Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Gio-an.

Khi ấy, Đức Giê-su đến núi Ô-liu.

2 Vừa tảng sáng, Người trở lại Đền Thờ. Toàn dân đến với Người. Người ngồi xuống giảng dạy họ. 3 Lúc đó, các kinh sư và người Pha-ri-sêu dẫn đến trước mặt Đức Giê-su một phụ nữ bị bắt gặp đang ngoại tình. Họ để chị ta đứng ở giữa, 4 rồi nói với Người : “Thưa Thầy, người đàn bà này bị bắt quả tang đang ngoại tình. 5 Trong sách Luật, ông Mô-sê truyền cho chúng tôi phải ném đá hạng đàn bà đó. Còn Thầy, Thầy nghĩ sao?” 6 Họ nói thế nhằm thử Người, để có bằng cớ tố cáo Người. Nhưng Đức Giê-su cúi xuống lấy ngón tay viết trên đất. 7 Vì họ cứ hỏi mãi, nên Người ngẩng lên và bảo họ : “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi.” 8 Rồi Người lại cúi xuống viết trên đất. 9 Nghe vậy, họ bỏ đi hết, kẻ trước người sau, bắt đầu từ những người lớn tuổi. Chỉ còn lại một mình Đức Giê-su, và người phụ nữ thì đứng ở giữa. 10 Người ngẩng lên và nói : “Này chị, họ đâu cả rồi? Không ai lên án chị sao?” 11 Người đàn bà đáp : “Thưa ông, không có ai cả.” Đức Giê-su nói : “Tôi cũng vậy, tôi không lên án chị đâu ! Thôi chị cứ về đi, và từ nay đừng phạm tội nữa !”

Đó là Lời Chúa

 

Anh chị em thân mến, chào anh chị em buổi sáng!

Trong Chúa nhật thứ năm Mùa Chay này, phụng vụ công bố Tin Mừng về việc Chúa Giêsu làm cho La-da-rô sống lại (xem Ga 11:1-45).

Trong hành trình Mùa Chay, đây là dấu hiệu nói về chiến thắng của Chúa Kitô trước cái chết và về hồng ân sự sống đời đời mà chúng ta nhận được qua Bí tích Thánh tẩy (xem Sách Giáo lý của Giáo Hội Công Giáo, 1265). Hôm nay, Chúa Giêsu cũng nói với chúng ta, như Người đã nói với Mác-ta, chị gái của La-da-rô: “Ta là sự sống lại và sự sống. Ai tin Ta, dù chết cũng sẽ sống; và ai sống và tin Ta thì sẽ không bao giờ chết” (Ga 11:25-26).

Phụng vụ mời gọi chúng ta, trong bối cảnh Tuần Thánh đang đến gần, sống lại các sự kiện trong Cuộc Khổ Nạn của Chúa – việc Chúa vào thành Giê-ru-sa-lem, Tiệc Thánh cuối cùng, phiên tòa xét xử, đóng đinh trên thập giá, chôn cất – để chúng ta có thể nắm bắt ý nghĩa đích thực nhất của chúng và mở lòng đón nhận ân sủng mà chúng chứa đựng.

Những sự kiện này được hoàn thành trong Chúa Kitô phục sinh, Đấng đã chiến thắng sự chết và sống trong chúng ta qua Bí tích Thánh tẩy, vì ơn cứu độ và sự viên mãn của đời sống chúng ta.

Ân sủng của Người soi sáng thế giới này, một thế giới dường như không ngừng tìm kiếm sự mới lạ và thay đổi, thậm chí phải hy sinh những điều quan trọng – thời gian, năng lực, giá trị, tình cảm – như thể danh vọng, của cải vật chất, giải trí và những mối quan hệ phù du có thể lấp đầy trái tim chúng ta hoặc làm cho chúng ta bất tử. Đó là triệu chứng của một khát vọng vô hạn mà mỗi người chúng ta mang trong mình, một nhu cầu không thể được thỏa mãn bởi những điều phù du. Không gì hữu hạn có thể làm dịu cơn khát nội tâm của chúng ta, vì chúng ta được tạo dựng cho Thiên Chúa, và chúng ta không tìm thấy bình an cho đến khi chúng ta nương náu trong Người (xem Tự thú, I, 1.1).

Câu chuyện về sự phục sinh của La-da-rô mời gọi chúng ta lắng nghe nhu cầu sâu sắc này và, nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần, giải phóng tâm hồn chúng ta khỏi những thói quen, sự ràng buộc và lối suy nghĩ, giống như những tảng đá, giam hãm chúng ta trong nấm mồ của sự ích kỷ, chủ nghĩa vật chất, bạo lực và sự hời hợt. Ở những nơi đó không có sự sống, mà chỉ có sự hỗn loạn, bất mãn và cô đơn.

Chúa Giê-su cũng kêu gọi chúng ta: “Hãy bước ra!” (Ga 11:43), thúc giục chúng ta bước ra khỏi những không gian chật hẹp này, được đổi mới bởi ân sủng của Người, để bước đi trong ánh sáng của tình yêu, như những người nam nữ mới, có khả năng hy vọng và yêu thương, không tính toán và không giới hạn, theo mẫu mực của lòng bác ái vô biên của Người.

Xin Đức Mẹ Maria giúp chúng ta sống những ngày thánh này với đức tin, lòng tin tưởng và lòng trung thành của Mẹ, để kinh nghiệm vinh hiển về việc gặp gỡ Con Phục Sinh của Mẹ được đổi mới trong chúng ta mỗi ngày.

