làm mềm trái tim.
Bước 4: Nhìn người đó bằng ánh mắt của Chúa. Tức là không chỉ nhìn họ qua lỗi lầm hiện tại, nhưng nhìn phẩm giá sâu nhất của họ: họ vẫn là một con người đáng được cứu, đáng được chữa lành, đáng được yêu.
Đó là cách thấu cảm không biến mình thành hèn nhát, mà biến mình thành mạnh hơn. Vì chỉ người mạnh mới không cần trả đũa để chứng tỏ mình.
5. Đừng chỉ đưa cho nhau chiếc ô, hãy cố trở thành một nơi trú ẩn
Cuối cùng, có lẽ hình ảnh đọng lại đẹp nhất từ bài chia sẻ là quay lại với Charlie Chaplin: biết đâu ngoài kia, và ngay cả trong chính căn nhà của mình, có những người đang âm thầm đi dưới cơn mưa của riêng họ. Họ vẫn sống, vẫn làm việc, vẫn cười nói, nhưng bên trong thì đang khóc.
Câu hỏi quan trọng không còn là: “Ai đúng, ai sai?” Mà là: “Tôi có thể trở thành một nơi trú ẩn an toàn cho người kia không?” Không phải là chiếc ô che mưa tạm thời, nhưng là một nơi mà người khác có thể thôi không phải gồng nữa, thôi không phải đóng vai mạnh mẽ nữa, thôi không phải sợ bị kết án nữa. Đó chính là một trong những cách đẹp nhất để sống đức tin giữa đời thường.
Áp dụng thiết thực nhất ngay trong tuần này
Bạn có thể bắt đầu bằng ba quyết tâm rất cụ thể:
1. Giữ 10 phút tĩnh lặng mỗi ngày. Đây là “trạm sạc” của trái tim.
2. Làm một việc tử tế vô danh trong nhà. Không chờ ai biết, không chờ ai cảm ơn.
3. Chọn một người đang “đi dưới mưa” và ở bên họ dịu dàng hơn. Có thể là chồng, vợ, con, cha mẹ, anh chị em, hay một người bạn. Không cần nói nhiều. Chỉ cần bớt làm họ đau thêm.
Giữa cuộc sống hôm nay, đức tin không chứng minh bằng những câu nói to, mà bằng một trái tim biết lắng nghe, biết chậm lại, biết hiểu hơn, biết thương hơn. Người Kitô hữu không phải là người không mệt, không lệch nhịp, không bị tổn thương. Người Kitô hữu là người biết mang tất cả những nhịp lệch ấy đến với Thập Giá, để từ đó học cách sống dịu dàng hơn với chính mình và với người khác.
Ước gì mỗi chúng ta, giữa áp lực cơm áo gạo tiền, giữa bao nhiêu lệch pha, lệch nhịp của gia đình và cuộc đời, biết xin Chúa cho mình không chỉ một trái tim biết đập, mà là một trái tim đủ lớn để thấu cảm. Và biết đâu, khi trở nên một nơi trú ẩn an toàn cho người khác, chính ta cũng sẽ được chữa lành.
Vọng Sinh.
Nguồn: https://www.youtube.com/watch?v=x_2IUWFBcUo
Tài Liệu - Sưu Khảo
Khuôn mặt thành thánh Gierusalen đẫm máu
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
14:35 26/03/2026
Khuôn mặt thành thánh Gierusalen đẫm máu
Hằng năm Giáo hội Công giáo hoàn vũ mừng kính biến cố xưa kia cách đây gần hai ngàn năm ( năm 33.sau Chúa giáng sinh) Chúa Giesu cỡi lừa đi vào thành thánh Gierusalem được dân chúng hò reo tung hô chào đón “hosianna con vua David” như một vị cứu tinh, vị Vua, mà dân chúng trông đợi mong chờ, theo phúc âm Thánh sử Mattheo viết thuật lại ( Mt 21,1-11).
Thành Gierusalem được thành lập xây dựng nên từ thời Vua David, Vua Salomon của dân Israel. Đền thờ Gierusalem là trung tâm chính cho phụng tự tế lễ Giave Thiên Chúa của Do Thái giáo. Nên Gierusalem là nơi thánh thiêng, phải, là thánh địa về khía cạnh tôn giáo cũng như là hoàng cung các vị Vua, như thủ đô hành chính của người Do Thái.
Nhưng trong dòng lịch sử thời gian, thành thánh Gierusalem đã phải trải qua rất nhiều những biến cố bị ngoại bang xâm chiếm tàn phá đau thương đẫm máu.
Vào thế kỷ 5. Trước Chúa giáng sinh. Vua Nabukadnezar của Babylon sau hai năm vây hãm thành đã đốt phá hủy đền thờ, cung vua và tất cả những ngôi nhà to lớn trong thành Gierusalem, đồng thời bắt dân chúng cùng với những vị thủ lãnh dân thành đi lưu đày sang Babylon.
Năm 70. Sau Chúa giáng sinh, tướng Titus, con của hoàng đế Vespasian đế quốc Roma, đã sang xâm chiếm tàn phá hủy đền thờ, hoàng cung Gierusalem tận nền đá tảng. Một phần lớn dân chúng Do Thái bị bán làm nô lệ, số còn lại bị đuổi đi lưu đày khắp các nước trong đế quốc Roma.
Thế kỷ thứ 4. Hoàng đế Constantino của đế quốc Roma đã cho phép biến Gerusalem thành trung tâm hành hương của thời kỳ Kito giáo thuở ban đầu.
Đến thế kỷ 6. Sau Chúa giáng sinh, quân đội BaTư xâm chiếm những nơi thánh bên nước Do Thái, trong đó có cả thành thánh Gierusalem, cướp lấy đi những đồ vật dụng qui giá và giết chết đẫm máu hàng ngàn tín hữu Kito giáo.
Hoàng đế Heraklius nước Áo đã mang quân đội sang đánh đuổi giành chiếm lại Gierusalem và toàn nước. Nhưng sau 10 năm khôi phục lại và sau đó 02 năm bị vị tướng quân Omar, Hồi giáo, bao vây xâm chiếm gây thảm cảnh hoang tàn chém giết đẫm máu. Nên phải đầu hàng rút lui giao lại cho Hồi giáo.
Thế kỷ 11. sau Chúa giáng sinh, Thập tự quân từ bên Âu châu kéo sang Gierusalem tìm cách chinh phục giành chiếm lấy lại Gierusalem và đất thánh. Cuộc chiến tranh kéo dài hàng trăm năm đã khiến gây ra cảnh tàn phá đổ nát hoang tàn về vật chất nhà cửa đền đài cùng thảm cảnh con người bị tử vong đẫm máu. Quân đội do quốc vương Selim, của đế chế Osmano nước Thổ Nhĩ Kỳ đã giành được chiến thắng, đánh đẩy lùi Thập tự quân, và thống trị thành Gierusalem cùng toàn thể đất nước Israel suốt 400 năm.
Sau khi vương quốc đế chế Osmano của nước Thổ nhĩ Kỳ tan rã, năm 1917 thành Gierusalem bị quân đội của hoàng gia nước Anh chiếm đóng trở thành vùng cai trị của Anh quốc.
Năm 1948 người Israel trở về quê khôi phục lại xứ sở cũ của mình, thành Gierusalem bị phân chia làm hai vùng, một do Israel và một do Jordanie quản trị.
Năm 1967 với cuộc chiến tranh sáu ngày Israel đã chiếm giành lại Gierusalem và tuyên bố Gierusalem là thủ đô của Israel. Nhưng dẫu vậy vẫn thường hay xảy ra những cuộc bạo loạn nổi dậy, ám sát, ném bom tự sát gây cảnh mất an ninh cùng thương vong đẫm máu giữa người Palestine và Israel ở thành thánh Gierusalem, cùng ở nhiều thành phố trong nước Israel, ở dải Gaza năm 2023…
Chút sơ lược ngắn nhìn tổng quát về lịch sử Gierusalem trên đây vẽ ra bức tranh thảm cảnh đen tối: một dấu vết thời gian dài đẫm máu và bạo lực xảy ra xuyên suốt lịch sử thành thánh này từ xưa nay.
Chúa sinh ra ở Bethlehem, lớn lên trưởng thành và bắt đầu sứ vụ rao giảng nước Thiên Chúa ở Nazareth, cỡi lừa đi vào thành thánh Gierusalem được tung hô như một vị vua, và sau cùng lại cũng bị kết án chết đẫm máu tại thành thánh Gierusalem, nơi có một lịch sử đẫm máu từ hằng bao nhiêu thế kỷ từ thời xa xưa!
Thông thường xưa nay các vị vua chúa ngày xưa khi đi đâu thường cỡi ngựa để biểu dương sức mạnh uy quyền của vị lãnh đạo. Nhưng Chúa Giesu tiến vào thành thánh của vua David lại với cung cách khác thường: cỡi trên lưng con lừa con!
Như thế qúa đơn giản, qúa khiêm nhường, qúa yếu. Vì con lừa là thú vật dùng cho công việc lao động đồng ruộng chuyên chở đồ vật trong đời sống xã hội Israel. Dẫu vậy, con thú vật lừa, theo lịch sử thuở ban đầu cổ xa xưa thời các vị vua David, vua Salomon đã được các vị dùng là con thú vật cỡi đi đó đây bôn ba khắp xóm làng để thiết lập xây dựng thành thị vương quốc Israel.
Nên con thú vật Lừa dùng cho việc đi lại cũng là con thú vật dùng phục vụ cho một vị vua, mà Tiên Tri Sacharia đã nhìn nói đến: vị vua hoà bình đến, hiền hoà nhân từ và công chính ngồi trên lừa mẹ và lừa con. Đó là lời tiên tri nói về Đấng cứu thế ( Messias).
Hình ảnh một Messias tình yêu hiền hoà hoàn toàn trái ngược với suy nghĩ mong đợi trong xã hội dân gian Israel. Vì theo họ, vị Messias là một vị có đầy uy quyền dũng mạnh, có sức mạnh quân đội giải phóng cho thoát khỏi ách thống trị của ngoại bang đang thống trị họ.
Nhưng hình ảnh vị Messias như tiên tri Sacharia diễn tả là người mang hoà bình đến cho mọi dân tộc. Và tiên tri còn nói đến ở những chương đoạn kế tiếp một Đấng Messias phải chịu đựng trải qua đau khổ, vị đó là Đấng cứu thế. Với Chúa Giesu và những người tin theo Ngài lời tiên tri của Sacharia rất quan trọng. Lời tiên tri đó ăn khớp phù hợp với cung cách sống và số phận đời sống của Chúa Giesu hướng về lòng nhân từ và chịu đựng đau khổ.
Chúa Giesu cỡi lừa tiến vào thành thánh Gierusalem, dân chúng thành tưởng ngỡ là vị con vua David, đấng Messias, xuất hiện để giải cứu cho thoát khỏi ách thống trị ngoại bang, nên họ hò reo trong tưng bừng đón chào, trải áo vải ra đường, tay cầm cành lá dừa vẫy đón chào tung hô “ Hosianna con vua David, chúc tụng Đấng nhân danh Thiên Chúa đến. Hosianna trên trời cao thẳm” ( Mt 21,9)
Nhưng sự vui mừng hân hoan phấn khởi chào đón Giesu của dân thành Gierusalem kéo dài không lâu. Ít ngày sau đó, vị vua, vị Messias Giesu, thay vì được thần phục tôn vinh, họ đã truy lùng bắt Ngài đem giam cầm, sỉ nhục hành hạ và kết án tử hình.
Tiếng tung hô chào đón “Hosianna” biến thành tiếng hô hoán hận thù đẫm máu “ giết nó đi, đóng đinh nó vào thập gía!”
Như thế sự vui mừng phấn khởi nào cũng có thể thay đổi biến thành cung cách điều trái ngược lại. Hôm nay, lúc này biểu đồng tình tung hô vạn tuế, nhưng ngày mai, lúc sau đó đổi sang ghét bỏ hận thù. Điều này cũng là lời cảnh báo cho đời sống: cảm tình của trái tim con người hay thay đổi!
Và cũng giúp chân nhận ra, Thiên Chúa đến với con người chúng ta hôm nay luôn luôn không với quyền hành sức mạnh to lớn và sự lộng lẫy uy hùng vương giả, nhưng trong khiêm nhường và bình dị.
Trong mỗi thánh lễ Misa, Chúa Giesu đến với chúng ta. Người tín hữu chúng ta chào đón Ngài bằng những lời, mà ngày xưa trước đây gần hai ngàn năm dân chúng đã chào đón Ngài, khi Ngài vào thành thánh Gierusalem: Hosianna trên các tầng trời!
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
Hằng năm Giáo hội Công giáo hoàn vũ mừng kính biến cố xưa kia cách đây gần hai ngàn năm ( năm 33.sau Chúa giáng sinh) Chúa Giesu cỡi lừa đi vào thành thánh Gierusalem được dân chúng hò reo tung hô chào đón “hosianna con vua David” như một vị cứu tinh, vị Vua, mà dân chúng trông đợi mong chờ, theo phúc âm Thánh sử Mattheo viết thuật lại ( Mt 21,1-11).
Thành Gierusalem được thành lập xây dựng nên từ thời Vua David, Vua Salomon của dân Israel. Đền thờ Gierusalem là trung tâm chính cho phụng tự tế lễ Giave Thiên Chúa của Do Thái giáo. Nên Gierusalem là nơi thánh thiêng, phải, là thánh địa về khía cạnh tôn giáo cũng như là hoàng cung các vị Vua, như thủ đô hành chính của người Do Thái.
Nhưng trong dòng lịch sử thời gian, thành thánh Gierusalem đã phải trải qua rất nhiều những biến cố bị ngoại bang xâm chiếm tàn phá đau thương đẫm máu.
