Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

Khi ấy, Đức Giê-su kể dụ ngôn sau đây với một số người tự hào cho mình là công chính mà khinh chê người khác : 10 “Có hai người lên đền thờ cầu nguyện. Một người thuộc nhóm Pha-ri-sêu, còn người kia làm nghề thu thuế. 11 Người Pha-ri-sêu đứng thẳng, nguyện thầm rằng : ‘Lạy Thiên Chúa, xin tạ ơn Chúa, vì con không như bao kẻ khác : tham lam, bất chính, ngoại tình, hoặc như tên thu thuế kia. 12 Con ăn chay mỗi tuần hai lần, con dâng cho Chúa một phần mười thu nhập của con.’ 13 Còn người thu thuế thì đứng đằng xa, thậm chí chẳng dám ngước mắt lên trời, nhưng vừa đấm ngực vừa thưa rằng : ‘Lạy Thiên Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi.’ 14 Tôi nói cho các ông biết : người này, khi trở xuống mà về nhà, thì đã được nên công chính rồi; còn người kia thì không. Vì phàm ai tôn mình lên sẽ bị hạ xuống; còn ai hạ mình xuống sẽ được tôn lên.”

Đó là Lời Chúa

 

MỞ MẮT MỞ LÒNG


Có bài hát diễn tả đôi mắt rất sáng, rất đẹp:
“Mẹ cho em đôi mắt sáng ngời.
Để nhìn đời và để làm duyên.
Đời cho em đôi mắt màu đen.
Để thương để nhớ, để ghen để hờn.”
Còn Tin Mừng tuần này lại kể chuyện Chúa Giêsu chữa một người mù, và cho thấy một sự thật đau lòng: có những đôi mắt sáng nhưng tâm hồn lại mù lòa.
1. MẮT MÙ MÀ LÒNG SÁNG. Anh mù từ thuở mới sinh không chỉ được Chúa mở mắt thể xác, mà còn được sáng mắt đức tin. Từ chỗ chỉ biết “người tên là Giêsu”, anh dần nhận ra Ngài là một vị “ngôn sứ”, rồi cuối cùng tuyên xưng: “Thưa Ngài, tôi tin”, và sấp mình thờ lạy Chúa. Ánh sáng của Chúa không chỉ cho anh thấy vạn vật, mà cho anh thấy ý nghĩa đời mình: gặp Chúa, tin Chúa và thuộc về Chúa. Đôi mắt chỉ là cửa sổ, còn đức tin mới là ánh sáng thực sự để nhìn thấu cuộc đời.
2. MẮT MỞ MÀ MÊ MUỘI. Ngược lại, nhóm Pharisêu mắt mở to nhưng lòng họ lại đóng chặt. Họ thấy phép lạ mà không chịu tin, thấy ánh sáng mà lại ghét ánh sáng, đến mức dán nhãn “tội lỗi” cho cả Chúa Giêsu lẫn người được chữa lành. Điều làm họ mù không phải vì thiếu ánh sáng, mà là họ sợ ánh sáng. Không có sự tăm tối nào mù lòa hơn sự mê muội của những đôi mắt sáng ấy.
Thế nên, Mùa Chay sám hối mời gọi mỗi người xét lại lối nhìn của mình. Chúng ta có thể đang mù vì thành kiến, vì ác cảm, vì theo thói quen cũ kĩ hơn là theo chân lý. Thế nên, chúng ta cần xin ơn thay đổi lối nhìn: từ lối nhìn xét đoán sang cảm thông, từ lối nhìn ích kỷ sang yêu thương, từ lối nhìn theo người đời sang theo ánh sáng Chúa. Bởi lẽ, chỉ trong ánh sáng của Chúa Giêsu, con người mới nhận ra chân lý và tìm được con đường sống đích thực. Amen.

NGUYỄN XUÂN TRƯỜNG

 

33. Đức nhẫn nại lãnh đạo chúng ta, bảo vệ chúng ta ở với Thiên Chúa.

(Thánh Cyprianus)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

--------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

76. TỨ MÃ NAN TRUY

Vị quan nọ ăn ở với một cô gái rất tương đắc.

Về sau, hai người không hợp nhau nữa, cô gái lợi dụng cơ hội lúc hôn nhau thì cắn lưỡi của vị quan nọ và bỏ đi.

Quan nọ vội vàng sai người cưỡi ngựa truy đuổi, lúc ấy Tống Lệ Thường đến thăm ông ta, thấy tình trạng như vậy thì nói đùa:

- “Ngài thật là “tứ mã không kịp lưỡi” (1) ạ !”

(Trì Bắc Ngẫu Đàm)

Suy tư 76:

Lời nói ra thì bốn con ngựa đuổi không kịp, hoặc lời nói ra mà ngựa không thèm đuổi theo đều là do cái lưỡi mà ra. Cái lưỡi lành lặn với tâm hồn bình an thì khi lời đã thốt ra, thì trăm ngựa đuổi còn không kịp, chứ bốn ngựa mà nhằm nhò gì, nhưng khi cái lưỡi đã bị người tình cắn đứt vì lòng dạ tệ bạc thì một con ngựa cũng chẳng thèm đuổi theo, vì lưỡi đã bị thương thì làm gì nói được !

Làm người quân tử trượng phu để lời nói của mình “tứ mã nan truy” thì người Ki-tô hữu không thèm làm, nhưng họ cố gắng làm một người Ki-tô hữu chân chính giữa mọi người, tức là uốn nắn cái lưỡi thật nhiều lần trước khi nói, để khỏi xúc phạm đến tha nhân, cũng như để khỏi làm hại một ai, bởi vì mọi phúc họa đều bởi cái lưỡi mà ra.

Có những người dùng cái lưỡi của mình để làm giàu và cũng như có người dùng cái lưỡi của mình để hại người; có người dùng cái lưỡi của mình để cứu người và cũng như có người bị tù tội cũng vì cái lưỡi của mình.

Hãy canh chừng cái lưỡi của mình để ma quỷ khỏi lợi dụng nó.

(1) “Biến tấu của câu “tứ mã nan truy "駟瑪難追” là câu thành ngữ: lời của người trượng phu đã nói ra thì bốn ngựa không đuổi kịp.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

--------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Theo Luke Coppen của The Pillar, trong bản tin ngày 13 tháng 3, 2026, dường như chỉ là vấn đề thời gian trước khi ĐTGM Luis Marín de San Martín, người phát chẩn mới của Đức Leo XIV, nhận được những trách nhiệm quan trọng hơn.

Coppen thuật lại: Tổng Giám mục Luis Marín de San Martín đang quan sát từ cửa sổ trụ sở của dòng Augustinô ở Rome khi tấm rèm nhung vén lên trên hành lang của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô và một Hồng Y bước ra để công bố tên của vị giáo hoàng mới.

Khi nghe thấy những từ “Robertum Franciscum”, ĐTGM Marín ngay lập tức nhận ra các Hồng Y đã chọn một người mà ngài biết rõ hơn hầu hết mọi người ở Vatican: Hồng Y Prevost, nay là Giáo hoàng Leo XIV.

Trong những ngày tiếp theo, vị tổng giám mục người Tây Ban Nha trở thành một nhà bình luận được săn đón về vị giáo hoàng đầu tiên của dòng Augustinô, giúp định hình những nhận thức ban đầu về Đức Leo XIV.

Qua những lần tương tác công khai, rõ ràng là Đức Giáo Hoàng Leo XIV rất trọng vọng ĐTGM Marín, hiển nhiên là rất biết ơn khi có một gương mặt quen thuộc — với bộ râu trắng đặc trưng và cặp kính không gọng — ở gần bên.

Với sự quý mến của Đức Giáo Hoàng, dường như chỉ là vấn đề thời gian trước khi vị phó tổng thư ký 64 tuổi của Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng nhận được những trọng trách lớn hơn.

Ngày 12 tháng 3, Đức Leo XIV bổ nhiệm ĐTGM Marín làm người phụ trách việc phát chẩn của Đức Giáo Hoàng, kế nhiệm Hồng Y người Ba Lan Konrad Krajewski, người sẽ trở về lãnh đạo tổng giáo phận quê nhà Łódź.

Đức Tổng Giám Mục Marín hiện nay là ai? Và vai trò mà ngài kế thừa là gì?

Luis Marín de San Martín sinh ra ở Madrid vào ngày 21 tháng 8 năm 1961. Ngài theo học tại trường Colegio San Agustín danh tiếng của thành phố, do dòng Augustinô điều hành. Sau khi hoàn thành chương trình học, ngài gia nhập dòng tu, khấn tạm năm 1982 và khấn trọng thể năm 1985. Ngài được thụ phong linh mục năm 1988.

Những nhiệm vụ linh mục đầu tiên của Cha Marín là ở San Sebastián de los Reyes, một vùng ngoại ô phía bắc Madrid, vùng núi Sierra de Madrid hùng vĩ, và chính thủ đô Madrid. Ngài nhớ lại những năm tháng này là “những năm tháng vô cùng phong phú”, trong đó ngài khám phá ra “sự cao cả của ơn gọi linh mục, nhiệm vụ truyền giáo, và nhu cầu về sự nhất quán”.

Cha Marín tiếp tục theo học thần học, nhận bằng cử nhân từ Đại học Giáo hoàng Comillas ở Madrid và Đại học Giáo hoàng Gregorian ở Rome. Ngài nhận bằng tiến sĩ thần học từ Comillas với luận án về Giáo hội học của Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII.

Cha Marín sau đó đã viết một số cuốn sách về “vị Giáo hoàng nhân lành”, trở thành một chuyên gia về tầm nhìn của Đức Gioan XXIII đối với Công đồng Vatican II. Chính một phần kinh nghiệm này đã dẫn đến vai trò sau này của ngài với tư cách là người tổ chức tiến trình Thượng Hội đồng toàn cầu do Đức Giáo Hoàng Phanxicô khởi xướng năm 2021.