___________________________

Sau giờ Kinh Truyền Tin:

Tôi rất đau lòng khi tiếp tục theo dõi tình hình ở Trung Đông, nơi cũng như các khu vực khác trên thế giới đang bị tàn phá bởi chiến tranh và bạo lực. Chúng ta không thể im lặng trước sự đau khổ của biết bao người dân vô tội, những nạn nhân của các cuộc xung đột này. Điều làm tổn thương họ cũng làm tổn thương toàn thể nhân loại. Cái chết và nỗi đau do những cuộc chiến tranh này gây ra là một vết nhơ cho toàn thể gia đình nhân loại và là tiếng kêu than vang vọng đến Chúa! Tôi mạnh mẽ nhắc lại lời kêu gọi hãy kiên trì cầu nguyện, để chiến sự chấm dứt và con đường dẫn đến hòa bình cuối cùng được mở ra, dựa trên sự đối thoại chân thành và tôn trọng phẩm giá của mỗi con người.

Hôm nay, Giải Marathon Rome đang diễn ra, với vô số vận động viên đến từ khắp nơi trên thế giới. Đây là một dấu hiệu của hy vọng! Mong rằng thể thao sẽ mở đường cho hòa bình, sự hòa nhập xã hội và đời sống tâm linh.

Tôi gửi lời chào chân thành nhất đến tất cả anh chị em, người dân Rome và những người hành hương từ nhiều quốc gia, đặc biệt là những người đến từ Giáo phận Córdoba ở Tây Ban Nha.

Tôi hân hoan chào đón các tín hữu từ Belluno và Pordenone, từ Crotone và từ giáo xứ Santa Maria delle Grazie ở Rome. Tôi cũng chào đón các bạn trẻ từ Nave, Giáo phận Brescia, nhóm các ứng viên lãnh nhận Bí tích Thêm sức từ Giáo phận Florence và các đại diện của Hiệp hội Giám đốc Khách sạn.

Chúc mọi người một Chúa nhật vui vẻ!

 

Niwa Limbu, trong bản tin ngày 20 tháng 3, 2026 của tạp chí Catholic Herald, cho hay: Tông huấn Amoris Laetitia đã kỷ niệm 10 năm vào ngày 19 tháng 3 với một thông điệp từ Đức Giáo Hoàng Leo XIV suy gẫm về vị trí của văn kiện này trong đời sống của Giáo hội.

Viết trong Lễ trọng kính Thánh Giuse, Đức Giáo Hoàng mô tả tông huấn, được Đức Giáo Hoàng Phanxicô ban hành lần đầu tiên vào năm 2016, là “một thông điệp rạng rỡ về niềm hy vọng liên quan đến tình yêu vợ chồng và đời sống gia đình” và bày tỏ lòng biết ơn về điều mà ngài gọi là “sự khích lệ” mà nó đã mang lại cho việc suy tư và đổi mới mục vụ trong thập niên qua. Ngài nói rằng Giáo hội phải tiếp tục “kiên trì trên con đường này”, trình bày Tin Mừng cho các gia đình trong tinh thần vui mừng.

Đức Giáo Hoàng xác nhận rằng ngài đã mời các chủ tịch của các hội đồng giám mục trên thế giới nhóm họp vào tháng 10 năm 2026 cho điều mà ngài mô tả là một quá trình “lắng nghe lẫn nhau” và “phân định hiệp hành”. Đức Giáo Hoàng Leo cho biết, cuộc gặp gỡ sẽ tập trung vào cách tốt nhất để rao giảng Tin Mừng cho các gia đình ngày nay, dưới ánh sáng của Amoris Laetitia và những hoàn cảnh thay đổi mà các hộ gia đình trên khắp thế giới đang phải đối diện.

Tông huấn Amoris Laetitia được ban hành sau một thời kỳ tham vấn trong Giáo hội, bao gồm hai kỳ họp của Thượng Hội đồng Giám mục chuyên về hôn nhân và đời sống gia đình. Trong thông điệp của mình, Đức Giáo Hoàng Leo lưu ý rằng văn kiện này là một phần của sự phát triển rộng hơn về sự quan tâm mục vụ và giáo lý của Giáo hội đối với gia đình, cùng với những giáo huấn trước đó như Familiaris Consortio, do Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II ban hành.

Trích dẫn từ văn bản, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh sự hiện diện của Thiên Chúa trong các thực tại hàng ngày của đời sống gia đình, bao gồm cả những lúc khó khăn và khủng hoảng. Ngài chỉ ra lời kêu gọi của nó phải áp dụng “ánh nhìn của Chúa Giêsu” vào việc nâng đỡ các cặp vợ chồng và khuyến khích điều mà văn kiện mô tả là sự phát triển và làm sâu sắc thêm tình yêu vợ chồng. Ngài cũng đề cập đến giáo huấn dạy rằng tình yêu trong hôn nhân được sống trong những hoàn cảnh cụ thể và thường không hoàn hảo, liên hệ điều này với mầu nhiệm Nhập Thể.

Thông điệp nhấn mạnh tầm quan trọng của gia đình như một “giáo hội tại gia”, lặp lại giáo huấn của Công đồng Vatican II, và tái khẳng định vai trò của gia đình trong việc truyền bá đức tin. Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng các cặp vợ chồng Kitô giáo, qua bí tích hôn nhân, đóng góp một cách đặc biệt vào sứ mệnh của Giáo hội, đặc biệt là trong việc dào tạo các thế hệ trẻ.

Ngài cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới mục vụ đối với các gia đình trong thời đại mà ngài mô tả là thời đại của những thay đổi xã hội và văn hóa nhanh chóng. Trích dẫn tông huấn, ngài đề cập đến sự cần thiết phải có “các phương pháp mục vụ mới” và sự quan tâm hơn nữa trong việc giáo dục trẻ em, cũng như hỗ trợ các gia đình đang đối diện với khó khăn, nghèo đói và bạo lực.