Vào thế kỷ 5. Trước Chúa giáng sinh. Vua Nabukadnezar của Babylon sau hai năm vây hãm thành đã đốt phá hủy đền thờ, cung vua và tất cả những ngôi nhà to lớn trong thành Gierusalem, đồng thời bắt dân chúng cùng với những vị thủ lãnh dân thành đi lưu đày sang Babylon.
Năm 70. Sau Chúa giáng sinh, tướng Titus, con của hoàng đế Vespasian đế quốc Roma, đã sang xâm chiếm tàn phá hủy đền thờ, hoàng cung Gierusalem tận nền đá tảng. Một phần lớn dân chúng Do Thái bị bán làm nô lệ, số còn lại bị đuổi đi lưu đày khắp các nước trong đế quốc Roma.
Thế kỷ thứ 4. Hoàng đế Constantino của đế quốc Roma đã cho phép biến Gerusalem thành trung tâm hành hương của thời kỳ Kito giáo thuở ban đầu.
Đến thế kỷ 6. Sau Chúa giáng sinh, quân đội BaTư xâm chiếm những nơi thánh bên nước Do Thái, trong đó có cả thành thánh Gierusalem, cướp lấy đi những đồ vật dụng qui giá và giết chết đẫm máu hàng ngàn tín hữu Kito giáo.
Hoàng đế Heraklius nước Áo đã mang quân đội sang đánh đuổi giành chiếm lại Gierusalem và toàn nước. Nhưng sau 10 năm khôi phục lại và sau đó 02 năm bị vị tướng quân Omar, Hồi giáo, bao vây xâm chiếm gây thảm cảnh hoang tàn chém giết đẫm máu. Nên phải đầu hàng rút lui giao lại cho Hồi giáo.
Thế kỷ 11. sau Chúa giáng sinh, Thập tự quân từ bên Âu châu kéo sang Gierusalem tìm cách chinh phục giành chiếm lấy lại Gierusalem và đất thánh. Cuộc chiến tranh kéo dài hàng trăm năm đã khiến gây ra cảnh tàn phá đổ nát hoang tàn về vật chất nhà cửa đền đài cùng thảm cảnh con người bị tử vong đẫm máu. Quân đội do quốc vương Selim, của đế chế Osmano nước Thổ Nhĩ Kỳ đã giành được chiến thắng, đánh đẩy lùi Thập tự quân, và thống trị thành Gierusalem cùng toàn thể đất nước Israel suốt 400 năm.
Sau khi vương quốc đế chế Osmano của nước Thổ nhĩ Kỳ tan rã, năm 1917 thành Gierusalem bị quân đội của hoàng gia nước Anh chiếm đóng trở thành vùng cai trị của Anh quốc.
Năm 1948 người Israel trở về quê khôi phục lại xứ sở cũ của mình, thành Gierusalem bị phân chia làm hai vùng, một do Israel và một do Jordanie quản trị.
Năm 1967 với cuộc chiến tranh sáu ngày Israel đã chiếm giành lại Gierusalem và tuyên bố Gierusalem là thủ đô của Israel. Nhưng dẫu vậy vẫn thường hay xảy ra những cuộc bạo loạn nổi dậy, ám sát, ném bom tự sát gây cảnh mất an ninh cùng thương vong đẫm máu giữa người Palestine và Israel ở thành thánh Gierusalem, cùng ở nhiều thành phố trong nước Israel, ở dải Gaza năm 2023…
Chút sơ lược ngắn nhìn tổng quát về lịch sử Gierusalem trên đây vẽ ra bức tranh thảm cảnh đen tối: một dấu vết thời gian dài đẫm máu và bạo lực xảy ra xuyên suốt lịch sử thành thánh này từ xưa nay.
Chúa sinh ra ở Bethlehem, lớn lên trưởng thành và bắt đầu sứ vụ rao giảng nước Thiên Chúa ở Nazareth, cỡi lừa đi vào thành thánh Gierusalem được tung hô như một vị vua, và sau cùng lại cũng bị kết án chết đẫm máu tại thành thánh Gierusalem, nơi có một lịch sử đẫm máu từ hằng bao nhiêu thế kỷ từ thời xa xưa!
Thông thường xưa nay các vị vua chúa ngày xưa khi đi đâu thường cỡi ngựa để biểu dương sức mạnh uy quyền của vị lãnh đạo. Nhưng Chúa Giesu tiến vào thành thánh của vua David lại với cung cách khác thường: cỡi trên lưng con lừa con!
Như thế qúa đơn giản, qúa khiêm nhường, qúa yếu. Vì con lừa là thú vật dùng cho công việc lao động đồng ruộng chuyên chở đồ vật trong đời sống xã hội Israel. Dẫu vậy, con thú vật lừa, theo lịch sử thuở ban đầu cổ xa xưa thời các vị vua David, vua Salomon đã được các vị dùng là con thú vật cỡi đi đó đây bôn ba khắp xóm làng để thiết lập xây dựng thành thị vương quốc Israel.
Nên con thú vật Lừa dùng cho việc đi lại cũng là con thú vật dùng phục vụ cho một vị vua, mà Tiên Tri Sacharia đã nhìn nói đến: vị vua hoà bình đến, hiền hoà nhân từ và công chính ngồi trên lừa mẹ và lừa con. Đó là lời tiên tri nói về Đấng cứu thế ( Messias).
Hình ảnh một Messias tình yêu hiền hoà hoàn toàn trái ngược với suy nghĩ mong đợi trong xã hội dân gian Israel. Vì theo họ, vị Messias là một vị có đầy uy quyền dũng mạnh, có sức mạnh quân đội giải phóng cho thoát khỏi ách thống trị của ngoại bang đang thống trị họ.
Nhưng hình ảnh vị Messias như tiên tri Sacharia diễn tả là người mang hoà bình đến cho mọi dân tộc. Và tiên tri còn nói đến ở những chương đoạn kế tiếp một Đấng Messias phải chịu đựng trải qua đau khổ, vị đó là Đấng cứu thế. Với Chúa Giesu và những người tin theo Ngài lời tiên tri của Sacharia rất quan trọng. Lời tiên tri đó ăn khớp phù hợp với cung cách sống và số phận đời sống của Chúa Giesu hướng về lòng nhân từ và chịu đựng đau khổ.
Chúa Giesu cỡi lừa tiến vào thành thánh Gierusalem, dân chúng thành tưởng ngỡ là vị con vua David, đấng Messias, xuất hiện để giải cứu cho thoát khỏi ách thống trị ngoại bang, nên họ hò reo trong tưng bừng đón chào, trải áo vải ra đường, tay cầm cành lá dừa vẫy đón chào tung hô “ Hosianna con vua David, chúc tụng Đấng nhân danh Thiên Chúa đến. Hosianna trên trời cao thẳm” ( Mt 21,9)
Nhưng sự vui mừng hân hoan phấn khởi chào đón Giesu của dân thành Gierusalem kéo dài không lâu. Ít ngày sau đó, vị vua, vị Messias Giesu, thay vì được thần phục tôn vinh, họ đã truy lùng bắt Ngài đem giam cầm, sỉ nhục hành hạ và kết án tử hình.
Tiếng tung hô chào đón “Hosianna” biến thành tiếng hô hoán hận thù đẫm máu “ giết nó đi, đóng đinh nó vào thập gía!”
Như thế sự vui mừng phấn khởi nào cũng có thể thay đổi biến thành cung cách điều trái ngược lại. Hôm nay, lúc này biểu đồng tình tung hô vạn tuế, nhưng ngày mai, lúc sau đó đổi sang ghét bỏ hận thù. Điều này cũng là lời cảnh báo cho đời sống: cảm tình của trái tim con người hay thay đổi!
Và cũng giúp chân nhận ra, Thiên Chúa đến với con người chúng ta hôm nay luôn luôn không với quyền hành sức mạnh to lớn và sự lộng lẫy uy hùng vương giả, nhưng trong khiêm nhường và bình dị.
Trong mỗi thánh lễ Misa, Chúa Giesu đến với chúng ta. Người tín hữu chúng ta chào đón Ngài bằng những lời, mà ngày xưa trước đây gần hai ngàn năm dân chúng đã chào đón Ngài, khi Ngài vào thành thánh Gierusalem: Hosianna trên các tầng trời!
Lm. Daminh Nguyễn ngọc Long
VietCatholic TV
Trên đường gây án, đoàn hỏa tiễn Zircon lọt ổ phục kích, tan tành. Hungary thừa nhận mật báo cho Nga
VietCatholic Media
02:24 26/03/2026
1. Quân đội Ukraine phá hủy bệ phóng hỏa tiễn của Nga tại Crimea bị tạm chiếm.
Cơ quan tình báo quân sự Ukraine cho biết, lực lượng Ukraine đã phá hủy một bệ phóng hỏa tiễn siêu thanh Zircon ở Crimea bị tạm chiếm trong một cuộc tấn công đêm 25 tháng 3.
Trong một tuyên bố, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết các đơn vị thuộc Tổng cục Tình báo, gọi tắt là GUR đã phát hiện và tấn công một đoàn xe hệ thống phòng thủ của Nga trên bán đảo.
“Vào đêm 25 tháng 3, các chuyên gia của Cục Hệ thống Điều khiển từ xa thuộc Lực lượng Đặc nhiệm Liên bang Ukraine, gọi tắt là GUR của Bộ Quốc phòng Ukraine đã theo dõi một đoàn xe phóng hỏa tiễn Bastion-M ở Crimea, đang di chuyển về phía các vị trí”, hãng tin cho biết.
Theo thông báo, một bệ phóng Bastion-M đã bị phá hủy cùng với hai hỏa tiễn hành trình siêu thanh “Zircon”, trong khi một bệ phóng khác bị hư hại. Quân đội cho biết thêm rằng “bảy binh lính xâm lược” đã thiệt mạng hoặc bị thương trong cuộc tấn công.
Cơ quan tình báo quân sự Ukraine đã công bố đoạn video ghi lại cuộc tấn công trên mạng xã hội.
Zircon là một loại hỏa tiễn hành trình siêu thanh của Nga có khả năng di chuyển với tốc độ rất cao, khiến việc đánh chặn trở nên khó khăn. Các quan chức Ukraine cho biết lực lượng Nga đã sử dụng hỏa tiễn này trong các cuộc tấn công vào các khu vực dân cư trên khắp Ukraine.
“Quân đội của quốc gia xâm lược sử dụng hỏa tiễn 'Zircon' từ tổ hợp 'Bastion' chủ yếu để khủng bố dân thường ở Ukraine, đặc biệt là các khu vực phía nam và phía đông”, quân đội Ukraine cho biết.
Crimea, vùng lãnh thổ mà Nga xâm lược năm 2014 và xâm lược từ đó đến nay, là một căn cứ quan trọng cho các hoạt động quân sự của Mạc Tư Khoa. Lực lượng Ukraine ngày càng tấn công vào các mục tiêu quân sự trên bán đảo, nhằm làm suy yếu hệ thống phòng không, năng lực hải quân và các tuyến đường tiếp tế của Nga.
[Kyiv Independent: Ukraine's military destroys Russian missile launcher in occupied Crimea]
2. Ngoại trưởng Hung Gia Lợi thừa nhận đã nói chuyện với Nga trước và sau các cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu.
Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Péter Szijjártó cho biết ông thường xuyên trao đổi với các đối tác của mình tại Nga, Serbia, Israel, Hoa Kỳ và Thổ Nhĩ Kỳ cả trước và sau các cuộc họp về ngoại giao của Liên Hiệp Âu Châu.
“Tôi không chỉ nói chuyện với ngoại trưởng Nga, mà còn với ngoại trưởng Mỹ, Thổ Nhĩ Kỳ, Israel, Serbia và các đối tác khác của chúng ta trước và sau các cuộc họp của Hội đồng Liên minh Âu Châu”, Szijjártó phát biểu tại một cuộc mít tinh vận động tranh cử tối thứ Hai.
Ông nói: “Tình hình là nhiều quyết định được đưa ra tại Liên minh Âu Châu có ảnh hưởng đến quan hệ và hợp tác của Hung Gia Lợi với các nước khác ngoài Liên Hiệp Âu Châu. Đó chính là bản chất của chính sách đối ngoại. Có lẽ tôi đang nói điều gì đó hơi thô thiển, nhưng ngoại giao là việc chúng ta nói chuyện với các nhà lãnh đạo của các nước khác.”
Một bài báo cuối tuần trước trên tờ Washington Post cho rằng Budapest duy trì liên lạc chặt chẽ với Điện Cẩm Linh trong suốt cuộc chiến ở Ukraine và ông Szijjártó đã tận dụng thời gian nghỉ giữa các cuộc họp của Liên Hiệp Âu Châu để cập nhật thông tin cho người đồng cấp Nga của mình.
Hôm Chúa Nhật, Szijjártó cáo buộc Donald Tusk “lan truyền những lời dối trá và tin giả” khi thủ tướng Ba Lan nói rằng những tiết lộ về các cuộc điện đàm với Nga không phải là điều bất ngờ. “Chúng tôi đã nghi ngờ về điều đó từ lâu rồi”, Tusk nói.
Bộ trưởng phụ trách Âu Châu của Hung Gia Lợi, János Bóka, cũng bác bỏ thông tin này, trả lời POLITICO: “Đây là tin giả đang được lan truyền như một phản ứng tuyệt vọng trước việc đảng Fidesz của Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán đang ngày càng mạnh lên trong chiến dịch tranh cử.”
Phát ngôn viên phụ trách ngoại giao của Ủy ban Âu Châu, Anitta Hipper, cho biết hôm thứ Hai rằng các báo cáo này “rất đáng lo ngại” vì lòng tin giữa các nước thành viên và các thể chế của khối là nền tảng cho hoạt động của Liên Hiệp Âu Châu. Bà cho biết thêm, Ủy ban đang chờ “lời giải thích” từ chính phủ Hung Gia Lợi.