Trong những năm 1990, Cha Marín phục vụ tại các giáo xứ, giám sát việc đào tạo các linh mục tương lai và lãnh đạo các học viện thần học. Năm 1999, ngài được bổ nhiệm làm ủy viên hội đồng tỉnh dòng Augustinô tại Tây Ban Nha.

Năm 2002, Cha Marín trở thành bề trên của Tu viện Santa María de la Vid ở miền bắc Tây Ban Nha, nơi Thánh Đa Minh từng sống trước khi thành lập dòng tu của riêng mình. Chính trong giai đoạn này, Cha Marín lần đầu tiên gặp Cha Robert Francis Prevost, lúc đó là bề trên tổng quyền của dòng Augustinô, trong các chuyến thăm của vị linh mục này đến các nhà dòng ở Tây Ban Nha.

Năm 2008, Cha Marín nhận được lệnh triệu tập đến Rome từ Prevost. Tại đó, Cha Marín phục vụ với tư cách văn khố trưởng của dòng, sống cùng nhà dòng với cha Prevost. Họ đã tận hưởng điều được ĐTGM Marín nhớ lại như “năm chung sống tuyệt vời”.

Năm 2013, Cha Marín trở thành phụ tá tổng quản dòng Augustinô và chủ tịch Viện linh đạo Augustinô.

Sau khi Cha Prevost được cử đến lãnh đạo giáo phận Chiclayo của Peru năm 2014, ngài đã nhờ cha Marín giúp đỡ trong việc tiếp tục đào tạo các linh mục địa phương. Cha Marín nhận thấy ĐC Prevost rất thích lái xe quanh thành phố, và luôn được chào đón nồng nhiệt ở bất cứ nơi nào ngài đến.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã bổ nhiệm Cha Marín làm phó thư ký của Thượng Hội đồng Giám mục vào ngày 6 tháng 2 năm 2021. Cha Marín được thụ phong giám mục vào ngày 11 tháng 4 năm 2021, tại Nhà thờ Almudena ở Madrid. Đức Hồng Y Mario Grech, người đứng đầu Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, dự kiến sẽ chủ trì, nhưng không thể đến Tây Ban Nha do các hạn chế của COVID-19. Thay vào đó, Đức Hồng Y Carlos Osoro Sierra của Madrid đã chủ trì lễ tấn phong. ĐC Marín lấy khẩu hiệu giám mục là Deus caritas est (“Thiên Chúa là tình yêu”).

Ngài nhanh chóng trở thành một nhân vật được yêu mến tại Văn phòng Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, với tính cách dễ gần, giúp ngài trở thành một người cộng tác tốt và có khả năng xây dựng sự đồng thuận. Khi nói về tính hiệp hành, ĐC Marín thường tránh dùng thuật ngữ chuyên ngành, nhấn mạnh khía cạnh tâm linh và nguồn gốc của nó trong lịch sử Giáo hội.

Trong một bài phát biểu năm 2022, ngài mô tả sự biến đổi hiệp hành của Giáo hội là “một quá trình không thể đảo ngược, với tốc độ khác nhau, đầy những sắc thái và cần được làm rõ, nhưng không thể quay đầu trở lại.”

Ngài nói thêm: “Chúng ta không nên sợ hãi trước những tốc độ khác nhau, cũng không nên lo lắng về việc đạt được kết quả ngay lập tức; điều quan trọng là phải tiếp nhận một cách thức mới, mạch lạc hơn để trở thành Giáo hội, tiến lên phía trước.” Hãy bình thản bước đi trên con đường đổi mới và hy vọng này. Nếu có thể, hãy làm điều đó với lòng nhiệt huyết.”

Người phụ trách phát chẩn của Đức Giáo Hoàng là ai?

Từ thời xa xưa, các vị Giáo hoàng đã có những cộng sự đáng tin cậy thực hiện công việc từ thiện thay mặt các ngài. Họ thường là các phó tế.

Chức vụ người phụ trách việc phát chẩn của Đức Giáo Hoàng lần đầu tiên được đề cập trong một sắc lệnh do Đức Giáo Hoàng Innocent III ban hành vào thế kỷ 12. Một văn phòng từ thiện của Đức Giáo Hoàng, chịu trách nhiệm chăm sóc người nghèo, lần đầu tiên được tổ chức bởi Đức Giáo Hoàng Gregory X vào thế kỷ 13.

Đức Leo XIII, vị Giáo hoàng trị vì lâu dài trong thế kỷ 19, đã nghĩ ra một cách sáng tạo để tài trợ cho văn phòng này, thông qua việc bán các giấy da chúc phúc của Đức Giáo Hoàng — một thông lệ vẫn tiếp tục cho đến ngày nay.

Những người phụ trách việc phát chẩn của Đức Giáo Hoàng thường là những nhân vật kín tiếng, mặc dù giữ chức vụ tổng giám mục và là thành viên của phủ Giáo hoàng. Nhưng vai trò này đã trở nên nổi bật hơn đáng kể dưới thời Đức Phan-xi-cô, người được biết đến với sự gần gũi với người nghèo khi còn là Tổng giám mục Buenos Aires.

Vị Giáo hoàng người Argentina muốn một người phụ trách việc phát chẩn của Giáo hoàng, người biết tìm kiếm người nghèo và đáp ứng nhu cầu của họ, mà không chờ được mời. Ngài đã chọn Cha Konrad Krajewski, người trước đây từng giữ chức Trưởng ban Nghi lễ của Giáo hoàng.

Đức Giáo Hoàng Phan-xi-cô nổi tiếng đã khuyên Krajewski "hãy bán cái bàn làm việc của mình đi." Chức vụ người phụ trách việc phát chẩn của Giáo hoàng không còn là một công việc bàn giấy nữa, mà là một sứ mệnh đầy phiêu lưu. Đức Phan-xi-cô đã trao cho Krajewski chiếc mũ đỏ, biến ngài trở thành người phụ trách việc phát chẩn của Giáo hoàng đầu tiên được phong chức Hồng Y.

Những câu chuyện về phương pháp phân phát viện trợ táo bạo và không theo thông lệ của Krajewski bắt đầu xuất hiện. Năm 2019, ngài đã chui xuống một miệng cống để khôi phục điện cho một tòa nhà bị chiếm đóng bởi 450 người bất hợp pháp, trong đó có 100 trẻ em. Hành động này đã gây ra một cơn bão chính trị ở Ý.

Nhưng Krajewski khẳng định cử chỉ đó không mang tính chính trị. Ngài nói: “Tôi là người phụ trách việc phát chẩn, và tôi lo lắng cho người nghèo, những gia đình đó, những đứa trẻ… cuối cùng họ cũng có điện và nước nóng.”

Sau đó, ngài đã đích thân vận chuyển những xe tải hàng viện trợ nhân đạo đến các khu vực tiền tuyến ở Ukraine.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã tăng cường hơn nữa vai trò của người phụ trách việc phát chẩn của Giáo hoàng vào năm 2022, khi ngài ban hành tông hiến Praedicate evangelium, biến văn phòng từ thiện của Giáo hoàng thành Bộ Phục vụ Bác ái. Krajewski trở thành người đứng đầu cơ quan từ thiện, bên cạnh vai trò là người quản lý quỹ từ thiện.

Tông hiến Praedicate evangelium định nghĩa cơ quan từ thiện là “một biểu hiện đặc biệt của lòng thương xót” mà “thực hiện ở mọi nơi trên thế giới công việc trợ giúp và hỗ trợ được dâng lên nhân danh Giám mục Rô-ma”.

Krajewski có lẽ sẽ là một người khó có thể thay thế ở vị trí người quản lý quỹ từ thiện của Giáo hoàng, xét đến sự khéo léo và lòng dũng cảm của ngài. Tổng giám mục Marín là một người lớn tuổi hơn một chút, với tính khí và xuất thân khác biệt. Nhưng những người quen biết ngài nói rằng ngài có nền tảng tâm linh vững chắc và sự thanh thản, điều này sẽ giúp ngài để lại dấu ấn riêng của mình trong vai trò này.

 

Đức Giáo Hoàng tự vấn lương tâm: Các Kitô hữu chúng ta có chịa sẻ trách nhiệm về chiến tranh không?

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV mời gọi các Kitô hữu chia sẻ trách nhiệm về chiến tranh hãy nghiêm túc tự vấn lương tâm, trong cuộc gặp gỡ với các vị giải tội tương lai.

(Tin Vatican - Devin Watkins)

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã có buổi tiếp kiến vào thứ Sáu với các học viên của Khóa học Diễn đàn Nội bộ lần thứ 36, được Tòa Ân xá Tông tòa tổ chức hàng năm.

Khóa học cung cấp cho các linh mục và chủng sinh chương trình đào tạo chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến Bí tích Hòa giải, và thường kết thúc bằng một buổi tiếp kiến với Đức Giáo Hoàng.

Trong bài phát biểu trước các vị giải tội tương lai, Đức Giáo Hoàng Lêô đã suy ngẫm về sức mạnh của Bí tích Hòa giải trong việc thúc đẩy hòa bình và sự hiệp nhất trong gia đình nhân loại.

ĐTC tự hỏi: “Người ta có thể tự hỏi: liệu những Kitô hữu có chia sẻ trách nhiệm nghiêm trọng trong các cuộc xung đột vũ trang và có đủ khiêm nhường và can đảm để nghiêm túc tự vấn lương tâm và đi xưng tội không?”

ĐTC nhấn mạnh rằng, Bí tích Hòa giải mang đến một “phòng thí nghiệm của sự hiệp nhất”, vì nó khôi phục sự hiệp nhất với Thiên Chúa và ban ơn thánh hóa cho người xám hối.

Bí tích Hòa giải cũng dạy con người sống hiệp nhất với nhau và với Giáo hội, xây dựng trên sự hiệp nhất nội tâm mà nó phục hồi cho chúng ta.

