6. Những người hiền lành đều biết Thiên Chúa gia tăng ân sủng cho mỗi người đều phù hợp với vinh quang của Thiên Chúa, đều phù hợp với linh hồn của người ấy, cũng là có ích cho người khác. Nếu không muốn đón nhận sự an bài của Thiên Chúa, thì đó chính là sự ngu xuẩn của chúng ta vậy.

(Thánh nữ Terese of Avila)

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Trích dịch từ tiếng Hoa trong "Cách ngôn thần học tu đức")

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

88. TỰ LÀM KHỔ MÌNH

Có một ngự sứ, tính tình đa nghi.

Mới đầu mua chổ ở gần chùa Vĩnh Quang, bởi chung quanh trống vắng nên sợ có trộm, bèn gia tăng người đến luân lưu trực ban cầm canh coi đêm, vì sợ họ biếng nhác, cho nên ông ta bất chấp xuân hạ thu đông, ban đêm tự mình cầm đèn đi quan sát.

Về sau, lại mua thêm một nơi ở khác, bởi vì nó liền với nhà dân cư trong thành, ngự sứ sợ hỏa hoạn nên trong mỗi phòng đều kê một thùng gỗ đựng nước, và vẫn sai người cầm canh coi đêm.

Lại mua thêm chổ ở nữa, bởi vì ngôi nhà này vắng vẻ yên ắng, hoài nghi sẽ có âm hồn, nên trước tiên mời hòa thượng đến tụng kinh đốt nhang khói, sau đó lại mời đạo sĩ đến lập tế đàn triều mời thiên tướng, gõ não bạt đánh trống náo nhiệt tưng bừng, nói là siêu độ âm hồn và hồ ly tinh. Thực ra căn nhà này vốn chẳng có chuyện gì, ồn ào như thế này mà lại còn nói là âm hồn làm chuyện kỳ quái, không phải ném đá ném sành, nhưng là trộm cắp đồ vật, đêm đêm không thể yên ổn.

Mấy đứa nha đầu, bảo mẫu, sai dịch, nô bộc cũng do đó mà làm chuyện bại hoại, tổn thất vật chất nhiều không thể tính được.

(Tự Bất Ngôn)

Suy tư 88:

Người đa nghi thì luôn làm khổ bản thân mình vì luôn nghi ngờ chuyện này chuyện nọ; người đa nghi thì dù có tiền bạc cũng không tìm được hạnh phúc, vì cứ lo sợ viễn vông vào các chuyện do mình suy ra; người đa nghi thì ít có bạn tri kỷ vì luôn nghi ngờ người này người nọ.

Đa nghi là biểu lộ một tâm hồn bất an.

Có một vài người Ki-tô hữu có tính đa nghi như Tào Tháo, cho nên có những lúc họ không biểu lộ được tinh thần Phúc Âm trong cuộc sống của mình: họ nghi ngờ bạn bè nói xấu họ, nghi ngờ đồng sự “chơi” họ, nghi ngờ cấp trên “đì” mình, cho nên đi đâu họ cũng cảm thấy chung quanh mình có nhiều người xấu, nhiều người chống đối mình, và thế là họ không có dịp để bày tỏ tình thân thiện với mọi người.

Người có tính đa nghi dù cho có ở trên trời thì cũng nghi trên trời...có quỷ ma.

Đúng là họ tự làm khổ mình !

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

----------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, sau khi ông La-da-rô sống lại ra khỏi mồ, trong số những người Do-thái đến thăm cô Ma-ri-a và được chứng kiến việc Đức Giê-su làm, có nhiều kẻ đã tin vào Người. 46 Nhưng lại có những người đi gặp nhóm Pha-ri-sêu và kể cho họ những gì Đức Giê-su đã làm. 47 Vậy các thượng tế và các người Pha-ri-sêu triệu tập Thượng Hội Đồng và nói : “Chúng ta phải làm gì đây? Người này làm nhiều dấu lạ. 48 Nếu chúng ta cứ để ông ấy tiếp tục, mọi người sẽ tin vào ông ấy, rồi người Rô-ma sẽ đến phá huỷ cả nơi thánh của ta lẫn dân tộc ta.” 49 Một người trong Thượng Hội Đồng tên là Cai-pha, làm thượng tế năm ấy, nói rằng : “Các ông không hiểu gì cả, 50 các ông cũng chẳng nghĩ đến điều lợi cho các ông là : thà một người chết thay cho dân còn hơn là toàn dân bị tiêu diệt.” 51 Điều đó, ông không tự mình nói ra, nhưng vì ông là thượng tế năm ấy, nên đã nói tiên tri là Đức Giê-su sắp phải chết thay cho dân, 52 và không chỉ thay cho dân mà thôi, nhưng còn để quy tụ con cái Thiên Chúa đang tản mác khắp nơi về một mối. 53 Từ ngày đó, họ quyết định giết Đức Giê-su. 54 Vậy Đức Giê-su không đi lại công khai giữa người Do-thái nữa; nhưng từ nơi ấy, Người đến một vùng gần hoang địa, tới một thành gọi là Ép-ra-im. Người ở lại đó với các môn đệ.

55 Khi ấy sắp đến lễ Vượt Qua của người Do-thái. Từ miền quê, nhiều người lên Giê-ru-sa-lem để cử hành các nghi thức thanh tẩy dọn mình mừng lễ. 56 Họ tìm Đức Giê-su và đứng trong Đền Thờ bàn tán với nhau : “Có thể ông ấy sẽ không lên dự lễ, các ông có nghĩ thế không?” 57 Còn các thượng tế và người Pha-ri-sêu thì ra lệnh : ai biết được ông ấy ở đâu thì phải báo cho họ đến bắt.

Đó là Lời Chúa

 

CHÚA NHẬT LỄ LÁ

Tin mừng: Mt 26, 14- 27, 66.

“Cuộc thương khó của Đức Chúa Giê-su Ki-tô, Chúa chúng ta”.

Anh chị em thân mến,

Hôm nay là chúa nhật Lễ Lá, và cũng là ngày mở đầu tuần Thương Khó của Đức Chúa Giê-su đã chịu vì tội lỗi của nhân loại và của chúng ta. Trong tuần này Giáo Hội mời gọi chúng ta cùng nhau chia sẻ những đau khổ của Đức Chúa Giê-su từ khi vào thành Giê-ru-sa-lem cho đến khi Ngài trút hơi thở cuối cùng trên thập giá.

Xin chia sẻ với anh chị em câu chuyện nhỏ này:

Một hôm mùa xuân hỏi:

- “Có cái gì so với sự chết càng đau khổ hơn không?”

Đấng tạo hóa trả lời:

- “Có, giữa chết và không chết”.

- “Nghĩa là sao?”

- “Thể xác thì sống nhưng tâm hồn thì đã chết rồi” (1) .

Ai đã từng bị hiểu lầm, ai đã từng bị kết án cách bất công, ai đã từng nếm mùi nhục nhã trước những người đã chịu ơn mình bây giờ lại đấu tố mình, thì mới thấy những đau khổ trong tâm hồn của Đức Chúa Giê-su là chừng nào.

Ngồi trên mình lừa và được tung hô “vạn tuế, vạn tuế”, được dân chúng cởi áo lót đường đi, được tuyên xưng “Đấng nhân danh Thiên Chúa mà đến...” thì còn gì hãnh diện và oai cho bằng! Nhưng Đức Chúa Giê-su thì lại khác, tâm hồn của Ngài đang đau khổ, đau khổ vì biết rằng chính những con người cầm lá tung hô vạn tuế Ngài ngày hôm nay, thì ngày mai cũng chính họ vung nắm tay la hét đấu tố và khống cáo Ngài trước tòa án Phi-la-tô: đóng đinh nó vào thập giá.

Quan tổng trấn Phi-la-tô đang sống nhưng tâm hồn đã chết trước những quyền lợi cá nhân; đám đông dân chúng đang hò hét la mắng Đức Chúa Giê-su, thế là họ đang sống nhưng tâm hồn đã chết trước những vô ơn bội nghĩa.

Những hình ảnh đó vẫn còn đậm nét trong tâm hồn chúng ta, khi chúng ta, ngày hôm nay, cũng cầm lá trong tay để tung hô Đức Chúa Giê-su là vua, là Đấng nhân danh Chúa mà đến, nhưng rồi cũng chính chúng ta, ngày mai, sẽ đóng đinh Ngài vào thập giá vì những tội lỗi của chính mình, Đức Chúa Giê-su thật sự đang đau khổ khi tiến vào thành Giê-ru-sa-lem, bởi vì Ngài biết chúng ta đang sống nhưng tâm hồn đã chết trước những cám dỗ của ma quỷ và thế gian.

Vâng, Đức Chúa Giê-su chẳng được gì cả khi thi ân giáng phúc cho những người Do Thái, Ngài đã phí công vô ích, vì những người mà Ngài đã hết lòng yêu thương, ban ơn, giờ đây đang kết án tử cho Ngài. Nhưng Đức Chúa Giê-su tin chắc rằng với máu Ngài đổ ra, với những cực hình mà Ngài phải chịu, và với cái chết nhục nhã trên thập giá, Ngài sẽ cứu chúng ta là những người đang sống nhưng tâm hồn thì đã chết, cũng được sống lại với Ngài.

Anh chị em thân mến,

Bài Thương Khó của Đức Chúa Giê-su mà chúng ta vừa nghe, đã khiến cho nhiều tâm hồn tội lỗi trở lại con đường ngay nẻo chính, nó cũng đã đánh động nhiều tâm hồn kiêu ngạo chỉ biết kết án tha nhân chứ không biết kết án mình. Đây không những là bài tường thuật lịch sử về cuộc khổ nạn của Đức Chúa Giê-su vì yêu thương mà chịu khổ hình và chịu chết, nhưng còn là một bán án kết tội nhân loại và chúng ta, bởi vì nhân loại và bản thân mỗi người trong chúng ta, đang từng giây từng phút đóng đinh Ngài vào thập giá vì tội của mình.

Không oán trách người hiểu lầm mình, không trả thù người vô ơn, không giận ghét người bạc nghĩa, không nói xấu người chỉ trích mình.v.v... đó là việc làm tích cực nhất của chúng ta, để chia sẻ nỗi đau với Đức Chúa Giê-su trong cuộc sống của mình, đó chính là cuộc thương khó nối dài của Ngài trên con người chúng ta, và đó cũng chính là tâm tình của một người bạn trung tín vậy !

(1) Trích trong “Truyện ngụ ngôn cho thời hiện nay”, bản dịch và viết suy tư của Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

Xin Thiên Chúa chúc lành cho chúng ta.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

---------

http://www.vietcatholic.net

https://www.facebook.com/jmtaiby

http://www.nhantai.info

 

LƯƠNG TÂM TRONG SÁNG

“Có nhiều kẻ đã tin vào Người”.

“Nhìn từ đỉnh đầu Nữ Thần Tự Do, tôi kinh ngạc trước mái tóc. Nhà điêu khắc biết chi tiết ấy hầu như không ai thấy - ngoại trừ loài mòng biển. Vậy mà ông vẫn chăm chút cho mái tóc cô ấy như cho khuôn mặt, vóc dáng và ngọn đuốc - với lương tâm trong sáng của một người nghệ sĩ!” - Anon.

Kính thưa Anh Chị em,

Tin Mừng hôm nay cho thấy, trước Chúa Giêsu, không ai đứng ngoài: ‘lương tâm trong sáng’ sẽ dẫn đến tin Ngài, hoặc khước từ Ngài; đứng về phía sự thật, hoặc giết chết sự thật - chính Ngài!

Bối cảnh là phép lạ Chúa Giêsu làm cho Lazarô đã chết bốn ngày sống lại. Trước mồ Lazarô, không chỉ một người chết bước ra, mà lương tâm con người cũng được gọi tên để bước ra. Có người tin, vì họ thấy quyền năng của Thiên Chúa; nhưng cũng có kẻ khép lòng, vì họ sợ mất chỗ đứng của mình. Phép lạ không trung lập; nó phơi bày. Và chính lúc ấy, ‘lương tâm trong sáng’ trở thành thước đo và sẽ làm lộ ra những sâu kín của lòng người - ai dám để sự thật chạm vào mình, và ai tìm cách quay lưng? “Sự thật sẽ giải thoát bạn, nhưng trước hết nó sẽ làm bạn đau đớn!” - James A. Garfield.

Một khi lương tâm bị bóp nghẹt bởi toan tính, người ta có thể đi đến những quyết định lạnh lùng: thà giết chết sự thật còn hơn để sự thật làm xáo trộn đời mình. Và như thế, họ không chỉ từ chối phép lạ, mà còn khước từ chính Đấng ban sự sống! Và quả họ đã làm thế: giết chết Con Thiên Chúa và quyết định sẽ giết luôn cả Lazarô. “Tìm ra sự thật thì dễ… đối diện đã khó, sống theo còn khó hơn!” - Fulton Sheen.

Nhưng Thiên Chúa vẫn tận dụng những ý đồ đen tối của lòng người! Con Thiên Chúa “chết thay cho dân” sẽ dẫn đến ơn cứu độ cho muôn dân! Và logic ‘đầy tính tiên tri’ của thượng tế Caipha có thời hiệu vĩnh viễn. Gioan thật sâu sắc, “Không chỉ thay cho dân mà thôi, nhưng còn để quy tụ con cái Chúa tản mác khắp nơi về một mối”. “Thiên Chúa là một, Chúa Kitô là một, Hội Thánh là một!” - Cyprianô.

Đây là điều Thiên Chúa đã hứa hằng trăm năm trước, “Ta sẽ quy tụ chúng lại từ bốn phương và đưa chúng về đất của chúng!” - bài đọc một; vì “Chúa canh giữ chúng ta như mục tử canh giữ đàn chiên!” - Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

Không ai ép buộc Chúa Giêsu chọn thánh giá; cũng không buộc ai phải theo Ngài. Con Thiên Chúa hoàn toàn tự do với một ‘lương tâm trong sáng’ trước Chúa Cha và trước con người. Ngài không né tránh sự thật, không thoả hiệp với bóng tối, nhưng yêu Cha đến cùng, vâng phục đến cùng. Đi theo Chúa Kitô cũng thế: không phải bị ép buộc, nhưng là chọn để lương tâm mình được soi sáng, dám sống sự thật, dám yêu sự thật - dẫu phải trả giá, dẫu phải bước qua thập giá! “Tình yêu muốn là thật, phải trả giá - phải đau - phải làm ta trống rỗng chính mình!” - Mẹ Têrêxa.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, khi con sợ hãi và toan tính, xin giữ lòng con ngay thẳng; khi con chao đảo và nghi ngờ, xin neo con vào sự thật; khi con đối diện thập giá, cho con trung tín đến cùng!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

 

Daniel Esparza, trong bản tin ngày 27/03/2026 của Aleteia, cho hay: Khi bạo lực tiếp tục tàn phá Đất Thánh, một lời mời gọi đơn giản đã xuất hiện từ Giêrusalem: hãy dừng lại, cầu nguyện và hiệp nhất.

Thực vậy, Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh của Giêrusalem, lên tiếng kêu gọi các tín hữu trên toàn thế giới dành thời gian vào Thứ Bảy, ngày 28 tháng 3, để cầu nguyện Kinh Mân Côi cầu bình an. Lời kêu gọi của ngài được đưa ra vào thời điểm khu vực này vẫn còn bị tổn thương sâu xa bởi cuộc xung đột đang diễn ra, với thường dân phải gánh chịu gánh nặng lớn nhất.

“Tôi mời các bạn cùng tham gia cầu nguyện vào Thứ Bảy tuần tới,” ngài nói, kêu gọi các Kitô hữu đọc Kinh Mân Côi “để cầu xin ơn bình an và thanh thản, đặc biệt là cho những người đang đau khổ vì cuộc xung đột.” Lời kêu gọi này vừa mang tính địa phương vừa mang tính hoàn cầu. Trong những tháng gần đây, cuộc chiến ở Gaza và căng thẳng leo thang trong khu vực đã thu hút sự quan tâm trở lại của quốc tế. Các Giáo hội, tổ chức nhân đạo và các nhà lãnh đạo tôn giáo đã nhiều lần cảnh báo về một cuộc khủng hoảng nhân đạo ngày càng trầm trọng, với các gia đình phải di dời, cơ sở hạ tầng bị hư hại và việc tiếp cận các nhu yếu phẩm cơ bản ngày càng trở nên bấp bênh.

Trong bối cảnh đó, lời mời gọi của Đức Thượng phụ nhấn mạnh một phản ứng đặc trưng của Kitô giáo: cầu nguyện như một sự tham gia. Kinh Mân Côi, với nhịp điệu đều đặn và tập trung vào cuộc đời của Chúa Kitô, trở thành một cách để chia sẻ nỗi đau khổ của người khác đồng thời đặt hy vọng vào sự quan phòng của Thiên Chúa.

Những bài suy niệm đặc biệt đã được Cha Francesco Patton, Giám quản Đất Thánh, chuẩn bị và sẽ hướng dẫn các tín hữu qua các trích đoạn từ các mầu nhiệm Vui, Thương, Mừng và Sáng của Kinh Mân Côi như một phần của sáng kiến cầu nguyện hoàn cầu này. Nỗ lực này cũng nhấn mạnh lời kêu gọi cầu nguyện của Đức Hồng Y Pierbattista Pizzaballa như là điểm khởi đầu cho bất cứ nền hòa bình lâu dài nào.

Chống lại sự tuyệt vọng

Đối với các Kitô hữu ở Đất Thánh, lời kêu gọi này mang một trọng lượng đặc biệt. Nhiều cộng đồng ở đó sống hàng ngày trong sự bất ổn, phải đối diện với các trạm kiểm soát, áp lực kinh tế và tổn thương tinh thần do tình trạng bất ổn kéo dài. Tuy nhiên, họ vẫn là những chứng nhân cho đức tin bắt nguồn từ chính những nơi mà Tin Mừng đã được rao giảng.