[Politico: Hungary’s foreign minister admits speaking to Russia before and after EU meetings]
3. Mỹ đưa ra kế hoạch hòa bình 15 điểm cho Iran.
Hãng tin AP đưa tin, dẫn lời hai quan chức từ Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải, rằng Iran đã nhận được một đề xuất 15 điểm từ Mỹ nhằm đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến.
Theo báo cáo, kế hoạch này bao gồm việc nới lỏng các lệnh trừng phạt, hợp tác hạt nhân dân sự, thu hẹp chương trình hạt nhân của Iran, giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, giới hạn hỏa tiễn và quyền tiếp cận cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ những thông tin về các cuộc đàm phán sắp diễn ra. Đại sứ Iran tại Pakistan, Reza Amiri Moghadam, cho biết chưa có cuộc đàm phán nào với Hoa Kỳ, mặc dù ông thừa nhận Pakistan sẵn sàng đăng cai tổ chức các cuộc đàm phán nếu cả hai bên đồng ý.
[Al Jazeera English: U.S. gives Iran 15-point peace plan]
4. Đặc phái viên của Tổng thống Trump tại Liên Hiệp Âu Châu cho biết, việc ông Orbán ngăn chặn khoản vay cho Ukraine không phải là vấn đề của Mỹ.
Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Âu Châu cho biết việc Viktor Orbán ngăn chặn khoản vay cho Ukraine không phải là vấn đề của Hoa Kỳ, vài ngày sau khi Ông Donald Trump ủng hộ chiến dịch tái tranh cử của thủ tướng Hung Gia Lợi.
“Đây là vấn đề nội bộ của Liên Hiệp Âu Châu, không phải vấn đề của Hoa Kỳ; họ cần giải quyết vấn đề làm thế nào để tài trợ cho Ukraine ở mức độ cần thiết,” Andrew Puzder nói với POLITICO trong một cuộc phỏng vấn.
Mỹ đã gia tăng áp lực lên Âu Châu để tăng viện trợ tài chính cho Ukraine kể từ khi Ông Donald Trump trở lại nắm quyền. Tất cả các nước Liên Hiệp Âu Châu đã đồng ý về khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine, nhưng Orbán đã thay đổi ý kiến sau khi dầu của Nga ngừng chảy qua đường ống Druzhba.
Bất chấp mối quan hệ thân thiết giữa Tổng thống Trump và Orbán, Puzder cho rằng việc tìm cách tài trợ cho Kyiv là trách nhiệm của Liên Hiệp Âu Châu.
Puzder nói: “Việc khoản vay đó có được thông qua hay không và các điều kiện để khoản vay được thông qua là vấn đề mà Liên Hiệp Âu Châu cần giải quyết nội bộ, và tôi hoàn toàn tin tưởng rằng họ sẽ giải quyết được vấn đề đó”. Ông nói thêm rằng Mỹ “vui mừng” bán thêm vũ khí cho Ukraine mà Kyiv có thể dùng khoản vay của Liên Hiệp Âu Châu để thanh toán.
Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã lên tiếng ủng hộ ông Orbán trước cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4, trong một video được phát trực tuyến tại Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ, gọi tắt là CPAC ở Budapest.
“Ông ấy là một người tuyệt vời, và thật vinh dự khi được ủng hộ ông ấy. Tôi đã ủng hộ ông ấy lần trước khi ông ấy thắng cử, và ông ấy đã làm một công việc tuyệt vời cho đất nước mình”, Tổng thống Trump nói.
Khi được hỏi liệu những cáo buộc rằng Ngoại trưởng Hung Gia Lợi đã thông báo cho Mạc Tư Khoa về các cuộc đàm phán nội bộ của Liên Hiệp Âu Châu có làm thay đổi lập trường của Washington đối với ông Orbán hay không, ông Puzder nói rằng đó “rõ ràng là một quyết định mà tổng thống phải đưa ra”, nhưng Tổng thống Trump “thích” thủ tướng Hung Gia Lợi. “Họ đã ủng hộ lẫn nhau, và đó chắc chắn là quyết định của tổng thống.”
Ông Puzder từ chối bình luận về những cáo buộc này nhưng cho biết ông có “mối quan hệ rất tốt” với các đại diện của Hung Gia Lợi tại Brussels.
“Tôi nghĩ Hung Gia Lợi rất thân thiện với Hoa Kỳ, và chúng ta có chung quan điểm về một số vấn đề với Hung Gia Lợi,” ông nói, dẫn chứng vấn đề di cư là điểm chung quan trọng. Ông cho biết Liên Hiệp Âu Châu hiện đang áp dụng mô hình của Hung Gia Lợi bằng cách thắt chặt chính sách di cư của mình.
“Tôi nghĩ rằng phần lớn những ồn ào xung quanh vấn đề Hung Gia Lợi và mối quan hệ của nước này với Liên minh Âu Châu sẽ lắng xuống sau cuộc bầu cử. Cho dù đảng nào thắng cử, tôi nghĩ phần lớn mọi chuyện sẽ ổn định lại sau khi cuộc bầu cử kết thúc”, ông Puzder nói thêm.
[Politico: Orbán’s block on Ukraine loan isn’t a US problem, says Trump’s EU envoy]
5. Ukraine “tiêu diệt” sát thủ làm việc cho GRU của Nga, đồng thời ngăn chặn âm mưu ám sát các nhân vật cao cấp, theo SBU cho biết.
Hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba, Cơ quan An ninh Ukraine, gọi tắt là SBU cho biết nước này đã “loại khỏi vòng chiến” một sát thủ bị cáo buộc làm việc cho cơ quan tình báo quân sự Nga, gọi tắt là GRU, bắt giữ hơn 10 đồng phạm và ngăn chặn một âm mưu ám sát một số nhân vật cao cấp của Ukraine.
Theo SBU, “nhóm đặc vụ chiến đấu” này đã lên kế hoạch ám sát những người bao gồm Serhii Sternenko, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine và một nhà hoạt động nổi tiếng, cũng như Ilya Bogdanov, một công dân Nga đã chiến đấu cho Ukraine từ năm 2014.
“Nhờ có SBU mà tôi vẫn ổn. Không giống như tên sát thủ. Nước Nga đáng phải bị thiêu rụi”, Sternenko cho biết vào ngày 24 tháng 3. Trước đó, Sternenko từng là mục tiêu của một vụ ám sát vào tháng 5 năm ngoái.
Theo SBU, nghi phạm giết thuê đã bị tiêu diệt khi chống lại lệnh bắt giữ.
Cơ quan An ninh Nga, gọi tắt là SBU cũng tuyên bố rằng các đối tượng bị cáo buộc đã theo dõi địa chỉ và hành tung của các quân nhân và nhân vật công chúng, sau đó gửi dữ liệu cho thủ lĩnh của nhóm, một chuyên gia pháp y đến từ thành phố Poltava, người được Cục Tình báo Quân sự Nga, gọi tắt là GRU tuyển dụng. Ông ta đã tổng hợp thông tin tình báo và báo cáo cho các cơ quan tình báo đặc biệt của Nga.
Sau đó, Nga đã chuyển dữ liệu về các nạn nhân tiềm năng cho sát thủ. Theo hồ sơ vụ án, kẻ giết người là người gốc vùng Donetsk bị tạm chiếm, nơi hắn đã trải qua huấn luyện chiến đấu tại một căn cứ quân sự của Nga và sau đó được đưa lén vào lãnh thổ do Ukraine kiểm soát.
Nhiệm vụ của hắn là chế tạo các thiết bị nổ tự chế và đặt chúng dưới xe hơi hoặc gần nhà các nạn nhân. Nếu vụ nổ không thành công, tên sát thủ được chỉ huy người Nga hướng dẫn bắn các nạn nhân ở cự ly gần, theo SBU cho biết.
Trong quá trình khám xét nơi ở của các nghi phạm, nhà chức trách đã tịch thu súng, đạn dược, máy ghi âm, thiết bị máy tính và camera giám sát chứa bằng chứng về hoạt động của chúng cho các cơ quan tình báo Nga.
[Kyiv Independent: Ukraine 'liquidates' hitman working for Russia's GRU, thwarts plot to assassinate high-profile figures, SBU says]
6. Mỹ nói họ đang đàm phán, Iran nói không có đàm phán nào cả. Ai đang nói sự thật?
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán “hiệu quả” đã diễn ra với Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến mà ông phát động với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu gần một tháng trước. Vấn đề lớn nhất với luận điểm này là các quan chức cao cấp của Iran đã nhiều lần phủ nhận điều đó.
Giữa màn sương mù của chiến tranh và những lời tuyên truyền được tung ra từ mọi phía, thật khó để biết nên tin ai. Nhưng một phân tích về những gì mỗi bên có thể đạt được từ bất kỳ cuộc đàm phán nào – và một kết thúc tiềm năng cho cuộc xung đột – có thể mang lại sự rõ ràng hơn.
Những bình luận của Tổng thống Trump về việc có “những điểm đồng thuận quan trọng” sau các cuộc đàm phán “rất tốt” với một nhân vật “cao cấp” giấu tên của Iran được đưa ra khi thị trường chứng khoán Mỹ mở cửa cho tuần giao dịch mới. Thời hạn năm ngày mà ông đưa ra tối hậu thư cho Iran cũng trùng với thời điểm kết thúc tuần giao dịch.
Nhiều người đã mỉa mai nhận xét về thời điểm này, đặc biệt là sau hai tuần giá dầu biến động theo các sự kiện ở Trung Đông, dẫn đến mức cao khoảng 120 đô la một thùng vào tuần trước.
Việc Tổng thống Trump nói về đàm phán cũng có thể tạo thời gian để thêm quân đội Mỹ đến Trung Đông, nếu Washington quyết định tiến hành một cuộc xâm lược trên bộ vào lãnh thổ Iran.
Trong số những người đặt câu hỏi về động cơ của Tổng thống Trump có người mà một số người tin là quan chức cao cấp của Iran mà Tổng thống Trump đang ám chỉ: Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf.
“Không có cuộc đàm phán nào được tiến hành với Mỹ, và tin giả được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ, nhằm thoát khỏi vũng lầy mà Mỹ và Israel đang mắc kẹt”, Ghalibaf tuyên bố.
Tác động lên thị trường chứng khoán và giá dầu không chỉ liên quan đến Mỹ và Tổng thống Trump, mà còn cả Iran. Tuy nhiên, đối với Tehran, lợi ích nằm ở những thiệt hại mà cuộc chiến gây ra cho nền kinh tế Mỹ và toàn cầu.
Nhà nước Iran muốn Mỹ phải chịu tổn thất kinh tế từ cuộc chiến, như một biện pháp răn đe đối với bất kỳ cuộc tấn công nào của Israel hoặc Mỹ vào Iran trong tương lai.
Do đó, dù việc đẩy mạnh các cuộc đàm phán nhằm xoa dịu thị trường là có lợi cho Mỹ, thì việc giảm thiểu mọi cuộc đàm phán để đạt được hiệu quả ngược lại, không cho chính quyền Tổng thống Trump bất kỳ khoảng thời gian thở nào, là điều có lợi cho Iran.
Do đó, cả hai bên đều có những quan điểm riêng về đàm phán, và những bình luận công khai sẽ không giúp chúng ta biết được liệu những cuộc đàm phán đó có thực sự đang diễn ra hay không, hoặc chúng sẽ diễn ra dưới hình thức nào.
Điều đó dẫn chúng ta đến việc mỗi bên sẽ thu được lợi ích gì từ các cuộc đàm phán, và liệu chiến tranh có thực sự chấm dứt ở giai đoạn hiện tại hay không.
Có vẻ như Tổng thống Trump đã đánh giá thấp hậu quả của cuộc xung đột mà ông khởi xướng với ông Netanyahu vào ngày 28 tháng 2, cũng như khả năng của nhà nước Iran trong việc chống chọi với các cuộc tấn công mà không bị sụp đổ.
Bỏ qua việc các chuyên gia – bao gồm cả các quan chức tình báo Mỹ – đã nhiều lần đưa ra những cảnh báo đó, thực tế hiện nay đã cho Tổng thống Trump thấy rõ những hậu quả mà ông từng phớt lờ.
Mặc dù một số đồng minh và người ủng hộ có thể tiếp tục thúc đẩy ông tiếp tục cuộc xung đột, nhưng trước đây Tổng thống Trump đã cho thấy ông sẵn sàng thỏa hiệp để thoát khỏi những tình huống khó khăn, và không khó để thấy được lợi ích của việc làm như vậy trong trường hợp này.
Tổng thống Mỹ đã ra lệnh cho chính phủ của mình tạm thời miễn trừ lệnh trừng phạt đối với một số lô dầu của Iran, nhằm mục đích ổn định giá dầu. Đây là lần đầu tiên Iran được dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với bất kỳ lô dầu nào của Iran kể từ năm 2019, và Iran chắc chắn hiểu rằng việc miễn trừ này là kết quả của chính sách mở rộng xung đột ra vùng Vịnh rộng lớn hơn và eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy quan trọng vận chuyển một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.
Cuộc chiến tranh vốn đã không được lòng dân ở Mỹ – và giờ đây càng trở nên gay gắt hơn, khi người tiêu dùng chứng kiến tác động của nó lên giá xăng dầu và có thể cả các lĩnh vực khác của nền kinh tế, tất cả diễn ra trong bối cảnh cuộc bầu cử quốc hội vào cuối năm nay, trong đó đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có khả năng sẽ thất bại nặng nề.
Do đó, Tổng thống Trump có hai lựa chọn: kéo dài cuộc chiến này – và gánh chịu những tổn thất về kinh tế và chính trị, hoặc chấm dứt nó – và đối mặt với sự chỉ trích rằng ông không thể hoàn thành cái mà ông gọi là “cuộc phiêu lưu ngắn hạn”.