“Sự năng động của sự hiệp nhất với Thiên Chúa, với Giáo hội và với chính bản thân chúng ta là tiền đề cho hòa bình giữa các dân tộc,” Đức Giáo Hoàng Lêô nói. “Chỉ người nào được hòa giải mới có khả năng sống một cách không vũ trang và không gây hấn!”

Những Kitô hữu buông bỏ vũ khí của sự kiêu ngạo và để cho mình được đổi mới bởi sự tha thứ của Thiên Chúa thì trở thành những người kiến tạo sự hòa giải trong cuộc sống hằng ngày của họ, ngài nói.

Đồng thời, những người được hòa giải với Thiên Chúa dễ dàng nhận ra hơn “những lời hứa chưa được thực hiện của chủ nghĩa tiêu dùng vô độ và kinh nghiệm gây thất vọng về một sự tự do tách rời khỏi chân lý.”

Nhờ lòng thương xót của Thiên Chúa, Đức Giáo Hoàng nói, Chúa Kitô đánh thức trong chúng ta cảm thức về sự bất toàn của mình, đưa lên bề mặt những câu hỏi hiện sinh giúp chúng ta nhận ra rằng chỉ có mình Chúa Kitô mới có thể đáp ứng trọn vẹn những khát vọng sâu sắc nhất của chúng ta.

“Thiên Chúa đã làm người để cứu chuộc chúng ta,” ngài nói, “và Ngài cũng làm điều đó bằng cách giáo dục ý thức tôn giáo của chúng ta, khát vọng bất diệt của chúng ta về chân lý và tình yêu, để chúng ta có thể đón nhận Mầu nhiệm mà trong đó ‘chúng ta sống, di chuyển và hiện hữu’.”

Nói về tầm quan trọng của Bí tích Hòa giải, Đức Giáo Hoàng Lêô XIV nhắc lại sự hiểu biết thần học cổ xưa của Giáo hội về bí tích Hòa giải, điều đã được phát triển theo thời gian và đòi hỏi mỗi người Công Giáo phải lãnh nhận bí tích này ít nhất một lần mỗi năm.

Tuy nhiên, ngài nói, nhiều người không đến gần “kho báu vô tận của lòng thương xót của Giáo hội” thường xuyên hơn, thay vì đến với tòa xưng tội với lòng đơn giản trong đức tin và tấm lòng để đón nhận hồng ân Thiên Chúa.

Đức Giáo Hoàng Lêô mời gọi các linh mục hiện tại và tương lai hãy luôn ý thức về trách nhiệm lớn lao của mình là dâng hiến sự tha thứ của Chúa qua Bí tích Hòa giải.

Ngài đã chỉ ra nhiều vị linh mục được phong thánh vì bí tích Hòa giải, bao gồm Thánh Gioan Maria Vianney, Thánh Lêôpold Mandić, và gần đây hơn là Thánh Pio của Pietrelcina và Chân phước Michał Sopoćko.

ĐTC nói rằng, vì bí tích Hòa giải giúp củng cố sự hiệp nhất nội tâm của một người, nên nó cũng giúp củng cố chính Giáo hội, ban cho Giáo hội những năng lượng mới để gắn kết với xã hội và thế giới.

Tóm lại, Đức Giáo Hoàng Lêô kêu gọi các vị giải tội hãy lãnh nhận Bí tích tha thứ “với lòng trung thành bền vững”, để họ trở thành những người phục vụ lòng thương xót của Chúa, mà họ là những người hưởng lợi đầu tiên.

 

Trên trang mạng Catholic Herald ngày 11 tháng 3 năm 2026, Cha Dwight Longenecker (*) cho hay:

Cách đây hơn ba mươi năm, tôi đang phục vụ với tư cách là một linh mục trong Giáo hội Anh. Vào thời điểm đó, cuộc tranh luận về việc phong chức linh mục cho phụ nữ đã lên đến tuyệt đỉnh. Tôi là cha xứ của hai giáo xứ nông thôn trên đảo Wight và cuộc xung đột gay gắt diễn ra ở mọi bình diện trong Giáo hội – trong các gia đình, trong các hội đồng giáo xứ, các hội đồng giáo hạt, các hội đồng giáo phận và cuối cùng là trong cơ quan điều hành của Giáo hội, Thượng Hội đồng Tổng quát.

Có những lập luận được đưa ra từ cả hai phía từ thần học, Kinh Thánh, tâm lý học, xã hội học và lịch sử Giáo hội, nhưng trong trường hợp không có bất cứ thẩm quyền tối thượng nào được nhất trí, những lập luận được nghe rộng rãi nhất ủng hộ sự đổi mới này thuộc ba loại: thực dụng, chính trị và tình cảm.

Lập luận thực dụng có lẽ là thuyết phục nhất trong ba loại: ‘Susie có thể làm công việc đó tốt như một người đàn ông.’ Chúng ta có nữ bác sĩ, nữ thủ tướng, phụ nữ trong tất cả các ngành nghề hàng đầu. Tại sao lại không có nữ giáo sĩ?’ Lập luận chính trị xoay quanh quyền bình đẳng: ‘Việc chỉ có nam giới làm linh mục là có tính tổ phụ và áp bức. Đây là vấn đề công lý và quyền bình đẳng!’ Kết hợp với hai lập luận đầu tiên, lập luận tình cảm dường như đã đóng ấn chấp thuận vấn đề: ‘Bạn biết đấy, Susie là một người tuyệt vời, sùng đạo. Bà ấy và chồng là những người tốt bụng! Con cái của họ rất đáng yêu và bà ấy thích đan len, thăm người già và dắt hai chú chó Labrador của mình, Poppy và George, đi dạo! Bà ấy cảm thấy được ơn gọi làm linh mục. Chúng ta là ai mà dám từ chối bà ấy? Từ chối bà ấy là quá tàn nhẫn!’

Những lập luận này đã thắng thế, nhưng chúng không quyết định được vấn đề. Cuộc bỏ phiếu đã chia rẽ Giáo hội Anh. Hàng trăm giáo sĩ và hàng ngàn giáo dân đã rời bỏ. Nhiều người gia nhập Giáo Hội Công Giáo. Một số người đến câu lạc bộ đồng quê. Nhiều người không đi đâu cả. Trong ba mươi năm qua, những lập luận tương tự về việc phong chức cho phụ nữ đã làm suy yếu Giáo hội Anh trong các vấn đề đang diễn ra như việc phong chức giám mục cho phụ nữ, việc chấp nhận các mối quan hệ đồng tính và chúc phúc cho các mối quan hệ đồng tính, nhưng trong tất cả các lập luận có thể đưa ra, lập luận tình cảm đã thắng thế.

Điều này trở nên rõ ràng trong một cuộc họp của Thượng Hội đồng vào ngày 14 tháng 2 năm 2025 khi Sarah Mullally - khi đó là Giám mục Luân Đôn - bật khóc sau khi nói về những 'rào cản thể chế' và 'những hành vi phân biệt đối xử nhỏ nhặt' mà phụ nữ trong chức vụ mục sư vẫn phải chịu đựng. Sự suy sụp đáng xấu hổ đó đã được các thành viên Thượng Hội đồng tán thưởng, nhưng nó nhắc nhở tôi về một bài học dũng cảm về khả năng lãnh đạo mà tôi từng nghe khi đề cập đến những khó khăn khi phụ nữ và nam giới làm việc cùng nhau.

Người ta chỉ ra rằng khi ai đó khóc, họ ngay lập tức nhận được sự cảm thông, và sự cảm thông mà họ nhận được thường sẽ giúp họ thắng trong cuộc tranh luận. Nếu đó là một người phụ nữ khóc khi tranh luận với một người đàn ông, người ta cho rằng đó ít nhất là một hình thức bắt nạt, nhưng thậm chí có thể là một hình thức quấy rối tình dục tinh vi. Người phụ nữ đó đã dùng nước mắt (và do đó là giới tính của mình) như một vũ khí.

Người dẫn chương trình phàn nàn rằng trong chủ nghĩa bình đẳng nghiêm ngặt của chúng ta, người ta không thể nói rằng phụ nữ là phái yếu, nhưng họ được phép thể hiện sự yếu đuối của mình bằng cách khóc lóc và do đó khơi gợi sự cảm thông. Tất nhiên, các nữ giám mục không phải là người duy nhất được phép đóng vai nạn nhân theo cách này. Việc bắt nạt bằng cách khóc lóc là chiêu trò quen thuộc của bất cứ ai trong nền văn hóa của chúng ta có tham vọng quá lớn kết hợp với lập luận yếu kém và lý lịch sơ sài.

Chỉ khoảng một năm sau, Đại hội đồng Giáo hội Anh lại là nơi diễn ra một câu chuyện bi lụy lấy nước mắt khác. Vào tháng Hai năm nay, Mục sư Charlie Bączyk-Bell – một nhà hoạt động đồng tính – đã có bài phát biểu sau khi các thành viên của Đại hội đồng bác bỏ các động thái hướng tới việc chúc phúc cho các mối quan hệ đồng tính. Mục sư Bączyk-Bell đã rất tức giận và đổ lỗi cho các thành viên Đại hội đồng vì đã làm tổn thương ông và những người đồng tính khác. Bài phát biểu gay gắt của ông kết thúc bằng nước mắt và, tất nhiên, sự cảm thông dành cho ông và lý tưởng của ông.

Tôi không hề có ý định phủ nhận sức mạnh của cảm xúc – đặc biệt là trong tôn giáo. Chúng ta thường quá sợ hãi cảm xúc của mình và nghiêng về phía lý trí lạnh lùng và lập luận khách quan. Cảm xúc và đam mê chắc chắn là những khía cạnh quý giá của nhân vị và của diễn ngôn nhân bản. Tuy nhiên, điểm yếu của chúng ta là khi sự ủy mị trở thành lập luận duy nhất. Đó là đứa trẻ hư hỏng dậm chân và khóc lóc khi không được như ý muốn. Hãy đưa ra lập luận, và hãy đưa ra một cách nhiệt tình, nhưng đừng để lập luận không là gì khác ngoài đam mê.