Việc lựa chọn Kinh Mân Côi cũng rất quan trọng. Lời cầu nguyện này, được trân trọng qua nhiều nền văn hóa và thế hệ, dễ tiếp cận với tất cả mọi người — các gia đình tại nhà, các nhóm giáo xứ, các cá nhân trong những khoảnh khắc tĩnh lặng. Nó mời gọi việc suy niệm về các mầu nhiệm trong cuộc đời Chúa Kitô, bao gồm sự đau khổ và phục sinh của Người, cung cấp một khuôn khổ để giữ cả nỗi đau buồn và niềm hy vọng.

Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo nhắc nhở chúng ta rằng cầu nguyện là “một cuộc chiến chống lại chính mình và chống lại mưu kế của kẻ cám dỗ” (SGLGHCG 2725). Trong thời chiến, cuộc chiến đó bao gồm việc chống lại sự tuyệt vọng và thờ ơ. Cầu nguyện trở thành một hành động liên đới, một sự từ chối để bạo lực có tiếng nói cuối cùng.

Những tuyên bố gần đây từ các nhà lãnh đạo Giáo hội trong khu vực cũng phản ảnh sự khẩn cấp này. Lời kêu gọi ngừng bắn, tiếp cận nhân đạo và đối thoại vẫn tiếp tục, nhưng song song với những nỗ lực này là một dòng chảy âm thầm hơn: niềm tin rằng hòa bình cũng phải được tìm kiếm trong trái tim.

 

Ed. Condon, trong bản tin ngày 25 tháng 3 năm 2026 của The Pillar, nhận định rằng: Trong một bài phát biểu tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo XIV dường như đã báo hiệu một sự thay đổi trong cách Giáo hội nên suy nghĩ về các nạn nhân trưởng thành bị lạm dụng.

Thực vậy, các vấn đề xoay quanh việc lạm dụng tình dục người lớn trong Giáo hội là một trong những lĩnh vực nổi bật và gây tranh cãi nhất trong cải cách giáo luật trong những năm sau vụ tai tiếng của cố Hồng Y Theodore McCarrick.

Năm 2019, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã mở rộng đáng kể định nghĩa về “tính dễ bị tổn thương” được sử dụng để xác định xem hành vi sai trái về tình dục có phải là tội phạm theo giáo luật hay không với sắc lệnh Vos estis lux mundi, tạo ra một cuộc tranh luận kéo dài nhiều năm giữa các luật sư giáo luật và các bộ phận của Vatican, và khiến nhiều giáo phận bối rối về cách thức và phạm vi áp dụng chúng.

Mặc dù một số xác minh đã được đưa ra dưới dạng sách hướng dẫn và giải thích rõ của các bộ phận khác nhau, nhưng vẫn còn một cuộc tranh luận về việc, chính xác, ai là “người lớn dễ bị tổn thương”, xét về mặt giáo luật.

Nhưng trong một bài phát biểu tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo XIV dường như đã báo hiệu một sự thay đổi trong cách áp dụng luật và cách xem xét các trường hợp dễ bị tổn thương. Sự thay đổi này có thể mang lại sự rõ ràng cần thiết cho quy trình giáo luật, chuyển trọng tâm của việc xem xét sự dễ bị tổn thương từ việc xem xét cá nhân sang hoàn cảnh.

—

Trong bài phát biểu trước phiên họp toàn thể của Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ em tuần trước, Đức Giáo Hoàng Leo nói với cơ quan này rằng công việc ngăn chặn lạm dụng vừa là vấn đề “nghi thức hoặc thủ tục” vừa là việc hình thành một “văn hóa chăm sóc” rộng lớn hơn.

Xuyên suốt bài phát biểu của ngài, Đức Giáo Hoàng đã đề cập đến việc lạm dụng cả trẻ em và người lớn, như một thông lệ của các vị Giáo hoàng kể từ các vụ tai tiếng năm 2018, như một lĩnh vực quan tâm thống nhất đối với ủy ban.

Dưới thời Đức Giáo Hoàng Phanxicô, cả trong các bài phát biểu công khai lẫn trong luật Vos estis, thuật ngữ được chấp nhận là nói về việc lạm dụng “trẻ em và người lớn dễ bị tổn thương”.

Văn bản gốc của Vos estis hình sự hóa cụ thể hành vi “thực hiện hành vi tình dục với trẻ vị thành niên hoặc người dễ bị tổn thương”, mặc dù hành vi tình dục với trẻ vị thành niên vốn đã là một tội hình sự theo giáo luật.

Trong bản cập nhật năm 2023 của văn bản này, ngôn ngữ đã được sửa đổi thành “người lớn dễ bị tổn thương”, đồng thời vẫn giữ nguyên định nghĩa về sự dễ bị tổn thương là “bất cứ người nào trong tình trạng ốm yếu, thiếu hụt về thể chất hoặc tinh thần, hoặc bị tước đoạt tự do cá nhân mà trên thực tế, ngay cả đôi khi, hạn chế khả năng hiểu, mong muốn hoặc trong bất cứ trường hợp nào chống lại hành vi phạm tội”.

Định nghĩa đó đã gây ra nhiều rắc rối về mặt giáo luật trong những năm qua. Bộ Giáo lý Đức tin có thẩm quyền độc hữu xử lý các trường hợp lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và, theo luật riêng của bộ, những người “thường xuyên có khả năng sử dụng lý trí không hoàn hảo” — những người lớn bị khuyết tật tâm thần nghiêm trọng, được coi là tương đương về mặt pháp lý với trẻ vị thành niên.

Nhưng không rõ liệu định nghĩa mở rộng về “người lớn dễ bị tổn thương” có trao cho Bộ Giáo lý Đức tin thẩm quyền mở rộng để xét xử các trường hợp “người lớn dễ bị tổn thương” thuộc các loại khác hay không.

Năm 2020, Bộ Giáo lý Đức tin (DDF) đã làm rõ rằng họ chỉ có thẩm quyền xử lý các vụ án hình sự liên quan đến trẻ vị thành niên và những người tương đương với trẻ vị thành niên theo luật – những người thường xuyên có khả năng lý trí không hoàn hảo – và sau đó lại làm như vậy vào năm 2024, còn các trường hợp dễ bị tổn thương khác sẽ do các bộ phận khác của Giáo hội Rô-ma xử lý khi thích hợp.

Lý do cho những sự làm rõ liên tục này là do cuộc tranh luận kéo dài, ngay cả giữa các Hồng Y cấp cao, về việc định nghĩa "người lớn dễ bị tổn thương" theo luật Vos estis nên được áp dụng rộng rãi đến mức nào, và mức độ tương đương theo luật pháp nào nên được dành cho nó so với việc lạm dụng trẻ vị thành niên.

Vấn đề trở nên rõ ràng hơn phần nào khi Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành phiên bản mới của Quyển VI Bộ Giáo luật, phân biệt rõ hơn giữa hai khái niệm "người lớn dễ bị tổn thương" trong điều khoản 1398 sửa đổi, một mặt công nhận "một người thường xuyên có khả năng lý trí không hoàn hảo [tương đương với trẻ vị thành niên]", mặt khác: "một người mà luật pháp công nhận được sự bảo vệ bình đẳng" theo định nghĩa của luật Vos estis. Mặc dù quan điểm pháp lý đã thống nhất rằng cần phải phân biệt rõ ràng giữa lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và cưỡng bức tình dục người lớn, nhưng cách đối xử với các nhóm nạn nhân người lớn khác nhau vẫn là một vấn đề gây tranh cãi — cũng như tính hữu ích về mặt pháp lý của phạm trù rộng được tạo ra bởi Vos estis.

Cha Hans Zollner, SJ, một thành viên sáng lập của Ủy ban Giáo hoàng về Bảo vệ Trẻ vị thành niên và trong nhiều năm là người phát ngôn chuyên gia thực tế của Vatican về các vấn đề cải cách chống lạm dụng, đã nhiều lần chỉ ra rằng ngài tin định nghĩa về người lớn dễ bị tổn thương trong Vos estis là không khả thi, và thậm chí là quá rộng gây bất lợi.

Vị linh mục đã đặt câu hỏi về việc áp dụng rộng rãi thuật ngữ này, và lập luận rằng nó làm giảm tính đúng đắn của việc áp dụng luật.

“Bạn có thực sự muốn trở thành một ‘người dễ bị tổn thương’ chỉ vì bạn là phụ nữ và vì bạn là giáo dân không? Tôi không nghĩ vậy,” Cha Zollner nói trong một phiên hỏi đáp công khai về cải cách chống lạm dụng vào năm 2023, ngay trước khi tuyên bố từ chức bất ngờ khỏi ủy ban giáo hoàng và sự bất mãn với công việc và tiến trình của nó.

Nhưng những người bênh vực nạn nhân của sự cưỡng bức hoặc thao túng tình dục từ phía giáo sĩ vẫn khẳng định rằng Giáo hội nên tiếp tục công nhận về mặt pháp lý cách thức mà quyền lực tinh thần hoặc sự mất cân bằng quyền lực có thể ảnh hưởng đến sự đồng thuận.

Tuần trước, khi tham gia cuộc tranh luận đó, Đức Giáo Hoàng Leo đã đưa ra một sự thay đổi tinh tế nhưng quan trọng về ngôn ngữ trong bài phát biểu của ngài trước Ỉy Ban Bảo vệ Vị Thành niên (PCPM), trong đó ngài đã khác với cách dùng từ của người tiền nhiệm và luật pháp bằng cách không đề cập đến “người lớn dễ bị tổn thương” dù chỉ một lần. Thay vào đó, Đức Leo đã sử dụng cụm từ “trẻ vị thành niên và những người trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương”, và ngài đã lặp lại cụm từ này ba lần.

Mặc dù sự khác biệt có vẻ như không đáng kể, nhưng các nhà luật học giáo hội đã nhận thấy cách diễn đạt mới này có tiềm năng quan trọng.

Việc chuyển trọng tâm đánh giá tính dễ bị tổn thương từ cá nhân sang bối cảnh của hành vi sai trái tình dục bị cáo buộc có thể tác động mạnh mẽ đến cách đánh giá các vụ việc và cách phân loại pháp lý các nạn nhân bị lạm dụng. Định nghĩa hiện tại về “người lớn dễ bị tổn thương” trong luật là “bất cứ người nào trong tình trạng ốm yếu, thiếu hụt về thể chất hoặc tinh thần, hoặc bị tước đoạt tự do cá nhân mà trên thực tế, dù chỉ thỉnh thoảng, cũng hạn chế khả năng hiểu, mong muốn hoặc trong bất cứ trường hợp nào chống lại hành vi phạm tội.”

Về bản chất, định nghĩa này dường như yêu cầu các nhà chức trách Giáo hội phải tuyên bố một người lớn bị suy giảm tinh thần, không có khả năng đồng ý với các hành vi tình dục. Khi làm như vậy, nó dựng lên một tiêu chuẩn thấp mơ hồ để xác định một số thiếu hụt về nhận thức-đánh giá-ý chí, nhưng, như Cha Zollner đã nhận xét, điều này khiến các nạn nhân bị lạm dụng về cơ bản được phân loại là những người dễ bị tổn thương.

Ngược lại, một người trong “tình huống dễ bị tổn thương” có thể được coi là nạn nhân của cả người bị cáo buộc lạm dụng và của hoàn cảnh lạm dụng. Điều này cho phép các nhà chức trách xem xét bối cảnh tình huống cụ thể của một hành vi tấn công tình dục phạm tội bị cáo buộc — liệu có mối quan hệ thứ bậc, mục vụ hoặc tâm linh nào có thể khiến một người dễ bị tổn thương về mặt thực tế hoặc đạo đức trước sự lạm dụng hay không.

Sự thay đổi trọng tâm trong ngôn ngữ về tính dễ bị tổn thương như vậy sẽ cho phép đánh giá pháp lý chính xác hơn, ví dụ, đối với một chủng sinh tố cáo bị lạm dụng bởi một nhà đào tạo hoặc một giáo sĩ cấp cao không bị, và không muốn bị các nhà chức trách giáo hội xác định là thiếu khả năng trí tuệ hoặc có khả năng hiểu biết sai lạc về các hành vi quấy rối tình dục.

Tương tự, các nhà luật học giáo hội, những người đã bênh vực các giáo sĩ bị cáo buộc, đã đặt câu hỏi liệu ngôn ngữ và định nghĩa về tính dễ bị tổn thương trong Vos estis có cho phép một cuộc gặp gỡ tình dục đồng thuận nhưng không lạm dụng, dù có tội lỗi, giữa một giáo sĩ và bất cứ giáo dân nào hay không, hoặc liệu tất cả giáo dân đều “dễ bị tổn thương” về mặt pháp lý đối với các giáo sĩ hay không.

Bằng cách chuyển việc đánh giá tính dễ bị tổn thương từ cá nhân và nhóm người sang tình huống, các nhà chức trách có thể dễ dàng hơn trong việc xem xét hoàn cảnh tương đối của hai người, và liệu một tình huống có thực sự “dễ bị tổn thương” hay gần với sự đồng thuận hơn.

Tất nhiên, sự thay đổi ngôn ngữ của Đức Leo trong bài phát biểu của ngài trước Ủy ban Bảo vệ Vị Thành niên không làm thay đổi văn bản của luật trong Vos estis. Tuy nhiên, sau nhiều năm cụm từ “trẻ vị thành niên và người lớn dễ bị tổn thương” được sử dụng như một thuật ngữ chuyên ngành trong luật giáo hội và diễn ngôn của Giáo hoàng, không thể phủ nhận rằng một vị Giáo hoàng từng là chuyên gia về giáo luật đã hoàn toàn thay thế cụm từ này trong bài phát biểu của ngài trước Ủy ban Bảo vệ Vị Thành niên (PCPM) bằng một cách diễn đạt mới.

Cách diễn đạt đó, nhấn mạnh tính dễ bị tổn thương của các tình huống, thay vì dán nhãn một người là đặc biệt dễ bị tổn thương, dường như chắc chắn đã được Đức Giáo Hoàng truyền đạt một cách có chủ ý và chắc chắn cũng sẽ bắt đầu được phản ảnh trong công việc của Ủy ban Bảo vệ Vị Thành niên.

Từ đó, nó có khả năng sẽ ảnh hưởng đến công việc của các cơ quan khác nhau, chịu trách nhiệm xử lý các trường hợp này, và từ đó ảnh hưởng ngược lại đến các giáo phận địa phương.

Khi làm như vậy, Đức Giáo Hoàng Leo dường như đang thực hiện sự hiểu biết đã nêu của ngài về công việc của Ủy ban Bảo vệ Vị Thành niên, và nỗ lực rộng lớn hơn nhằm xóa bỏ nạn lạm dụng trong Giáo hội: rằng cần phải thay đổi và tạo ra “văn hóa” đúng đắn trong việc đối diện với cuộc khủng hoảng lạm dụng, chứ không chỉ đơn thuần là sửa đổi các thủ tục và quy trình. Trớ trêu thay, nếu những lời nói mới của Đức Leo được lắng nghe và thực hiện, thì văn hóa xử lý các vụ lạm dụng người lớn có thể dẫn đến sự thay đổi trong cách diễn đạt của chính luật pháp.

 

Elise Ann Allen của tạp chí Crux, ngày 27 tháng 3 năm 2026, nhận định rằng: Ngoài việc là nơi cư trú của huyền thoại quần vợt Jannik Sinner, đối với hầu hết các nhà quan sát, chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng Leo XIV, bản thân cũng là một người chơi và đam mê quần vợt, đến thành phố-quốc gia nhỏ bé Monaco vào thứ Bảy tuần này là một điều khá bí ẩn.

Được biết đến như một thiên đường xa hoa và sang trọng dành cho giới thượng lưu, nơi phòng khách sạn có thể có giá lên tới 10,000 euro (11,500 đô la) một đêm, Monaco là một lựa chọn khá lạ lẫm cho chuyến đi đầu tiên của Đức Leo đến châu Âu, bởi ngài vốn nổi tiếng với xuất thân là nhà truyền giáo và những tuyên bố của ngài, với tư cách là người bảo vệ người nghèo và những người bị thiệt thòi.

Tuy nhiên, quốc gia nhỏ bé này – nhỏ thứ hai trên thế giới sau Thị quốc Vatican – là một quốc gia Công Giáo, nơi Công Giáo được hiến pháp tuyên bố là quốc giáo, và là một sự pha trộn hoàn hảo của các nền văn hóa và nguồn gốc khác nhau.

Theo nghĩa đó, chuyến thăm của một vị Giáo hoàng đã dành cả cuộc đời phục vụ những cộng đồng nghèo khổ nhất ở Peru là một lời nhắc nhở rằng cuộc sống còn nhiều điều quan trọng hơn tiền bạc, nhưng việc thừa nhận sự trỗi dậy của Công Giáo ở quốc gia này sẽ làm nổi bật các giá trị Kitô giáo nền tảng của châu Âu khi châu Âu đang vật lộn với bản sắc của mình sau nhiều thập niên thế tục hóa tràn lan. Trả lời phỏng vấn Vatican News, nền tảng thông tin chính thức của nhà nước Vatican, Đức Tổng Giám Mục Monaco, Dominique-Marie David, mới đây cho biết khi giảng đạo, ngài cố gắng nhắc nhở giáo dân rằng “đức tin Công Giáo không chỉ là bản sắc văn hóa hay di sản lịch sử.”

“Nó còn là một trách nhiệm ảnh hưởng đến lối sống, sự lựa chọn và sự phân định của chúng ta,” ngài nói.

Theo nghĩa này, Đức Tổng Giám Mục David cho biết ngài thường cố gắng thuyết phục các tín hữu Công Giáo trong giáo phận của mình áp dụng “một quan điểm mới” trong đó “không đủ chỉ tự xưng là người Công Giáo, cũng không đủ tự hào về điều đó.”

Người ta cũng phải nắm bắt được những hệ quả của nó trong cách chúng ta nhìn nhận thế giới, nhìn nhận người khác – đặc biệt là những người nghèo nhất – và trong sự nhất quán của cuộc sống. Đức tin kéo theo những hệ quả và đòi hỏi một sự nhất quán thực sự trong cuộc sống, như Tin Mừng đã đề xuất cho chúng ta.”