Nhưng dù Tổng thống Trump muốn làm gì đi nữa, quyết định không hoàn toàn nằm trong tay ông ta. Iran, bị tấn công lần thứ hai trong vòng chưa đầy một năm, giờ đây dường như không còn động lực để chấm dứt chiến tranh nếu không thiết lập được một biện pháp răn đe hiệu quả đối với một cuộc chiến khác trong tương lai.
Thời kỳ những cuộc tấn công được báo trước nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và việc leo thang căng thẳng từ từ đã qua rồi. Ngay từ đầu cuộc chiến hiện tại, rõ ràng là Iran đã thay đổi chiến thuật và không còn quan tâm đến việc kiềm chế nữa.
Hiện nay, có thể nói rằng việc kéo dài xung đột và gây thêm đau khổ cho khu vực sẽ có lợi cho nhà nước Iran nếu họ muốn bảo đảm sự tồn tại của mình.
Cũng có thể có quan điểm cho rằng kho hỏa tiễn đánh chặn ở Israel đang cạn kiệt, cho phép Iran tấn công các mục tiêu hiệu quả hơn. Quan điểm này – đặc biệt là trong số những người theo đường lối cứng rắn hiện đang chiếm ưu thế ở Iran – cho rằng đây chưa phải là lúc dừng lại, mà phải đánh ráo riết để Israel không có thời gian để bổ sung lại kho hỏa tiễn đánh chặn.
Thế nhưng, Iran đang phải gánh chịu hậu quả nặng nề. Theo chính phủ, hơn 1.500 người đã thiệt mạng trên khắp cả nước. Cơ sở hạ tầng bị tàn phá nghiêm trọng, và lưới điện có thể là nạn nhân tiếp theo. Quan hệ với các nước láng giềng vùng Vịnh đã xuống dốc không kềm chế được, và sau những cuộc tấn công liên tiếp của Iran, khó có thể trở lại mức độ trước đây sau khi cuộc xung đột kết thúc.
Những tiếng nói ôn hòa hơn ở Iran sẽ nhìn vào điều đó và nghĩ rằng mọi việc hoàn toàn có thể trở nên tồi tệ hơn. Họ có thể lập luận rằng một hình thức răn đe nào đó đã đạt được, và giờ là thời điểm thích hợp để đàm phán. Và nếu họ có thể nhận được một số nhượng bộ – chẳng hạn như lời hứa không tấn công trong tương lai, hoặc quyền lực lớn hơn ở eo biển Hormuz – họ có thể quyết định rằng bây giờ là thời điểm thích hợp để đạt được một thỏa thuận.
[Al Jazeera English: US says they’re talking, Iran says they’re not. Who’s telling the truth?]
7. Tổng thống Zelenskiy cảnh báo chiến tranh với Iran đang “khuyến khích” Nga sau cuộc gặp giữa Ukraine và các quan chức của chính quyền Tổng thống Trump.
Hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba, Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Israel đang diễn ra với Iran đang củng cố vị thế của Nga, theo thông tin từ Kyiv sau các cuộc đàm phán gần đây với các quan chức Mỹ.
Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm làm trung gian hòa giải một thỏa thuận hòa bình giữa Ukraine và Nga đã thực sự bị đình trệ, và trọng tâm của Washington đang chuyển sang Trung Đông.
Phái đoàn Ukraine đã có hai ngày ở Hoa Kỳ vào cuối tuần qua để gặp gỡ các đại diện của chính quyền Tổng thống Trump. Tổng thống Zelenskiy cho biết nhóm đã báo cáo với ông về “các lĩnh vực trọng tâm, cơ hội và thách thức”, nhưng không tiết lộ thêm chi tiết.
Theo tờ Ukrainska Pravda, dẫn nguồn tin giấu tên, các quan chức Mỹ đang gia tăng áp lực lên Kyiv để rút quân khỏi tỉnh Donetsk như một phần của thỏa thuận dàn xếp tiềm năng.
Bản tin cũng cho biết Washington cảnh báo có thể rút lui khỏi các nỗ lực hòa giải nếu không đạt được tiến triển nào, thay vào đó ưu tiên các hoạt động quân sự chống lại Iran.
Vấn đề gây tranh cãi nhất trong cuộc chiến vẫn là tương lai của các vùng lãnh thổ bị Nga tạm chiếm ở miền đông Ukraine, và điều này đang làm bế tắc trong các cuộc đàm phán hòa bình.
Ukraine khẳng định việc đóng băng chiến tuyến hiện tại là cơ sở thực tế nhất cho một thỏa thuận ngừng bắn ở giai đoạn này của cuộc chiến. Nga tiếp tục nhấn mạnh rằng lực lượng Ukraine phải rút khỏi một số khu vực ở Donbas như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ thỏa thuận nào - một yêu cầu mà Kyiv đã bác bỏ.
“Tình hình địa chính trị đã trở nên phức tạp hơn do cuộc chiến chống Iran, và thật không may, điều này đang tiếp thêm sức mạnh cho Nga”, tổng thống nói.
[Kyiv Independent: Zelensky warns Iran war 'emboldening' Russia after Ukraine meets Trump officials]
8. Bỉ triển khai binh lính để bảo vệ các địa điểm của người Do Thái và chống tội phạm.
Bộ trưởng Nội vụ Bỉ Bernard Quintin hôm thứ Ba tuyên bố rằng thay vì chờ đợi ai đó bị thương trong một vụ tấn công bài Do Thái khác, ông đang triển khai binh lính trên khắp nước Bỉ để bảo vệ các cộng đồng Do Thái.
Việc triển khai bắt đầu vào tối thứ Hai, với khoảng 200 binh sĩ được giao nhiệm vụ bảo vệ các cơ sở như trường học Do Thái, bảo tàng Do Thái và đại sứ quán Israel trong thời gian ba tháng. Bước đi này diễn ra sau vụ nổ ngày 9 tháng 3 tại một giáo đường Do Thái ở Liège và đã được công bố vào tuần trước.
Bên lề một sự kiện truyền thông tối thứ Ba tại Đại giáo đường Do Thái Âu Châu ở Brussels để quảng bá cho việc triển khai lực lượng, POLITICO đã hỏi Quintin liệu ông có lo sợ các cuộc tấn công trong tương lai có thể gây thương vong hay không. Ông trả lời: “Tôi không muốn chờ đến lúc đó”.
“Đó là lý do tại sao chúng tôi thực hiện những biện pháp này. Chúng tôi phải bảo đảm an ninh cho những địa điểm cụ thể này dành cho cộng đồng Do Thái. Chúng tôi phải làm mọi thứ có thể để ngăn chặn các cuộc tấn công nhằm vào người dân và cũng để ngăn chặn tất cả các cuộc tấn công… vào các tòa nhà [của người Do Thái]”, ông nói thêm. “Nhiệm vụ của chúng tôi là bảo vệ tất cả mọi người.”
Về việc liệu binh lính có làm tốt hơn cảnh sát trong việc bảo đảm an ninh hay không, Bộ trưởng Quốc phòng Bỉ Theo Francken trả lời POLITICO: “Họ không thay thế bất cứ điều gì — đây là sự hỗ trợ bổ sung cho lực lượng cảnh sát. Lực lượng cảnh sát vẫn là lực lượng phản ứng đầu tiên… và có trách nhiệm bảo vệ an ninh công cộng ở Bỉ. Nhưng chúng ta phải làm nhiều hơn nữa vì có những mối đe dọa đối với cộng đồng Do Thái.”
Phát biểu bên lề sự kiện đó, Francken nói thêm rằng ông sẽ đề cập đến các quy tắc giao chiến dành cho binh lính tại quốc hội vào tuần tới.
Năm ngoái, Bỉ đã thảo luận về việc triển khai quân đội để chống tội phạm ma túy và sẽ tiếp tục thực hiện kế hoạch này trong những tuần tới.
Phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Bỉ cho biết cảnh sát liên bang đang phối hợp triển khai cả binh lính và cảnh sát. Binh lính dự kiến sẽ giúp bảo vệ các ga tàu và hỗ trợ cảnh sát trong các hoạt động phối hợp quy mô lớn.
Quyết định triển khai quân đội không nhận được sự ủng hộ của tất cả các thành viên chính phủ. Bộ trưởng Tư pháp Annelies Verlinden đã chỉ trích động thái này vào tuần trước và cho rằng nó được đưa ra mà không tham khảo ý kiến đúng mức.
[Politico: Belgium deploys soldiers to protect Jewish sites and combat crime]
9. Mỹ sẽ điều thêm quân đến Trung Đông
Theo các nguồn tin, Mỹ sẽ tăng cường sự hiện diện quân sự tại Trung Đông bằng việc triển khai thêm 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 82, sau khi đã điều 3.000 binh sĩ trước đó, và một video của Newsweek đã cho thấy cuộc sống thường nhật của một người lính thuộc sư đoàn này.
Theo hãng tin AP dẫn nguồn tin giấu tên am hiểu vấn đề, Ngũ Giác Đài cũng đang triển khai hai đơn vị Thủy quân lục chiến, bổ sung khoảng 5.000 Thủy Quân Lục Chiến và hàng ngàn thủy thủ cho khu vực này.
Tổng thống Trump không đề cập đến việc triển khai thêm quân khi phát biểu tại Phòng Bầu dục và Bộ Quốc phòng cũng chưa đưa ra thông báo nào về vấn đề này.
Một kế hoạch triển khai tiềm năng có thể nhằm gây áp lực buộc Iran mở lại eo biển Hormuz và cũng có thể được sử dụng để chiếm đảo Kharg, nơi có các cơ sở lưu trữ và bốc dỡ dầu, chiếm khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran.
[Al Jazeera English: U.S. to send more troops to Middle East: report]
10. Một hành khách trên tàu thiệt mạng sau khi ‘từ chối di tản’ trong vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga tại tỉnh Kharkiv.
Hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba, Công ty Hỏa xa Ukraine, gọi tắt là Ukrzaliznytsia, cho biết một máy bay điều khiển từ xa của Nga đã tấn công một đoàn tàu chở khách ở tỉnh Kharkiv, khiến một hành khách thiệt mạng. Theo thông tin ban đầu, hành khách này đã từ chối di tản.
Cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga vào cơ sở hạ tầng hỏa xa của Ukraine tăng cường kể từ tháng 7 năm 2025. Khi Nga tấn công vào các chuyến tàu chở khách, Hỏa xa Ukraine đã thực hiện các biện pháp an ninh bổ sung vào ngày 28 tháng Giêng, bao gồm việc dừng tàu và di tản hành khách nếu có nguy cơ tàu bị tấn công.
Theo Hỏa xa Ukraine, chuyến tàu bị tấn công vào ngày 24 tháng 3 đang di chuyển giữa thủ phủ khu vực Kharkiv và Slatyne, một thị trấn nông thôn nằm cách biên giới Nga 13 km (tám dặm).
Văn phòng Công tố Khu vực Kharkiv báo cáo rằng vào khoảng 5 giờ 20 phút sáng giờ địa phương, một hành khách 61 tuổi đã thiệt mạng do bị máy bay điều khiển từ xa FPV đâm trực diện.
Ukrzaliznytsia cho biết, phi hành đoàn và hành khách đã nhanh chóng di chuyển đến nơi trú ẩn được thiết lập tại ga Slatyne “ngay sau khi tín hiệu nguy hiểm vang lên”.
Thông báo cho biết thêm, theo thông tin sơ bộ đang được các nhà điều tra xác minh, hành khách thiệt mạng trong vụ tấn công trên tàu đã từ chối di tản đến nơi trú ẩn.
“Chúng tôi kêu gọi tất cả hành khách, vui lòng không xem nhẹ các quy tắc an toàn và tuân thủ nghiêm ngặt hướng dẫn của nhân viên hỏa xa. Chúng tôi tiếp tục cung cấp dịch vụ cho các cộng đồng gần tiền tuyến — đây là một nhiệm vụ phức tạp đòi hỏi trách nhiệm và sự tin tưởng lẫn nhau. An toàn là trên hết”, Ukrzaliznytsia cho biết.
Văn phòng Công tố khu vực Kharkiv cho biết đã khởi động cuộc điều tra trước khi xét xử. Vụ án được xếp vào Mục 2 Điều 438 Bộ luật Hình sự Ukraine, tội ác chiến tranh dẫn đến cái chết của một người.
Theo Ukrzaliznytsia, trong bốn ngày đầu tháng 3, Nga đã tấn công các cơ sở hỏa xa 18 lần - trung bình 4,5 vụ tấn công mỗi ngày - bằng máy bay điều khiển từ xa, gọi tắt là UAV và máy bay điều khiển từ xa FPV, đồng thời cho biết thêm các vụ tấn công đã gây thiệt hại cho 41 cơ sở hỏa xa.
[Kyiv Independent: Train passenger killed after 'refusing to evacuate' during Russian drone attack in Kharkiv Oblast]
11. Cập nhật về cuộc chiến Iran: Tehran nói rằng tuyên bố của Tổng thống Trump về việc Mỹ muốn đạt được thỏa thuận là “tin giả”.
Iran đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh sắp đạt được, gọi đó là “tin giả”.
Theo các nguồn tin, chính quyền Tổng thống Trump đã gửi một kế hoạch ngừng bắn gồm 15 điểm cho Iran thông qua Pakistan. Tuy nhiên, phát ngôn viên quân đội Iran, Trung tá Ebrahim Zolfaghari, dường như đã chế giễu những nỗ lực này, nói với truyền hình nhà nước rằng: “Một người như chúng tôi sẽ không bao giờ đạt được thỏa thuận với một người như các ông.”
Ebrahim Zolfaqari cảnh báo rằng giá năng lượng trước chiến tranh sẽ không trở lại trừ khi Washington chấp nhận rằng sự ổn định khu vực được bảo đảm bởi quân đội của Iran.