Mặc dù tôi đã sử dụng các ví dụ từ Giáo hội Anh, nhưng rõ ràng là sự suy thoái vào vũng lầy của sự ủy mị chủ quan này là một phần của sự suy giảm chung hơn vào chủ nghĩa tương đối. Sự tự cho mình là nạn nhân và những kẻ bắt nạt hay khóc nhè ở khắp mọi nơi, và nếu không có một tiếng nói quyền lực bên ngoài được thống nhất, thì các cá nhân trong xã hội chúng ta có gì ngoài những mảnh dữ liệu ngày càng đáng ngờ, những ý kiến chủ quan và những cảm xúc thất thường?

Lý do tại sao sự thắng thế của sự ủy mị lại nguy hiểm đối với một xã hội ổn định và thịnh vượng là chúng ta không nhận thức được tác động xảo quyệt của sự ủy mị. Cảm giác thương cảm ngọt ngào khi chứng kiến nạn nhân của sự bất công dường như bất công không những khiến ta thương hại nạn nhân mà còn, ngọt ngào hơn nữa, khiến ta cảm thấy hài lòng về bản thân.

Các cảm xúc thiện cảm mang lại cho ta sự tự tin – một chút tự mãn như một cú hích tâm lý – và giống như tất cả những cảm giác hưng phấn nhân tạo, nó có thể gây nghiện. Ta nhanh chóng yêu mến nạn nhân và tìm kiếm thêm những nạn nhân khác để cảm thông, khiến bản thân cảm thấy mình càng đúng đắn hơn.

Xảo quyệt hơn nữa là sự kiện tinh tế này: chúng ta quên mất rằng có những biểu hiện cảm xúc khác ngoài những cảm xúc tốt đẹp. Sau những giọt nước mắt của nạn nhân luôn là những giọt nước mắt của sự thất vọng và giận dữ, và sau những cảm xúc thất vọng và giận dữ là cảm giác oán hận, những kế hoạch trả thù và thậm chí cả những hành động bạo lực. Một khi chúng ta chấp nhận rằng cảm xúc là lập luận duy nhất, thì cảm xúc sẽ trở nên tốt đẹp trong mắt chúng ta, và một khi chúng ta chấp nhận rằng tất cả cảm xúc đều tự nhiên và tốt đẹp, chúng ta sẽ chấp nhận những cảm xúc tiêu cực như oán giận, giận dữ và khao khát trả thù không chỉ là chính đáng mà còn tốt đẹp tự thân. Thật vậy, chúng ta sẽ tôn trọng nhà hoạt động giận dữ và nếu tham gia chiến dịch của họ, chúng ta sẽ sớm cảm thấy rất tốt về bản thân, và sự tự cho mình là đúng của nhà hoạt động giận dữ là một điều đáng sợ. Từ đó mà mọi hình thức cuồng tín cực đoan đều nảy sinh.

Vì vậy, câu thơ đáng nhớ trong bài thơ The Second Coming của Yeats, "Những người tốt nhất thiếu mọi niềm tin, trong khi những người tồi tệ nhất lại tràn đầy nhiệt huyết", nhắc nhở chúng ta về lời cảnh báo khắc nghiệt cuối cùng của ông về sự suy tàn văn hóa và sự xuống cấp xã hội: "trung tâm không thể giữ vững".

______________________________
(*) Cha Dwight Longenecker là tác giả của hơn hai mươi cuốn sách và hàng trăm bài báo cho nhiều ấn phẩm khác nhau. Hãy xem sách của ngài, đọc blog của ngài và liên hệ với ngài tại dwightlongenecker.com.

 

1. Quân đội Mỹ cho biết máy bay tiếp nhiên liệu đã gặp nạn ở Iraq, và công tác cấp cứu đang được tiến hành.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ cho biết một máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 đã bị rơi ở Iraq trong một vụ tai nạn dường như liên quan đến một máy bay khác.

“Vụ việc xảy ra trong không phận thân thiện trong Chiến dịch Epic Fury, và các nỗ lực cấp cứu đang được tiến hành. Có hai máy bay liên quan đến vụ việc. Một chiếc đã rơi ở phía tây Iraq, và chiếc còn lại đã hạ cánh an toàn”, CENTCOM cho biết trong một tuyên bố.

CENTCOM cho biết vụ việc “không phải do hỏa lực địch hay hỏa lực đồng minh gây ra”.

Thông báo cũng cho biết thêm rằng sẽ cung cấp thêm thông tin “khi tình hình diễn biến”.

[Times Of Israel: US military says refueling plane crashed in Iraq due to apparent accident, rescue efforts ongoing]

2. Lãnh đạo tối cao mới của Iran bị thương ở chân vào ngày đầu tiên của cuộc chiến – theo báo cáo.

Tờ New York Times đưa tin hôm thứ Năm, dẫn lời các quan chức Israel và Iran, nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, đã bị thương ở chân trong ngày đầu tiên các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Hôm Chúa Nhật, ông Khamenei, 56 tuổi, được tuyên bố là người kế nhiệm cha mình, ông Ali Khamenei, lãnh đạo tối cao lâu năm đã thiệt mạng vào ngày đầu tiên của cuộc chiến.

Báo cáo của tờ Times cho biết Khamenei con cũng bị thương, đặc biệt là ở chân, vào ngày hôm đó, đây có thể là một lý do khiến ông chưa từng xuất hiện trước công chúng hay trên video.

Đến sáng thứ Tư, hơn 48 giờ sau khi được chọn, ông vẫn chưa đưa ra bất kỳ tuyên bố nào hay xuất hiện trước công chúng.

Các nguồn tin cho biết với tờ Times rằng ngoài những vết thương của ông, người ta còn lo ngại ông Khamenei có thể trở thành mục tiêu nếu ông đưa ra bất kỳ thông báo công khai nào.

Các báo cáo trước đó cho biết Mojtaba Khamenei bị thương trong chiến tranh, bao gồm cả các báo cáo của truyền thông nhà nước mô tả ông là “janbaz”, tức là bị kẻ thù làm bị thương.

Một biểu ngữ được trưng bày tại Quảng trường Valiasr ở trung tâm Tehran vào ngày 10 tháng 3 năm 2026, mô tả cố lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ruhollah Khomeini (bên trái), đang quan sát người kế nhiệm của ông, cố lãnh đạo tối cao.

Vẫn chưa rõ liệu những vết thương của Khamenei có khiến ông không thể điều hành đất nước hay không.

Con trai của tổng thống Iran hôm thứ Tư cho biết Mojtaba Khamenei “vẫn an toàn và khỏe mạnh”, nhưng không phủ nhận thông tin nhà lãnh đạo tối cao bị thương.

“Tôi nghe tin ông Mojtaba Khamenei bị thương. Tôi đã hỏi một số người bạn có quen biết. Họ nói với tôi rằng, ơn Chúa, ông ấy vẫn an toàn và khỏe mạnh”, Yousef Pezeshkian, một cố vấn chính phủ, cho biết trong một bài đăng trên kênh Telegram của mình.

Mặc dù là một người có tầm ảnh hưởng lớn trong hậu trường suốt nhiều thập niên điều hành văn phòng của cha mình, Mojtaba Khamenei vẫn là một nhân vật ít được biết đến đối với nhiều người Iran.

Các nguồn tin cao cấp của Iran cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã thúc đẩy việc đề cử ông, coi ông là một phiên bản dễ bảo hơn của cha mình, người sẽ ủng hộ các chính sách cứng rắn của họ, gạt bỏ những lo ngại của những người theo chủ nghĩa thực dụng.

Theo các nguồn tin, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, vốn đã rất hùng mạnh, đã giành được ảnh hưởng lớn hơn nữa kể từ khi chiến tranh bắt đầu và nhanh chóng vượt qua những lo ngại của các nhân vật chính trị và giáo sĩ cao cấp, những người phản đối sự lựa chọn này và khiến việc công bố bị trì hoãn hàng giờ.

Tuần trước, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz tuyên bố rằng bất kỳ nhà lãnh đạo nào được chế độ Iran bổ nhiệm sẽ là “mục tiêu không thể chối cãi để loại bỏ”.

“ Bất kỳ nhà lãnh đạo nào được chế độ khủng bố Iran bổ nhiệm để tiếp tục dẫn dắt kế hoạch tiêu diệt Israel, đe dọa Mỹ, thế giới tự do và các nước trong khu vực, cũng như đàn áp người dân Iran, đều sẽ là mục tiêu không thể chối cãi để loại bỏ”, Katz tuyên bố.

“Tên hắn là gì hay hắn trốn ở đâu không quan trọng,” ông nói.

[Times Of Israel: Iran’s new supreme leader was injured in legs on 1st day of war – report]

3. Ngũ Giác Đài cho biết tuần đầu tiên của cuộc chiến với Iran tiêu tốn khoảng 11 tỷ đô la.

Một quan chức Ngũ Giác Đài cho biết hôm thứ Năm rằng Mỹ đã chi khoảng 11 tỷ đô la vào tuần trước cho cuộc chiến với Iran, đưa ra ước tính công khai đầu tiên về chi phí của cuộc xung đột - và các nhà lập pháp đảng Dân chủ khẳng định con số này còn cao hơn nhiều.

Jules Hurst III, quyền kiểm toán viên của Bộ Quốc phòng, cho biết con số đó chỉ là “ước tính sơ bộ” trong một hội nghị thượng đỉnh về quốc phòng ở Washington. Ông cho biết văn phòng của ông đang làm việc để đưa ra con số toàn diện hơn cho yêu cầu ngân sách bổ sung, mà Ngũ Giác Đài dự định sẽ trình lên Tòa Bạch Ốc và Quốc hội trong những ngày tới.

“Chúng tôi đang tìm cách bảo đảm thực hiện đúng các khoản đầu tư và năng lực cần thiết,” Hurst nói. “Vì vậy, không chỉ là thay thế những thứ đã cũ, mà còn là mua sắm những thứ mới nữa.”