Một thao tác đối thoại

Chuyến thăm chớp nhoáng của Đức Giáo Hoàng Leo tới Monaco, với chủ đề “Ta là đường đi, là sự thật và là sự sống”, là một chuyến đi trong ngày kéo dài chín tiếng đồng hồ, trong đó ngài sẽ gặp gỡ các nhà lãnh đạo địa phương và cộng đồng Công Giáo nhỏ nhưng chiếm đa số.

Ngài sẽ rời Vatican bằng trực thăng lúc 7 giờ sáng, đến Monaco hai giờ sau đó, nơi ngài sẽ được chào đón bởi Hoàng tử Albert II và Công chúa Charlène, trước khi có một chuyến thăm xã giao ngắn tới hoàng tử.

Sau đó, Đức Giáo Hoàng Leo sẽ có cuộc gặp gỡ với cộng đồng Công Giáo ở Monaco trước khi gặp gỡ giới trẻ và các giáo lý viên.

Chuyến đi trong ngày nhanh chóng của ngài sẽ kết thúc bằng Thánh lễ tại Sân vận động Louis II của thị quốc trước khi ngài lên trực thăng trở về Thị quốc Vatican, nơi ngài dự kiến sẽ đến ngay trước 8 giờ tối giờ địa phương. Ngài sẽ khai mạc các nghi lễ Tuần Thánh với Thánh lễ Chúa nhật Lễ Lá vào ngày hôm sau. Đức Leo, người bênh vực người nghèo và những người bị thiệt thòi, là vị Giáo hoàng đầu tiên đến thăm Monaco trong thời gian gần đây, một điều dường như mâu thuẫn, bởi nơi này chủ yếu được biết đến với những địa điểm sang trọng, du thuyền xa hoa và các hoạt động cờ bạc.

Mối quan hệ giữa hai thị quốc nhỏ nhất thế giới này bắt nguồn từ thời Trung cổ, và họ không chỉ cùng theo đạo Công Giáo là quốc giáo chính thức, mà còn duy trì những ưu tiên chung như đối thoại liên tôn và bảo vệ môi trường.

Việc nhấn mạnh vào đối thoại được kỳ vọng sẽ là chủ đề cốt lõi của chuyến đi, mà một phát ngôn viên của Vatican gần đây đã mô tả là “một phòng thí nghiệm hòa bình”, xét đến sự đa dạng cực kỳ lớn về dân cư của quốc gia Địa Trung Hải này.

Theo ĐTGM David, có khoảng 150 quốc tịch hiện diện trên lãnh thổ nhỏ bé, chỉ rộng hai km vuông, có nghĩa là “cả thế giới rộng lớn hiện diện trong không gian nhỏ bé này”.

Được xem là một thành phố xa hoa, Monaco, theo lập luận của ĐTGM David, giàu có không chỉ về vật chất, mà “sự giàu có của nó bắt nguồn từ sự đa dạng về nguồn gốc và cả từ sự pha trộn xã hội nhất định”. “Tôi tin rằng, đối với Đức Giáo Hoàng, việc viếng thăm một quốc gia nhỏ bé như vậy cũng có ý nghĩa quan trọng, vì ngài hướng đến toàn thế giới,” ông nói.

Ngài nói: Sứ mệnh của Đức Giáo Hoàng cuối cùng là “mang Tin Mừng, củng cố đức tin và lan tỏa thông điệp hòa bình và phẩm giá con người. Do đó, rất có thể tiếng vang của chuyến thăm như vậy sẽ vượt ra ngoài biên giới của quốc gia nhỏ bé của chúng ta.”

Sự nghèo khó trong xa hoa và lời nhắc nhở về các giá trị

Với truyền thống Công Giáo sâu sắc của Monaco, dự kiến sẽ có đám đông lớn – đáng kể so với dân số khoảng 39,000 người – tham dự các sự kiện của Đức Giáo Hoàng, đặc biệt là Thánh lễ bế mạc vào chiều thứ Bảy.

Nằm trong lòng nước Pháp, Monaco đã chứng kiến sự hồi sinh của Công Giáo trong những năm gần đây, điều mà Philippe Orengo, Đại sứ Monaco tại Tòa Thánh, tin rằng là một trong những lý do truyền cảm hứng cho Đức Giáo Hoàng Leo đến thăm.

Phát biểu với AFP, Orengo cho biết Đức Giáo Hoàng “muốn tận mắt chứng kiến những gì đang diễn ra ở Monaco, nơi phong trào đổi mới này dựa trên một đức tin được đón nhận, và trên lòng sùng đạo và sự tận tụy của người dân.”

Sự đậm chất Công Giáo trong văn hóa Monaco và sự hồi sinh của đức tin ở đó là một điều kỳ diệu đối với châu Âu, nơi có một số luật tiến bộ nhất thế giới về các vấn đề như phá thai, an tử, đồng tính luyến ái, và nơi nhiều quốc gia Địa Trung Hải duy trì các chính sách chống người nhập cư kiên quyết.

Bản thân nước Pháp đã phải đối diện với những lời chỉ trích gay gắt không những từ Công Giáo mà còn từ các giới bảo thủ Kitô giáo rộng lớn hơn trong những năm gần đây về quyết định vào tháng 3 năm 2024 trở thành quốc gia đầu tiên đảm bảo rõ ràng quyền phá thai theo hiến pháp, cũng như quyết định sau đó cùng năm đưa vào một màn kịch nhại lại bức tranh Bữa Tiệc Ly nổi tiếng của Leonardo Da Vinci trong lễ khai mạc Thế vận hội mùa hè.

Mặc dù có nền văn hóa Công Giáo, phá thai đã được phi hình sự hóa ở Monaco, mại dâm hiện đang hợp pháp, và phần lớn sự giàu có của quốc gia này đến từ các sòng bạc.

Theo nghĩa đó, ĐTGM David nói rằng chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng có thể khuyến khích người Công Giáo nhìn xa hơn của cải vật chất, hướng đến những nhu cầu thiết yếu và quay trở lại những nguyên tắc cốt lõi của đời sống tâm linh Kitô giáo.

Khi cố gắng truyền đạt thông điệp đến một cộng đồng đặc biệt như ở Monaco, “điều thiết yếu là phải thách thức người đó từ bên trong và mở lòng đón nhận lời nói có khả năng thức tỉnh, hoán cải và định hướng cuộc sống hướng về người khác.”

“Chúng ta không phải lúc nào cũng thấy kết quả ngay lập tức, nhưng chúng ta biết rằng nhiều người lắng nghe và dần dần, một con đường có thể được mở ra,” ĐTGM David nói, cho biết sự tiến bộ chậm rãi này có thể thấy rõ “từ số lượng người ngày càng tăng xin được rửa tội hoặc muốn kết nối lại với Giáo hội.”

Mặc dù Monaco giàu có, ĐTGM David nói rằng vẫn có sự nghèo đói vượt ra ngoài “những định kiến và hình ảnh được truyền thông lan truyền.”

Sự nghèo đói về vật chất vẫn tồn tại, kể cả trong số những người làm việc ở Monaco nhưng phải vật lộn để chi trả chi phí sinh hoạt cao và sống trong điều kiện nghèo khó. Tuy nhiên, ĐTGM David nói, cũng có những hình thức nghèo đói khác, mang tính chất hiện sinh, chẳng hạn như những vấn đề thường đi kèm với sự giàu có về vật chất như “sự cô đơn và khủng hoảng về ý nghĩa cuộc sống”.

“Khi một người được hưởng một cuộc sống sung túc nhất định và không phải lo lắng nhiều về vật chất, những câu hỏi khác sẽ xuất hiện: người ta nên gán cho sự hiện hữu của mình ý nghĩa gì? Không hiếm khi gặp những người phải chịu đựng sự cô đơn”, ngài nói.

ĐTGM David lưu ý rằng nhiều gia đình, bất chấp vẻ bề ngoài, ị ảnh hưởng bởi các vấn đề như ly thân và các cuộc khủng hoảng gia đình khác, ảnh hưởng đến cả người giàu và người nghèo.

“Vì lý do này, nhiệm vụ của chúng ta là phải luôn chú ý đến những sự nghèo đói tiềm ẩn này, chăm sóc lẫn nhau và biết cách nhận ra những tình huống dễ tổn thương, dù không phải lúc nào cũng nhìn thấy được, nhưng chúng là có thật và đôi khi rất đau đớn”, ngài nói.

Các tổ chức như Caritas, Hội Thánh Vinh Sơn Phaolô, Đạo binh Đức Mẹ Maria, cũng như các tổ chức tôn giáo và dân sự khác, đều hiện diện ở Monaco và chăm sóc trẻ em và gia đình, người già và người bệnh. Tóm lại, Đức Giáo Hoàng Leo đã dùng hai hình ảnh từ Tin Mừng để diễn tả chuyến thăm sắp tới. Đức Cha David cho biết hình ảnh đầu tiên là người chăn chiên đi tìm chiên lạc.

Ngài nói rằng nhiệm vụ của Giáo hội là “huy động mọi năng lực của chúng ta – các linh mục, giáo dân, các giáo xứ và các phong trào – để Tin Mừng có thể đến được với cả những người dường như ở xa nhất hoặc khó có thể đến được”, và chuyến thăm của Đức Giáo Hoàng sẽ gửi một thông điệp mạnh mẽ về vấn đề này.

Ngài cũng chỉ ra câu chuyện trong Tin Mừng về Gia-kêu, một người thu thuế bị dân chúng khinh thường, nhưng Chúa Giê-su đã dùng bữa với ông, chia sẻ Tin Mừng ngay cả với những người bị coi là một phần của hệ thống bất công thời bấy giờ.

Đức Cha David nói: “Chúa Giê-su chọn vào nhà của một người không có tiếng tăm gì, mặc dù người đó giàu có và có địa vị xã hội. Người làm vậy chỉ đơn giản để giúp người đó khám phá vẻ đẹp và niềm vui của Tin Mừng”. Chính qua sự gần gũi và tình bạn mà Chúa Giê-su gửi gắm thông điệp rằng Tin Mừng “đã hiện diện và đang đi vào cuộc sống và trái tim của Người”, ĐTGM David nói, bày tỏ niềm tin của mình rằng, theo nghĩa này, chuyến thăm Monaco của Đức Giáo Hoàng “sẽ là một ân sủng lớn lao”.

 

THẬP GIÁ GIỮA GUỒNG QUAY MƯU SINH

Làm sao người Kitô hữu vẫn có thể sống bình an giữa những nỗi nhọc nhằn rất đời thường?

Hãy thử bắt đầu từ một buổi sáng rất bình thường. Sáu giờ sáng. Chuông báo thức reo lên, không phải như một bản nhạc dịu dàng, mà như một lời gọi đầy áp lực. Ta quờ tay tắt vội, kéo chăn lên thêm một chút, rồi thở dài. Một tiếng thở dài thật sâu, thật mệt, như thể đêm qua chưa kịp nghỉ mà ngày mới đã ập tới. Mở mắt ra là hàng loạt điều phải nghĩ: tiền nhà chưa đóng, học phí của con sắp tới hạn, bill điện, bill xe, bill bảo hiểm vẫn nằm đó, chuyện công việc còn dang dở, áp lực từ sếp, những cuộc họp vô tận, những cuộc điện thoại phải gọi, và ngoài đường thì một biển kẹt xe đang chờ sẵn. Đó là đời thường của rất nhiều người hôm nay.

Nhiều người không sống trong những bi kịch “lớn” theo nghĩa bên ngoài. Không chiến tranh. Không tù đày. Không đổ máu tử đạo. Nhưng có một thứ đau khổ khác âm thầm hơn, dai dẳng hơn, bào mòn hơn: sự kiệt sức kéo dài giữa guồng quay mưu sinh. Chính giữa cái thực tại ấy, bài suy niệm về cuộc khổ nạn của Chúa Giêsu, những ghi chép linh đạo của thánh Josemaria Escriva, và những hướng dẫn cầu nguyện rất đời thường đã mở ra một câu hỏi lớn: Liệu thập giá của Chúa hai ngàn năm trước có liên quan gì đến nỗi mệt mỏi, áp lực, chật vật của người Kitô hữu hôm nay không?

Câu trả lời là: không những có liên quan, mà còn vô cùng gần gũi. Bởi vì thập giá không phải chỉ là biểu tượng treo trên tường nhà thờ. Thập giá là con đường của tình yêu. Và con đường ấy vẫn đang đi ngang qua những hóa đơn, những bữa cơm vội, những văn phòng ngột ngạt, những căn bếp nóng nực, và những đêm dài trằn trọc của mỗi người chúng ta.

1. Từ hoan hô đến đóng đinh: lòng người mong manh biết bao

Tuần Thánh luôn làm người ta rùng mình, vì nó phơi bày một sự thật rất trần trụi về con người.

Chỉ vài ngày trước đó thôi, cùng một đám đông ấy còn trải áo trên đường, cầm cành lá mà tung hô: “Hoan hô Con vua Đavít!” Họ đón Đức Giêsu như một vị cứu tinh. Họ hy vọng nơi Người một giải pháp tức thì: một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, một người có thể lập lại công bằng xã hội, lật đổ áp bức, làm cho đời họ dễ thở hơn. Nhưng khi Chúa Giêsu không đi theo kỳ vọng ấy, khi họ thấy Người bị bắt, bị trói, bị dẫn đi như một kẻ yếu thế, thì chính họ lại quay ngoắt thái độ: “Đóng đinh nó vào thập giá!” Lòng người thay đổi nhanh đến lạnh người. Và không chỉ đám đông xa lạ. Sự phản bội còn đến từ những người thân cận nhất: Giuđa bán Thầy với ba mươi đồng bạc, Phêrô, người từng thề sống chết đi theo, lại chối Thầy ba lần, các môn đệ bỏ chạy, những người từng đi với Chúa, ăn với Chúa, nghe Chúa, cuối cùng vẫn có thể để Người một mình trong giờ thử thách. Câu chuyện ấy làm ta đau, vì nó không chỉ kể về họ. Nó kể về chính chúng ta nữa. Biết bao lần trong đời, ta cũng từng yêu mến Chúa khi mọi sự thuận lợi, nhiệt thành khi được an ủi, sốt sắng khi đời còn êm, nhưng khi gặp biến cố, lại chùn bước, nghi ngờ, sợ hãi, thậm chí trách Chúa.

Ta không đóng đinh Chúa bằng đinh sắt, nhưng có thể đóng đinh Ngài bằng:sự thỏa hiệp với điều sai, sự hèn nhát khi lẽ ra phải bảo vệ sự thật, những lần im lặng vì sợ mất quyền lợi, những lần bán rẻ lương tâm vì một “ba mươi đồng bạc” rất hiện đại: một hợp đồng mập mờ, một lợi ích cá nhân, một cơ hội thăng tiến, một danh tiếng bề ngoài.

Người Kitô hữu hôm nay cần tỉnh táo nhìn lại mình. Tôi có đang chỉ theo Chúa khi Ngài đáp ứng mong đợi của tôi không? Khi Đức tin làm tôi thiệt, tôi còn trung thành không? Tôi có “bán Chúa” mỗi ngày bằng những thỏa hiệp nhỏ nhưng liên tục không? Sống đạo thật không phải là chỉ tung hô Chúa trong nhà thờ, mà còn là trung thành với Ngài khi bước ra đời, giữa những sức ép rất thật của cơm áo gạo tiền.

2. Chúa Giêsu không phải nạn nhân bất lực: Người chủ động bước vào thập giá

Có một cái nhìn rất sâu trong bài suy niệm: Chúa Giêsu không phải là một nạn nhân hoàn toàn bị nghiền nát bởi số phận. Tin Mừng Gioan cho thấy rõ điều đó. Trong vườn Cây Dầu, khi toán lính đến bắt, Chúa không trốn. Người bước ra hỏi: “Các anh tìm ai?” Khi họ đáp: “Giêsu Nadarét”, Người nói: “Chính tôi đây.” Và chỉ với lời ấy, toán lính đã lùi lại và ngã xuống đất. Một chi tiết rất mạnh. Nó cho thấy: Chúa đi vào cuộc khổ nạn không phải vì bị cưỡng ép theo nghĩa hoàn toàn bị động. Người chủ động hiến mình. Người biết rõ mình đang làm gì. Người không mất quyền năng. Người không bị tước mất phẩm giá. Chính trên thập giá, trong tận cùng bị lột trần và nhục mạ, vương quyền của Người lại bừng sáng theo cách hoàn toàn khác với logic của thế gian. Nhưng điều này không có nghĩa là Chúa không thật sự đau. Người đã đổ mồ hôi máu. Người đã run sợ, cô đơn, bị phản bội, bị bỏ rơi. Người đã nếm tận đáy vực của thân phận làm người. Vì thế, nơi Chúa Giêsu, chúng ta gặp một mầu nhiệm tuyệt đẹp: chủ động, nhưng không vô cảm; quyền năng, nhưng không dùng quyền năng để né đau khổ; tự do, nhưng tự do để yêu cho đến cùng.

Điều này giúp người Kitô hữu hôm nay hiểu rằng sống thập giá không có nghĩa là trở thành người bất lực, chịu đựng không có nghĩa là buông xuôi, và bình an không có nghĩa là không còn đau.

Có thể bạn vẫn đang đau, vẫn đang áp lực, vẫn đang khóc. Nhưng nếu bạn chọn sống những điều ấy với Chúa, trong sự thật, trong tình yêu, trong sự tín thác, thì bạn không còn là người bị đời nghiền nát một cách vô nghĩa. Bạn đang bước vào chính con đường của Chúa Kitô. Hãy tập đổi câu nói này: thay vì: “Con hết chịu nổi rồi” hãy nói: “Lạy Chúa, con đau thật, nhưng xin cho con đừng đánh mất tình yêu trong cơn đau này.” Đó là bước đầu tiên của bình an.