“Liệu cuộc đấu tranh nội tâm của các ông đã đến mức các ông phải tự thương lượng với chính mình rồi sao?”, Zolfaqari nói, và thêm rằng, “những người như chúng tôi không bao giờ có thể hòa hợp với những người như các ông”.
Chủ tịch quốc hội Iran cho rằng binh lính Mỹ sẽ trở thành nạn nhân của những ảo tưởng của Netanyahu.
Chủ tịch Quốc hội Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết Tehran đang “theo dõi sát sao mọi động thái của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là việc triển khai quân đội”.
“Những gì các tướng lĩnh đã phá hoại, binh lính không thể sửa chữa; thay vào đó, họ sẽ trở thành nạn nhân của những ảo tưởng của Netanyahu”, Ghalibaf nói. “Đừng thử thách quyết tâm bảo vệ đất nước của chúng tôi.”
Trước đó, hãng tin AP đưa tin rằng hơn 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 82 đang được triển khai đến Trung Đông, cùng với việc triển khai hai đơn vị Thủy quân lục chiến, bổ sung thêm khoảng 5.000 lính Thủy quân lục chiến và hàng ngàn thủy thủ cho khu vực này.
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh có báo cáo cho rằng Mỹ đang tìm cách triển khai thêm ít nhất 4.000 binh sĩ đến Trung Đông, bổ sung vào lực lượng 50.000 binh sĩ hiện đang đóng tại khu vực này.
Các cuộc tấn công của Iran đã nhắm vào Kuwait và Bahrain vào đêm thứ Tư và rạng sáng thứ Năm. Kuwait cho biết họ đã bắn hạ nhiều máy bay điều khiển từ xa trong đêm.
Theo hãng thông tấn quốc gia chính thức của Li Băng, Israel đã tấn công các địa điểm ở Li Băng, khiến 9 người thiệt mạng.
Iran đã nhắc lại rằng eo biển Hormuz vẫn mở cửa cho các tàu “không thù địch”, trong bối cảnh Tổ chức Thương mại Thế giới cảnh báo rằng việc gián đoạn tuyến đường thủy quan trọng này có nguy cơ dẫn đến tình trạng thiếu lương thực và giá cả tăng cao.
Úc thông báo rằng những người Iran có thị thực du lịch hợp lệ sẽ bị cấm nhập cảnh vào nước này trong sáu tháng.
[Al Jazeera English: Iran War Updates: Tehran Says Trump’s Claim US Wants Deal Is ‘Fake News’]
12. Nga phóng gần 1.000 máy bay điều khiển từ xa trong một trong những cuộc tấn công quy mô lớn nhất của chiến tranh, khiến 7 người thiệt mạng và ít nhất 50 người bị thương.
Phát ngôn nhân cảnh sát quốc gia Ukraine, Đại Úy Alyona Lyutnytska, cho biết Nga đã phóng gần 1.000 máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Ukraine trong khoảng thời gian 24 giờ từ ngày 23 đến ngày 24 tháng 3, đây được xem là một trong những cuộc tấn công trên không lớn nhất của cuộc chiến tranh toàn diện.
Theo Đại Úy Alyona Lyutnytska, đợt tấn công này bao gồm một đợt tấn công hiếm hoi vào ban ngày ngày 24 tháng 3, khi hơn 550 máy bay điều khiển từ xa cảm tử được phóng đi khắp các khu vực miền trung và miền tây của đất nước. Các cuộc tấn công này diễn ra sau các cuộc tấn công đêm trước đó trên khắp Ukraine.
Tại Lviv, ít nhất 32 người bị thương sau khi máy bay điều khiển từ xa tấn công các khu vực dân cư, theo Thống đốc tỉnh Lviv, Maksym Kozytskyi. Các nhà báo của Kyiv Independent tại hiện trường cho biết đã nghe thấy hoạt động phòng không, máy bay điều khiển từ xa và tiếng nổ ở Lviv vào khoảng 4:20 chiều giờ địa phương.
Yarema Semaniv, một cư dân Lviv đang uống trà tại một quán cà phê cách một trong những địa điểm tấn công khoảng 500 mét, cho biết vụ tấn công ban ngày này khác hẳn so với các cuộc tấn công trước đây của Nga vào thành phố. “Mọi người chạy tán loạn khỏi tượng đài Danylo Halytsky như thể đó là một vụ tấn công khủng bố,” ông nói. “Đây là lần đầu tiên tôi chứng kiến điều như vậy ở trung tâm thành phố. Chắc chắn đây là một điều gì đó mới mẻ.”
Hai quận của thành phố đã bị ảnh hưởng, hỏa hoạn bùng phát tại các tòa nhà dân cư ở trung tâm lịch sử và quận Sykhiv. Một công trình kiến trúc mang tính biểu tượng quốc gia, quần thể tu viện Bernardine, đã bị hư hại trong vụ tấn công, ông Kozytskyi cho biết.
Khu vực này nằm trong trung tâm lịch sử của Lviv, một địa điểm được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Hỏa hoạn đã bùng phát tại các tòa nhà trong khu phức hợp tu viện, mức độ thiệt hại vẫn đang được đánh giá. Ông Kozytskyi cho biết thêm, các cuộc tấn công cũng gây ảnh hưởng đến các cơ sở hạ tầng quan trọng tại các cộng đồng Komarno và Dobrosyn-Maheriv.
Ivano-Frankivsk, một thủ phủ khu vực khác ở miền tây Ukraine, cũng là mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa Nga. Thống đốc Svitlana Onyshchuk cho biết hai người đã thiệt mạng trong vụ tấn công ở trung tâm thành phố. Bốn người khác bị thương, trong đó có một trẻ em 6 tuổi. Giới chức cũng báo cáo thiệt hại đối với các bệnh viện phụ sản và khoảng 10 tòa nhà dân cư.
[Kyiv Independent: Russia launches nearly 1,000 drones in one of war's largest assaults, killing 7 and injuring at least 50]
Ukraine tấn công dữ dội, các hải cảng Nga nổ long trời. Biệt kích Mỹ nhảy vào Iran đánh cắp Uranium?
VietCatholic Media
16:07 26/03/2026
1. Hai đồng minh NATO bị máy bay điều khiển từ xa của Nga tấn công.
Các máy bay điều khiển từ xa đã rơi xuống lãnh thổ Latvia và Estonia, hai quốc gia thành viên NATO, sau khi xâm nhập không phận của họ từ Nga, các quốc gia Baltic cho biết hôm thứ Thứ Tư, 25 Tháng Ba.
Các quan chức Latvia cho biết một “máy bay điều khiển từ xa nước ngoài” đã xâm phạm không phận nước này từ Nga lúc 2:19 sáng giờ địa phương (8:19 tối giờ EDT thứ Ba), trước khi một “âm thanh giống như tiếng nổ” được nghe thấy ở vùng Krāslava phía đông nam Latvia hơn mười phút sau đó. Krāslava nằm gần biên giới Latvia với cả Nga và Belarus.
Theo thông báo từ Riga, nhà chức trách Latvia đã tìm thấy mảnh vỡ của một máy bay điều khiển từ xa tại hiện trường vào thứ Tư.
Ngoài ra, nhà chức trách Estonia cho biết khoảng một giờ sau đó, một máy bay điều khiển từ xa đã đâm vào ống khói của một nhà máy điện nằm trên biên giới với Nga.
Thống đốc vùng Leningrad của Nga hôm thứ Tư cho biết một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại cảng Ust-Luga của Nga sau một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.
Ust-Luga là một trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Nga trên Biển Baltic, nằm ngay đối diện nhà máy điện của Estonia bị hư hại vào rạng sáng thứ Tư. Hôm thứ Ba, nước láng giềng của Latvia, Lithuania, cho biết họ đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa từ Ukraine nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Nga.
Viện trưởng Viện Kiểm sát Estonia, Astrid Asi, cho biết hôm thứ Tư rằng máy bay điều khiển từ xa “không nhắm vào Estonia” nhưng cuộc điều tra vẫn đang tiếp diễn, theo đài truyền hình công cộng ERR của nước này.
Không có báo cáo nào về thương vong ở Latvia và Estonia trong đêm qua. Nga và Ukraine vẫn chưa đưa ra bình luận công khai.
Máy bay điều khiển từ xa đã nhiều lần xâm phạm không phận NATO kể từ khi Nga phát động cuộc xâm lược toàn diện Ukraine hơn bốn năm trước, nhưng cho đến nay vẫn chưa được coi là các cuộc tấn công nhằm vào liên minh.
Các nước thành viên NATO có nghĩa vụ coi các cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào là một cuộc tấn công vào tất cả các nước thành viên. Điều này nhằm mục đích răn đe bất kỳ quốc gia thù địch nào tấn công một phần của NATO vì họ sẽ phải đối mặt với sự đáp trả từ tất cả 32 thành viên của liên minh.
Hầu hết các vụ xâm phạm không phận ảnh hưởng đến Ba Lan và Rumani, hai nước giáp biên giới với Ukraine. Vi phạm không phận hiếm gặp hơn đối với các quốc gia Baltic là Estonia, Lithuania và Latvia.
Bộ trưởng Quốc phòng Latvia, Andris Sprūds, cho biết ông đã phải rút ngắn chuyến thăm Ukraine để trở về Latvia sau vụ rơi máy bay điều khiển từ xa.
Trong khi đó, tại Ukraine, Nga đã phóng gần 1.000 máy bay điều khiển từ xa vào hôm thứ Ba, đây là cuộc tấn công lớn nhất của nước này vào Ukraine trong vòng 24 giờ kể từ khi chiến tranh bắt đầu vào năm 2022.
Tám người đã thiệt mạng sau khi Mạc Tư Khoa tiến hành các cuộc tấn công bất thường vào ban ngày, ngay sau khi phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa và hàng chục hỏa tiễn vào nước này đêm trước đó. Một bệnh viện phụ sản và một di sản thế giới được UNESCO công nhận ở miền tây Ukraine đã bị trúng bom.
[Newsweek: Two NATO Allies Hit By Drones From Russia]
2. Một hải cảng Baltic khác của Nga bốc cháy khi máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công nhà ga Ust-Luga.
Tỉnh Leningrad của Nga đã hứng chịu một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào đêm 25 tháng 3, gây ra hỏa hoạn tại kho dầu Ust-Luga, theo lời Thống đốc vùng Alexander Drozdenko.
Giới chức Nga tuyên bố hệ thống phòng không đã bắn hạ 56 máy bay điều khiển từ xa trên khu vực này. Ông Drozdenko cho biết các đội cấp cứu đang nỗ lực dập tắt đám cháy tại cảng, và báo cáo ban đầu cho thấy không có thương vong.
Theo một nguồn tin giấu tên được Reuters trích dẫn, khu vực cảng đã nhanh chóng bị phong tỏa, và một số bể chứa dầu đã bị đốt cháy.
Vụ tấn công cũng làm gián đoạn giao thông hàng không, khiến phi trường Pulkovo ở St. Petersburg phải tạm thời ngừng hoạt động.
Ust-Luga là một trong những cảng lớn nhất của Nga trên Biển Baltic và là trung tâm xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ quan trọng. Nằm ở phía tây St Petersburg thuộc tỉnh Leningrad của Nga, cách xa biên giới Ukraine, cảng này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu cho ngân sách nhà nước.
Trước đó, vào ngày 22 tháng 3, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa riêng biệt ở vùng Leningrad đã gây ra hỏa hoạn tại cảng Primorsk sau khi một bể chứa nhiên liệu bị hư hại, ông Drozdenko cho biết, đồng thời nói thêm rằng nhân viên đã được di tản. Primorsk là cảng bốc dỡ dầu lớn nhất của Nga trên Biển Baltic và là điểm cuối của Hệ thống đường ống dẫn dầu Baltic, biến nó thành một trung tâm quan trọng cho xuất khẩu năng lượng của đất nước.
Kyiv chưa đưa ra bình luận nào về các vụ tấn công được báo cáo. Ukraine hiếm khi xác nhận trách nhiệm đối với các cuộc tấn công trên lãnh thổ Nga, mặc dù trước đây nước này từng tuyên bố các hoạt động như vậy nhắm vào cơ sở hạ tầng quân sự và năng lượng hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga.
[Kyiv Independent: Another Russian Baltic Sea port in flames as Ukrainian drones strike Ust-Luga terminal]
3. Khả năng giành được một chiến thắng hạt nhân
Tổng thống Trump đã nhiều lần khẳng định rằng Mỹ đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran trong một cuộc không kích trước đó do Mỹ ra lệnh trong Chiến tranh 12 ngày do Israel phát động chống lại Cộng hòa Hồi giáo vào tháng Sáu. Tuy nhiên, người ta tin rằng một lượng lớn uranium được làm giàu cao vẫn còn nằm trong đống đổ nát của Trung tâm Công nghệ Hạt nhân Isfahan.
Các báo cáo cho thấy Tòa Bạch Ốc đang cân nhắc một chiến dịch hạn chế nhằm thu giữ và khai thác số vật liệu này. Tuy nhiên, rủi ro trong việc bảo đảm an ninh các khu vực ven biển sẽ tăng lên đáng kể khi giải quyết một địa điểm nằm ở vị trí trung tâm, vốn đã có khả năng trở thành mục tiêu phòng thủ của Iran.
Tướng Joseph Votel, một tướng bốn sao đã nghỉ hưu từng là chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ và hiện là nghiên cứu viên tại Viện Trung Đông, nói với Newsweek “Đó là một chiến dịch rất lớn, rất mạo hiểm. Bạn sẽ phải triển khai rất nhiều lực lượng trên mặt đất, bởi vì Isfahan nằm sâu hàng trăm dặm bên trong lãnh thổ Iran. Bạn đang nói đến việc đổ bộ xuống một cơ sở hạt nhân, một trong những khu vực chính mà người Iran có thể biết trước sự xuất hiện của bạn.”