Để so sánh, tổng số tiền đó gần đủ để đóng một tàu chiến hải quân mới, chẳng hạn như Hàng Không Mẫu Hạm lớp Ford.

Ông cho biết Ngũ Giác Đài đã cung cấp cho các nhà lập pháp những ước tính sơ bộ về chi phí hoạt động, chẳng hạn như chi phí đạn dược và chi phí bay, nhưng từ chối tiết lộ chi tiết cụ thể.

Các nhà lập pháp cho biết họ dự kiến yêu cầu bổ sung viện trợ cho Iran sẽ đạt ít nhất 50 tỷ đô la, dựa trên các cuộc trao đổi của họ với các quan chức chính quyền. Tòa Bạch Ốc và Ngũ Giác Đài chưa xác nhận con số này.

Chính quyền cũng chưa ấn định ngày kết thúc cụ thể cho các hoạt động quân sự ở Iran. Tổng thống Trump cho biết chiến dịch có thể kéo dài bốn tuần hoặc hơn, nhưng Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã từ chối đưa ra mốc thời gian cụ thể cho các nhiệm vụ này.

Các nhà phân tích bên ngoài đã đưa ra nhiều ước tính khác nhau về chi phí của Chiến dịch Epic Fury, chiến dịch sẽ bước sang tuần thứ ba vào thứ Bảy. Một phân tích từ Trung tâm An ninh Chiến lược và Quốc tế (một tổ chức phi đảng phái) cho rằng chi phí cho 100 giờ tấn công trên không và trên biển đầu tiên là 3,7 tỷ đô la. Viện Doanh nghiệp Mỹ (một tổ chức bảo thủ) đã tính toán chi phí hoạt động cho đến nay nằm trong khoảng từ 11,2 tỷ đến 14,5 tỷ đô la.

Thượng Nghị Sĩ Chris Coons (D-Del.), thành viên cao cấp của tiểu ban quốc phòng thuộc Ủy ban Phân bổ Ngân sách Thượng viện, nằm trong số các đảng viên Dân chủ nghi ngờ con số đó là chưa đủ cao.

“Tôi không biết liệu con số đó có bao gồm tất cả chi phí vận hành của tàu thuyền, máy bay, nhiên liệu, thời gian làm việc của nhân viên hay không,” ông nói. “Nếu họ quay lại và nói với chúng tôi, 'Đây là số tiền chúng tôi đã chi cho chiến dịch này,' thì con số đó phải bao gồm nhiều tháng chuẩn bị và triển khai, cũng như việc khôi phục kho dự trữ đạn dược, nạp đạn, và cả chi phí vận hành.”

[Politico: Pentagon: First week of Iran war cost about $11B]

4. Lãnh đạo tối cao mới của Iran đã đưa ra tuyên bố đầu tiên đầy thách thức, mà không hề xuất hiện trước công chúng.

Nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, người vẫn chưa xuất hiện trước công chúng, đã tuyên bố vào tối Thứ Năm, 12 Tháng Ba, rằng sẽ trả thù cho những cái chết kể từ khi bắt đầu cuộc chiến với Mỹ và Israel, trong một tuyên bố được người dẫn chương trình đọc trên truyền hình nhà nước.

“Tôi bảo đảm với tất cả mọi người rằng chúng ta sẽ không bỏ bê việc trả thù cho máu của các liệt sĩ của các bạn.”

Tuyên bố này được đưa ra như là phát ngôn đầu tiên của Khamenei kể từ khi ông được tuyên bố là lãnh đạo tối cao mới của Cộng hòa Hồi giáo vào Chúa Nhật và sau cái chết của cha ông, người tiền nhiệm, trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Vị lãnh đạo 56 tuổi này vẫn chưa xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm và các quan chức chính quyền cho biết ông chỉ bị thương nhẹ trong cuộc chiến đang diễn ra. Đài truyền hình nhà nước không đưa ra lời giải thích nào về lý do tại sao những phát biểu này lại được người dẫn chương trình đọc lên thay vì được phát dưới dạng video hoặc âm thanh.

Theo thông cáo báo chí, Khamenei cho biết: “Cho đến nay, một phần nhỏ sự trả thù này đã được thực hiện một cách cụ thể, nhưng cho đến khi nó được hoàn thành trọn vẹn, vụ việc này vẫn sẽ nằm trong số những ưu tiên hàng đầu của chúng tôi.”

“Chúng tôi sẽ đòi bồi thường từ kẻ thù, và nếu chúng từ chối, chúng tôi sẽ lấy những tài sản của chúng mà chúng tôi cho là phù hợp, và nếu điều đó không thể, chúng tôi sẽ phá hủy các tài sản đó”.

Ngày 8 tháng 3, Bộ Y tế Iran tuyên bố rằng hơn 1.200 người đã thiệt mạng trong cuộc chiến và hơn 10.000 thường dân bị thương.

Ngày 28 tháng 2, Israel đã tiêu diệt lãnh đạo tối cao Ayatollah Ali Khamenei trong một cuộc không kích, đánh dấu sự khởi đầu của các cuộc tấn công chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran, châm ngòi cho cuộc chiến tranh đã lan rộng khắp Trung Đông kể từ đó.

Iran đã đáp trả bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn nhằm vào Israel và các lợi ích của Mỹ trong khu vực, đồng thời đóng cửa hiệu quả eo biển Hormuz chiến lược.

Trong tuyên bố được tường trình của ông, Mojtaba Khamenei nói rằng các nước láng giềng của Iran nên đóng cửa tất cả các căn cứ của Mỹ trên lãnh thổ của họ, và nói rằng Cộng hòa Hồi giáo sẽ tiếp tục tấn công bất kỳ căn cứ nào như vậy.

“Tuyên bố của Mỹ về việc thiết lập an ninh và hòa bình chỉ là một lời nói dối,” thông cáo cho biết.

Thông điệp cũng kêu gọi sử dụng “đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz” — tuyến đường thủy chiến lược mà một phần năm lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua.

“Yêu cầu của người dân là tiếp tục duy trì khả năng phòng thủ hiệu quả và khiến kẻ thù phải hối hận! Phải tiếp tục sử dụng đòn bẩy phong tỏa eo biển Hormuz”, Khamenei tuyên bố.

Thông cáo cũng bày tỏ lời cảm ơn đến các đồng minh của Iran trong khu vực, bao gồm Hezbollah của Li Băng, lực lượng Houthi của Yemen và các nhóm vũ trang ở Iraq.

“Chúng tôi coi các quốc gia thuộc Mặt trận Kháng chiến là những người bạn tốt nhất của mình, và sự nghiệp kháng chiến cùng Mặt trận Kháng chiến là một phần không thể tách rời của các giá trị của Cách mạng Hồi giáo”, tuyên bố cho biết.

Sau khi tuyên bố được đọc, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran cho biết họ đã tiến hành các cuộc tấn công vào các căn cứ của Israel và Mỹ để tỏ lòng kính trọng đối với Khamenei và gia đình ông, và rằng, tuân theo mệnh lệnh của ông, họ sẽ tiếp tục đóng cửa eo biển.

Hai tàu chở dầu bốc cháy tại một cảng của Iraq hôm thứ Năm sau khi bị tấn công bởi các tàu chở đầy chất nổ nghi là của Iran, một động thái leo thang trong các cuộc tấn công đã cắt đứt nguồn cung dầu cho Trung Đông. Các cuộc tấn công này là dấu hiệu rõ ràng của sự thách thức đối với Tổng thống Trump, người đã tuyên bố hôm thứ Tư rằng Hoa Kỳ đã giành chiến thắng trong cuộc chiến.

[Times Of Israel: Iran’s new supreme leader purportedly issues defiant first statement, without appearing]

5. Hệ thống phòng không của Ukraine mua của Mỹ đang gặp nguy hiểm trong cuộc chiến với Iran.

Cuộc chiến với Iran đang tiêu tốn lượng lớn đạn dược phòng không đắt tiền của Mỹ mà Ukraine đang rất cần, gây nguy hiểm cho các đợt giao hàng trong tương lai và đe dọa khả năng của Kyiv trong việc chống lại các cuộc tấn công hỏa tiễn đạn đạo của Nga.

Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh đã sử dụng hàng ngàn hỏa tiễn Patriot để bắn hạ hỏa tiễn đạn đạo và máy bay điều khiển từ xa tấn công của Iran, làm cạn kiệt kho dự trữ lẽ ra có thể dành cho Ukraine. Theo các cuộc phỏng vấn với 10 quan chức cao cấp Âu Châu và hai Dân biểu Mỹ, tình hình này đã đặt cuộc chiến ngày càng mở rộng của chính quyền Tổng thống Trump chống lại chế độ Iran vào thế đối đầu trực tiếp với sự phụ thuộc của Kyiv vào các hợp đồng mua hệ thống phòng không do Mỹ sản xuất.

Các đồng minh lo ngại rằng Nga sẽ nắm thế chủ động bằng cách tìm cách tàn phá thêm nhiều cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine và cố gắng dịch chuyển chiến tuyến trong khi Mỹ và Âu Châu đang bận rộn với một cuộc chiến riêng biệt — và những lo ngại về kho dự trữ — của riêng họ.

“Nếu trước đây Putin cảm thấy áp lực phải đàm phán, thì giờ áp lực đó đã biến mất,” một quan chức Liên Hiệp Âu Châu cho biết. “Mỹ đang bị phân tâm và đang tiêu tốn một số vũ khí mà Âu Châu muốn mua cho Ukraine. … Đó là một kịch bản rất ảm đạm.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy hôm Thứ Năm, 12 Tháng Ba, đã cảnh báo về tình trạng thiếu hụt sắp xảy ra.

Tổng số hỏa tiễn mà Ukraine thiếu hụt cho hệ thống Patriot “không phải do cuộc chiến ở Trung Đông gây ra”, Tổng thống Zelenskiy nói với POLITICO, hàm ý rằng do chính sách mới của Tổng thống Trump. Nhưng “cuộc chiến này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến việc giảm số lượng hỏa tiễn, làm giảm cơ hội có thêm hỏa tiễn” cho Ukraine.