3. Thập giá không phải là trường học của đau khổ, mà là trường học của tình yêu

Một trong những điểm rất quan trọng của bài giảng là sửa lại một hiểu lầm khá phổ biến: Kitô giáo không tôn vinh đau khổ vì bản thân đau khổ. Chúa Giêsu không sinh ra để đau khổ. Người sinh ra để yêu. Thập giá không phải là nơi đau khổ tự nó trở thành điều tốt đẹp. Đau khổ tự nó vẫn là một sự dữ, vẫn làm con người hao mòn, vẫn làm thân xác và tâm hồn rách ra. Bài suy niệm đưa ra một nhận định rất đáng suy nghĩ: phần lớn đau khổ trên thế giới này không đến từ thiên tai hay tai nạn ngẫu nhiên, mà đến từ chính con người gây ra cho nhau: ích kỷ, tham lam, phản bội, tàn nhẫn, bất công, vô cảm. Và Chúa Giêsu trên thập giá đã gánh lấy chính thứ đau khổ ấy. Nhưng điều làm nên ơn cứu độ không nằm ở chỗ Người đau đớn bao nhiêu, mà là ở chỗ Người yêu cho đến cùng trong chính đau khổ đó.

Bài giảng dùng một hình ảnh rất đẹp: con sò và hạt cát. Một hạt cát sắc nhọn lọt vào làm thân mềm của con sò đau đớn. Nếu nó chỉ oán hận, vết thương ấy sẽ mãi lở loét. Nhưng con sò tiết ra lớp xà cừ của chính mình để bao bọc lấy hạt cát. Dần dần, hạt cát đau đớn ấy trở thành viên ngọc. Đó là hình ảnh của tình yêu. Đau khổ không sinh ra ngọc. Chính tình yêu bọc lấy đau khổ mới làm nên ngọc. Chúa Giêsu đã làm điều đó trên thập giá: Người không đáp lại hận thù bằng hận thù, không nguyền rủa, không trả đũa, nhưng nói: “Lạy Cha, xin tha cho họ.”

Đó là lớp xà cừ của lòng thương xót phủ lên hạt cát đau thương của nhân loại. Điều này cực kỳ quan trọng giữa đời thường hôm nay. Bạn không chọn được mọi đau khổ xảy đến: một lời nói làm mình tổn thương, một sự phản bội, một bất công nơi sở làm, một gánh nặng gia đình kéo dài. Nhưng bạn có thể chọn cách mình phản ứng: để nỗi đau biến mình thành cay đắng, hay để tình yêu của Chúa biến nỗi đau ấy thành lòng cảm thông sâu hơn. Cách sống điều này rất cụ thể:

Khi bị tổn thương, đừng vội trả đũa ngay. Hãy chậm lại. Đặt câu hỏi: “Con sẽ để vết thương này làm con độc hơn, hay sâu hơn?” Đó là lúc thập giá đi vào đời thật.

4. Những thập giá đời thường hôm nay: không đổ máu, nhưng bào mòn từng ngày

Không phải ai trong chúng ta cũng được gọi đến thập giá kiểu tử đạo công khai. Nhưng rất nhiều người đang mang những thập giá âm thầm, lặp đi lặp lại mỗi ngày: thức khuya chăm con bệnh, đi làm tăng ca chỉ để đủ tiền sữa, tiền học, sống ngay thẳng giữa môi trường gian dối, nhẫn nhịn một người bạn đời đang quá khó chịu, kiên trì giữ lương tâm sạch giữa một thế giới mời gọi thỏa hiệp, chịu áp lực nghề nghiệp mà vẫn không đánh mất phẩm giá. Đó là những mảnh vỡ rất thật của thập giá. Không rực rỡ. Không hùng tráng. Nhưng rất nặng. Rất lâu. Rất âm thầm. Và chính ở đây, linh đạo của Thánh Josemaria Escriva mở ra một cuộc cách mạng rất đẹp: đừng chia đời mình thành hai ngăn kéo: một ngăn “của Chúa” cho giờ cầu nguyện, nhà thờ, đọc kinh;

một ngăn “trần tục” cho công việc, tiền bạc, bếp núc, bảng tính Excel, bãi đậu xe, bữa cơm tối.

Nếu sống như vậy, ta sẽ mãi bị giằng co: hoặc thấy đời sống thiêng liêng là gánh nặng, hoặc thấy việc mưu sinh là vật cản đường nên thánh. Nhưng sự thật là: Thiên Chúa đang chờ ta ngay giữa đời sống thường ngày. Không chỉ ở nhà thờ. Không chỉ trong giờ chầu. Mà ngay trong căn bếp nóng, ở quầy tính tiền, giữa tiếng máy móc công xưởng, bên bàn giấy đầy áp lực, trong chiếc xe kẹt cứng mỗi sáng. Nếu được sống với lòng yêu mến và sự tận tâm, thì chính những công việc ấy trở thành của lễ. Làm sao để sống đạo cách thực tế nhất giữa guồng quay mưu sinh?

Hãy bắt đầu từ 4 điều rất cụ thể:

1. Dâng ngày sống ngay từ sáng sớm, trước khi bước xuống giường, nói nhỏ:

“Lạy Chúa, xin nhận lấy ngày hôm nay, cả mệt mỏi lẫn cố gắng của con.”

2. Làm việc thật tử tế, lương tâm nghề nghiệp là một hình thức cầu nguyện:

làm cho đàng hoàng, không gian dối, không cẩu thả, không đạp người khác để leo lên.

3. Chấp nhận những phiền toái nhỏ như của lễ

Không phải chuyện nào cũng cần phản ứng dữ dội: kẹt xe, người khó tính, công việc lặp đi lặp lại, những điều trái ý nho nhỏ…Nếu biết dâng lên Chúa, chúng trở thành bài tập âm thầm của đức ái.

4. Nhớ rằng công việc không chỉ để kiếm tiền, mà còn để nên thánh. Nếu chỉ làm để sống, ta sẽ mau kiệt sức. Nếu làm với Chúa, cho Chúa, và trong Chúa, công việc có một ý nghĩa sâu hơn.

5. Cầu nguyện giữa đời: không cần dài, chỉ cần thật

Người bận rộn nhất thường là người dễ nghĩ rằng mình không có giờ cầu nguyện. Nhưng bài suy niệm đưa ra một lối sống rất đẹp: cầu nguyện như hơi thở. Không cần lúc nào cũng phải có một giờ thật dài mới là cầu nguyện. Có khi một tiếng thở ra với Chúa giữa kẹt xe đã là cầu nguyện.

Một câu thầm thì trong bếp, một ánh mắt nhìn lên nhà tạm khi lái xe ngang nhà thờ, một bài thánh ca nghe trong xe, một lời tạ ơn khi xong việc, tất cả đều có thể là nhịp thở của linh hồn.

Có một câu chuyện rất dễ thương được nhắc tới: ông Tèo lái xe ngang nhà thờ, chỉ ghé mắt vào và chào Chúa một câu rất đơn sơ. Không phải lời kinh dài. Không phải bài nguyện đẹp. Nhưng là một cử chỉ thân tình. Thiên Chúa không chờ những bài văn trau chuốt. Ngài chờ một trái tim biết nhớ đến Ngài. Bạn có thể cầu nguyện giữa ngày bận rộn bằng những cách sau:

Khi mở mắt: “Lạy Chúa, hôm nay xin đi với con.”

Khi bắt đầu làm việc: “Xin cho con làm việc này với lòng yêu mến.”

Khi bị áp lực: “Xin đừng để con đánh mất bình an.”

Khi mệt quá: “Lạy Chúa, con đang rất mỏi.”

Khi thấy một người đau khổ: “Xin Chúa thương họ.”

Khi đi ngủ: “Con cảm ơn Chúa vì hôm nay.”

Những lời nguyện nhỏ ấy không làm giảm giá trị của cầu nguyện. Trái lại, chúng đưa Chúa vào chính giữa đời sống thật.

6. Bình an không phải là hết khổ, mà là biết mình không vác thập giá một mình

Có lẽ điều quý nhất bài suy niệm để lại là điều này: ngày mai chuông báo thức vẫn sẽ reo.

Những áp lực cũ có thể vẫn còn đó. Hóa đơn chưa tự biến mất. Người khó tính vẫn chưa đổi tính.

Công việc chưa chắc đã nhẹ hơn. Nhưng người Kitô hữu có thể bước vào ngày mới với một cái nhìn khác: không còn là tiếng thở dài tuyệt vọng, mà là một lời tín thác âm thầm. Bởi vì Chúa Giêsu không chỉ ngự trên bàn thờ trong vinh quang. Theo lời nhắc của Pascal: Đức Kitô còn hấp hối cho đến ngày tận thế. Nghĩa là Người vẫn đang hiện diện nơi:người vô gia cư, người đồng nghiệp bị bạo hành tinh thần, người mẹ kiệt sức, người cha áp lực vì tài chính, bệnh nhân đang chờ một cuộc gọi, và cả trong chính ta, khi ta thấy mình muốn gục xuống. Nếu nhận ra điều đó, ta sẽ bớt hỏi: “Tại sao đời con khổ quá?”và thay vào đó là: “Lạy Chúa, xin cho con nhận ra Ngài đang ở đâu trong cây thập giá này.” Đó chính là khởi đầu của bình an. Không phải bình an vì đời hết bão. Nhưng bình an vì giữa bão, mình không cô độc. Không phải hạnh phúc vì mọi thứ dễ dàng.

Nhưng hạnh phúc vì biết rằng chính những giọt mồ hôi, những nhẫn nhịn, những hy sinh nhỏ bé hôm nay, nếu kết hiệp với Chúa, đều có thể trở thành một phần của tình yêu cứu độ.

Thập giá giữa guồng quay mưu sinh không phải là một hình ảnh xa xôi. Nó ở ngay đây: trong chiếc đồng hồ báo thức lúc 6 giờ sáng, trong sự mệt mỏi của một ngày chưa bắt đầu mà đã cạn sức, trong những bill phải trả, trong những lần cố nuốt nước mắt để đi tiếp, trong những hy sinh không ai thấy, trong những nhẫn nhịn không ai biết, trong những công việc lặp đi lặp lại tưởng như vô nghĩa. Nhưng nếu được sống trong Chúa, những điều đó không còn chỉ là gánh nặng. Chúng có thể trở thành một lời cầu nguyện thầm, một của lễ rất thật, một nơi nên thánh, một con đường bình an.

Ước gì sáng mai, khi chuông báo thức lại reo, khi guồng quay mưu sinh lại kéo ta vào, ta có thể bước xuống giường không chỉ với một tiếng thở dài, nhưng với một lời nguyện đơn sơ: “Lạy Chúa, xin cho những nhọc nhằn hôm nay không làm con cay đắng, nhưng làm con nên giống Chúa hơn.

Xin cho thập giá đời thường này không đè con ngã quỵ, nhưng trở thành con đường đưa con vào bình an của Ngài.”

Vọng Sinh

Nguồn tham khảo:

-https://legiomariaevn.com/chi-tiet-tin-tuc/1821/bay-bai-hoc-ve-su-thanh-thien-hang-ngay-tu-thanh-josemaria-escriva.html

-https://tgpsaigon.net/bai-viet/chua-nhat-le-la-nam-a-mt-26-14-27-66-67573

-https://gpcantho.com/cac-bai-suy-niem-chua-nhat-le-la-nam-a/

-https://dongten.net/cach-cau-nguyen-danh-cho-nguoi-ban-ron/

-https://www.catholicworldreport.com/2023/04/02/full-text-of-pope-francis-homily-for-palm-sunday-2023/

-https://vntaiwan.catholic.org.tw/brena/lagi.htm

-https://catholicsstrivingforholiness.org/pope-francis-palm-sunday-homily/

-https://www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2023/documents/20230402-omelia-palme.html

-https://www.vatican.va/content/francesco/en/homilies/2020/documents/papa-francesco_20200405_omelia-palme.html

-https://gpcantho.com/tim-hieu-bai-thuong-kho-theo-thanh-gioan/

-https://www.popefrancishomilies.com/palm-sunday-passion-of-the-lord

 

1. Tổng thống Zelenskiy than thở rằng Tổng thống Trump đang gây áp lực mạnh buộc Ukraine nhượng lại lãnh thổ cho Nga trong bối cảnh cuộc chiến Iran

Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết, Hoa Kỳ đã gắn điều kiện bảo đảm an ninh cho một thỏa thuận hòa bình với Ukraine với việc Kyiv nhượng lại toàn bộ vùng Donbas phía đông cho Nga.

Tổng thống Zelenskiy nói với Reuters: “Người Mỹ sẵn sàng hoàn tất các bảo đảm này ở cấp cao một khi Ukraine sẵn sàng rút quân khỏi Donbas”, đồng thời cảnh báo rằng động thái này sẽ trao cho Nga các vị trí phòng thủ trọng yếu và làm suy yếu an ninh của Ukraine – và Âu Châu – về lâu dài.

“Trung Đông chắc chắn có tác động đến Tổng thống Trump… [ông ấy] vẫn chọn chiến lược gây thêm áp lực lên phía Ukraine,” Tổng thống Zelenskiy nói thêm, chỉ ra điều mà ông cho là sự thay đổi trong trọng tâm của Washington.

Việc nhượng lại Donbas là một phần của kế hoạch 28 điểm gây tranh cãi mà Mỹ đã trình lên cả Kyiv và Mạc Tư Khoa năm ngoái. Theo kế hoạch đó, Ukraine sẽ tổ chức bầu cử trong vòng 100 ngày kể từ khi chiến tranh kết thúc.

Tổng thống Zelenskiy cho biết Nga đang đặt cược rằng Washington sẽ mất hứng thú với các cuộc đàm phán khi cuộc chiến ở Ukraine kéo dài, trong bối cảnh Mạc Tư Khoa tiếp tục đạt được những bước tiến chậm chạp ở phía đông nước này.

Các cuộc đàm phán về những bảo đảm an ninh mà Mỹ mong muốn để đạt được thỏa thuận hòa bình vẫn đang diễn ra, nhưng Tổng thống Zelenskiy cho biết cần phải có thêm nhiều nỗ lực nữa trước khi bất kỳ thỏa thuận nào được hoàn tất.

Tòa Bạch Ốc chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Tổng thống Zelenskiy cũng cảm ơn Washington vì đã duy trì việc cung cấp hệ thống phòng không Patriot bất chấp nhu cầu mạnh từ các quốc gia ở Trung Đông, nhưng cảnh báo rằng nguồn cung vẫn không đủ khi Ukraine phải hứng chịu các cuộc oanh tạc liên tục của Nga.

[Politico: Trump pressuring Ukraine to cede territory to Russia, Zelenskyy says]

2. Đại sứ quán Mỹ tại Iraq kêu gọi công dân của mình rời khỏi đất nước.

Đại sứ quán Mỹ tại Iraq vừa đưa ra cảnh báo an ninh mới, cho rằng các nhóm vũ trang liên kết với Iran đã tiến hành các cuộc tấn công “trên quy mô lớn” nhằm vào công dân Mỹ và các mục tiêu có liên hệ với Washington trên khắp Iraq, bao gồm cả khu vực người Kurd ở phía bắc.

Đại sứ quán kêu gọi công dân Mỹ rời khỏi Iraq và không đến đại sứ quán ở Baghdad hoặc lãnh sự quán ở Erbil do nguy cơ hỏa tiễn, máy bay điều khiển từ xa và rocket đang hiện hữu trong không phận Iraq.

Cơ quan chức năng khuyến cáo những người rời đi nên đi đường bộ đến Jordan, Kuwait, Ả Rập Xê Út và Thổ Nhĩ Kỳ vì không phận vẫn đóng cửa.

[Al Jazeera English: US embassy in Iraq calls on citizens to leave country]

3. Mỹ và Israel cho biết, vị chỉ huy hải quân Iran phụ trách giám sát việc phong tỏa eo biển Hormuz và các vụ tấn công tàu chở dầu đã bị sát hại.

Theo thông tin từ quân đội Israel và Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ hôm thứ Năm, chỉ huy hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, Đề đốc Alireza Tangsiri, đã thiệt mạng trong một chiến dịch của Israel. Đài truyền hình quốc gia Iran xác nhận cái chết của ông Tangsiri vào lúc 5 giờ sáng Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, theo giờ địa phương.

Ông Tangsiri, 62 tuổi, đóng vai trò quan trọng trong việc phong tỏa eo biển Hormuz và đã chỉ đạo hàng trăm cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào các tàu thương mại trong suốt những năm ông nắm quyền, các quan chức Israel và Mỹ cho biết trong các tuyên bố riêng biệt.

Tangsiri, sinh ra tại thành phố cảng Arvandkenar của Iran ở cực bắc Vịnh Ba Tư, được bổ nhiệm làm chỉ huy hải quân IRGC vào năm 2018. Trước đó, ông từng giữ chức tư lệnh khu vực đầu tiên của hải quân IRGC, theo quân đội Israel.

Trong nhiệm kỳ của mình, ông đã lãnh đạo các nỗ lực tăng cường quân sự, bao gồm việc mua sắm hàng ngàn vũ khí, đặc biệt là hỏa tiễn và thủy lôi, theo một quan chức quân đội Israel. Quan chức này cũng cho biết quyền lực của Tangsiri đã mở rộng trong suốt cuộc chiến và rằng “ông trở thành người duy nhất phê duyệt hầu hết các hoạt động khủng bố được thực hiện trên vùng biển phía nam Iran”.

Ông ta bị Bộ Tài chính Hoa Kỳ liệt vào danh sách khủng bố vào tháng 6 năm 2019 vì hoạt động thay mặt cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, và các lệnh trừng phạt bổ sung đã được áp đặt vào năm 2023 liên quan đến việc phát triển máy bay điều khiển từ xa của Iran. Vào thời điểm đó, ông ta là chủ tịch hội đồng quản trị của Paravar Pars, một công ty có trụ sở tại Iran bị các đồng minh phương Tây trừng phạt vì sản xuất máy bay điều khiển từ xa Shahed cung cấp cho Nga.

Bộ Chỉ huy Trung ương Hoa Kỳ cho biết trong một tuyên bố rằng Tangsiri phải chịu trách nhiệm về việc giết hại “vô số thường dân vô tội” và quấy rối “hàng ngàn thủy thủ thương thuyền vô tội” bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền ở Vịnh Ba Tư.

[CBSNews: Iran's slain naval chief oversaw Hormuz closure and tanker attacks, US and Israel say]

4. Hệ thống phòng không Ukraine bắn hạ 97% máy bay điều khiển từ xa cảm tử của Nga trong một cuộc tấn công quy mô lớn hiếm hoi vào ban ngày.