Suy gẫm về những thách thức mà các gia đình phải đối diện, Đức Giáo Hoàng nói rằng sự yếu đuối là một phần của cuộc sống con người và phải được nhìn nhận trong cách tiếp cận mục vụ của Giáo hội. Ngài nhắc lại những lời phát biểu của mình với giới trẻ trong Năm Thánh Hy Vọng, nơi ngài nói rằng cuộc sống con người không tĩnh tại mà liên tục được đổi mới thông qua tình yêu hi sinh. Trong bối cảnh này, ngài nói, Giáo hội phải trình bày ơn gọi hôn nhân theo cách vừa nhận biết những khó khăn của nó vừa làm rõ vẻ đẹp của nó.

Đức Giáo Hoàng bày tỏ lòng biết ơn đối với các gia đình, bất chấp khó khăn, vẫn tiếp tục sống điều mà ngài mô tả là “tinh thần của tình yêu gia đình”. Ngài cũng cảm ơn các giáo sĩ, các nhân viên mục vụ, các hiệp hội giáo dân và các phong trào giáo hội tham gia vào mục vụ gia đình.

Hướng tới cuộc gặp gỡ tháng Mười, Đức Giáo Hoàng Leo nói rằng mục tiêu sẽ là xây dựng trên những công việc hiện có trong các Giáo hội địa phương đồng thời đáp ứng những thách thức mới. Ngài nói rằng, ở nhiều nơi, sự hiện diện của Giáo hội trong xã hội phụ thuộc một cách đặc biệt vào chứng nhân của giáo dân, đặc biệt là trong đời sống gia đình, nơi Tin Mừng được sống và chia sẻ trong hoàn cảnh hàng ngày.

Ngài kết luận bằng cách phó thác sáng kiến này cho sự cầu bầu của Thánh Giuse, được mô tả là người bảo vệ Thánh Gia, và bày tỏ hy vọng rằng cam kết của Giáo hội trong việc hỗ trợ hôn nhân và đời sống gia đình sẽ tiếp tục được củng cố trong những năm tới.

Thông điệp không đề cập đến các đoạn trong Amoris Laetitia từng là chủ đề tranh luận kể từ khi được xuất bản, đặc biệt là những đoạn liên quan đến việc rước Thánh Thể của những người Công Giáo ly hôn và tái hôn theo luật dân sự.

Đoạn 305 của Amoris Laetitia, cùng với chú thích kèm theo, cho thấy rằng trong một số trường hợp, những người sống trong các mối quan hệ mà Giáo hội mô tả là “không hợp lệ” có thể nhận được sự trợ giúp của các bí tích, bao gồm cả Thánh Thể. Văn bản nói chung về việc các mục tử không chỉ bằng lòng với việc áp dụng luật luân lý “như thể chúng là những hòn đá để ném”, và về những tình huống mà các cá nhân, mặc dù khách quan trái ngược với luật luân lý, có thể không hoàn toàn đáng trách và vẫn có thể tăng trưởng trong ân sủng.

Vào tháng 9 năm 2016, bốn Hồng Y, Carlo Caffarra, Raymond Burke, Walter Brandmüller và Joachim Meisner, đã đệ trình năm câu hỏi nghi vấn lên Tòa Thánh để tìm kiếm sự làm rõ về những vấn đề này.

Câu nghi vấn đầu tiên hỏi liệu có được phép ban bí tích giải tội và cho phép rước lễ đối với những người, trong khi đang ràng buộc bởi một cuộc hôn nhân hợp lệ, sống trong một mối quan hệ mới theo kiểu "hôn nhân chung" mà không đáp ứng các điều kiện đã được nêu trong "Familiaris Consortio" hay không. Giáo huấn trước đó chỉ cho phép tiếp cận các bí tích khi cặp đôi cam kết sống tiết dục.

Những câu hỏi khác được đặt ra là liệu "Amoris Laetitia" có làm thay đổi giáo huấn của Giáo hội về các hành vi xấu xa về bản chất như đã nêu trong "Veritatis Splendor" hay không, và liệu hoàn cảnh có thể làm giảm nhẹ không những tội lỗi mà cả sự đánh giá đạo đức của chính các hành động đó hay không.

Vào thời điểm đó, không có câu trả lời trực tiếp nào được đưa ra. Thay vào đó, sự giải thích được phát triển thông qua thực hành giám mục. Các hướng dẫn của Buenos Aires, sau này được Đức Giáo Hoàng Phanxicô khẳng định và được công nhận là Giáo huấn đích thực, chỉ ra rằng trong một số trường hợp, sau khi phân định, việc tiếp cận các bí tích có thể khả thi ngay cả khi yêu cầu truyền thống về tiết dục không được đáp ứng.

Năm 2023, để trả lời các câu hỏi do Hồng Y Dominik Duka đặt ra, Bộ Giáo lý Đức tin đã ban hành một văn bản làm rõ, xác nhận các yếu tố chính của sự giải thích này. Văn bản này khẳng định rằng Amoris Laetitia thuộc về Huấn quyền Giáo hoàng thông thường và các tiêu chí Buenos Aires có trọng lượng thẩm quyền. Văn bản cũng khẳng định rằng, trong một số trường hợp, việc tha tội và rước lễ có thể được cho phép sau một quá trình phân định mục vụ có tính đến các yếu tố giảm nhẹ.