Quy mô các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ và đồng minh ở vùng Vịnh vượt xa mọi gì từng thấy trong nhiều thập niên qua.

Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hôm thứ Ba cho biết Iran đã phóng 1.475 máy bay điều khiển từ xa, 262 hỏa tiễn đạn đạo và 8 hỏa tiễn hành trình vào nước này kể từ khi chiến tranh bắt đầu, nhiều trong số đó đã bị đánh chặn bằng hỏa tiễn Patriot và hỏa tiễn phòng không tầm cao, gọi tắt là TAHAD do Mỹ sản xuất. Hơn 1.600 máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn đã bị bắn hạ - cho thấy cường độ hỏa lực phòng không dữ dội.

Một báo cáo của Bloomberg Intelligence ước tính rằng Mỹ và các đối tác trong khu vực đã bắn hơn 1.000 hỏa tiễn đánh chặn PAC-3 Patriot vào các hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa của Iran kể từ khi bắt đầu cuộc chiến, một con số vượt xa tốc độ thay thế cho loại vũ khí đắt tiền và khó sản xuất này.

Việc sản xuất hỏa tiễn mất nhiều tháng, và cuộc chiến ở Ukraine đã khiến các đồng minh trên toàn cầu gấp rút đặt hàng thêm. Tháng Giêng vừa qua, Lockheed Martin đã đồng ý tăng gấp ba sản lượng hỏa tiễn Patriot - một phần do yêu cầu từ chính quyền Tổng thống Trump - từ khoảng 600 quả mỗi năm vào năm 2025 lên 2.000 quả để đáp ứng nhu cầu bùng nổ trên toàn thế giới.

Nhưng sẽ mất vài năm để các nhà máy của công ty mở rộng công suất đủ để đáp ứng mọi yêu cầu mới.

“Có rất nhiều sự nhầm lẫn về câu hỏi đó, về việc ưu tiên sẽ là gì đối với Ukraine so với Trung Đông, và cụ thể là nhu cầu về các loại vũ khí này sẽ kéo dài bao lâu và ở mức độ nào,” Thượng Nghị Sĩ Mỹ Richard Blumenthal, một đảng viên Dân chủ đến từ Connecticut và là đồng minh của Ukraine, cho biết. “Người Âu Châu thất vọng vì chúng ta không minh bạch hơn về năng lực sản xuất của mình, và khó khăn trong việc tăng cường sản xuất được sử dụng như một cái cớ để không cung cấp thêm.”

Theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, trong những năm trước khi các cuộc xung đột nổ ra ở Âu Châu và Trung Đông, Mỹ chỉ sản xuất khoảng 270 hỏa tiễn Patriot mỗi năm. Ngành công nghiệp này còn một chặng đường dài phía trước để đáp ứng nhu cầu dự kiến.

“Không cần phải nói, Ukraine chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng khi Mỹ ưu tiên các nhu cầu quốc gia trong những tháng tới”, một quan chức từ một nước NATO cho biết. Quan chức này, cũng như những người khác trong bài viết này, được giấu tên để thảo luận về các vấn đề quốc phòng nhạy cảm.

Một quan chức Đức cho biết việc vận chuyển vũ khí “chậm chạp” đến Ukraine trong tháng 11 và tháng 12 đã góp phần đáng kể vào sự tàn phá cơ sở hạ tầng năng lượng của Ukraine. Và đó có thể chỉ là sự khởi đầu.

“Điều đáng lo ngại là Trump sẽ phá vỡ các thỏa thuận, giữ lại nguồn cung cấp và Putin sẽ lợi dụng điều này một cách tàn nhẫn,” quan chức này cho biết.

Các nước đồng minh cũng ngày càng lo ngại về giá cả tăng vọt của các loại vũ khí Mỹ được săn đón.

“Rõ ràng là giá của một số hệ thống vũ khí đã tăng gấp đôi,” một quan chức khác từ một quốc gia thành viên NATO cho biết. “Đó là mức độ và phạm vi của vấn đề giá cả mà chúng tôi đang gặp phải.”

Ngoài cuộc chạy đua ngắn hạn để trang bị hệ thống phòng không, người Âu Châu còn lo ngại rằng đường ống dẫn vũ khí rộng lớn hơn từ Ukraine có thể gặp nguy hiểm khi lực lượng Mỹ - và các đồng minh của họ - mở rộng kho vũ khí trong bối cảnh xung đột leo thang ở Trung Đông.

Năm ngoái, Mỹ và NATO đã thiết lập Danh sách các nhu cầu ưu tiên của Ukraine, gọi tắt là PURL như một cách để duy trì việc cung cấp vũ khí cho Ukraine, bao gồm cả việc giúp Kyiv mua sắm các hỏa tiễn đánh chặn phòng không Patriot rất cần thiết.

Chính quyền Tổng thống Trump đã ngừng viện trợ quân sự cho Ukraine vào năm ngoái, và PURL đóng vai trò như một cách để duy trì nguồn viện trợ này. Nó cho phép các nước Âu Châu mua thiết bị của Mỹ và sau đó tặng cho Kyiv.

Bộ trưởng Quốc phòng Phần Lan Antti Häkkänen cho biết chính phủ của ông đã “nhấn mạnh rằng cần phải có một trụ cột công nghiệp Âu Châu và một trụ cột Ukraine”, cho phép một số hoạt động sản xuất chuyển từ Mỹ sang Âu Châu để Ukraine có thể nhanh chóng có được những gì mình cần.

[Politico: Ukraine’s US air defenses are at risk in Iran war]

6. Eo biển Hormuz: Một tuyến đường thủy quan trọng cho vận tải biển toàn cầu

Eo biển Hormuz là một tuyến đường thủy uốn khúc, rộng khoảng 48 km ở điểm hẹp nhất. Nó nối liền Vịnh Ba Tư với Vịnh Oman. Từ đó, tàu thuyền có thể đi đến phần còn lại của thế giới. Mặc dù Iran và Oman có vùng lãnh hải trong eo biển này, nhưng nó được coi là tuyến đường thủy quốc tế mà tất cả các tàu thuyền đều có thể đi lại. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, nơi có thành phố Dubai với những tòa nhà chọc trời, cũng nằm gần tuyến đường thủy này.

Trong suốt lịch sử, eo biển Hormuz đóng vai trò quan trọng trong thương mại, với việc vận chuyển đồ gốm sứ, ngà voi, lụa và hàng dệt từ Trung Quốc qua khu vực này. Trong thời hiện đại, đây là tuyến đường cho các siêu tàu chở dầu và khí đốt từ Ả Rập Xê Út, Kuwait, Iraq, Qatar, Bahrain, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Iran. Phần lớn lượng dầu này được vận chuyển đến các thị trường ở Á Châu, bao gồm cả Trung Quốc, khách hàng dầu mỏ duy nhất còn lại của Iran.

Mặc dù có những đường ống dẫn dầu ở Ả Rập Xê Út và Các Tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất có thể tránh được eo biển này, Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ cho biết “hầu hết lượng dầu vận chuyển qua eo biển này không có tuyến đường thay thế nào để thoát ra khỏi khu vực”.

Các mối đe dọa đối với tuyến đường này đã đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng vọt trong quá khứ, bao gồm cả trong cuộc chiến Israel-Iran hồi tháng Sáu.

Iran đã tấn công một số tàu thuyền ở eo biển Hormuz và đe dọa bất kỳ tàu nào cố gắng đi qua, trên thực tế nhưng không chính thức đóng cửa eo biển này.

Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Mỹ sẽ tăng cường mạnh các cuộc tấn công nếu Iran tìm cách đóng cửa eo biển Hormuz. Iran đã tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng và giao thông qua eo biển này, vốn là tuyến đường thủy quan trọng cho việc buôn bán dầu mỏ.

Trước đó, vào giữa tháng Hai, Iran đã tạm thời đóng cửa một phần eo biển với lý do là một cuộc tập trận quân sự. Trong những thời điểm căng thẳng và xung đột trước đây, Iran từng quấy rối các tàu thuyền đi qua eo biển này, và trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq những năm 1980, cả hai bên đã tấn công các tàu chở dầu và các tàu khác, sử dụng thủy lôi để làm tê liệt hoàn toàn giao thông tại một số điểm. Tuy nhiên, Iran đã không thực hiện các lời đe dọa đóng cửa hoàn toàn tuyến đường thủy này kể từ những năm 1980, ngay cả trong cuộc chiến 12 ngày năm ngoái khi Israel và Mỹ ném bom các địa điểm hạt nhân và quân sự trọng yếu của Iran.

Mỹ đang triển khai bảo hiểm tái bảo hiểm tàu biển trong khu vực thông qua Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (US International Development Finance Corp.), một cơ quan chính phủ hợp tác với khu vực tư nhân để hỗ trợ các dự án đầu tư toàn cầu, nhằm mục đích giúp tàu thuyền lưu thông trở lại qua eo biển này.

[Newsweek: The Strait of Hormuz - A key waterway for global shipping]

7. Thủ tướng Netanyahu nói ông không biết liệu người dân Iran có lật đổ chế độ hay không, đồng thời đe dọa lãnh đạo tối cao mới.

Trong cuộc họp báo đầu tiên của cuộc chiến hiện tại, Thủ tướng Israel cho biết nước này đang xây dựng các liên minh khu vực mới mà trước đây “tưởng chừng như không thể” * Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF tiến hành các cuộc tấn công hiếm hoi vào các mục tiêu của Hezbollah ở trung tâm Beirut, bên ngoài thành trì của nhóm này * 6 loạt hỏa tiễn của Iran nhắm vào Israel hôm thứ Năm

Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết ông “luôn hoan nghênh việc gặp gỡ” đặc phái viên Tòa Bạch Ốc Steve Witkoff, người dự kiến sẽ đến Israel vào tuần tới.