Phát ngôn nhân của lực lượng không quân Ukraine, Đại Tá Yurii Ihnat, cho biết hệ thống phòng không đã bắn hạ 97% số máy bay điều khiển từ xa do Nga phóng trong một cuộc tấn công quy mô lớn hiếm hoi vào ban ngày ngày 24 tháng 3.

Trong số 556 máy bay điều khiển từ xa được sử dụng trong cuộc tấn công, 541 chiếc đã bị bắn hạ hoặc vô hiệu hóa.

“ Tất cả các phương tiện phòng không có thể đều được huy động để đẩy lùi cuộc tấn công đường không - máy bay có người lái, máy bay điều khiển từ xa phòng không, tác chiến điện tử và phòng không mặt đất,” Không quân cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội.

Mặc dù các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn của Nga vào ban đêm diễn ra gần như hàng đêm, nhưng các cuộc tấn công ban ngày lại ít phổ biến hơn nhiều và chưa từng thấy với số lượng lớn như vào ngày 24 tháng 3.

Mười lăm máy bay điều khiển từ xa đã tấn công các thành phố trên khắp cả nước.

Tại Lviv, ít nhất 32 người bị thương sau khi máy bay điều khiển từ xa tấn công các khu vực dân cư, theo lời Thống đốc tỉnh Lviv, Maksym Kozytskyi.

Ivano-Frankivsk, một thủ phủ khu vực khác ở miền tây Ukraine, cũng là mục tiêu của máy bay điều khiển từ xa Nga, khiến hai người thiệt mạng.

Các vụ nổ cũng được báo cáo ở Ternopil, Vinnytsia, Zhytomyr và Khmelnytskyi.

Nga tiếp tục thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa quy mô lớn vào Ukraine gần như hàng ngày, với ước tính trung bình từ 150 đến 200 máy bay điều khiển từ xa được phóng mỗi ngày. Các quan chức Ukraine trước đó đã báo cáo về một cuộc tấn công kỷ lục liên quan đến 728 máy bay điều khiển từ xa và mồi nhử vào tháng 7 năm 2025.

Kyiv đã phát triển chuyên môn sâu rộng trong việc chống lại các máy bay điều khiển từ xa tấn công kiểu Shahed kể từ khi Nga bắt đầu sử dụng chúng vào năm 2022, một chuyên môn mà họ rất muốn xuất khẩu sang các quốc gia đang phải đối mặt với mối đe dọa từ máy bay điều khiển từ xa do cuộc chiến của Mỹ với Iran gây ra.

[Kyiv Independent: Ukraine's air defense downs 97% of Russian kamikaze drones in rare mass daytime strike]

5. Tổng thống Trump tuyên bố CIA đã nói với ông rằng nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran là người đồng tính.

Tổng thống Trump hôm nay tuyên bố với các ký giả rằng CIA đã nói với ông rằng nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, là người đồng tính.

Khi được các phóng viên hỏi, “CIA có nói với ông rằng Ayatollah Mojtaba Khamenei là người đồng tính không?”

Tổng thống Trump đáp lại: “Vâng, họ đã nói như vậy, nhưng tôi không biết liệu chỉ có họ nói thế hay không. Tôi nghĩ nhiều người cũng đang nói như vậy. Điều đó sẽ khiến ông ấy có một khởi đầu không tốt ở quốc gia đó.”

Tổng thống Trump không cho biết bằng chứng nào ủng hộ tuyên bố của CIA. Đồng tính luyến ái là bất hợp pháp ở Iran, quốc gia coi quan hệ đồng giới là vi phạm các giá trị Hồi giáo, có thể bị trừng phạt theo luật Sharia của nước này.

Tờ New York Post trước đó đã đưa tin rằng Tổng thống Trump đã được báo cáo về vấn đề này. Trước đó, Tổng thống Trump từng đặt câu hỏi liệu nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran có còn sống hay không sau các cuộc tấn công của Mỹ.

[CBSNews: Trump claims CIA told him Iran’s new supreme leader is gay]

6. Tổng thống Trump nói ông không muốn gọi cuộc xung đột với Iran là một “cuộc chiến tranh” vì cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Tổng thống Trump cho biết ông đang tránh mô tả cuộc xung đột quân sự ở Iran là một “cuộc chiến” vì lo ngại về việc Quốc hội chưa cho phép tiến hành chiến tranh.

“Tôi sẽ không dùng từ ‘chiến tranh’ vì họ nói rằng, nếu dùng từ chiến tranh, có lẽ đó không phải là điều tốt,” tổng thống phát biểu tại một sự kiện gây quỹ của đảng Cộng hòa tại Hạ viện. “Họ không thích từ ‘chiến tranh’ vì cần phải được sự chấp thuận, vì vậy tôi sẽ dùng từ ‘chiến dịch quân sự’, đúng như bản chất của nó.”

Tuy nhiên, nhiều người mến mộ Tổng thống Trump lại cho rằng Tổng thống không nên dùng cụm từ “chiến dịch quân sự” vì nó gợi nhớ đến cách trùm mafia Vladimir Putin mô tả cuộc xâm lược Ukraine. Putin gọi cuộc xâm lược của ông ta là ‘chiến dịch quân sự đặc biệt’.

Tổng thống Trump thỉnh thoảng vẫn gọi đó là một cuộc chiến, kể cả trong bài phát biểu hôm thứ Tư, khi ông nói, “Về cơ bản, cuộc chiến đã kết thúc vài ngày sau khi chúng ta bắt đầu.”

Hiến pháp trao cho Quốc hội quyền tuyên chiến, nhưng lại quy định tổng thống là tổng tư lệnh quân đội. Đạo luật Quyền lực Chiến tranh thời những năm 1970 thường giới hạn các hành động quân sự trong vòng 60 ngày trừ khi Quốc hội cho phép sử dụng vũ lực, mặc dù các tổng thống thuộc cả hai đảng đã từng thử thách giới hạn của luật này.

Các nhà lập pháp đảng Dân chủ lập luận rằng Tổng thống Trump đang lách luật khi phát động các cuộc tấn công vào Iran mà không xin phép Quốc hội trước. Kể từ khi chiến tranh bắt đầu, các Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ đã tổ chức ba cuộc bỏ phiếu nhằm chấm dứt cuộc tấn công của Mỹ trừ khi Quốc hội cho phép tiếp tục, nhưng các cuộc bỏ phiếu đó đều thất bại chủ yếu do sự phản đối của đảng Cộng hòa.

Chính quyền Tổng thống Trump và hầu hết các đảng viên Cộng hòa lập luận rằng cuộc chiến là hợp pháp, được coi là một hoạt động tự vệ nhằm đáp trả mối đe dọa từ Iran.

Tổng thống Trump khẳng định Iran đang tham gia các cuộc đàm phán hòa bình, đồng thời cho rằng việc Tehran phủ nhận là do các nhà đàm phán Iran lo sợ bị chính phe mình sát hại.

“Họ đang đàm phán, và họ rất muốn đạt được thỏa thuận. Nhưng họ sợ không dám nói ra, vì họ cho rằng họ sẽ bị chính người của mình giết hại”, Tổng thống Trump phát biểu trong bữa tối dành cho các thành viên đảng Cộng hòa tại Quốc hội.

[CBSNews: Trump says he doesn't want to call Iran conflict a “war” because of need for congressional approval]

7. Tổng thống Trump nói Iran đã yêu cầu tạm ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng trong 7 ngày và ông đã đồng ý.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên hôm thứ Năm rằng Iran ban đầu yêu cầu ông tạm dừng các cuộc tấn công của Mỹ vào các cơ sở năng lượng của nước này trong bảy ngày, nhưng ông đã quyết định cho họ 10 ngày, tức là hạn chót ngày 6 tháng 4.

“Họ đã nói với tôi rất lịch sự, thông qua người của tôi, ‘Chúng tôi có thể có thêm thời gian không?’ Bởi vì chúng ta đang nói về tối mai, khá nhanh đấy, và nếu họ không làm những gì họ phải làm, tôi sẽ phá hủy các nhà máy điện của họ,” Tổng thống Trump nói.

“Họ yêu cầu bảy ngày, và tôi nói, 'Tôi sẽ cho các ông 10 ngày,' bởi vì họ đã tặng tôi những 10 con tàu,” ông nói thêm.

Ý của Tổng thống Trump là Iran đã cho phép 10 con tàu đi qua eo biển Hormuz.

Sau đó, tổng thống nói trên mạng xã hội Truth Social rằng:

“Theo yêu cầu của Chính phủ Iran, xin hãy hiểu rằng tuyên bố này nhằm thể hiện việc tôi tạm hoãn kế hoạch phá hủy nhà máy năng lượng trong 10 ngày, đến thứ Hai, ngày 6 tháng 4 năm 2026, lúc 8 giờ tối theo giờ miền Đông. Các cuộc đàm phán đang diễn ra và, bất chấp những tuyên bố sai lệch trái chiều từ các phương tiện truyền thông đưa tin giả và những người khác, chúng đang diễn ra rất tốt”,

Lệnh tạm dừng hiện tại dự kiến sẽ hết hạn vào thứ Sáu. Bài đăng của tổng thống được đưa ra ngay sau khi thị trường đóng cửa chiều nay.

Tổng thống Trump nói rằng các quan chức Iran “rất biết ơn” về điều đó.

Khi Tổng thống Trump lần đầu tiên đe dọa tấn công các cơ sở năng lượng của Iran, ông nói rằng nước này chỉ có 48 giờ để mở cửa eo biển Hormuz. Sau đó, ông lùi thời hạn đó lại năm ngày, đến thứ Sáu, trước khi lại lùi thêm một lần nữa vào hôm nay.

[CBSNews: Trump says Iran asked for a 7-day pause on energy site strikes and he gave 10]

8. Ngoại trưởng Rubio nói rằng “đã có tiến triển” trong các cuộc đàm phán với Iran.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm thứ Năm cho biết “đã có tiến triển” trong các cuộc đàm phán với Iran nhưng từ chối tiết lộ chi tiết về những người mà ông đã thảo luận.

“Có những quốc gia trung gian đang chuyển tiếp thông điệp và đã có những tiến bộ — một số tiến bộ cụ thể đã đạt được,” Rubio nói ngay trước khi lên đường tham dự cuộc họp các Ngoại trưởng G7 tại Pháp.

Ông nói thêm rằng các cuộc đàm phán là một “quá trình liên tục và linh hoạt”.

Đặc phái viên Steve Witkoff đã xác nhận hôm nay tại cuộc họp nội các của Tổng thống Trump rằng Mỹ đang đàm phán với Iran thông qua các kênh ngoại giao với Pakistan.

Khi được hỏi liệu ông có định yêu cầu các nước G7 khác giúp mở lại eo biển Hormuz hay không, Rubio nói, “việc giúp đỡ là vì lợi ích của họ”.

Ông Rubio nhận xét: “Các quốc gia khác nhập khẩu nhiên liệu từ đó nhiều hơn chúng ta rất nhiều.”

Khi được hỏi liệu ông có lo ngại trước các cuộc biểu tình phản đối mà ông có thể nhận được trong bối cảnh chiến tranh hay không, Rubio nói, “Tôi không lo ngại về điều đó.”

“Tôi không ở đó để làm hài lòng họ. Tôi hòa thuận với tất cả họ ở cấp độ cá nhân và chúng tôi làm việc với các chính phủ đó rất cẩn trọng, nhưng những người tôi quan tâm muốn làm hài lòng là người dân Hoa Kỳ,” ông nói thêm.

Các cuộc biểu tình chống cuộc chiến Iran đã nổ ra ở nhiều nơi trên thế giới. Tại Hán Thành, các cuộc biểu tình càng lúc càng dữ dội dẫn đến bạo động khi những người biểu tình tấn công vào tòa Đại Sứ Hoa Kỳ.

[CBSNews: Rubio says “progress has been made” in negotiations with Iran]

9. Tờ Financial Times đưa tin có thêm bằng chứng cho thấy Nga đang hỗ trợ Iran bằng máy bay điều khiển từ xa.

Theo một báo cáo tình báo của phương Tây, Nga đã vận chuyển máy bay điều khiển từ xa cho Iran để hỗ trợ đồng minh của mình trong cuộc chiến chống lại Hoa Kỳ và Israel, tờ Financial Times, gọi tắt là FT đưa tin hôm Thứ Năm, 26 Tháng Ba.

Báo cáo này được đưa ra trong bối cảnh Mạc Tư Khoa bị cáo buộc cung cấp hỗ trợ tình báo cho Tehran, với việc Tổng thống Volodymyr Zelenskiy tuyên bố vào ngày 24 tháng 3 rằng Kyiv có “bằng chứng không thể chối cãi” về việc Nga đang giúp Iran tấn công vào các mục tiêu của Mỹ ở Trung Đông.

Hai quan chức được thông báo về báo cáo tình báo cho biết với tờ Financial Times rằng các quan chức cao cấp của Iran và Nga đã bắt đầu bí mật thảo luận về việc vận chuyển máy bay điều khiển từ xa, thuốc men và thực phẩm ngay sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công phối hợp chống lại Iran vào cuối tháng Hai.

Nga bắt đầu vận chuyển hàng hóa bằng máy bay điều khiển từ xa vào đầu tháng 3 và sắp hoàn thành giai đoạn giao hàng theo từng đợt, các quan chức cho biết. Dự kiến việc giao hàng sẽ hoàn tất vào cuối tháng này.

Khi được hỏi về các lô hàng máy bay điều khiển từ xa, phát ngôn nhân Điện Cẩm Linh Dmitry Peskov đã né tránh câu hỏi.

“Hiện nay có rất nhiều thông tin giả mạo lan truyền. Nhưng có một điều chắc chắn là chúng tôi vẫn đang tiếp tục đối thoại với giới lãnh đạo Iran”, ông nói với tờ Financial Times.

Việc vận chuyển máy bay điều khiển từ xa sẽ đánh dấu sự hỗ trợ quân sự sát thương đầu tiên mà Nga cung cấp cho Iran trong cuộc chiến với Mỹ và Israel, hiện đã bước sang tuần thứ tư.

Mạc Tư Khoa đã phủ nhận các cáo buộc cung cấp hỗ trợ tình báo cho Iran, bất chấp nhiều báo cáo cho rằng Điện Cẩm Linh đã cung cấp cho Tehran thông tin về vị trí các cơ sở quân sự của Mỹ, bao gồm cả tàu chiến và máy bay ở Trung Đông.

Ngày 18 tháng 3, Giám đốc CIA John Ratcliffe xác nhận rằng Iran đã tìm kiếm thông tin tình báo từ các đồng minh của mình, bao gồm cả Nga, nhưng không công khai cho biết liệu Mỹ có bằng chứng cho thấy Nga đã cung cấp bất kỳ thông tin tình báo nào như vậy hay không.

Tổng thống Donald Trump cũng đã bác bỏ những cáo buộc này, cho rằng việc chia sẻ thông tin tình báo sẽ không làm thay đổi khả năng Iran đáp trả Mỹ.

Nga và Iran đã tăng cường hợp tác trong những năm gần đây, đặc biệt là trong cuộc chiến của Mạc Tư Khoa chống lại Ukraine, với việc Tehran cung cấp máy bay điều khiển từ xa và các thiết bị quân sự khác được lực lượng Nga sử dụng.

Nga thường xuyên phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa kiểu Shahed trong các cuộc tấn công quy mô lớn vào ban đêm nhằm vào các thành phố của Ukraine. Trong một cuộc tấn công hiếm hoi vào ban ngày ngày 24 tháng 3, hơn 500 máy bay điều khiển từ xa cảm tử đã tấn công vào các khu vực trên khắp đất nước.

Ukraine đã trở nên thành thạo trong việc chống lại máy bay điều khiển từ xa của Iran đến mức Kyiv đã đề nghị chia sẻ chuyên môn của mình với các quốc gia ở Trung Đông hiện đang phải đối mặt với các cuộc tấn công thường xuyên của lực lượng Shahed.

“Chúng tôi đang hợp tác với các quốc gia ở Trung Đông và vùng Vịnh, những nước hiện đang thể hiện sự quan tâm mạnh mẽ đến kinh nghiệm của Ukraine trong việc phòng thủ chống lại máy bay điều khiển từ xa”, Tổng thống Zelenskiy nói vào ngày 25 tháng 3.

“Chúng ta đã thấy rằng không chỉ có máy bay điều khiển từ xa Shahed được sử dụng trong khu vực, mà còn có bằng chứng ngày càng tăng về việc sử dụng máy bay điều khiển từ xa FPV. Đây là chiến tranh hiện đại, và mọi người phải chuẩn bị cho điều đó. Ukraine có chuyên môn về lĩnh vực này, và để đổi lại sự hỗ trợ của chúng tôi, chúng tôi cần sự giúp đỡ trong những lĩnh vực mà chúng tôi đang đối mặt với nhiều thách thức hơn.”

[Kyiv Independent: More evidence of Russia helping Iran with drones revealed, FT reports]

10. Belarus ký hiệp ước hữu nghị với Kim Chính Ân

Tổng thống độc tài của Belarus, Alexander Lukashenko, và nhà độc tài của Bắc Hàn, Kim Chính Ân, đã tăng cường quan hệ giữa hai nước bằng việc ký kết một hiệp ước hữu nghị vào thứ Năm.

Trong chuyến thăm cấp nhà nước tới Bình Nhưỡng, Lukashenko đã ca ngợi nhà lãnh đạo tối cao. “Tôi có thể nói với ngài với tư cách một người bạn… đất nước của ngài có một tương lai tươi sáng với một dân tộc cần cù, kỷ luật như vậy”, ông nói

“Và điều thứ hai tôi nhận thấy: Các bạn có khả năng làm mọi việc, và các bạn làm tốt hơn bất kỳ ai khác,” Lukashenko tiếp tục.

Kim đáp lại bằng cách nói rằng cả hai nhà lãnh đạo đều có quan điểm tương đồng về các vấn đề quốc tế và chỉ trích các nước phương Tây vì tư duy can thiệp. Ông nói: “Chúng tôi phản đối áp lực bất hợp pháp lên Belarus từ phương Tây và bày tỏ sự ủng hộ và thông cảm đối với các biện pháp mà lãnh đạo Belarus thực hiện để bảo đảm ổn định chính trị - xã hội và phát triển kinh tế”.