Từ một góc nhìn, sự phát triển này có thể được hiểu là sự tiếp nối với thần học luân lý lâu đời của Giáo hội, đặc biệt là việc phân biệt giữa tội khách quan và trách nhiệm chủ quan. Từ một góc nhìn khác, những lo ngại được nêu ra trong các câu hỏi nghi vấn ban đầu vẫn còn đó, cụ thể là liệu cách tiếp cận như vậy có nguy cơ tạo ra sự không liền mạch giữa giáo lý và kỷ luật bí tích hay không.

Đức Giáo Hoàng Leo XIV, bằng cách tránh trực tiếp tham gia vào những đoạn văn gây tranh cãi này hoặc những lời giải thích sau đó, đã không mở lại cuộc tranh luận ở cấp độ giáo huấn rõ ràng. Tuy nhiên, bằng cách triệu tập các chủ tịch hội đồng giám mục cho một quá trình phân định mới, ngài báo hiệu rằng tình hình hiện tại, đã ổn định nhưng chưa được giải quyết hoàn toàn, có thể vẫn cần được xem xét thêm.

Do đó, quỹ đạo rất rõ ràng: các câu hỏi nghi vấn đã đặt ra những câu hỏi chưa bao giờ được trả lời theo đúng nghĩa ban đầu của chúng; Bản giải thích năm 2023 đã đưa ra một cách giải thích có thẩm quyền mà không giải quyết được tất cả các mối quan ngại về thần học; và giờ đây, Đức Giáo Hoàng Leo kế thừa một Giáo hội mà vấn đề này đã được quản lý chứ không phải được giải quyết dứt điểm.

Những câu hỏi còn lại là liệu Giáo hội sẽ hướng tới sự thống nhất hơn hay tiếp tục cho phép sự đa dạng trong thực hành mục vụ, việc phân định cá nhân nên định hình kỷ luật bí tích đến mức nào, và quá trình “lắng nghe lẫn nhau” này sẽ phát triển như thế nào dưới sự lãnh đạo của Đức Giáo Hoàng Leo XIV.

 

1. Anh xác nhận Iran đã tấn công bất thành căn cứ Diego Garcia.

Sáng Chúa Nhật, 22 Tháng Ba, Chính phủ Anh xác nhận rằng Iran đã phát động một cuộc tấn công bất thành vào Diego Garcia, một căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh ở Ấn Độ Dương.

Các báo cáo trước đó cho biết Tehran đã bắn hai hỏa tiễn đạn đạo vào căn cứ này nhưng trượt mục tiêu.

“Các cuộc tấn công liều lĩnh của Iran, lan rộng khắp khu vực và gây áp lực lên eo biển Hormuz, là mối đe dọa đối với lợi ích của Anh và các đồng minh của Anh”, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Anh cho biết trong một tuyên bố gửi qua email.

Các máy bay phản lực của Không quân Hoàng gia Anh và các khí tài quân sự khác của Anh đang “tiếp tục bảo vệ người dân và nhân viên của chúng ta” trong khu vực, đồng thời Anh cũng đã cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của Anh cho các hoạt động phòng thủ “cụ thể và có giới hạn”, họ cho biết.

Việc Iran tấn công vào Diego Garcia diễn ra trước khi Anh hôm thứ Sáu xác nhận rằng việc Mỹ sử dụng các căn cứ của họ bao gồm các hoạt động phòng thủ chống lại “các địa điểm và khả năng phóng hỏa tiễn đang được sử dụng để tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz”. Quyền tiếp cận các căn cứ của Anh đã được cấp cho căn cứ RAF Fairford ở Anh và Diego Garcia.

Israel và Iran đã phát động các cuộc tấn công mới nhằm vào nhau hôm thứ Bảy, đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt các vụ tấn công kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Tehran hồi cuối tháng Hai.

Theo các báo cáo truyền thông, Mỹ đang điều thêm hàng ngàn Thủy Quân Lục Chiến và Sư Đoàn Dù số 82 đến Trung Đông, ngay cả khi Tổng thống Trump đề cập đến việc “giảm dần” các hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực.

[Politico: UK confirms Iran unsuccessfully targeted Diego Garcia base]

2. Tình hình quân đội Mỹ ở Iran “tệ hơn nhiều so với ở Iraq, tệ hơn nhiều so với ở Afghanistan”

Một nhà phân tích cho rằng, những tuyên bố hiếu chiến liên tục của Tổng thống Trump đối với Iran khiến cho việc tiến hành bất kỳ cuộc đàm phán ngừng bắn nào trở nên khó khăn.

“Tôi thực sự nghĩ rằng Ông Donald Trump quan tâm đến một thỏa thuận với Iran… Vấn đề là loại thỏa thuận mà ông ấy quan tâm – ông ấy muốn sự đầu hàng hoàn toàn, ông ấy muốn sự khuất phục,” Negar Mortazavi thuộc Trung tâm Chính sách Quốc tế cho biết.

“Và phía Iran không chấp nhận đề nghị đó. Họ đã đưa ra một đề nghị khá tốt, như chúng ta được biết từ các nhà trung gian hòa giải Oman và một quan chức cao cấp của Anh tham gia vào vụ việc, người nói rằng vấn đề này có thể được giải quyết bằng con đường ngoại giao.”

Mortazavi cho rằng Tổng thống Trump liên tục “bị cuốn vào những hậu quả từ các quyết định sai lầm, thiếu kế hoạch và không có chiến lược tiến lên phía trước”.

Việc đưa bộ binh vào Iran sẽ biến cuộc xung đột thành một “cuộc chiến tranh Trung Đông không hồi kết, tồi tệ hơn nhiều so với Iraq, tồi tệ hơn nhiều so với Afghanistan”, bà nói với Al Jazeera.