Ông Netanyahu khẳng định không có bất kỳ “mệnh lệnh” nào từ phía Mỹ.

“Mối quan hệ giữa Tổng thống Trump và tôi, cũng như mối quan hệ mà chúng tôi đã xây dựng giữa Israel và Hoa Kỳ, và sự hợp tác giữa hai lực lượng quân sự — những lực lượng quân sự tốt nhất thế giới, và lực lượng không quân tốt nhất thế giới — sự hợp tác này vô cùng to lớn,” ông tiếp tục.

Ông Netanyahu nhấn mạnh: “Nó không thể hoạt động bằng những mệnh lệnh độc đoán”, mà hoạt động thông qua “đối thoại, những ý tưởng chung, tham khảo ý kiến và làm việc chung. Hãy bắt đầu suy nghĩ theo cách đó. Điều này đúng ở mọi cấp độ, nhưng trước hết là giữa tổng thống và tôi, cũng như giữa các nhân viên của chúng tôi”.

Cùng với Tổng thống Trump, Thủ tướng Netanyahu đã kêu gọi người dân Iran chụp lấy thời cơ có một không hai này để lật đổ chế độ hiện nay. Tuy nhiên, trong cuộc họp báo Netanyahu thừa nhận rằng cho đến nay không có bất cứ chỉ dấu nào cho thấy điều đó sẽ sớm xảy ra.

[Times Of Israel: Netanyahu says he doesn’t know if Iranians will oust regime, threatens new supreme leader]

8. Thông tin về các cuộc tấn công của Iran tại Bahrain, Kuwait và UAE.

Các cuộc tấn công của Iran trên khắp vùng Vịnh, nơi đã hứng chịu các vụ phóng hỏa tiễn trong suốt cuộc chiến, tiếp tục diễn ra vào thứ Năm. Sáng nay, Bahrain đã yêu cầu người dân ở trong nhà và đóng cửa sổ để tránh khói độc sau khi một đám cháy bùng phát do cuộc tấn công của Iran vào các bể chứa nhiên liệu.

Vụ cháy bắt đầu ở đảo Muharraq của nước này, nơi có Sân bay Quốc tế Bahrain. Vương quốc này đã di dời một số máy bay ra khỏi khu vực phi trường vào sáng sớm thứ Tư.

Các vụ tấn công nghi do Iran thực hiện cũng được báo cáo ở Kuwait, trong đó hai người bị thương do một “máy bay điều khiển từ xa thù địch” tấn công một tòa nhà dân cư, và một số máy bay điều khiển từ xa khác gây “thiệt hại vật chất” tại phi trường quốc tế của nước này.

Tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, tiếng nổ được nghe thấy ở trung tâm thành phố Dubai, khi chính quyền cho biết hệ thống phòng không của họ đang đáp trả mối đe dọa hỏa tiễn. Những đám khói nhỏ được nhìn thấy bốc lên trên một khu dân cư trong thành phố.

Văn phòng truyền thông của chính quyền Dubai đưa tin về “một sự việc nhỏ do mảnh vỡ từ một vụ đánh chặn thành công rơi xuống mặt tiền một tòa nhà trên đường Sheikh Zayed.”

Trước đó, văn phòng truyền thông đã đưa tin về “một sự việc nhỏ liên quan đến máy bay điều khiển từ xa ở khu vực Al Bada'a.”

Theo thông báo trên X, cả hai vụ việc đều không gây thương vong.

Ả Rập Xê Út cho biết họ đã chặn các máy bay điều khiển từ xa hướng về mỏ dầu Shaybah cũng như khu vực các đại sứ quán của nước này.

Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani cho biết đã có một “vụ tấn công” vào căn cứ của Ý tại thành phố Erbil của người Kurd ở Iraq, nhưng nói rằng không có thương vong. Ý có binh lính đóng tại Erbil để huấn luyện lực lượng an ninh người Kurd như một phần của lực lượng liên minh quốc tế.

Tính đến sáng sớm thứ Năm, các cuộc tấn công ở vùng Vịnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu đã khiến 24 người thiệt mạng, trong đó có 11 thường dân và 7 quân nhân Mỹ, theo chính quyền địa phương và Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ.

Giá dầu thô vượt mốc 100 đô la một thùng, trong bối cảnh gián đoạn nguồn cung lịch sử.

Trong bối cảnh gián đoạn, Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gọi tắt là IEA hôm thứ Tư cho biết các thành viên của tổ chức này đã đồng ý giải phóng 400 triệu thùng dầu từ trữ lượng của họ - đây là lượng dầu được giải phóng lớn nhất từ trước đến nay.

Bộ Năng lượng Hoa Kỳ sau đó tuyên bố sẽ giải phóng 172 triệu thùng dầu từ kho dự trữ dầu chiến lược “bắt đầu từ tuần tới”.

Tuy nhiên, giá một thùng dầu thô Brent, tiêu chuẩn quốc tế, đã vượt mốc 100 đô la một thùng vào sáng thứ Năm, chỉ vài ngày sau khi tăng vọt lên gần 120 đô la, và giá dầu thô chuẩn của Mỹ đã tăng lên khoảng 95 đô la một thùng.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế, gọi tắt là IEA có trụ sở tại Paris, một tổ chức hàng đầu thế giới về thị trường năng lượng, cho biết hôm thứ Năm rằng cuộc xung đột kéo dài 13 ngày đã gây ra “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu”, vượt qua cả những sự kiện của thập niên 1970.

Tổng sản lượng dầu của các quốc gia vùng Vịnh đã giảm ít nhất 10 triệu thùng mỗi ngày và “không có dấu hiệu nào cho thấy tình trạng leo thang xung đột đang giảm bớt”, báo cáo cho biết thêm.

Quân đội Mỹ công bố đoạn video ghi lại cảnh họ bắn hạ máy bay Iran.

Quân đội Mỹ đã công bố đoạn phim cho thấy sự phá hủy các máy bay vận tải và các máy bay khác của Iran trong các cuộc tấn công vào phi trường Kerman ở miền nam Iran.

Một video do Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ công bố cho thấy các cuộc tấn công nhằm vào máy bay vận tải Lockheed C-130 Hercules, máy bay chiến đấu Lockheed P-3 Orion và máy bay Ilyushin Il-76.

Những chiếc máy bay do Mỹ sản xuất đã được cung cấp cho Iran trước cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

“Chính quyền Iran đang mất dần khả năng không quân từng ngày. Lực lượng Mỹ không chỉ phòng thủ trước các mối đe dọa từ Iran, mà chúng tôi còn đang từng bước vô hiệu hóa chúng”, CENTCOM tuyên bố trên X.

[Times Of Israel: Reported Iranian attacks in Bahrain, Kuwait, UAE]

9. Iran phản ứng trước các báo cáo về vụ tấn công “bất ngờ” ở California.

Các quan chức Iran cáo buộc Hoa Kỳ đang tung ra một hoạt động cờ giả sau khi một báo cáo xuất hiện tuần này cho rằng Tehran có thể đang lên kế hoạch tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào California.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao Iran, Ismail Baghaei, đã đăng tải thông tin về bản báo cáo trên X vào chiều thứ Năm, viết: “Liệu đây có phải là khúc dạo đầu cho một vụ 'giả mạo' khác?”

Trước đó vào thứ Năm, Tòa Bạch Ốc cũng bác bỏ bản báo cáo, được ABC News đăng tải đầu tiên. Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt nói rằng câu chuyện này cần được “rút lại ngay lập tức” vì nó cung cấp “thông tin sai lệch nhằm mục đích cố tình gây hoang mang cho người dân Mỹ”.

“Họ viết điều này dựa trên một email được gửi đến cơ quan thực thi pháp luật địa phương ở California về một thông tin mật chưa được xác minh,” Leavitt nói. “Email thậm chí còn ghi rõ thông tin mật đó dựa trên tình báo ‘chưa được xác minh’.”

“Nói rõ hơn: Không hề có mối đe dọa nào từ Iran đối với đất nước chúng ta, và điều đó chưa từng xảy ra,” Leavitt nói thêm.

Hậu quả của các cuộc tấn công chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào Iran vẫn đang tiếp diễn, với giá khí đốt và dầu mỏ tăng cao khi Tehran phong tỏa đường đi qua eo biển Hormuz và Mỹ đưa ra cảnh báo cho công dân Mỹ ở các quốc gia trong khu vực.

Iran cũng đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào Israel và các căn cứ quân sự của Mỹ trên khắp Trung Đông. Các quan chức và chuyên gia cũng cảnh báo rằng Iran vẫn là mối đe dọa thường trực trên nhiều mặt trận, bao gồm cả các cuộc tấn công mạng.

Hôm thứ Tư, các nhà chức trách liên bang cảnh báo rằng điều này có thể bao gồm cả California, khi họ thông báo cho các cơ quan thực thi pháp luật địa phương và tiểu bang rằng Iran có thể đang lên kế hoạch thực hiện một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa bất ngờ nhằm vào các mục tiêu trong tiểu bang này.

Thông báo cho biết FBI đã thu thập được thông tin cho thấy, tính đến đầu tháng Hai, Iran được tường trình đã cân nhắc việc phóng máy bay điều khiển từ xa từ một tàu không xác định ngoài khơi bờ biển Mỹ, tấn công cụ thể vào California.

Bản thông báo nhấn mạnh rằng các nhà chức trách không có thêm thông tin chi tiết nào về thời gian, mục tiêu, phương pháp hoặc thủ phạm và mô tả thông tin này là chưa được xác thực, theo ABC News đưa tin.

Các quan chức cao cấp ở cả Mỹ và Iran hiện đã bác bỏ báo cáo và cảnh báo về vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, trong đó Iran còn chế giễu báo cáo này không chỉ như một vụ “tấn công giả mạo” - khi một quốc gia thực hiện một cuộc tấn công nhưng che giấu trách nhiệm để đổ lỗi cho bên khác - mà còn mỉa mai Mỹ vì đã “sao chép” máy bay điều khiển từ xa của Iran.