Lukashenko và Kim là hai trong số những đồng minh nổi bật nhất của Putin, và cả hai đều đã đề nghị hỗ trợ hậu cần hoặc quân sự cho cuộc chiến tổng lực của Điện Cẩm Linh ở Ukraine.

Lukashenko mô tả người dân Belarus và Bắc Hàn có “những giá trị chung”, bao gồm lòng yêu nước, việc gìn giữ ký ức lịch sử và tôn trọng thế hệ đi trước. Ông nói thêm rằng “nền kinh tế của hai nước bổ sung cho nhau, chúng ta cần nhau”.

Tổng thống Belarus cũng cho rằng các quốc gia khác sẽ không hài lòng với mối quan hệ Bắc Hàn-Belarus vì họ là “đối thủ cạnh tranh”.

Theo Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Bắc Hàn vẫn là một trong những quốc gia đàn áp nhất trên thế giới, trong khi Belarus có lịch sử bỏ tù các nhân vật đối lập.

Tưởng cũng nên biết thêm: Alexander Grigoryevich Lukashenko, sinh ngày 30 tháng 8 năm 1954, là một chính trị gia người Belarus, là tổng thống đầu tiên và duy nhất của Belarus kể từ khi chức vụ này được thành lập vào năm 1994, điều này khiến ông trở thành tổng thống có nhiệm kỳ dài nhất hiện nay ở Âu Châu.

Lukashenko sinh ra ở Kopys, và trước khi bắt đầu sự nghiệp chính trị, ông từng làm giám đốc một nông trường quốc doanh và phục vụ trong cả Lực lượng Biên phòng Liên Xô và Quân đội Liên Xô. Năm 1990, Lukashenko được bầu vào Xô Viết Tối cao của Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô Viết Byelorussia. Sau khi Liên Xô tan rã, ông đảm nhiệm vị trí nhà lãnh đạo ủy ban chống tham nhũng lâm thời của Hội đồng Tối cao Belarus. Năm 1994, ông thắng cử tổng thống trong cuộc bầu cử tổng thống đầu tiên của đất nước sau khi hiến pháp mới được thông qua. Lukashenko duy trì quyền sở hữu nhà nước đối với các ngành công nghiệp chủ chốt ở Belarus. Những người ủng hộ ông cho rằng điều này đã giúp Belarus tránh được những cuộc suy thoái tàn khốc như ở các quốc gia hậu Xô Viết khác, nơi cấu trúc chính trị thoái hóa thành chủ nghĩa tư bản thân hữu của giới tài phiệt. Việc Lukashenko duy trì mô hình kinh tế xã hội chủ nghĩa phù hợp với việc giữ lại các biểu tượng thời Liên Xô, bao gồm tiếng Nga, quốc huy và quốc kỳ. Những biểu tượng này được thông qua sau cuộc trưng cầu dân ý gây tranh cãi năm 1995.

Sau cuộc trưng cầu dân ý đó, Lukashenko đã giành được quyền lực lớn hơn, bao gồm cả quyền bãi nhiệm Hội đồng Tối cao. Một cuộc trưng cầu dân ý khác vào năm 1996 càng củng cố thêm quyền lực của ông. Từ đó, Lukashenko đã lãnh đạo một chính phủ độc tài và thường được gọi là “nhà độc tài cuối cùng của Âu Châu”. Các quan sát viên quốc tế không coi các cuộc bầu cử ở Belarus là tự do và công bằng, ngoại trừ chiến thắng ban đầu của ông. Thêm vào đó, chính phủ đàn áp mạnh tay phe đối lập và hạn chế tự do báo chí. Cuối cùng, điều này đã dẫn đến việc nhiều chính phủ phương Tây áp đặt lệnh trừng phạt đối với Lukashenko và các quan chức Belarus khác. Chiến thắng gây tranh cãi của Lukashenko trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2020 đã dẫn đến những cáo buộc gian lận phiếu bầu, làm gia tăng các cuộc biểu tình chống chính phủ, lớn nhất từng thấy trong thời kỳ cầm quyền của ông. Do đó, Liên minh Âu Châu, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ đã ngừng công nhận Lukashenko là tổng thống hợp pháp của Belarus sau cuộc bầu cử gây tranh cãi. Lukashenko vẫn nắm quyền, điều này cuối cùng dẫn đến việc nối lại một phần quan hệ ngoại giao. Việc ông tái đắc cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2025 đã bị phe đối lập và Nghị viện Âu Châu mô tả là một trò hề.

Sự cô lập với một số khu vực phương Tây, đặc biệt là trong thời kỳ Putin, đã làm tăng sự phụ thuộc của ông vào Nga, quốc gia mà Lukashenko đã duy trì quan hệ mật thiết bất chấp những căng thẳng trong quá khứ, chẳng hạn như “Chiến tranh Sữa” năm 2009, bắt nguồn từ việc Belarus từ chối công nhận các nước cộng hòa Abkhazia và Nam Ossetia để đổi lấy 500 triệu đô la, sau Chiến tranh Nga-Georgia. Lukashenko đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập Liên bang Belarus, cho phép người Belarus và người Nga đi lại, làm việc và học tập không bị cản trở giữa hai nước. Ông cũng được tường trình đã đóng vai trò quan trọng trong việc làm trung gian cho một thỏa thuận chấm dứt cuộc nổi dậy của Nhóm Wagner của Nga vào năm 2023, cho phép một số binh lính Wagner vượt biên giới nước này và định cư tại Belarus mà không bị cản trở.

[Politico: Belarus signs friendship treaty with Kim Jong Un]

11. Cần phải bác bỏ chính sách “đổi đất lấy an ninh” trong các cuộc đàm phán với Ukraine.

Bác sĩ Irwin Redlener - Cố vấn cao cấp của Viện Chính sách Toàn cầu tại Đại học Columbia, Hoa Kỳ có bài nhận định nhan đề “'Land for security' in Ukraine negotiations must be rejected”, nghĩa là “Cần phải bác bỏ chính sách “đổi đất lấy an ninh” trong các cuộc đàm phán với Ukraine”. Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Phương Thảo.

Trong bối cảnh thế giới đang bị phân tâm bởi cuộc chiến ở Trung Đông, các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh giữa Ukraine và Nga vừa được nối lại tại Hoa Kỳ, mặc dù không có đại diện của Nga tham gia.

Vì Ukraine đã nhiều lần thể hiện lập trường phản đối việc nhượng lại lãnh thổ, nên các nhà đàm phán của Putin cho đến nay vẫn từ chối tham gia các cuộc thảo luận.

Tuy nhiên, điều tôi lo ngại là, dù có sự tham gia của Nga hay không, Tổng thống Donald Trump và các nhà đàm phán thiếu kinh nghiệm của ông ta vẫn đang tiếp tục gây áp lực buộc Ukraine nhượng lại lãnh thổ để đổi lấy một thỏa thuận an ninh nào đó.

Đó chính xác là điều kiện mà Vladimir Putin luôn khẳng định là “không thể thương lượng”. Nhưng việc nhượng bộ lãnh thổ cho một kẻ xâm lược tàn bạo sẽ là điều không thể chấp nhận được đối với Ukraine và hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với Âu Châu.

Tôi viết với tư cách là một bác sĩ và nhà hoạt động nhân đạo người Mỹ, người đã hợp tác chặt chẽ với Ukraine kể từ khi cuộc xâm lược toàn diện bắt đầu.

Với tư cách là người đồng sáng lập Dự án Hành động vì Trẻ em Ukraine và là cố vấn cao cấp cho Viện Chính trị Toàn cầu tại Đại học Columbia, tôi đã dành nhiều năm để ghi lại những hậu quả nặng nề của chiến tranh đối với trẻ em Ukraine — hàng ngàn trẻ em thiệt mạng hoặc bị thương, hàng triệu trẻ em phải di dời, một thế hệ phải chịu đựng sự xóa bỏ có hệ thống ngôn ngữ, lịch sử và bản sắc của mình tại các vùng lãnh thổ bị Nga xâm lược.

Mặc dù tình hình ở Ukraine vô cùng khó khăn, nhưng những hệ lụy liên quan đến kết quả cuộc chiến và bản chất của thỏa thuận giải quyết lại vượt xa biên giới Ukraine.

Áp lực đang được tạo ra đối với Kyiv hiện nay tuân theo một kịch bản quen thuộc.

Việc nhượng bộ lãnh thổ được trình bày như một giải pháp đau đớn nhưng cần thiết — một con đường thực dụng để chấm dứt xung đột. Ukraine được khuyên nên “thực tế”. Thông điệp ngầm là chủ quyền có thể thương lượng khi lựa chọn thay thế là xung đột kéo dài. Nhưng lịch sử cho thấy việc nhượng bộ lãnh thổ cho một kẻ xâm lược bành trướng không bao giờ mang lại sự thỏa mãn. Nó chỉ làm tăng thêm sự táo bạo. Nó báo hiệu rằng trật tự quốc tế có một cái giá, và cái giá đó có thể được đòi hỏi bằng vũ lực.

Putin đã công khai và nhiều lần tuyên bố rằng ông không coi Ukraine là một quốc gia có chủ quyền hợp pháp, và ông đã dựng lên một câu chuyện cho rằng chính phủ Ukraine toàn là những người theo chủ nghĩa tân Quốc xã.

Ông ta đã tiến hành một cuộc chiến được định hình bởi những tội ác quy mô lớn, việc bắt cóc hàng chục ngàn trẻ em Ukraine và việc cố ý tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự.

Tòa án Hình sự Quốc tế đã ra lệnh bắt giữ ông ta. Một người không công nhận quyền tồn tại của Ukraine sẽ không hài lòng khi Ukraine nhượng lại 22% lãnh thổ. Ông ta sẽ coi đó là sự xác nhận rằng chiến lược này có hiệu quả - và chắc chắn ông ta sẽ quay trở lại.

Điều này quan trọng đối với mọi quốc gia Âu Châu, không chỉ riêng Ukraine.

Trật tự an ninh thời hậu Thế chiến II được xây dựng trên một nguyên tắc rõ ràng: biên giới không thể bị thay đổi bằng vũ lực. Nguyên tắc đó phải là bất khả xâm phạm. Nếu nó có thể bị tạm đình chỉ đối với Ukraine vì chiến tranh đang gây ra tổn thất to lớn về sinh mạng và của cải, thì nó có thể bị tạm đình chỉ ở bất cứ đâu.

Các quốc gia Trung và Đông Âu — Ba Lan, các nước Baltic, Moldova, Georgia — hiểu điều này với sự cấp bách và trực tiếp hơn cả một số quốc gia phương Tây.

Việc Tổng thống Trump tiếp tục ủng hộ luận điểm của Putin đã trở thành chủ đề được bàn tán rộng rãi. Sự ác cảm của ông đối với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy là điều đã được biết đến rộng rãi, cũng như việc ông oái oăm thay lại chấp nhận các điều kiện của Nga để chấm dứt chiến tranh.

Điều đáng lo ngại hơn là việc Tổng thống Trump trì hoãn việc cung cấp các khí tài quân sự mà Ukraine đang rất cần.

Chủ quyền của Ukraine là bức tường thành thiết yếu chống lại bất kỳ ảo tưởng nào của Nga về việc bành trướng về phía Tây. Cho phép Nga củng cố những thành quả đạt được sẽ đẩy mối đe dọa đến gần hơn sườn phía đông của NATO, củng cố tiền lệ rằng hành động gây hấn sẽ mang lại lợi ích.

Cũng cần lưu ý rằng, theo các nguyên tắc Hiến pháp của Ukraine, tổng thống Ukraine không được phép nhượng bộ lãnh thổ nếu không có sự chấp thuận của quốc hội và sự đồng thuận của người dân được xác minh bằng một cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc.

Tôi cho rằng không có giải pháp thay thế khả thi nào khác ngoài một thỏa thuận hòa bình khôi phục toàn vẹn lãnh thổ của Ukraine, mang lại những bảo đảm an ninh thực sự và buộc Nga phải chịu trách nhiệm về các tội ác của mình.

Hòa bình đó khó đạt được hơn một thỏa thuận ngừng bắn được vạch ra dọc theo các chiến tuyến hiện tại. Nó đòi hỏi sự cam kết bền vững của phương Tây, sự hỗ trợ về quân sự và kinh tế, và lòng dũng cảm chính trị để bác bỏ những lối tắt sai lầm.

Ngoài vấn đề chủ quyền của Ukraine và an ninh Âu Châu, còn có những thực tế nhân đạo cần được tính đến trong các cuộc thảo luận đang diễn ra.

Thiệt hại về người ở cả hai phía đã là vô cùng lớn. Là một bác sĩ nhi khoa đã dành hàng chục năm làm việc với trẻ em bị ảnh hưởng bởi xung đột, thiên tai và các tệ nạn xã hội nghiêm trọng, tôi cho rằng việc nhượng lại lãnh thổ sẽ là một cơn ác mộng đối với hơn một triệu trẻ em sống ở các khu vực tranh chấp, những em sẽ ngay lập tức phải đối mặt với sự xóa bỏ văn hóa và Nga hóa do tuyên truyền thúc đẩy.

Tất cả những điều này đều không thể chấp nhận được trong một thế giới đang nỗ lực duy trì trật tự thế giới hòa bình và văn minh. Đó là một mục tiêu dường như ngày càng khó đạt được, nhưng không bao giờ nên bị từ bỏ.

[Kyiv Independent: 'Land for security' in Ukraine negotiations must be rejected]

 

1. Iran cảnh báo các khách sạn nơi quân đội Mỹ đóng quân có thể là mục tiêu “hợp pháp”.

Iran đã đưa ra cảnh báo rộng rãi đối với các nhà điều hành khách sạn trên khắp Trung Đông, tuyên bố rằng các khách sạn và các cơ sở dân sự khác được sử dụng để chứa quân nhân Mỹ có thể bị coi là “mục tiêu tấn công hợp pháp” nếu hoạt động này tiếp tục.

Đài truyền hình quốc gia Iran tuyên bố hôm Thứ Sáu, 27 Tháng Ba, dẫn lời “các nguồn tin đáng tin cậy”, cho biết các địa điểm mà nhân viên Mỹ sử dụng “không chỉ giới hạn” ở Bahrain và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Họ cáo buộc rằng các địa điểm đóng quân thay thế cho lực lượng nước ngoài đã được xác định ở các khu vực khác trong vùng, bao gồm Syria, Li Băng và Djibouti.

Các nguồn tin được hãng thông tấn Fars, vốn thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, trích dẫn cho biết cảnh báo của Iran đối với các nhà điều hành khách sạn là “toàn diện và dứt khoát”. Hãng tin này khẳng định rằng bất kỳ cơ sở nào tiếp đón quân nhân nước ngoài — “bất kể vị trí địa lý” — đều sẽ bị coi là mục tiêu hợp pháp nếu hoạt động bị cáo buộc không được chấm dứt ngay lập tức.

Trước đó vào thứ Năm, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đăng tải trên X rằng quân đội Mỹ đã rút khỏi các căn cứ quân sự ở các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh Ba Tư thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, gọi tắt là GCC và đang ở trong các khách sạn và văn phòng.

“Ngay từ đầu cuộc chiến này, binh lính Mỹ đã bỏ chạy khỏi các căn cứ quân sự ở các nước vùng Vịnh để ẩn náu trong các khách sạn và văn phòng”, Araghchi viết, cáo buộc lực lượng Mỹ đang sử dụng “công dân các nước vùng Vịnh làm lá chắn sống”. Ông kêu gọi các khách sạn ở các nước vùng Vịnh từ chối nhận đặt phòng từ quân nhân Mỹ.

[CBSNews: Hotels hosting US forces could be “legitimate” targets, Iran warns]

2. Máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công một nhà máy lọc dầu lớn của Nga ở tỉnh Leningrad đêm thứ hai liên tiếp.

Theo các quan chức Nga và các kênh truyền thông xã hội, một nhà máy lọc dầu và cảng khí đốt tự nhiên lớn ở tỉnh Leningrad của Nga đã bị tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào đêm 26 tháng 3.

Các cuộc tấn công được báo cáo diễn ra một đêm sau khi Ukraine phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào đêm 25 tháng 3, nhằm vào một nhà ga năng lượng tại cảng Ust-Luga trên Biển Baltic và một tàu phá băng quân sự của Nga tại cảng Vyborg.

Theo đoạn video do người dân địa phương đăng tải lên mạng xã hội, cảng Ust-Luga lại bốc cháy sau một cuộc tấn công khác vào đêm hôm sau. Đêm thứ hai liên tiếp, các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trong khu vực đã tạm thời làm gián đoạn các chuyến bay tại phi trường Pulkovo ở St. Petersburg.

Thống đốc tỉnh Leningrad, Aleksandr Drozdenko, cũng báo cáo về một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa ở Kirishi, nơi có một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga. Ông Drozdenko tuyên bố hơn 20 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine đã bị bắn hạ trong khu vực này.

“Khu công nghiệp bị thiệt hại,” ông nói, mà không trực tiếp nêu tên nhà máy lọc dầu. Không có thương vong nào được báo cáo.

Tuy nhiên, theo kênh Telegram Astra của phe đối lập Nga, cư dân Kirishi cho biết nhà máy lọc dầu đang bị tấn công.

Quân đội Ukraine đã tiến hành một cuộc tấn công sâu vào cảng Ust-Luga vào đêm 25 tháng 3, và sáng hôm sau xác nhận đã gây thiệt hại lớn cho một nhà ga do Novatek, nhà sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng, gọi tắt là LNG lớn thứ hai của Nga, vận hành.

Ust-Luga là một trong những cảng lớn nhất của Nga trên Biển Baltic và là trung tâm xuất khẩu dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ quan trọng. Nằm ở phía tây St. Petersburg, cách xa biên giới Ukraine, cảng này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu cho ngân sách nhà nước.