[Al Jazeera English: US troops in Iran ‘much worse than Iraq, much worse than Afghanistan’]

3. Ukraine công bố đoạn video cho thấy trực thăng Ka-52 của Nga bị máy bay điều khiển từ xa FPV bắn hạ tại tỉnh Donetsk.

Hôm 21 tháng 3, Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Ukraine cho biết các nhà điều khiển máy bay điều khiển từ xa đã phá hủy một máy bay trực thăng tấn công Ka-52 “Alligator” của Nga bằng máy bay điều khiển từ xa FPV (góc nhìn thứ nhất) tại tỉnh Donetsk.

Theo Bộ Tổng tham mưu, cuộc tấn công mới nhất này nâng tổng số trực thăng Nga bị Ukraine bắn hạ kể từ khi bắt đầu cuộc xâm lược toàn diện lên 350 chiếc.

Đoạn video được tường trình ghi lại một chiến dịch của Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa Ukraine, trong đó một máy bay trực thăng Ka-52 của Nga đã bị phá hủy bằng máy bay điều khiển từ xa FPV tại tỉnh Donetsk, Ukraine. (Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa)

Cuộc tấn công được thực hiện bởi các binh sĩ thuộc tiểu đoàn “Những kẻ săn mồi trên cao” của Lữ đoàn tấn công độc lập số 59. Theo Lực lượng Hệ thống điều khiển từ xa của Ukraine, đây là chiếc trực thăng thứ hai bị lữ đoàn này phá hủy.

Ka-52 là trực thăng trinh sát và tấn công được không quân lục quân Nga sử dụng để tấn công vào các xe thiết giáp, binh lính và các mối đe dọa trên không. Theo Lực lượng Hệ thống Điều khiển từ xa của Ukraine, chi phí ước tính của một chiếc trực thăng Ka-52 vào khoảng 16 triệu đô la.

Robert “Magyar” Brovdi, chỉ huy Lữ đoàn 414 “Chim Magyar”, cho biết chiếc trực thăng đã hạ cánh khẩn cấp sau cuộc tấn công. Brovdi nói thêm rằng phi hành đoàn đã cố gắng trốn thoát nhưng sau đó bị các binh sĩ thuộc đơn vị của ông phát hiện và tiêu diệt.

Cuộc tấn công được báo cáo diễn ra trong bối cảnh tổn thất của Nga tiếp tục gia tăng trên toàn chiến tuyến. Các chỉ huy Ukraine gần đây đã báo cáo sự gia tăng mạnh về thương vong hàng ngày của Nga khi lực lượng Ukraine tìm cách ngăn chặn cuộc tấn công mùa xuân được dự đoán từ lâu.

[Kyiv Independent: Russian Ka-52 helicopter shot down by FPV drone in Donetsk Oblast, Ukraine releases footage]

4. Ukraine phóng gần 300 máy bay điều khiển từ xa tấn công Nga, nhắm vào kho dầu Saratov và sở chỉ huy của đơn vị máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ Rubikon của Nga tại Mariupol bị tạm chiếm.

Trong cuộc họp báo tại trung tâm báo chí Kyiv hôm Chúa Nhật, 22 Tháng Ba, phát ngôn nhân Bộ Quốc phòng Ukraine, Chuẩn tướng Oleksii Hromov, cho biết trong cuộc tấn công đêm 21 tháng 3, Ukraine đã tấn công một nhà máy lọc dầu ở tỉnh Saratov của Nga và các mục tiêu khác ở vùng Ukraine bị Nga tạm chiếm, bao gồm cả sở chỉ huy của đơn vị máy bay điều khiển từ xa Rubikon tinh nhuệ của Nga ở Mariupol.

Cũng trong buổi sáng Chúa Nhật, 22 Tháng Ba, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố rằng trong đêm qua, Nga đã chặn được 283 máy bay điều khiển từ xa của Ukraine trên các tỉnh Bryansk, Smolensk, Kaluga, Belgorod, Voronezh, Rostov, Volgograd, Tula, Ryazan, Kursk, Saratov, Samara và Mạc Tư Khoa, cũng như Cộng hòa Tatarstan và Crimea bị Nga tạm chiếm.

Các thành phố Saratov và Engels thuộc tỉnh Saratov và Tolyatti thuộc tỉnh Samara cũng là mục tiêu của cuộc tấn công. Các thị trấn này là nơi đặt các địa điểm quân sự và công nghiệp quan trọng của Nga, từng là mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, bao gồm nhà máy lọc dầu Saratov và phi trường quân sự Engels-2.

Chuẩn tướng Oleksii Hromov cho biết cuộc tấn công của Ukraine đã làm hư hại một bể chứa thẳng đứng RVS-10000 tại nhà máy lọc dầu Saratov.

“Cơ sở này giải quyết dầu thô và sản xuất nhiên liệu và chất bôi trơn được sử dụng để hỗ trợ quân đội xâm lược Nga”

Nhà máy lọc dầu Saratov là một trong những cơ sở lọc dầu lâu đời nhất ở Nga. Tính đến năm 2023, nhà máy này có công suất lọc dầu đạt 4,8 triệu tấn.

Thống đốc Saratov, Roman Busargin, cho biết các cuộc tấn công vào trung tâm khu vực đã làm hai người bị thương và nhiều nhà cửa bị hư hại. Trong khi đó, người dân chia sẻ hình ảnh và video trên mạng xã hội cho thấy tình trạng mất điện trong thành phố.

Theo kênh Telegram Exilenova Plus của Ukraine, cư dân địa phương cũng chia sẻ đoạn video về các vụ cháy gần nhà máy lọc dầu Saratov.