Mỹ đã chuyển hướng sản xuất và tập trung vào các loại máy bay điều khiển từ xa cảm tử rẻ hơn nhiều, chỉ có giá 35.000 đô la so với các máy bay điều khiển từ xa Reaper trị giá hàng triệu đô la mà Ngũ Giác Đài đã sử dụng trong nhiều năm. Iran đã phổ biến việc sử dụng các máy bay điều khiển từ xa này, vốn đóng vai trò quan trọng trong Chiến tranh Ukraine khi Nga dựa rất nhiều vào máy bay điều khiển từ xa của Iran để duy trì thế tấn công của mình.

Tổng thống Trump ban đầu đã trả lời các câu hỏi về báo cáo bằng cách nói rằng nó đang được điều tra, và rằng “có rất nhiều việc đang xảy ra và tất cả những gì chúng ta có thể làm là đón nhận chúng một cách tự nhiên.”

Một phát ngôn viên của Thống đốc California Gavin Newsom nói với Newsweek hôm thứ Tư rằng “Văn phòng Dịch vụ Khẩn cấp của Thống đốc đang tích cực phối hợp với các quan chức an ninh tiểu bang, địa phương và liên bang để bảo vệ cộng đồng của chúng ta.”

Một phát ngôn viên của Văn phòng Dịch vụ Khẩn cấp California nói với Newsweek rằng nhóm An ninh Nội địa của họ “thường xuyên phối hợp với các đối tác liên bang, tiểu bang và địa phương, chia sẻ thông tin về các mối đe dọa tiềm tàng như một phần của các nỗ lực an ninh đang diễn ra.”

“Mặc dù chúng tôi không thể thảo luận về các chi tiết nhạy cảm, nhưng người dân California nên biết rằng kiểu phối hợp này diễn ra hàng ngày để bảo đảm an toàn cho mọi người,” phát ngôn nhân cho biết. “California đã chuẩn bị sẵn sàng để bảo vệ cộng đồng của mình, và chúng tôi sẽ tiếp tục hợp tác chặt chẽ với các đối tác liên bang, bao gồm cả FBI, cơ quan có vị thế tốt nhất để cung cấp thông tin tình báo cụ thể.”

[Newsweek: Iran Reacts to California ‘Surprise’ Attack Reports]

10. Các công ty vận tải toàn cầu tạm ngừng hoạt động.

Các hãng vận tải biển toàn cầu đã đưa ra cảnh báo dịch vụ, cho biết họ đã tạm ngừng hoạt động trong khu vực. Công ty vận tải biển Maersk của Đan Mạch, công ty vận tải biển lớn nhất thế giới, hôm Chúa Nhật cho biết họ đang tạm ngừng tất cả các chuyến tàu đi qua eo biển Hormuz cho đến khi có thông báo mới. Các hãng vận tải biển khác, bao gồm Hapag-Lloyd, CMA-CGM và MSC, cũng đưa ra các thông báo tương tự.

“Những con tàu bị mắc kẹt ở Vịnh Mexico sẽ không đi đâu cả,” Tom Goldsby, chủ nhiệm bộ môn hậu cần thuộc Khoa Quản lý Chuỗi Cung ứng tại Đại học Tennessee, cho biết. “ Ngoài ra còn có rất nhiều tàu khác đang hướng đến Vịnh để thay thế chúng, và dĩ nhiên là giờ chúng đang neo đậu hoặc đang di chuyển đến nơi khác.”

Hiện có khoảng 400 tàu chở dầu và sản phẩm dầu mỏ đang nằm im tại Vịnh Ba Tư, và một tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz mà không gặp sự việc nào vào thứ Hai, theo dữ liệu từ MarineTraffic, một dự án theo dõi sự di chuyển của các tàu trên toàn cầu bằng cách sử dụng dữ liệu công khai.

Các công ty bảo hiểm hàng hải đã hủy bỏ hoặc tăng phí bảo hiểm trong khu vực này. Bảo hiểm rủi ro chính trị là một loại bảo hiểm nhằm bảo vệ các công ty khỏi những tổn thất tài chính do tình hình chính trị bất ổn, hành động của chính phủ hoặc bạo lực gây ra.

Theo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế, cơ sở tái bảo hiểm của Mỹ sẽ bảo hiểm các tổn thất lên đến khoảng 20 tỷ đô la trên cơ sở luân chuyển, tập trung vào bảo hiểm hàng hóa và thiệt hại vật chất đối với cấu trúc và máy móc vận hành của tàu trước mắt.

Tổng thống Trump cho biết, nếu cần thiết, Hải quân Mỹ sẽ hộ tống các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz. Hải quân hiện có ít nhất tám tàu khu trục và ba tàu chiến ven biển nhỏ hơn trong khu vực. Những tàu này trước đây đã được sử dụng để hộ tống tàu thương mại trong khu vực và ở Biển Đỏ.

Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cam kết sẽ điều thêm tàu chiến đến khu vực Đông Địa Trung Hải. Hiện đang có một sáng kiến do Pháp dẫn đầu, trong đó các quốc gia Âu Châu và ngoài Âu Châu sẽ hỗ trợ hộ tống các tàu chở dầu khí với mục tiêu dần dần mở lại eo biển Hormuz ngoài khơi Iran “càng sớm càng tốt sau khi giai đoạn căng thẳng nhất của cuộc xung đột kết thúc”.

[Newsweek: Global shippers suspend operations]

11. Lực lượng Phòng vệ Israel tuyên bố đã tấn công một địa điểm hạt nhân của Iran và tiến hành các cuộc không kích ở Tehran.

Trong khi đó, Mỹ và Israel tiếp tục oanh tạc các mục tiêu của chế độ bên trong Cộng hòa Hồi giáo Iran.

Hôm thứ Năm, Lực lượng Phòng vệ Israel, gọi tắt là IDF, cho biết họ vừa tấn công một cơ sở hạt nhân của Iran, nơi chế độ này đang phát triển “các năng lực quan trọng trong việc phát triển vũ khí hạt nhân”.

Khu vực gần Tehran, được quân đội xác định là khu phức hợp Taleghan, đã bị tấn công trong các đợt oanh tạc được thực hiện trong khu vực những ngày gần đây.

Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết trong những năm gần đây, Iran đã sử dụng địa điểm này để “phát triển các loại chất nổ tiên tiến và tiến hành các thí nghiệm nhạy cảm như một phần của Dự án AMAD”, chương trình phát triển vũ khí hạt nhân bí mật được tường trình của Iran.

Khu phức hợp Taleghan đã bị Israel tấn công vào tháng 10 năm 2024, trong một cuộc trả đũa cho vụ tấn công hỏa tiễn của Iran vào Israel hồi đầu tháng đó.

Quân đội cho biết gần đây họ đã xác định được rằng Iran đã “thực hiện các bước để khôi phục khu phức hợp” sau các cuộc tấn công đó.

Lực lượng Phòng vệ Israel cho biết: “Chính quyền Iran tiếp tục nỗ lực thúc đẩy và phát triển các năng lực cần thiết cho việc chế tạo vũ khí hạt nhân”, đồng thời nói thêm rằng cuộc tấn công gần đây là một phần của “chuỗi các hoạt động” nhằm “gây thêm thiệt hại cho tham vọng hạt nhân của chế độ khủng bố Iran”.

Iran luôn phủ nhận việc tìm cách sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, nước này đã làm giàu uranium bất kể không có ứng dụng hòa bình nào, cản trở các thanh tra quốc tế kiểm tra các cơ sở hạt nhân của mình và mở rộng khả năng hỏa tiễn đạn đạo.

Ngoài ra, đêm qua, Không quân Israel tuyên bố đã phát động một đợt không kích “quy mô lớn” mới nhằm vào các mục tiêu của chế độ Iran ở Tehran.

Iran đe dọa tấn công các văn phòng của các tập đoàn công nghệ lớn.

Trong khi Iran tiếp tục phóng hỏa tiễn vào Israel, hãng thông tấn Tasnim của nước này đã công bố danh sách các mục tiêu tiềm năng khác của chế độ, bao gồm các văn phòng của các gã khổng lồ công nghệ như Amazon, Google, Microsoft và Nvidia tại các quốc gia vùng Vịnh và Israel.

Hãng thông tấn Tasnim viết, “Với việc chiến tranh khu vực mở rộng sang chiến tranh cơ sở hạ tầng, phạm vi các mục tiêu tiềm năng của Iran đang dần được mở rộng”, mà không nêu rõ nguồn tin về diễn biến này.

Tại Israel, Bộ Y tế báo cáo sáng thứ Năm rằng trong 24 giờ qua, 179 người bị thương, bao gồm cả thường dân và binh lính, đã được đưa đến bệnh viện do hậu quả của cuộc xung đột.

Trong số những người được điều trị tại bệnh viện, có bốn người trong tình trạng trung bình và 157 người trong tình trạng tốt. Mười tám người được điều trị vì chứng lo âu.

Mặc dù Bộ không đưa ra phân tích chi tiết về nguyên nhân gây thương tích, nhưng người ta cho rằng hầu hết các trường hợp bị thương là do người dân cố gắng tìm nơi trú ẩn chứ không phải là hậu quả trực tiếp của hỏa tiễn từ Iran hay rocket từ Li Băng.

Bộ Y tế cho biết kể từ ngày 28 tháng 2, khi chiến tranh bắt đầu, đã có 2.745 người được đưa vào bệnh viện, trong đó 85 người vẫn đang nằm bệnh viện tính đến thời điểm cập nhật của bộ.

Trong số những người vào bệnh viện, có 11 người trong tình trạng nghiêm trọng, 10 người trong tình trạng trung bình và 64 người trong tình trạng tốt.

Tính đến thời điểm hiện tại, đã có 14 người thiệt mạng ở Israel trong suốt cuộc chiến.

[Times Of Israel: IDF says it hit Iranian nuclear site, conducted strikes in Tehran]