Không giống như các cuộc đột kích của Lực lượng Đặc nhiệm trước đây đã tiêu diệt trùm Al-Qaeda Osama bin Laden tại một khu phức hợp ở vùng nông thôn Pakistan năm 2011 hoặc cuộc đột kích gần đây hơn bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông tại nơi ở của họ ở Caracas vào tháng Giêng, một cuộc đổ bộ vào khu phức hợp hạt nhân Isfahan sẽ không cho phép lực lượng Mỹ “chỉ vào đó trong một giờ rồi rút đi”.
“Bạn phải di chuyển được vật liệu cực kỳ nhạy cảm này ra ngoài, và điều đó có nghĩa là bạn sẽ phải ở lại hiện trường trong một thời gian dài, điều này cũng có nghĩa là người Iran có thời gian để điều động lực lượng từ khắp cả nước về phía địa điểm đó từ nhiều hướng khác nhau,” “Vì vậy, bạn phải thiết lập một vành đai an ninh khá lớn xung quanh khu vực hạt nhân và có khả năng chống lại một lực lượng lớn đang tiến vào.”
Tướng Votel cũng lập luận rằng một nhiệm vụ như vậy sẽ đòi hỏi một “lực lượng đặc nhiệm trên mặt đất tập trung vào việc giải cứu”, cũng như “một lực lượng khá lớn để bảo vệ khu vực đó”, làm chuyển hướng các nguồn lực quý giá để thực hiện hỗ trợ trên không và giám sát nhằm bảo vệ các nhân viên được đưa vào và cuối cùng là đưa họ ra khỏi khu vực. Ông đánh giá rằng, “đây có lẽ không phải là một chiến dịch có thể hoàn thành trong một hoặc hai ngày, mà có thể mất một khoảng thời gian dài hơn rất nhiều”.
Với phương án này và các phương án khác liên quan đến việc thâm nhập lãnh thổ nội địa Iran, cũng có những hạn chế về địa lý gây ra khó khăn cho sự thành công dự kiến của một cuộc tấn công vào lãnh thổ đối phương trong thời chiến, ngay cả khi các yếu tố chưa được biết đến khác như việc các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh cho phép quân đội Mỹ tiếp cận để hỗ trợ chiến dịch trên bộ diễn ra thuận lợi.
“Hạn chế lớn nhất mà tôi thấy đối với tất cả những điều này thực sự là thực tế địa lý của Iran không thuận lợi cho việc xâm lược, và đó là một thực tế trong hệ thống phòng thủ nội bộ của Iran từ hàng ngàn năm trước, kể từ thời cổ đại,”
“Bạn có thể tiến khá xa vào một vị trí đóng quân trên lãnh thổ Iran,” ông nói, “nhưng sau đó bạn sẽ gặp phải nhiều dãy núi cao và hiểm trở mà bạn đơn giản là không thể vượt qua bằng lực lượng cơ giới quy mô lớn để tiến vào trung tâm đất nước.”
Và khi cố gắng tiến sâu vào lãnh thổ Iran như Isfahan, ông cảnh báo rằng “phạm vi của cuộc tấn công là một yếu tố không chắc chắn đáng kể về việc liệu nó có thành công hay không.”
“Vậy thì làm thế nào để đưa số vật liệu đó ra ngoài?” Tướng Votel nói thêm. “Việc đưa lực lượng đặc nhiệm vào dễ hơn nhiều so với việc họ tự mình vận chuyển an toàn số vật liệu mà bạn đang cố gắng đưa ra khỏi đất nước.”
[Newsweek: Trump Has Options to Invade Iran—All of Them Would Cost Dearly]
4. Một quốc gia thành viên NATO đã triển khai máy bay chiến đấu và trực thăng để đối phó với các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga.
Ba Lan hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba, tuyên bố sẽ phát động một chiến dịch không kích nhằm ngăn chặn các vụ xâm phạm không phận bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga.
Bộ Chỉ huy Tác chiến Quân đội Ba Lan cho biết họ đã “huy động các lực lượng và nguồn lực cần thiết” để đối phó với máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed, bao gồm cả máy bay chiến đấu và trực thăng.
Thông điệp cho biết: “Những hành động này mang tính chất phòng ngừa và nhằm mục đích bảo đảm an ninh và bảo vệ không phận, đặc biệt là ở các khu vực liền kề với các vùng bị đe dọa.”
Trước đó vào thứ Ba, một vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Nga tại nước láng giềng Ukraine đã khiến 4 người thiệt mạng và ít nhất 35 người bị thương. Theo hãng tin AP, ít nhất 400 máy bay điều khiển từ xa tầm xa đã được sử dụng trong bối cảnh xung đột giữa hai nước vẫn tiếp diễn.
Là một thành viên NATO, Ba Lan thường xuyên điều động máy bay quân sự khi Mạc Tư Khoa phóng hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa tấn công Ukraine. NATO đã triển khai các đợt máy bay chiến đấu bổ sung để bảo vệ không phận Ba Lan kể từ khi khoảng 20 máy bay điều khiển từ xa của Nga xâm phạm lãnh thổ nước này vào tháng 9.
Theo điều lệ thành lập NATO, các thành viên có nghĩa vụ tập thể coi các cuộc tấn công vào bất kỳ quốc gia thành viên nào là cuộc tấn công vào toàn bộ liên minh. Điều này nhằm mục đích ngăn chặn bất kỳ quốc gia thù địch nào tấn công một phần của NATO vì họ sẽ phải đối mặt với sự đáp trả từ 32 thành viên của liên minh.
Ngoài các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa trong đêm, Nga cũng đã phóng 23 hỏa tiễn hành trình và 7 hỏa tiễn đạn đạo vào Ukraine tối thứ Hai, các quan chức Ukraine cho biết hồi sáng thứ Ba. Ít nhất 10 địa điểm đã bị trúng bom.
Các cuộc tấn công ban ngày ở Dnipro đã làm ít nhất 13 người bị thương, trong đó có ba trẻ em, trong khi một cuộc tấn công khác ở Lviv, gần biên giới Ba Lan, khiến hai người bị thương nặng.
Hình ảnh từ Zaporizhzhia cho thấy lực lượng cứu hỏa đang nỗ lực dập tắt đám cháy tại một tòa nhà chung cư cao tầng vào thứ Ba. Cơ quan dịch vụ khẩn cấp nhà nước Ukraine cho biết các tòa nhà dân cư, một khách sạn và các cơ sở công nghiệp đã bị hư hại ở Poltava.
Cho đến nay, các vụ máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn của Nga xâm nhập không phận NATO vẫn chưa được coi là các cuộc tấn công vào liên minh.
Máy bay điều khiển từ xa Shahed của Nga là loại máy bay điều khiển từ xa tấn công tầm xa, một chiều. Chúng được Iran thiết kế nhằm mục đích tấn công theo bầy đàn và áp đảo hệ thống phòng không.
Trong cuộc chiến Nga-Ukraine, Nga thường xuyên sử dụng máy bay điều khiển từ xa để tấn công vào cơ sở hạ tầng của Ukraine. Máy bay điều khiển từ xa cũng được các nhóm do Iran hậu thuẫn sử dụng ở Iraq và trong các cuộc tấn công ở Israel.
[Newsweek: NATO Member Deploys Fighters, Helicopters Over Russian Shahed Drone Attacks]
5. Tổng thống Trump can thiệp thô bạo vào cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi kêu gọi người dân bỏ phiếu cho ông Orban, gọi ông là “người bạn chân thành, chiến binh và người chiến thắng”.
Tổng thống Donald Trump đã công khai ủng hộ Thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orban tái tranh cử, bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với một trong những nhà lãnh đạo gây tranh cãi nhất Âu Châu trước cuộc bầu cử ngày 12 tháng 4 tại Hung Gia Lợi.
Trong một bài đăng ngày 24 tháng 3 trên Truth Social, Tổng thống Trump đã ca ngợi Orban là một “nhà lãnh đạo mạnh mẽ và quyền lực” và kêu gọi người dân Hung Gia Lợi ủng hộ ông trong các cuộc bầu cử, gọi ông là “người bạn chân thành, chiến binh và người chiến thắng”. Tổng thống Trump cũng nhấn mạnh các chính sách của Orban về nhập cư, tăng trưởng kinh tế và thực thi pháp luật, đồng thời cho biết mối quan hệ song phương giữa Washington và Budapest đã được củng cố dưới sự lãnh đạo của ông.
“Hung Gia Lợi: HÃY RA NGOÀI VÀ BỎ PHIẾU CHO VIKTOR ORBÁN,” Tổng thống Trump viết.
Sự ủng hộ này đến trong bối cảnh Hung Gia Lợi bước vào một chiến dịch tranh cử gay cấn, với đảng Fidesz cầm quyền của ông Orban đang phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng từ các lực lượng đối lập.
Ông Orban, người được xem là một trong những nhà lãnh đạo thân Cẩm Linh nhất của Liên minh Âu Châu, đã vấp phải chỉ trích vì lập trường của ông đối với cuộc chiến tranh toàn diện của Nga chống lại Ukraine và những lời lẽ ngày càng thù địch của chính phủ ông đối với Kyiv.
Hung Gia Lợi đã nhiều lần sử dụng quyền phủ quyết của mình trong Liên minh Âu Châu để trì hoãn các lệnh trừng phạt đối với Nga và viện trợ cho Ukraine, một động thái mà các chuyên gia cho rằng nhằm mục đích đạt được những nhượng bộ về chính trị và tài chính từ Brussels.
Một cuộc khảo sát gần đây do Gradus Research thực hiện và được chia sẻ với Kyiv Independent vào ngày 18 tháng 3 cho thấy một phần đáng kể người Ukraine hiện nay coi Hung Gia Lợi là một quốc gia không thân thiện. Trong cuộc thăm dò này, Hung Gia Lợi được xếp hạng cùng với các quốc gia thường được người Ukraine cho là liên minh với Nga, bao gồm Iran, Bắc Hàn và Belarus. Bản thân Nga không được đưa vào danh sách.
Căng thẳng giữa Kyiv và Budapest đã leo thang trong những tuần gần đây, bao gồm các tranh chấp liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba — một tuyến đường chính trước đây được sử dụng để vận chuyển dầu của Nga đến Trung Âu — cũng như những bất đồng chính trị rộng hơn.
Cuộc bầu cử sắp tới được dự đoán sẽ kiểm định vị thế quyền lực của ông Orban sau nhiều năm thống trị chính trường Hung Gia Lợi.
[Kyiv Independent: Trump urges Hungarians to vote for Orban, calls him 'true friend, fighter, and winner']
6. Một quan chức Iran cho rằng tuyên bố của Tổng thống Trump về ngoại giao là “không đáng tin cậy”.
Phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Iran, Esmaeil Baqaei nói với India Today rằng nhiều quốc gia đã liên hệ với Iran, đề nghị làm trung gian hòa giải với Mỹ.
“Đã có những tin nhắn lan truyền trong vài ngày qua… Chúng tôi đã phản hồi lại những tin nhắn đó. Thông điệp của chúng tôi rất rõ ràng. Chúng tôi tiếp tục tự vệ,” ông nói.
Ông Baghaei nói thêm rằng tuyên bố của Mỹ về việc tìm kiếm đàm phán là không đáng tin cậy.
“Hôm qua chúng tôi đã nói rõ rằng không có cuộc đàm phán nào giữa Iran và Hoa Kỳ,” ông nói. “Tôi phải nói rằng chúng tôi đã có một trải nghiệm rất thảm khốc với nền ngoại giao của Hoa Kỳ. Chúng tôi đã bị tấn công hai lần trong vòng chín tháng khi đang trong quá trình đàm phán để giải quyết vấn đề hạt nhân. Vì vậy, đây là sự phản bội đối với nền ngoại giao.”
“Hãy nhìn vào sự thật. Iran đang liên tục bị Mỹ và Israel ném bom và tấn công bằng hỏa tiễn. Vì vậy, tuyên bố về ngoại giao và hòa giải của họ là không đáng tin cậy. Bởi vì chính họ đã khơi mào cuộc chiến này và họ vẫn đang tiếp tục tấn công Iran. Vậy liệu có ai có thể tin rằng tuyên bố hòa giải của họ là đáng tin cậy hay không?” ông nói.
Khi được hỏi về vai trò của Pakistan, Baghaei cho biết Iran tin rằng Islamabad có “ý định tốt” và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã liên lạc với người đồng cấp Pakistan cũng như các nhà ngoại giao ở các nước khác.
“Vì vậy, những cuộc đàm phán kiểu này đang diễn ra giữa Iran và các nước láng giềng cũng như các nước thân thiện khác. Chúng tôi hiểu rằng các nước trong khu vực, các nước láng giềng, đang lo ngại về hậu quả và mọi người đang cố gắng bằng mọi cách để giúp tình hình trở nên êm dịu hơn”, ông nói.
[Al Jazeera English: Iranian official says Trump’s claim of diplomacy ‘not credible’]
7. Một trợ lý của Tổng thống Biden cho biết các đặc phái viên của Tổng thống Trump “đơn giản là không hiểu” các đề xuất hạt nhân của Iran.
Jake Sullivan, cựu cố vấn an ninh quốc gia trong chính quyền Tổng thống Biden, đã xuất hiện trên chương trình The Daily Show với Jon Stewart tối qua, nơi ông nói rằng nhóm của Tổng thống Trump không hiểu thỏa thuận mà Iran đề nghị trước vụ tấn công.
Sullivan đã tham gia vào các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dưới thời chính quyền Obama, trong đó có sự hiện diện của Ngoại trưởng Iran hiện tại, Abbas Araghchi, với tư cách là nhà đàm phán.