Tại Mariupol, tỉnh Donetsk, khu vực bị Nga tạm chiếm, Lực lượng Quốc phòng Ukraine đã tấn công một sở chỉ huy thuộc đơn vị máy bay điều khiển từ xa tinh nhuệ của Mạc Tư Khoa, được gọi là Trung tâm Công nghệ Điều khiển từ xa Rubikon, Bộ Tổng tham mưu cho biết vào ngày 21 tháng 3.

Rubikon, một phần cốt lõi trong chương trình hệ thống điều khiển từ xa của Nga nhằm tăng cường sức mạnh chiến tranh bằng máy bay điều khiển từ xa chống lại Ukraine, chuyên về cả việc truy lùng các phi công điều khiển máy bay điều khiển từ xa của Ukraine và bắn hạ máy bay điều khiển từ xa của họ trên không.

Chuẩn tướng Oleksii Hromov cho biết thêm rằng một đơn vị sửa chữa của Quân đội Nga tại Khliborobne, tỉnh Zaporizhzhia bị tạm chiếm, và một sở chỉ huy và quan sát của đơn vị Nga tại Paraskoviivka, tỉnh Donetsk, đã bị tấn công.

Kênh tin tức độc lập Astra của Nga trên Telegram đưa tin rằng đêm qua, người dân Tolyatti đã trải qua một loạt vụ nổ và hỏa hoạn. Dựa trên phân tích các đoạn phim do nhân chứng ghi lại, đám cháy bùng phát gần hai nhà máy hóa chất nằm sát nhau, Togliattikauchuk và KuibyshevAzot.

Tại Bashkortostan thuộc Nga, máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ gần các nhà máy lọc dầu ở Ufa, theo báo cáo của Radium Khabirov, nhà lãnh đạo Cộng hòa Bashkortostan, ngày 21 tháng 3.

Khabirov cũng tuyên bố rằng hai máy bay điều khiển từ xa đã rơi xuống một tòa nhà đang xây dựng ở khu phố Zaton, gây cháy lớp cách nhiệt và khiến hai công nhân xây dựng bị thương nhẹ.

Tại tỉnh Mạc Tư Khoa, gần 30 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên bầu trời Mạc Tư Khoa và khu vực lân cận vào ngày 20-21 tháng 3, theo lời Thị trưởng Sergey Sobyanin.

Ukraine thường xuyên tấn công vào các cơ sở quân sự và công nghiệp ở Nga bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa.

Các chiến dịch trước đây đã tấn công vào phi trường Engels-2, một trong những căn cứ quân sự chiến lược quan trọng của Nga. Nằm cách biên giới Ukraine 450 km, Engels-2 là nơi đóng quân của Trung đoàn Không quân Ném bom hạng nặng 184 và Trung đoàn Không quân Ném bom hạng nặng Cận vệ 121.

Sân bay này là nơi đóng quân của ba loại máy bay ném bom chiến lược thường được sử dụng trong các cuộc tấn công hỏa tiễn vào Ukraine: Tu-95, Tu-22 và Tu-160.

Kyiv cũng đã tấn công nhà máy lọc dầu Saratov trong một số vụ việc. Cơ sở này nằm cách tiền tuyến ở Ukraine gần 600 km về phía đông. Thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Nga Rosneft, nhà máy lọc dầu này có công suất chế biến khoảng 140.000 thùng dầu thô mỗi ngày. Nó sản xuất hơn 20 sản phẩm dầu mỏ, bao gồm xăng, dầu diesel, dầu nhiên liệu và nhựa đường.

[Kyiv Independent: Ukraine launches nearly 300 drones against Russia overnight, hit Saratov oil depot and command post of elite Russian Rubikon drone unit in occupied Mariupol]

5. Sri Lanka đã bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc cho phép hai máy bay chiến đấu hạ cánh xuống phi trường Mattala.

Hôm Thứ Bẩy, 21 Tháng Ba, Tổng thống Anura Kumara Dissanayake đã tiết lộ rằng Sri Lanka đã bác bỏ yêu cầu từ phía Hoa Kỳ về việc cho phép hai máy bay chiến đấu của Hoa Kỳ hạ cánh tại phi trường quốc tế Mattala.

Phát biểu trước quốc hội, ông Dissanayake cho biết Colombo đã nhận được hai yêu cầu riêng biệt vào ngày 26 tháng 2 – một yêu cầu từ Iran xin phép cho ba tàu hải quân thực hiện chuyến thăm thiện chí, và một yêu cầu khác từ Mỹ xin phép cho hai máy bay chiến đấu đóng gần Djibouti hạ cánh xuống phi trường quốc tế Mattala, theo News 1st đưa tin.

“Với hai yêu cầu trước mắt, quyết định đã rõ ràng,” ông nói, lưu ý rằng chính phủ đã bác bỏ cả hai để tránh đứng về phe nào chỉ vài ngày trước khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu.

Đầu tháng này, hàng chục thủy thủ Iran đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Mỹ ở vùng biển quốc tế ngoài khơi bờ biển phía nam Sri Lanka khi một tàu ngầm Mỹ phóng ngư lôi đánh chìm tàu chiến IRIS Dena của Iran ở Ấn Độ Dương.

Giới chức Sri Lanka sau đó cho biết họ đã tìm thấy 84 thi thể trên biển và cứu sống được 32 thủy thủ, trong khi những người khác vẫn còn mất tích.

Vài ngày sau, Sri Lanka đã di tản 208 thành viên thủy thủ đoàn từ tàu IRIS Bushehr của Iran, một tàu khác, sau khi tàu này yêu cầu sự trợ giúp từ Colombo. Cả hai tàu đều đang trở về từ cuộc tập trận hải quân Milan Peace 2026 ở Ấn Độ.