Trước đây, lực lượng Ukraine cũng đã tấn công nhà máy lọc dầu Kirishi, nơi chiếm 6,6% tổng sản lượng lọc dầu của Nga. Sau một cuộc tấn công vào đầu tháng 10 năm 2025, nhà máy này được tường trình đã tạm ngừng hoạt động đơn vị giải quyết chính để sửa chữa thiệt hại.

Quân đội Ukraine cũng nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu được báo cáo vào tháng 9 và tháng 3 năm 2025.

Nhà máy lọc dầu Kirishi nằm cách biên giới Ukraine hơn 800 km (500 dặm). Nhà máy này mở cửa vào năm 2017 và được báo cáo có công suất chế biến hàng năm là 17,7 triệu tấn — tương đương khoảng 355.000 thùng mỗi ngày.

Lực lượng Ukraine tiếp tục tăng cường các cuộc tấn công vào ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga, ngay cả khi Mạc Tư Khoa bắt đầu thu được thêm lợi nhuận từ sự gián đoạn nguồn cung toàn cầu do cuộc chiến ở Iran gây ra.

Ngày 25 tháng 3, Reuters đưa tin các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, việc phá hoại đường ống dẫn dầu và việc bắt giữ tàu chở dầu đã làm gián đoạn khoảng 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga - đây là sự gián đoạn nguồn cung dầu tồi tệ nhất trong lịch sử hiện đại của Nga.

[Kyiv Independent: Ukraine’s drones hammer major Russian refinery in Leningrad Oblast for second night in row]

3. Nhà ngoại giao hàng đầu của Liên Hiệp Âu Châu cho biết Nga đang chia sẻ thông tin tình báo với Iran để giúp “sát hại người Mỹ”.

Ngoại trưởng Liên Hiệp Âu Châu Kaja Kallas cáo buộc Nga cung cấp cho Iran thông tin tình báo giúp Tehran tấn công vào các mục tiêu quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

“Chúng tôi thấy rằng Nga đang giúp đỡ Iran về mặt tình báo để tấn công vào người Mỹ, để giết người Mỹ”, Kaja Kallas nói với các nhà báo khi các Ngoại trưởng của G7 họp ở phía nam Paris. “Nga cũng đang hỗ trợ Iran bằng máy bay điều khiển từ xa để họ có thể tấn công các nước láng giềng và cả các căn cứ quân sự của Mỹ.”

Ít nhất 13 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng kể từ khi Mỹ và Israel bắt đầu các cuộc tấn công quân sự vào Iran, đẩy Trung Đông vào xung đột. Cuộc chiến ở Trung Đông dự kiến sẽ chi phối hai ngày đàm phán cấp bộ trưởng G7, mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio dự kiến sẽ tham gia vào thứ Sáu.

Kallas nói rằng việc Nga ủng hộ Iran cho thấy lý do tại sao Âu Châu cần tiếp tục gây áp lực lên Điện Cẩm Linh liên quan đến cuộc chiến ở Ukraine.

“Nếu Mỹ muốn chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông, muốn Iran ngừng tấn công họ, thì họ cũng nên gây áp lực lên Nga để Nga không thể giúp đỡ họ trong việc này”, bà nói.

Người Âu Châu ngày càng chỉ trích quyết định tấn công Iran của Mỹ và sự tăng vọt giá năng lượng toàn cầu sau đó. Trước đó vào thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho biết Berlin sẵn sàng ủng hộ các nỗ lực hòa bình ở Iran, nhưng cảnh báo rằng ông không thấy chiến lược rút lui rõ ràng nào cho cuộc xung đột.

Pistorius nói: “Xung đột Iran là một rủi ro thực sự rất lớn đối với sự gia tăng bất ổn trong khu vực, và điều đó luôn có tác động, như chúng ta đã biết từ lịch sử, đến toàn thế giới.”

Tại Canberra, trong cuộc họp báo với Bộ trưởng Quốc phòng kiêm phó Thủ tướng Úc Richard Marles, Pistorius gọi cuộc chiến Iran là một “thảm họa đối với kinh tế thế giới.”

[Politico: Russia sharing intelligence with Iran to help ‘kill Americans,’ says EU’s top diplomat]

4. Theo Reuters, xuất khẩu dầu của Nga giảm xuống mức thấp kỷ lục trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine.

Theo Reuters, khoảng 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga đã bị gián đoạn do các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, thiệt hại đường ống dẫn dầu và việc bắt giữ tàu chở dầu.

Sự việc mất điện đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển hàng hóa từ các cảng lớn ở vùng Baltic và Hắc Hải.

Sự gián đoạn này diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang chịu áp lực do cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, đẩy giá dầu lên trên 100 đô la một thùng.

“Đây là sự gián đoạn nghiêm trọng nhất đối với nguồn cung dầu mỏ trong lịch sử hiện đại của Nga – quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn thứ hai thế giới – và nó xảy ra đúng lúc giá dầu vượt quá 100 đô la một thùng do chiến tranh với Iran”, hãng Reuters đưa tin.

Việc bốc dỡ hàng tại Primorsk và Ust-Luga, hai cảng dầu lớn nhất của Nga ở vùng Baltic, đã bị tạm dừng trở lại sau các vụ tấn công gần đây gây ra hỏa hoạn và thiệt hại về cơ sở hạ tầng, trong khi cảng Novorossiysk trên Hắc Hải đang hoạt động chậm hơn so với kế hoạch sau các cuộc tấn công hồi đầu tháng này.

Việc xuất khẩu đường ống dẫn dầu của Nga sang Hung Gia Lợi và Slovakia thông qua đường ống Druzhba cũng đã bị tạm dừng phần lớn kể từ tháng Giêng, do thiệt hại mà Ukraine phải gánh chịu sau một cuộc tấn công của Nga.

Theo Reuters, do các cuộc tấn công và sự gián đoạn đường ống dẫn dầu, khoảng 2 triệu thùng dầu mỗi ngày - tương đương khoảng 40% công suất xuất khẩu dầu của Nga - hiện đang bị gián đoạn.

Sản xuất dầu mỏ là một trong những nguồn thu chính của ngân sách nhà nước Nga và giúp tài trợ cho cuộc xâm lược Ukraine.

Kyiv coi các nhà máy lọc dầu và cơ sở hóa dầu của Nga là mục tiêu quân sự hợp lệ.

[Kyiv Independent: Russia’s oil exports plummet to historic low amid Ukrainian drone strikes, Reuters reports]

5. Sự phản kháng hiệu quả của Iran đã buộc Tổng thống Trump phải cân nhắc đến việc xâm lược nước này.

Gần một tháng kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu, Cộng hòa Hồi giáo Iran tiếp tục thể hiện khả năng phản công theo những cách làm phức tạp thêm chiến dịch chung giữa Hoa Kỳ và Israel, và thu hẹp các lựa chọn của Tòa Bạch Ốc. Michael Clarke, một chuyên gia quốc phòng người Anh và giáo sư tại Đại học King's College Luân Đôn, nói với tờ Newsweek.

Mặc dù cuộc xung đột chắc chắn đã giáng những đòn nặng nề vào Iran, với việc ám sát Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei và tấn công vào các quan chức cao cấp khác cùng với năng lực quân sự, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC vẫn tiếp tục chiến đấu, phóng hàng trăm máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn vào Israel và các quốc gia Ả Rập có căn cứ quân sự của Mỹ.

Các cuộc tấn công của Iran làm gián đoạn sản xuất năng lượng khu vực, cùng với nỗ lực đóng cửa eo biển Hormuz – điểm nghẽn thương mại – đã khiến thị trường toàn cầu hỗn loạn, hướng sự chỉ trích quốc tế không chỉ vào Iran mà còn vào Hoa Kỳ và Israel vì quyết định phát động cuộc xung đột. Nhịp độ các cuộc không kích của Iran có thể đã chậm lại trong tuần qua, nhưng sự trả đũa của Cộng hòa Hồi giáo vẫn tiếp diễn theo kế hoạch.

Đối với Tổng thống Donald Trump, người đã bày tỏ sự ngạc nhiên trước mức độ phản ứng của Iran, dường như chỉ còn lại hai lựa chọn: giảm leo thang thông qua đàm phán hoặc leo thang quân sự.

Và trong khi nhà lãnh đạo Mỹ đã nhiều lần ám chỉ về những tiến triển hướng tới phương án thứ nhất, tất cả các dấu hiệu thực tế, bao gồm cả việc tăng cường đáng kể lực lượng Mỹ, đều cho thấy Tòa Bạch Ốc đang tích cực lên kế hoạch cho phương án thứ hai.

Việc Iran trả đũa rõ ràng đã tạo ra một tình huống khó khăn hơn so với dự kiến của Hoa Kỳ, vì họ kỳ vọng có thể phá hủy phần lớn năng lực quân sự của Iran, điều mà họ đã làm được, nhưng điều đó vẫn không khiến Iran thực sự ngừng khả năng tấn công vùng Vịnh, tấn công Israel, tấn công Mỹ.

Vì vậy, tôi nghĩ Tổng thống Trump hiện đang phải xem xét lại một số lựa chọn khác nhau.

Bất chấp tuyên bố gần đây của Tổng thống Trump rằng “không ai nghĩ” Iran sẽ phản công các quốc gia Ả Rập có sự hiện diện quân sự của Mỹ, các quan chức và nhà phân tích Iran đã cảnh báo về kịch bản này trong nhiều năm. Các quan chức của sáu quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh, gọi tắt là GCC cũng đã cảnh báo về kết quả như vậy trước khi cuộc xung đột nổ ra, cảnh báo trước rằng họ có thể sẽ phải gánh chịu hậu quả nặng nề nhất từ sự trả đũa của Iran.

Các nhà hoạch định quân sự của Mỹ từ lâu cũng đã tính đến kịch bản này, mặc dù mức độ mà Iran đã thực hiện được các mối đe dọa của mình đã vượt quá sự mong đợi của nhiều người.

Tôi nghĩ hầu hết chúng ta đều cho rằng hai điều duy nhất mà Iran có thể làm là đóng cửa eo biển Hormuz và mở rộng chiến tranh sang các quốc gia vùng Vịnh, với hy vọng có thể gây áp lực lên Hoa Kỳ và Israel để họ rút quân.

Nhưng họ đã thành công hơn cả những gì tôi từng nghĩ. Họ đã làm rất tốt với những chiến thuật phản công rõ ràng của mình. Vì vậy, theo một nghĩa nào đó, họ thực sự đang kiểm soát cuộc chiến. Giờ đây, đây thực sự là cuộc chiến của họ, họ có thể kết thúc khi nào họ muốn, chứ không phải là cuộc chiến của chúng ta, trong đó chúng ta có thể thắng khi nào chúng ta muốn.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump đã nhiều lần tự miêu tả mình là người nắm quyền kiểm soát, tuyên bố chiến thắng trong nhiều dịp và khoe khoang một loạt thành công. Những tuyên bố này có cơ sở, vì Mỹ và Israel đã gây ra thiệt hại đáng kể cho năng lực không quân, lục quân và hải quân của Iran, và có khả năng đã làm chậm lại chương trình hạt nhân của Iran, đồng thời làm suy yếu các vị trí chính trị và quân sự cao cấp.

Gần đây, Tổng thống Trump đã chỉ ra những diễn biến tích cực xung quanh các cuộc đàm phán mà trong đó các quan chức Iran được tường trình đã chấp thuận một số yêu cầu quan trọng, chẳng hạn như không bao giờ chế tạo vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, Giáo sư Michael Clarke nhấn mạnh rằng các quan chức Iran luôn phủ nhận việc tìm kiếm vũ khí hủy diệt hàng loạt, và họ bác bỏ các tuyên bố cho rằng bất kỳ cuộc đàm phán chính thức nào đang diễn ra trong bối cảnh xung đột hiện nay. Trung tá Ebrahim Zolfaghari, phát ngôn nhân của Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam-al Anbiya của Iran, thậm chí còn chế giễu đề xuất này, hỏi rằng liệu “các xung đột nội bộ của Washington đã đến mức các ông phải tự đàm phán với mình hay sao”.

Tổng thống Trump cũng nổi tiếng với việc tìm kiếm đàm phán trong khi vẫn chuẩn bị hành động quân sự. Mỹ và Israel đã phát động cuộc tấn công chung vào Iran vào cuối tháng trước giữa lúc các cuộc đàm phán hạt nhân đang diễn ra và, vào tháng 6, Tổng thống Trump đã giám sát việc ném bom ba cơ sở hạt nhân của Iran trong bối cảnh Chiến tranh 12 ngày bùng nổ do cuộc tấn công của Israel vào Iran, cũng diễn ra trong thời gian đàm phán giữa Washington và Tehran.

Lần này, hàng ngàn binh sĩ Mỹ bổ sung, bao gồm các đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến số 11 và 31 cùng binh lính thuộc Sư đoàn dù 82 của Lục quân, đang trên đường đến Trung Đông, làm dấy lên những đồn đoán về một cuộc xâm lược. Các mục tiêu có thể bao gồm việc chiếm giữ đảo Kharg và các lãnh thổ khác của Iran trong và gần eo biển Hormuz, hoặc thậm chí là một cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm để thu hồi uranium được làm giàu cao được tường trình đang được chôn giấu tại Trung tâm Nghiên cứu và Công nghệ Hạt nhân Isfahan.

Giáo sư Michael Clarke nhận định vài ngày tới sẽ rất quan trọng, bởi vì hoặc sẽ có một thỏa thuận đủ tốt để Tổng thống Trump nhanh chóng rút lui, hoặc ông ấy có thể cảm thấy mình phải tiến thêm một bước nữa và làm điều gì đó, chẳng hạn như đột kích vào Kharg hoặc truy tìm vật liệu hạt nhân. Theo tôi thấy, mọi việc phải diễn biến theo một trong hai hướng rất quyết liệt, trong thời gian khá sớm.

Hiện tại, chúng ta không thể tiếp tục tình trạng này lâu hơn nữa, các đồng minh đang dần mất kiên nhẫn, vũ khí cũng sắp cạn kiệt. Vì vậy, theo một nghĩa nào đó, nó phải kết thúc sớm thôi, bằng cách này hay cách khác.

Khi được liên hệ để bình luận, phát ngôn nhân Tòa Bạch Ốc đã dẫn lời Newsweek đến những bình luận mà Thư ký báo chí Karoline Leavitt đưa ra hôm thứ Tư.

“Những phần tử còn lại của chế độ Iran có thêm một cơ hội để hợp tác với Tổng thống Trump, từ bỏ vĩnh viễn tham vọng hạt nhân và ngừng chủ động đe dọa nước Mỹ và các đồng minh của chúng ta”, Leavitt nói với các phóng viên. “Ưu tiên của tổng thống luôn là hòa bình. Không cần thiết phải có thêm chết chóc và tàn phá nữa.”

“Nhưng nếu Iran không chấp nhận thực tế hiện tại, nếu họ không hiểu rằng họ đã bị đánh bại về mặt quân sự và sẽ tiếp tục bị đánh bại, Tổng thống Trump sẽ bảo đảm rằng họ sẽ phải hứng chịu những đòn giáng mạnh hơn bao giờ hết,” Leavitt nói. “Tổng thống Trump không nói suông và ông ấy sẵn sàng giáng những đòn chí mạng.”

Tuy nhiên, Giáo sư Michael Clarke chỉ ra rằng ngay cả khi Tổng thống Trump tìm cách thực hiện một thỏa thuận, cũng không có gì bảo đảm Iran sẽ chấp thuận. Tehran đã đặt ra những mục tiêu riêng của mình trong cuộc xung đột, và tin rằng mình đang nắm ưu thế, họ dường như chưa sẵn sàng chấm dứt cuộc chiến ngay lập tức.

Trên thực tế, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã tuyên bố những thành quả riêng của Iran, bao gồm việc chứng minh khả năng của Cộng hòa Hồi giáo trong việc gây rối loạn khu vực, kiểm soát eo biển Hormuz và làm suy yếu uy tín của Mỹ thông qua việc thiếu sự ủng hộ quốc tế đối với nỗ lực chiến tranh của Washington.

Iran tìm cách giáng một đòn quyết định vào các quốc gia gây hấn để thiết lập khả năng răn đe của mình. Các quan chức Iran tin rằng họ không nên nhượng bộ trước áp lực từ các quốc gia trong khu vực về một thỏa thuận ngừng bắn trong cuộc chiến tháng Sáu. Thỏa thuận ngừng bắn đó đã gửi đi thông điệp sai lầm tới Israel và khuyến khích nước này phát động một cuộc chiến mới. Lần này, quyết định đó sẽ không lặp lại. Do đó, Iran sẽ tiếp tục cuộc chiến cho đến khi đạt được kết quả mong muốn.”

Thay vì làm suy yếu khả năng tiến hành chiến tranh của Iran, việc loại bỏ giới lãnh đạo và các chỉ huy chủ chốt dường như đã khuyến khích các bên liên quan, đặc biệt là Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, gọi tắt là IRGC, củng cố vị thế hơn là đầu hàng.

Ông nói: “Trái ngược với những gì các quan chức phương Tây tin tưởng, sự tử đạo của Ayatollah Khamenei không gây ra bất kỳ sự gián đoạn nào trong việc quản lý và lãnh đạo đất nước. Giả định của họ rằng việc ám sát các chỉ huy có thể làm gián đoạn việc quản lý chiến tranh cũng là sai lầm. Hiện tại, sự lãnh đạo của quân đội đang hoạt động tốt. Iran đã chuẩn bị cho tình huống này và thực hiện một hệ thống phi tập trung bằng cách ủy quyền cho các chỉ huy trên chiến trường.”

Iran đã chuẩn bị cho khả năng xảy ra các cuộc tấn công nhằm chặt đầu hàng lãnh đạo quyền lực cao cấp trong giai đoạn chuẩn bị cho cuộc chiến hiện tại, quân đội được tường trình đã chỉ định ba hoặc bốn người kế nhiệm cho tất cả các chỉ huy, và họ dường như đã vượt qua các cuộc tấn công chặt đầu hàng lãnh đạo cao cấp trong cuộc chiến hiện tại khá tốt.