“Chỉ vài ngày trước khi chúng ta bắt đầu ném bom Iran, phía Iran đã đưa ra một đề xuất tại Geneva, đề xuất này tiến rất xa trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân. Và theo tôi hiểu, phía chúng ta, các nhà đàm phán của chúng ta, đơn giản là không hiểu những gì họ được đề nghị, và họ đã phớt lờ nó và quyết định vẫn tiến hành tấn công”, Sullivan nói.
Đại sứ quán Iran tại Phần Lan đã phản ứng về đoạn trích từ cuộc hội thoại đó, nói rằng vấn đề chính là “Washington không phải, và vẫn không phải, đang nắm quyền quyết định”. Thay vào đó, họ cho rằng chính Israel mới là bên kiểm soát chính sách đối ngoại của Mỹ và “sẽ không bao giờ cho phép một lối thoát ngoại giao”.
[Al Jazeera English: Trump’s envoys ‘simply didn’t understand’ Iran’s nuclear proposals, Biden aide says]
8. Hai người đàn ông bị bắt giữ liên quan đến vụ tấn công xe cứu thương của người Do Thái ở Luân Đôn.
Hai người đàn ông đã bị bắt giữ hôm Thứ Tư, 25 Tháng Ba, sau vụ tấn công đốt phá xe cứu thương của cộng đồng người Do Thái ở Luân Đôn.
Một người đàn ông 47 tuổi và một người đàn ông 45 tuổi đã bị bắt giữ vì nghi ngờ phóng hỏa với ý định gây nguy hiểm đến tính mạng. Cảnh sát cho biết trong một tuyên bố rằng họ hiện vẫn đang bị giam giữ. Các sĩ quan đang tiến hành khám xét tại hai địa chỉ ở Luân Đôn.
Cảnh sát chống khủng bố đã mở cuộc điều tra hôm thứ Hai sau khi bốn xe cứu thương của tổ chức Hatzola bị đốt cháy bên ngoài một giáo đường Do Thái ở Golders Green, phía bắc Luân Đôn. Sở cảnh sát Metropolitan cho biết hôm thứ Hai rằng vụ tấn công đang được coi là một “tội ác thù hận chống Do Thái”.
Thủ tướng Anh Keir Starmer bày tỏ sự “ghê tởm” trước “vụ tấn công bài Do Thái kinh hoàng”.
Không có thương vong nào được ghi nhận từ vụ việc và các đám cháy đã được dập tắt. Các nhà dân gần đó đã được di tản như một biện pháp phòng ngừa.
Trong tuyên bố hôm thứ Tư, Sở Cảnh sát Thủ đô cho biết họ “lưu tâm” đến việc “hình ảnh camera giám sát về vụ việc cho thấy có ít nhất ba người liên quan.”
“Cuộc điều tra của chúng tôi vẫn đang được tiến hành tích cực và chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực để xác định và bắt giữ tất cả những người có thể liên quan,” Helen Flanagan, nhà lãnh đạo lực lượng cảnh sát chống khủng bố Luân Đôn cho biết.
[Politico: Two men arrested over London Jewish ambulance attack]
9. Bầu cử Đan Mạch: Thủ tướng Frederiksen chiến thắng sau cuộc đối đầu với Tổng thống Trump.
Thủ tướng Mette Frederiksen đã chiến thắng trong cuộc bầu cử ở Đan Mạch bất chấp việc đảng Dân chủ Xã hội của bà phải chịu kết quả tồi tệ nhất trong hơn một thế kỷ.
Đảng Dân chủ Xã hội được dự đoán sẽ giành được nhiều phiếu bầu nhất trong cuộc bầu cử quốc hội, mặc dù chỉ nhận được 19,2% số phiếu, mức thấp nhất kể từ đầu những năm 1900, theo một cuộc thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử do đài truyền hình công cộng DR công bố.
Kết quả cuối cùng được công bố sau nửa đêm, điều này sẽ tạo tiền đề cho các cuộc đàm phán liên minh khó khăn, có thể kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng.
Sau thất bại lịch sử trong cuộc bầu cử địa phương năm ngoái, Thủ tướng Frederiksen đã được Tổng thống Trump trao cho một cơ hội chính trị cứu vãn tình thế bằng nỗ lực sáp nhập Greenland — tạo nên một làn sóng đoàn kết dân tộc mà nhà lãnh đạo Đan Mạch đã cố gắng tận dụng bằng cách kêu gọi bầu cử sớm.
Đối thủ chính của Thủ tướng Frederiksen thuộc cánh hữu, đảng Venstre do Troels Lund Poulsen lãnh đạo, chỉ giành được 9,3% số phiếu. Alex Vanopslagh của Liên minh Tự do nổi lên là nhân vật dẫn đầu cánh hữu với 10,5%. Đảng Xanh cánh tả được dự đoán sẽ về đích ở vị trí thứ hai, với 11,4%.
Đan Mạch được chia đều giữa “khối đỏ” gồm các đảng cánh tả do Đảng Dân chủ Xã hội lãnh đạo và “khối xanh” cánh hữu do ông Poulsen đứng đầu. Đảng Trung dung của Ngoại trưởng đương nhiệm Lars Løkke Rasmussen - đạt 8,2% theo kết quả thăm dò ý kiến cử tri sau bầu cử - nhiều khả năng sẽ có tiếng nói cuối cùng trong các cuộc đàm phán liên minh.
Đảng Cánh tả Xanh, Liên minh Đỏ-Xanh và Đảng Tự do Xã hội Đan Mạch, tất cả đều thuộc khối đỏ của Thủ tướng Frederiksen, đã đạt được kết quả tốt hơn so với cuộc bầu cử quốc hội năm 2022.
Rất khó có khả năng chính phủ tiếp theo sẽ lặp lại chính phủ liên minh hiện tại, một chính quyền đa đảng đã phá vỡ sự phân chia truyền thống giữa đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ Xã hội trung tả, đảng Venstre trung hữu và đảng Moderate trung dung.
Các khối không thể tìm được đa số, điều đó có nghĩa là Rasmussen nổi lên như người quyết định trong các cuộc đàm phán liên minh. Ông công khai chấp nhận điều đó bằng cách tự ứng cử vào ngày trước bầu cử với tư cách là “người hòa giải hoàng gia”, được Vua Frederik X bổ nhiệm, để làm trung gian hòa giải các cuộc đàm phán.
Bên cạnh những lời đe dọa của Tổng thống Trump về Greenland, chiến dịch tranh cử tập trung vào các vấn đề như thuế tài sản gây tranh cãi do Thủ tướng Frederiksen đề xuất, lệnh cấm thuốc trừ sâu ở các khu vực nước ngầm nhạy cảm, tăng chi tiêu quốc phòng, dỡ bỏ lệnh cấm năng lượng hạt nhân, phúc lợi động vật và khôi phục một ngày lễ tôn giáo.
Và chiến dịch tranh cử cũng không tránh khỏi những tranh cãi. Lãnh đạo Liên minh Tự do Vanopslagh thừa nhận đã sử dụng cocaine trong thời gian làm lãnh đạo đảng, điều này khiến một số người Đan Mạch cho rằng ông không đủ tư cách làm thủ tướng.
[Politico: Danish election: Exit poll says Frederiksen is on track to win after Trump clash]
10. Vì sao Tổng thống Trump đột nhiên ve vãn đồng minh thân cận nhất của Putin?
Trong nhiều năm, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko được coi là bất khả xâm phạm ở Washington, một nhà cai trị độc đoán được Mạc Tư Khoa hậu thuẫn, người mà lãnh thổ của ông đã góp phần phát động cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 của Nga.
Chính sách của Mỹ dựa trên sự cô lập: Trừng phạt, đóng băng quan hệ ngoại giao và ủng hộ phe đối lập Belarus.
Quan điểm chung đó hiện đang thay đổi. Trong những tuần gần đây, chính quyền Tổng thống Trump đã phát tín hiệu về một sự tan băng, bằng việc cử đặc phái viên đến Minsk, nới lỏng một số lệnh trừng phạt và nêu lên khả năng một cuộc gặp giữa Tổng thống Trump và Lukashenko trên đất Mỹ.
Đồng thời, Lukashenko cũng rất muốn thể hiện mình là một nhân vật có tầm ảnh hưởng mới, nói với các vị khách Mỹ rằng ông muốn thảo luận không chỉ về Ukraine mà còn về các cuộc xung đột rộng hơn, và ám chỉ rằng ông có những ý tưởng liên quan đến Iran.
Đây không phải là sự đánh giá lại về mặt đạo đức đối với Lukashenko. Đây là một canh bạc chiến lược. Chính quyền Tổng thống Trump đang thử nghiệm xem liệu đồng minh thân cận nhất của Nga có thể được biến thành con bài mặc cả vào thời điểm mà các công cụ ngoại giao truyền thống hầu như không mang lại hiệu quả.
Đặc phái viên của Tổng thống Trump về Belarus, John Coale, đã thực hiện một số chuyến thăm Minsk tập trung vào việc bảo đảm thả các tù nhân chính trị, một trong số ít những nhượng bộ mà Lukashenko có thể nhanh chóng đưa ra mà không làm suy yếu quyền lực của mình.
Sau cuộc gặp giữa Coale và Lukashenko vào ngày 19 tháng 3, Belarus đã thả 250 tù nhân như một phần của thỏa thuận liên quan đến việc nới lỏng các lệnh trừng phạt.
Đối với Washington, logic rất đơn giản. Việc thả tù nhân cung cấp lý do nhân đạo để can thiệp vào quan hệ với một chế độ đã bị cô lập từ lâu.
Quan trọng hơn, chúng mở lại một kênh liên lạc gần như bị đóng kín kể từ năm 2022, với tiềm năng khôi phục các hoạt động ngoại giao đầy đủ hơn vào thời điểm các kênh trực tiếp với Mạc Tư Khoa bị hạn chế.
Vấn đề tù nhân là một điểm khởi đầu. Washington sẽ có được quyền tiếp cận lớn hơn nếu kế hoạch của họ thành công.
Phản ứng của Mạc Tư Khoa
Phản ứng của Mạc Tư Khoa trước sự tan băng trong quan hệ Minsk-Washington rất đáng chú ý.
Hồi tháng Hai, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga, gọi tắt là SVR đã cảnh báo về những nỗ lực được tường trình của phương Tây nhằm làm suy yếu liên minh giữa Belarus và Nga, một sự thừa nhận ngầm rằng Minsk không còn được coi là một tài sản cố định nữa.
Đồng thời, Điện Cẩm Linh đã tránh trực tiếp chỉ trích nỗ lực tiếp cận của Tổng thống Trump, một sự kiềm chế giúp tránh leo thang căng thẳng với Washington đúng vào thời điểm Mạc Tư Khoa đang nắm được ảnh hưởng của tổng thống Mỹ về vấn đề Ukraine.
Belarus nằm ở vị trí chiến lược trọng yếu đối với Nga. Nước này giáp với các quốc gia thành viên NATO và Ukraine, và đã đóng vai trò trực tiếp trong giai đoạn đầu của cuộc xâm lược.
Mặc dù quân đội Belarus chưa chính thức tham gia chiến đấu ở tiền tuyến, nhưng quốc gia này vẫn gắn bó sâu sắc với nỗ lực chiến tranh của Nga, từ hậu cần đến cơ sở hạ tầng.
Các quan chức Ukraine cho biết vai trò đó đang được mở rộng.
Tổng thống Volodymyr Zelenskiy đã cáo buộc Nga sử dụng lãnh thổ Belarus để tăng cường các hoạt động máy bay điều khiển từ xa chống lại miền bắc Ukraine, đây là một trong những lý do Kyiv áp đặt lệnh trừng phạt đối với Lukashenko và cứng rắn hơn lập trường của mình đối với Minsk.
Một Lukashenko tin rằng mình có nhiều lựa chọn sẽ có nhiều không gian hơn để xoay sở trong quỹ đạo ảnh hưởng của Nga, điều này tạo ra sự bất ổn trong mối quan hệ mà Điện Cẩm Linh muốn kiểm soát chặt chẽ và tạo thêm áp lực buộc Nga phải chấm dứt cuộc chiến ở Ukraine.
Ông Lukashenko từ lâu đã cố gắng tự định vị mình như một người trung gian giữa Nga và phương Tây. Ông từng tổ chức các cuộc đàm phán và định kỳ đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Mạc Tư Khoa, Kyiv và Washington.
Lập luận của ông ấy vẫn không thay đổi. Nhưng sự sẵn lòng hợp tác của Washington thì đã thay đổi.
Các cuộc gặp của ông Coale tại Minsk không chỉ giới hạn ở các vấn đề song phương mà còn bao gồm thảo luận về Ukraine và các vấn đề địa chính trị rộng hơn.
Đối với Tổng thống Trump, sức hấp dẫn của cuộc gặp với Lukashenko là điều hiển nhiên. Lukashenko là một trong số ít các nhà lãnh đạo có thể tiếp cận trực tiếp với Vladimir Putin và có động lực để chứng tỏ sự hữu ích của mình.
Trong bối cảnh ngoại giao mà các kênh liên lạc trực tiếp giữa Mỹ và Nga đang căng thẳng, đặc biệt là do các hành động của Tổng thống Trump ở Iran, Cuba và Venezuela, Belarus có thể là một giải pháp thay thế.
Thỏa thuận Minsk có thể giúp phá vỡ bế tắc trong việc tìm kiếm hòa bình ở Ukraine, một ưu tiên hàng đầu của Tòa Bạch Ốc kể từ khi Tổng thống Trump tái đắc cử vào Tháng Giêng năm 2025.
Nhưng những rủi ro cũng rõ ràng không kém. Ưu tiên của Lukashenko không phải là giải quyết chiến tranh ở Ukraine mà là tối đa hóa quyền tự chủ, tính hợp pháp và sự cứu trợ kinh tế cho bản thân.