[Al Jazeera English: Sri Lanka denied US request to land 2 fighter jets at Mattala airport]

6. Máy bay điều khiển từ xa lại tấn công vào Mạc Tư Khoa trong bối cảnh số vụ tấn công vào thủ đô Nga được báo cáo đang gia tăng.

Theo Thị trưởng Sergey Sobyanin, gần 30 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ trên bầu trời Mạc Tư Khoa và khu vực lân cận trong các ngày 20 và 21 tháng 3.

Tuyên bố của thị trưởng được đưa ra trong bối cảnh số vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine nhằm vào Mạc Tư Khoa gia tăng trong tuần qua. Ông Sobyanin cho biết vào ngày 14 tháng 3 rằng hơn 60 máy bay điều khiển từ xa đã bị chặn trên bầu trời thủ đô chỉ trong một ngày. Sau đó, ông báo cáo về các đợt tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa trong vài ngày liên tiếp tiếp theo.

Suốt buổi chiều và tối ngày 20 tháng 3 và đến rạng sáng ngày 21 tháng 3, Sobyanin báo cáo về nhiều máy bay điều khiển từ xa của Ukraine tấn công vào Mạc Tư Khoa và khu vực xung quanh. Ông cho biết các đơn vị phòng không Nga đã đánh chặn các mối đe dọa trên không này.

Các dịch vụ khẩn cấp đã được điều động đến hiện trường vụ tai nạn và không có thương vong nào được báo cáo.

Ông Sobyanin tuyên bố gần 30 máy bay điều khiển từ xa đã bị bắn hạ. Tổng số máy bay điều khiển từ xa do Ukraine phóng vẫn chưa rõ, vì Nga chỉ báo cáo những máy bay điều khiển từ xa mà họ cho là đã bị đánh chặn.

Ukraine thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào các cơ sở quân sự và công nghiệp ở Nga.

Nga cũng đã báo cáo nhiều cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhằm vào Mạc Tư Khoa, mặc dù thủ đô được phòng thủ rất tốt trước các mối đe dọa trên không. Nhiều cuộc tấn công này đã dẫn đến việc đóng cửa tạm thời các phi trường, điều mà các quan chức Ukraine trước đây cho rằng là một phần của chiến lược nhằm làm gián đoạn hoạt động hàng không và đưa cuộc chiến của Điện Cẩm Linh trở lại với người dân Nga.

[Kyiv Independent: Drones target Moscow again amid uptick in reported strikes on Russian capital]

7. Israel và Iran phát động các cuộc tấn công mới trong bối cảnh Tổng thống Trump cân nhắc việc “giảm dần” các hoạt động ở Trung Đông.

Israel và Iran đã phát động các cuộc tấn công mới nhằm vào nhau hôm thứ Bảy, đây là vụ tấn công mới nhất trong một loạt các vụ tấn công kể từ khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Tehran hồi cuối tháng Hai. Phát ngôn nhân Lực Lượng Phòng Vệ Israel, Đề Đốc Daniel Hagari, cho biết như trên hôm Chúa Nhật, 22 Tháng Ba.

Quân đội Israel cho biết các cuộc tấn công hôm thứ Bảy nhắm vào “chế độ khủng bố Iran” ở Tehran, cũng như “các mục tiêu của Hezbollah” ở Beirut. Israel cũng cho biết họ đã xác định được các hỏa tiễn bắn từ Iran vào lãnh thổ Israel.

Theo một báo cáo của tờ Wall Street Journal, Tehran cũng đã phóng hai hỏa tiễn đạn đạo vào Diego Garcia, căn cứ quân sự chung của Mỹ và Anh ở Ấn Độ Dương, nhưng không trúng mục tiêu.

Chính phủ Anh lên án “các cuộc tấn công liều lĩnh của Iran” và xác nhận thỏa thuận của Luân Đôn về việc Washington sử dụng các căn cứ của Anh để tấn công các “địa điểm đặt hỏa tiễn và năng lực đang được Iran sử dụng để tấn công tàu thuyền ở eo biển Hormuz”. Trong một tuyên bố, Anh cho biết nước này “đang hợp tác chặt chẽ với các đối tác quốc tế để xây dựng một kế hoạch khả thi nhằm bảo vệ hoạt động vận tải biển quốc tế ở eo biển Hormuz”.

Bộ quốc phòng Ả Rập Xê Út và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất hôm thứ Bảy cho biết họ đang đáp trả các mối đe dọa từ hỏa tiễn và máy bay điều khiển từ xa, khi cuộc xung đột tiếp tục lan sang các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư.

Trong khi đó, theo các báo cáo truyền thông, Mỹ đang điều thêm hàng ngàn Thủy Quân Lục Chiến và Sư Đoàn Dù số 82 đến Trung Đông, ngay cả khi Tổng thống Trump đề cập đến việc “giảm dần” các hoạt động quân sự của Mỹ trong khu vực.

Trong một bài đăng trên Truth Social tối thứ Sáu, Tổng thống Trump cho biết Washington đang “tiến rất gần đến việc đạt được các mục tiêu khi chúng ta xem xét việc giảm dần” chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran. Ông liệt kê các mục tiêu đang được đáp ứng là “làm suy yếu hoàn toàn” khả năng hỏa tiễn của Iran, “phá hủy” cơ sở công nghiệp quốc phòng của nước này, “loại bỏ” hải quân và không quân Iran, giữ cho nước này không thể có khả năng hạt nhân và bảo vệ các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông.