Ông xác định các mục tiêu cốt lõi của Iran trong thời chiến là “sống sót và nổi lên từ cuộc chiến với năng lực quân sự còn lại đáng kể, đồng thời gây thiệt hại tối đa cho Hoa Kỳ và Israel—và nền kinh tế toàn cầu nếu cần—để Hoa Kỳ và Israel không bao giờ dám làm điều này nữa.”

Một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ có thể là phép thử sức chịu đựng cuối cùng đối với Iran, quốc gia chưa từng tham chiến trên bộ theo kiểu truyền thống kể từ cuộc xung đột kéo dài tám năm đầy chết chóc với Iraq vào những năm 1980 và chưa từng đối đầu với một cường quốc nào kể từ cuộc xâm lược chung của Anh và Liên Xô nhiều thập niên trước trong Thế chiến II. Một cuộc chiến với Mỹ có thể sẽ chứng kiến Iran sử dụng các chiến thuật bất đối xứng thay vì chiến đấu trên quy mô lớn, tận dụng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa, hỏa tiễn và chiến tranh du kích để gây tổn thất cho đối phương.

Nhưng trong nỗ lực phá vỡ ý chí của Iran, Tổng thống Trump rất có thể sẽ càng làm cho nước này thêm phần mạnh mẽ.

Tôi không thấy việc tấn công đảo Kharg hay một chiến dịch tương tự sẽ thay đổi tính toán của Iran hay quỹ đạo của cuộc chiến. Phản ứng có khả năng xảy ra nhất sẽ là một cuộc trả đũa đáng kể khác từ phía Iran.

[Newsweek: How Iran’s Effective Fightback Has Forced Trump to Consider an Invasion]

6. Đức đang cân nhắc mua máy bay điều khiển từ xa chiến đấu do Úc sản xuất.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius hôm thứ Năm cho biết Đức đang xem xét mua một loại máy bay điều khiển từ xa chiến đấu do Úc sản xuất, điều này có thể biến Berlin trở thành khách hàng nước ngoài đầu tiên của hệ thống này.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Báo chí Quốc gia Úc, Pistorius cho biết việc mua máy bay điều khiển từ xa Boeing MQ-28 Ghost Bat đang “được xem xét”, báo hiệu sự quan tâm ngày càng tăng của Đức đối với các loại máy bay điều khiển từ xa có thể hoạt động cùng với máy bay chiến đấu.

Máy bay điều khiển từ xa được thiết kế để bay cùng các máy bay phản lực như F-35, mang theo cảm biến, thiết bị gây nhiễu hoặc vũ khí trong khi thực hiện các nhiệm vụ nguy hiểm hơn so với phi công con người.

Pistorius cho rằng bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào cũng sẽ tuân theo một phương pháp mua sắm linh hoạt hơn. Chỉ vào việc Đức gần đây mua các loại đạn bay lượn, ông nói rằng Berlin đang chuyển từ việc ký kết các hợp đồng dài hạn ngay từ đầu sang thử nghiệm các hệ thống trong thực tế trước khi quyết định có mở rộng đơn đặt hàng hay không.

Ông nói: “Chúng tôi đã kiểm tra những gì họ thực sự cung cấp – không chỉ là các bài báo hay video”, và cho biết thêm rằng Đức sẽ tiến hành “từng bước một”, chỉ mở rộng quy mô nếu các hệ thống hoạt động tốt, với mục tiêu tăng cường cạnh tranh.

Ông không nêu chi tiết về thời gian hay quy mô, nhưng những phát biểu này cho thấy một sự thay đổi rộng lớn hơn khi Đức hướng tới việc tích hợp nhiều hệ thống tự động hơn vào quân đội của mình.

Thỏa thuận này cũng sẽ mang trọng lượng chính trị: Đức theo truyền thống mua sắm các năng lực không quân chủ lực từ Mỹ hoặc các đối tác Âu Châu, và việc chuyển sang sử dụng hệ thống do Úc phát triển sẽ đánh dấu một hướng đi mới trong hợp tác quốc phòng và công nghiệp.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Pistorius đang tiếp tục chuyến công du khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, bao gồm các điểm dừng chân tại Nhật Bản, Singapore và Úc, nhằm tăng cường quan hệ quốc phòng và tìm kiếm các đối tác mới.

[Politico: Germany weighs buying Australian-made combat drones]

7. Tổng thống Trump sẽ thăm Trung Quốc vào giữa tháng 5.

Tòa Bạch Ốc hôm thứ Tư thông báo Tổng thống Trump đã dời lịch cuộc gặp thượng đỉnh với nhà độc tài Trung Quốc, ông Tập Cận Bình, sang ngày 14 đến 15 tháng 5.

Hội nghị thượng đỉnh, ban đầu dự kiến diễn ra vào ngày 30 tháng 3, đã bị hoãn lại do cuộc chiến ở Iran.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump và đệ nhất phu nhân Melania Trump cũng sẽ đón tiếp ông Tập Cận Bình trong một chuyến thăm đáp lễ tại Washington “vào một ngày khác sẽ được công bố trong năm nay”.

Chuyến đi diễn ra vào thời điểm quan trọng trong quan hệ Mỹ-Trung, khi hai nước vẫn bất đồng về nhiều vấn đề, bao gồm thương mại, Đài Loan và an ninh khu vực, ngay cả khi cả hai chính phủ đều đã thể hiện mong muốn duy trì các kênh liên lạc ổn định ở cấp lãnh đạo.

Lần cuối cùng Tổng thống Trump và ông Tập gặp mặt trực tiếp là vào tháng 10 năm ngoái bên lề hội nghị thượng đỉnh APEC tại Busan, Nam Hàn.

Leavitt phủ nhận việc chấm dứt chiến tranh ở Iran là điều kiện tiên quyết để cuộc gặp được lên lịch.

Bà cho biết: “Đã có cuộc thảo luận về việc dời lịch cuộc họp”, và nói thêm rằng ông Tập Cận Bình “hiểu rằng việc chủ tịch có mặt ở đây trong suốt các chiến dịch quân sự hiện nay là rất quan trọng”.

[CBSNews: Trump to visit China in mid-May]

8. Quân đội Anh sẽ lên tàu của hạm đội bóng tối Nga trong vùng lãnh hải của mình.

Thủ tướng Anh Keir Starmer thông báo rằng Vương quốc Anh sẽ cho phép quân đội và nhân viên thực thi pháp luật của mình lên tàu của hạm đội ngầm Nga đang hoạt động trong vùng biển của Anh.

Động thái này diễn ra khi một số quốc gia, bao gồm Pháp, Đức và Ý, đã có hành động chống lại các tàu có liên hệ với Nga trong vùng biển của họ. Gần đây nhất, hải quân Pháp đã bắt giữ một tàu chở dầu thuộc hạm đội bí mật ở Địa Trung Hải vào ngày 20 tháng 3.

Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết: “Putin đang hả hê trước cuộc chiến ở Trung Đông vì ông ta nghĩ rằng giá dầu tăng cao sẽ giúp ông ta kiếm được nhiều tiền hơn”.

“Đó là lý do tại sao chúng ta đang truy quét hạm đội ngầm của ông ta mạnh hơn nữa, không chỉ để bảo vệ nước Anh mà còn để cắt đứt nguồn lợi nhuận bẩn thỉu mà cỗ máy chiến tranh của Putin dùng để tài trợ cho chiến dịch tàn bạo của ông ta ở Ukraine.”

Quyết định này cho phép quân đội Anh chặn bắt các tàu thuyền đã bị Anh trừng phạt và đang di chuyển qua vùng biển thuộc lãnh thổ của nước này. Chính phủ cho biết, trong những tuần gần đây, Hải quân Hoàng gia cũng đã cung cấp các dịch vụ giám sát và theo dõi để hỗ trợ các đồng minh Âu Châu trong việc chặn bắt các tàu thuộc hạm đội ngầm.

Anh bắt đầu lên kế hoạch lên tàu của hạm đội bóng tối sau khi lực lượng Mỹ bắt giữ thành công tàu chở dầu Bella 1 ở Bắc Đại Tây Dương hồi tháng Giêng. Quân đội và lực lượng thực thi pháp luật Anh sau đó đã chuẩn bị cho một số kịch bản có thể xảy ra, bao gồm cả việc lên tàu các tàu vũ trang không đầu hàng.

Chính phủ Anh cho biết, trước khi ra lệnh thực hiện bất kỳ chiến dịch nào, các tàu sẽ được các chuyên gia quân sự, thực thi pháp luật và thị trường năng lượng đánh giá riêng lẻ.

Mạng lưới các tàu chở dầu “hạm đội bóng tối” của Nga được thiết kế để né tránh các lệnh trừng phạt quốc tế và duy trì việc xuất khẩu dầu của Nga trên thị trường toàn cầu. Mạng lưới này hoạt động thông qua một mạng lưới các công ty ma, các thủ đoạn ghi danh gian dối và việc thay đổi quốc kỳ để che giấu quyền sở hữu của Nga.

Pháp bắt đầu chặn bắt các tàu trong vùng biển thuộc chủ quyền của mình vào cuối tháng 9 năm 2025 như một phần của nỗ lực rộng lớn hơn nhằm phá vỡ hoạt động của mạng lưới này. Các quốc gia Âu Châu khác cũng đã làm theo, trong đó Ukraine hoan nghênh những nỗ lực này và kêu gọi các đồng minh thông qua luật cho phép tịch thu các tàu thuộc hạm đội ngầm và tái sử dụng dầu của chúng.

Đáp lại, trợ lý cao cấp của Điện Cẩm Linh, Nikolai Patrushev, cho biết Nga đang xem xét việc hộ tống các tàu thuộc hạm đội bóng tối của mình bằng các tàu chiến hải quân.

[Kyiv Independent: UK military to board Russian shadow fleet vessels in its territorial waters]

9. Ông Vance sẽ đến thăm Hung Gia Lợi chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử.

Phó Tổng thống JD Vance dự kiến sẽ thăm Hung Gia Lợi vào các ngày 7-8 tháng 4, chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử của nước này, để thể hiện sự ủng hộ đối với việc tái đắc cử của Thủ tướng Viktor Orbán.

Lịch trình chuyến đi, vốn chưa từng được công bố trước đây và Tòa Bạch Ốc chưa chính thức xác nhận, đã được nêu trong một đoạn trích từ bức điện tín của Bộ Ngoại giao mà POLITICO thu được. Tiêu đề bức điện tín ghi: “Hung Gia Lợi: Màn dạo đầu cho chuyến thăm Budapest của Phó Tổng thống Vance vào ngày 7-8 tháng 4”. Cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi dự kiến diễn ra vào ngày 12 tháng 4.

Việc công khai vận động chính trị nhân danh bất kỳ nhà lãnh đạo nước ngoài nào đều đi ngược lại truyền thống lâu đời của các chính quyền Mỹ là thường tránh can thiệp vào chính trị nội bộ của các quốc gia khác.

Nhưng Tổng thống Trump đã ủng hộ ông Orbán trong một bài đăng trên mạng xã hội và một video được chiếu tại hội nghị CPAC tuần trước ở Budapest.

Trong bài đăng ngày 24 tháng 3, Tổng thống Trump kêu gọi mọi người “hãy ra ngoài và bỏ phiếu” cho Orbán, người mà ông gọi là “một nhà lãnh đạo thực sự mạnh mẽ và quyền lực, với thành tích đã được chứng minh trong việc mang lại những kết quả phi thường.”

Ngoài ra, Vance từ lâu đã gây chú ý ở Âu Châu vì sự ủng hộ của ông đối với các đảng cực hữu và đôi khi là những lời chỉ trích gay gắt đối với các liên minh và chính phủ cầm quyền chính thống hơn.

Phát ngôn nhân Bộ Ngoại giao đã chuyển các câu hỏi đến văn phòng phó tổng thống. Văn phòng của ông Vance chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Nhìn chung, kế hoạch đi lại của các quan chức cao cấp thường được coi là tạm thời cho đến những giờ phút cuối cùng.

Theo đoạn trích bức điện tín được chia sẻ với nhiều bộ phận của Bộ Ngoại giao hôm thứ Tư, ông Vance sẽ là vị khách cao cấp nhất của Mỹ đến thăm Hung Gia Lợi kể từ chuyến thăm của cựu Tổng thống George W. Bush vào tháng 6 năm 2006.

Ngoại trưởng Marco Rubio đã thăm Hung Gia Lợi vào giữa tháng Hai.

Đoạn trích điện tín mà POLITICO thu được không cho thấy Vance sẽ đến Budapest để gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi. Nhưng nó làm rõ khuynh hướng ủng hộ Orban của chính quyền Tổng thống Trump.

Ví dụ, bức điện tín nêu rõ rằng “mối quan hệ thân thiết giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Orban đã biến đổi mối quan hệ song phương đối đầu của chính quyền tiền nhiệm thành điều mà cả hai nước đều ca ngợi là một 'kỷ nguyên vàng' mới — một quan hệ đối tác tôn trọng, hướng đến kết quả, tập trung vào việc tăng cường quan hệ quốc phòng, thương mại và năng lượng.”

Điều này cũng thể hiện niềm tin trong giới thân cận của Tổng thống Trump và Orban rằng hai nước phải hợp tác để giải cứu Âu Châu khỏi những gì họ coi là mối đe dọa đối với nền văn minh phương Tây, chẳng hạn như làn sóng di cư ồ ạt.

Bức thư viết thêm, dường như hướng đến ông Vance, rằng: “Trong bối cảnh Nga và Trung Quốc đang tranh giành ảnh hưởng và cuộc bầu cử quốc gia đầy cạnh tranh vào ngày 12 tháng 4, chuyến thăm của ông gửi đi một tín hiệu rõ ràng về cam kết của Hoa Kỳ, nhấn mạnh các giá trị chung của chúng ta và bảo đảm rằng Hung Gia Lợi không chỉ là ngã ba đường của cuộc cạnh tranh giữa các cường quốc, mà còn là một trụ cột dân chủ vững chắc liên minh với Hoa Kỳ, và đang nỗ lực đổi mới liên minh văn minh của chúng ta trên khắp Âu Châu.”

Ông Orban từ lâu đã bị chỉ trích vì 16 năm cầm quyền ngày càng độc đoán. Lần này, ông phải đối mặt với thách thức gay gắt từ đảng đối lập Tisza, do Peter Magyar lãnh đạo.

[Politico: Vance will visit Hungary just days before its election]

10. Những bài học đau thương có thể thúc đẩy các quốc gia đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Muyu Xu, một nhà phân tích dầu thô cao cấp tại Kpler, đã nói với Al Jazeera rằng đối với hầu hết các nước phương Tây, tác động chính sẽ là giá cả.

Tại Mỹ, giá xăng tăng cao có thể gây thêm áp lực buộc Tổng thống Trump phải đạt được thỏa thuận hoặc hành động. Đồng thời, tôi cho rằng sẽ có thêm nhiều quốc gia đứng ra làm trung gian hòa giải trong cuộc xung đột này và đàm phán với Iran.

Cuộc xung đột này đã dạy cho nhiều quốc gia những bài học đau đớn. Họ hiểu rằng họ không thể để người khác kiểm soát nền kinh tế và nguồn cung năng lượng của mình.

Họ sẽ xem xét lại cơ cấu năng lượng và tái cấu trúc chuỗi cung ứng bằng cách đa dạng hóa nguồn cung dầu, chẳng hạn. Họ cũng có thể khám phá các nguồn năng lượng tiềm năng khác như năng lượng hạt nhân hoặc năng lượng tái tạo, hoặc thậm chí quay trở lại sử dụng than đá – đặc biệt là trong bối cảnh nhu cầu về các trung tâm dữ liệu AI tiêu thụ nhiều điện năng.

Hiện tại, có nhiều thông tin trái chiều xung quanh các cuộc đàm phán và khả năng leo thang căng thẳng vào cuối tuần này.

Nếu có diễn biến quan trọng xảy ra, giá dầu có thể tăng cao hơn, đặc biệt nếu Mỹ quyết định điều quân đến kiểm soát eo biển Hormuz. Điều này chắc chắn sẽ gây ra sự trả đũa dữ dội từ Iran, có khả năng đẩy giá dầu lên, chẳng hạn như 120 đô la, điều này có thể là bước ngoặt trong cuộc xung đột này.

Có rất nhiều điều không chắc chắn, và chúng tôi không kỳ vọng giá dầu sẽ giảm trong thời gian tới.

Nhật Bản vẫn còn trữ lượng dầu mỏ đáng kể có thể được tung ra thị trường. Tuy nhiên, các quốc gia như Phi Luật Tân, Thái Lan và thậm chí cả Úc lại không có nhiều trữ lượng dầu mỏ. Đối với họ, giá dầu tăng cao không chỉ đồng nghĩa với giá nhiên liệu tăng mà còn gây ra những khó khăn thực sự. Có thể sẽ không còn xăng tại các trạm xăng, và các hãng hàng không có thể phải hủy các chuyến bay vào một thời điểm nào đó.

Nếu tình hình kéo dài đến giữa hoặc cuối tháng Tư, chúng ta có thể chứng kiến những hậu quả nghiêm trọng, bao gồm bất ổn dân sự và khủng hoảng nhân đạo ở một số quốc gia Á Châu.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani lên tiếng chỉ trích Mỹ đã không coi trọng khả năng của Iran trong việc hạn chế hoạt động vận chuyển hàng hải qua eo biển Hormuz.

Al Thani, người cũng là Thủ tướng Qatar, cho rằng việc Mỹ không nhận ra rằng eo biển Hormuz sẽ là con át chủ bài của Iran là điều “đáng kinh ngạc”.

“Khả năng của họ là hoặc đóng cửa eo biển Hormuz, hoặc dễ dàng hơn là quấy rối hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz. Tôi nghĩ điều chúng ta đang thấy hiện nay là Iran có lý do chính đáng hơn để đóng cửa eo biển Hormuz hoặc hạn chế hoạt động vận chuyển hàng hóa qua đây”, Al Thani nói với Al Jazeera.

“Đây là điều đã được đe dọa từ khi chiến tranh Iran-Iraq kết thúc. Điều đáng ngạc nhiên là người Mỹ dường như không coi trọng điều đó,” ông nói thêm.

[Al Jazeera English: Painful lessons could spur countries to diversify energy supplies]