Việc hợp tác với Washington có thể phục vụ những mục tiêu đó mà không làm thay đổi lập trường của Belarus với Mạc Tư Khoa. Ông ta từ lâu đã giữ thế cân bằng giữa Nga và phương Tây để đạt được những nhượng bộ từ cả hai phía.
Minsk dường như cũng đang tự định vị mình như một nhân tố ngoại giao quan trọng hơn. Trong chuyến thăm của Coale, Lukashenko không chỉ nêu vấn đề Ukraine mà còn cả những vấn đề rộng hơn, bao gồm cả Iran.
Truyền thông nhà nước Belarus sau đó đưa tin ông đã đề xuất kịch bản riêng của mình để chấm dứt cuộc xung đột đó, nhưng không nêu chi tiết. Lời đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Washington và Tehran đang cạnh tranh với mong muốn của Mạc Tư Khoa trong việc đóng vai trò trung gian hòa bình ở Iran.
Bằng cách can thiệp vào nhiều cuộc xung đột, Lukashenko đang phát tín hiệu rằng Belarus không chỉ là một kênh liên lạc bí mật đơn thuần mà còn là một nhân tố ngoại giao hữu ích đối với Washington.
Nhưng điều đó cũng làm tăng thêm rủi ro cho Hoa Kỳ.
Một kênh truyền hình của Belarus có thể chỉ đơn thuần truyền tải những thông điệp phù hợp với lợi ích của Điện Cẩm Linh, đồng thời cho phép Lukashenko được giảm nhẹ trừng phạt và có được một mức độ chính danh nhất định để đổi lấy những nhượng bộ hạn chế như thả tù nhân.
Đường lối mềm mỏng hơn của Mỹ cũng trái ngược với chính sách đang thay đổi của Ukraine đối với Belarus.
Kyiv đã có lập trường cứng rắn hơn, trừng phạt Lukashenko và cảnh báo về “những hậu quả đặc biệt” đối với vai trò của Belarus trong việc hỗ trợ nỗ lực chiến tranh của Nga.
Đồng thời, Ukraine đã tăng cường hợp tác với phe đối lập Belarus lưu vong, bao gồm các cuộc gặp giữa Tổng thống Zelenskiy và lãnh đạo phe đối lập Sviatlana Tsikhanouskaya.
Điều này phản ánh một sự thay đổi rộng hơn: Ukraine ngày càng coi Belarus như một đồng minh sẵn lòng tiếp tay cho sự xâm lược của Nga.
Đây là một sự khác biệt làm phức tạp chiến lược của Washington. Trong khi chính quyền Tổng thống Trump đang thăm dò một lối mở hẹp, Kyiv lại đang tiến tới việc cô lập chế độ của Lukashenko hơn nữa.
Các đồng minh Âu Châu đang ở giữa hai quan điểm này, bản thân họ cũng chia rẽ về cách thức hợp tác với Belarus.
Các lệnh trừng phạt có nguy cơ đẩy Belarus lún sâu hơn vào quỹ đạo của Nga và việc hợp tác hạn chế có thể làm giảm sự phụ thuộc đó. Nhưng việc bình thường hóa có thể củng cố một chế độ độc tài mà không làm thay đổi định hướng chiến lược của nước này đối với Điện Cẩm Linh.
Kết quả là một đường lối rời rạc của phương Tây, với Washington thử nghiệm, Kyiv phản kháng, và Âu Châu bị chia rẽ.
Cốt lõi của sự thay đổi này là một câu hỏi đơn giản: Liệu việc tiếp xúc với Lukashenko có tạo ra đòn bẩy đối với Nga hay chỉ cho ông ta thêm không gian để xoay sở?
Câu trả lời phụ thuộc vào việc liệu sự hợp tác có tạo ra những thay đổi có thể đo lường được hay không, chẳng hạn như giảm sự hội nhập quân sự với Nga hoặc tăng cường tính độc lập ngoại giao. Nếu không, chính sách này có nguy cơ trở nên mang tính biểu tượng.
Nếu vậy, Lukashenko có thể lấy lại uy tín quốc tế và có được không gian thở về kinh tế trong khi vẫn tiếp tục ủng hộ nỗ lực chiến tranh của Nga.
Đổi lại, Washington sẽ phải trả tiền để có được quyền tiếp cận mà không thu được ảnh hưởng đáng kể nào, vốn có thể mang lại những kết quả mong muốn từ lâu với Nga và Ukraine.
Những động thái tiếp cận của Tổng thống Trump phản ánh sự sẵn sàng thử nghiệm các lựa chọn phi truyền thống. Thay vì coi Belarus là quốc gia gắn bó không thể tách rời với Nga, chính quyền đang thăm dò xem liệu ngay cả một đồng minh thân cận cũng có thể được tận dụng một phần hay không.
Đây là một đường lối thực dụng, nhưng lại vấp phải những mâu thuẫn trong lịch sử gần đây.
Lukashenko đã nhiều lần chứng minh rằng ông có thể đạt được những nhượng bộ mà không cần thực hiện những thay đổi chiến lược lâu dài. Trong khi đó, Putin đã thắt chặt sự kiểm soát của Nga đối với Belarus, đặc biệt là kể từ các cuộc biểu tình năm 2020 khiến Lukashenko phụ thuộc nhiều hơn vào sự hỗ trợ của Điện Cẩm Linh.
Điều đó hạn chế phạm vi hành động của Minsk, bất kể những nỗ lực đàm phán từ phía Washington.
Kết quả là một phép thử. Chính quyền đang cố gắng tìm kiếm đòn bẩy trong một môi trường bị hạn chế, sử dụng sự tham gia như một công cụ hơn là một sự ủng hộ. Liệu điều đó có tạo ra ảnh hưởng thực sự hay chỉ đơn thuần là thay đổi hình ảnh vẫn chưa rõ ràng.
Điều rõ ràng là tất cả các bên đều nhìn thấy cơ hội. Washington muốn tiếp cận. Lukashenko muốn có sự hợp pháp và sự hỗ trợ.
Mạc Tư Khoa đang theo dõi sát sao xem liệu điều nào trong hai điều đó có gây bất lợi cho mình hay không.
[Newsweek: Why Trump Is Suddenly Courting Putin’s Closest Ally]
11. Úc và Liên Hiệp Âu Châu ký kết thỏa thuận thương mại nhạy cảm
Chủ tịch Ủy ban Âu Châu Ursula von der Leyen thông báo tại Canberra rằng Liên minh Âu Châu và Australia đã kết thúc đàm phán về một thỏa thuận thương mại tự do có thể thúc đẩy khối lượng xuất khẩu tăng tới một phần ba.
Hôm thứ Ba, ngày thứ hai trong chuyến thăm ba ngày của bà tới Úc, bà Von der Leyen đã bắt tay với Thủ tướng Anthony Albanese để đạt được thỏa thuận, chính thức hoàn tất sau khi nỗ lực trước đó thất bại trong bối cảnh bất đồng gay gắt vào năm 2023.
Chủ tịch Ủy ban Âu Châu phát biểu trước Quốc hội Úc rằng thỏa thuận thương mại này là cần thiết để xây dựng khả năng chống chịu trước những cú sốc kinh tế.
Bà von der Leyen nói: “Không ai trong chúng ta miễn nhiễm với những cú sốc, cả về địa chính trị và kinh tế, mà cuộc chiến ở Iran mang lại cho người dân của chúng ta.”
Bà Von der Leyen phát biểu trước phiên họp đặc biệt của quốc hội gồm các Dân biểu và Thượng Nghị Sĩ - bà là người phụ nữ đầu tiên phát biểu trước phiên họp chung trong lịch sử Úc - rằng thỏa thuận này sẽ gửi đi thông điệp rằng “khi nói đến thương mại, Âu Châu sẵn sàng hợp tác kinh doanh”.
“Chúng ta đang tái vũ trang. Chúng ta đang giảm phát thải carbon. Chúng ta đang chuẩn bị. Chúng ta đang trở thành một Âu Châu độc lập. Và điều này có nghĩa là một Âu Châu hướng ngoại hơn. Và đó là lý do tại sao tôi có mặt ở đây hôm nay. Bởi vì sự hiện diện của tôi rất quan trọng,” bà nói.
Trước việc Tổng thống Donald Trump áp thuế quan lên các đồng minh trên toàn cầu, Brussels và Canberra đã nối lại các cuộc đàm phán vào năm ngoái.
Trật tự dựa trên quy tắc
Cao ủy Thương mại Liên Hiệp Âu Châu Maroš Šefčovič, người cũng có mặt tại Canberra để ký kết thỏa thuận thương mại tự do, đã nhấn mạnh cam kết của cả hai nước đối với một trật tự thế giới dựa trên luật lệ khi ông thông báo với các nhà báo hôm thứ Hai trước các cuộc đàm phán cuối cùng.
“Chúng tôi đang gửi một tín hiệu mạnh mẽ rằng chúng tôi ưu tiên mức thuế thấp — hoặc trong trường hợp này: không có thuế — và chúng tôi muốn làm việc dựa trên các cơ chế quy tắc,” ông Šefčovič nói.
Vấn đề cuối cùng được thảo luận là việc tiếp cận thị trường nhạy cảm đối với thịt bò và thịt cừu của Úc, cùng với đường, gạo và một số sản phẩm sữa.
Theo thỏa thuận, các hộ chăn nuôi gia súc của Úc sẽ được phép xuất khẩu 30.600 tấn thịt bò sang Âu Châu mỗi năm, tăng từ mức hiện tại là 3.389 tấn — với điều kiện phải tuân thủ các yêu cầu về việc cho gia súc ăn cỏ. Trong các cuộc đàm phán những tuần gần đây, Brussels đã phản đối yêu cầu từ phía Úc về việc vượt quá con số 30.000 tấn.
Trong một cuộc họp báo chung trước đó, ông Albanese cũng cho rằng Úc đã đạt được một số nhượng bộ từ Liên Hiệp Âu Châu về vấn đề chỉ dẫn địa lý, điều này có thể cho phép các nhà sản xuất Úc tiếp tục sử dụng các tên gọi như feta, halloumi và Parmesan.
Vấn đề này khá nhạy cảm về mặt chính trị, khi cộng đồng người Âu Châu tại Úc lập luận rằng họ nên được phép tiếp tục sản xuất các sản phẩm thực phẩm của mình dưới tên gọi ban đầu.
“Cho dù đó là người Hy Lạp đến đây và làm ra phô mai feta, hay người Ý đến và làm phô mai Parmesan, hoặc người từ Đông Âu làm xúc xích Kransky… Đó là sự kết nối với Âu Châu. Đó là một phần sức mạnh của chúng ta,” Albanese nói.
Úc sẽ đồng ý bảo vệ tên gọi của 165 sản phẩm thực phẩm và 237 loại rượu mạnh của Âu Châu. Hai bên cũng đồng ý hiện đại hóa một thỏa thuận rượu vang hiện có, bao gồm 50 loại rượu mới và – trong một thắng lợi cho Brussels – cả rượu prosecco.
Ông Šefčovič cho biết, thỏa thuận với Úc, được ký kết chỉ hai tháng sau khi Liên Hiệp Âu Châu ký kết thỏa thuận với khối Mercosur của Mỹ Latinh - cũng là một nhà sản xuất thịt bò lớn - nhằm mang lại lợi ích cho nông dân.
“Tôi tin rằng chúng ta đang mang đến tin rất tốt cho nông dân,” ông nói, lập luận rằng rượu vang, rượu vang sủi bọt, sô cô la, đường, bánh kẹo, kem, một số loại trái cây và rau quả và nhiều sản phẩm nông nghiệp chế biến sẽ “giảm xuống bằng không ngay từ ngày đầu tiên.”
Phô mai, mặt hàng nhạy cảm hơn đối với người Úc, sẽ được loại bỏ thuế quan dần trong vòng ba năm. Bộ trưởng Thương mại cũng nhấn mạnh rằng xuất khẩu nông sản thực phẩm của Liên Hiệp Âu Châu sang Úc hiện đã đạt thặng dư 2,3 tỷ euro.
Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Liên Hiệp Âu Châu sang Úc đạt tổng cộng 37 tỷ euro và dịch vụ đạt 28 tỷ euro vào năm 2024, với thỏa thuận dự kiến sẽ loại bỏ thuế quan đối với hầu hết hàng hóa và nhiều dịch vụ của Liên Hiệp Âu Châu. Ủy ban ước tính rằng thỏa thuận này có thể thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu tăng thêm 1/3 trong vòng 10 năm.
Một thắng lợi lớn cho Liên Hiệp Âu Châu sẽ là việc tiếp cận dễ dàng hơn với nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của Úc và các ưu đãi cho các khoản đầu tư của Âu Châu vào ngành khai thác và chế biến khoáng sản của Úc. Ông Šefčovič cho biết: “Úc gần như có tất cả các khoáng sản thiết yếu mà chúng ta cần”.
Khi nói về nhu cầu khoáng sản thiết yếu của Liên Hiệp Âu Châu, bà von der Leyen cho biết với các nhà lập pháp rằng một quan hệ đối tác mới với Australia sẽ “quan trọng” đối với Liên Hiệp Âu Châu, nếu không muốn nói là trở nên quá phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Quốc. Bà nói: “Đó chính là lý do tại sao chúng ta cần nhau”.
Brussels cũng nhận được cam kết từ Úc về việc tăng ngưỡng thuế xe hơi hạng sang lên gần 50%. Hiện tại, Canberra áp dụng mức thuế 33% đối với xe hơi nhập khẩu có giá trên 80.000 đô la Úc (hoặc 92.000 đô la Úc đối với xe tiết kiệm nhiên liệu). Ông Šefčovič cho biết mức thuế này sẽ tăng lên 120.000 đô la Úc.
[Politico: Australia and EU seal sensitive trade deal]