Tuyên bố của Tổng thống Trump trái ngược với các báo cáo cho rằng Mỹ đang điều thêm quân và tàu chiến đến khu vực, và đã yêu cầu Quốc hội cấp thêm 200 tỷ đô la để tài trợ cho cuộc chiến.

Cuộc xung đột đã khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt, một phần do các cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt ngoài khơi rộng lớn của Iran và việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến đường thương mại quan trọng tạo điều kiện thuận lợi cho một phần đáng kể hoạt động buôn bán dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới.

“Eo biển Hormuz sẽ phải được bảo vệ và kiểm soát, khi cần thiết, bởi các quốc gia khác sử dụng nó — Hoa Kỳ không sử dụng nó,” Tổng thống Trump nói trong bài đăng trên mạng xã hội của mình. “Nếu được yêu cầu, chúng tôi sẽ giúp đỡ các quốc gia này trong nỗ lực của họ ở Hormuz, nhưng điều đó sẽ không cần thiết một khi mối đe dọa từ Iran bị loại bỏ.”

Hôm thứ Sáu, Mỹ tuyên bố sẽ tạm thời bãi bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran để giúp giảm bớt cú sốc ngắn hạn đối với thị trường toàn cầu, trong khi Tổng thống Trump gọi các đồng minh NATO là “những kẻ hèn nhát” vì từ chối tham gia cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran và giúp mở lại eo biển Hormuz.

[Politico: Israel, Iran launch fresh attacks as Trump floats ‘winding down’ Mideast operations]

8. Mỹ tạm dừng trừng phạt một số loại dầu của Iran khi giá khí đốt tăng vọt.

Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent hôm thứ Sáu thông báo rằng lệnh trừng phạt đối với một số loại dầu của Iran sẽ tạm thời được dỡ bỏ để cho phép bán các lô hàng đang trên đường vận chuyển.

Việc tạm hoãn một phần các lệnh trừng phạt nhằm mục đích giúp giảm bớt những gì chính quyền coi là cú sốc ngắn hạn đối với thị trường toàn cầu do cuộc tấn công vào Iran do Mỹ và Israel phát động ba tuần trước gây ra.

Ông Bessent cho biết trong một bài đăng trên mạng xã hội rằng Mỹ đang cấp phép ngắn hạn cho phép bán khoảng 140 triệu thùng dầu của Iran đang quá cảnh.

“Về cơ bản, chúng tôi sẽ sử dụng các thùng dầu của Iran để gây áp lực lên Tehran nhằm giữ giá ở mức thấp trong khi tiếp tục Chiến dịch Epic Fury”, ông nói.

Giá dầu đã tăng vọt lên hơn 100 đô la một thùng kể từ khi Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào Iran tháng trước, dẫn đến giá khí đốt tăng cao. Các cuộc tấn công của Israel vào mỏ khí đốt ngoài khơi rộng lớn của Iran và việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz, một tuyến đường thương mại quan trọng tạo điều kiện thuận lợi cho một phần đáng kể hoạt động buôn bán dầu mỏ và khí đốt tự nhiên của thế giới, đã góp phần thúc đẩy sự tăng giá này.

Theo bản sao giấy phép chung do Bộ Tài chính ban hành hôm thứ Sáu, việc bán hàng đã được cho phép trong 30 ngày.

Thông báo này đánh dấu một sự đảo ngược một phần trong chiến dịch gây áp lực kinh tế mạnh mẽ kéo dài của Mỹ nhằm làm suy yếu nền kinh tế Iran, mặc dù Bessent cho biết nước này sẽ gặp “khó khăn trong việc tiếp cận bất kỳ khoản doanh thu nào” từ các giao dịch bán vũ khí.

“ Hoa Kỳ sẽ tiếp tục duy trì áp lực tối đa đối với Iran và khả năng tiếp cận hệ thống tài chính quốc tế của nước này”.

Tổng thống Trump dường như thừa nhận ông biết rằng việc tham chiến với Iran có thể khiến giá dầu tăng vọt, ngay cả khi ông ca ngợi sự thành công của chiến dịch quân sự Mỹ và sức mạnh của nền kinh tế.

“Thực ra tôi đã dự đoán tình hình sẽ tệ hơn,” ông nói với các phóng viên tại Tòa Bạch Ốc hôm thứ Sáu. “Tôi nghĩ giá dầu sẽ tăng cao hơn nhiều.”

Ông Bessent cho biết ông tin tưởng việc đình chỉ các lệnh trừng phạt đối với Iran sẽ mang lại lợi ích cho nền kinh tế Mỹ về lâu dài.

Ông nói: “Bất kỳ sự gián đoạn ngắn hạn nào hiện nay cuối cùng cũng sẽ dẫn đến những lợi ích kinh tế dài hạn hơn cho người Mỹ - bởi vì không có sự thịnh vượng nào nếu thiếu an ninh.”

Thượng Nghị Sĩ đảng Dân chủ Jeanne Shaheen của bang New Hampshire, thành viên cao cấp của Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, đã đáp lại rằng việc nới lỏng các lệnh trừng phạt mang lại cho chính phủ Iran “một nguồn cứu cánh tài chính” trong khi người Mỹ “tiếp tục cảm nhận tác động” của cuộc chiến.

Bà Shaheen nói: “Nói rằng Tổng thống không có kế hoạch nào thì quả là nói giảm nói tránh.”

[Kyiv Independent: US pauses sanctions on some of Iran’s oil as gas prices surge]

9. Robert Mueller, người điều tra vụ Nga can thiệp bầu cử năm 2016, qua đời; Tổng thống Trump nói: “Tốt, tôi rất vui”.

Robert Mueller, cựu giám đốc FBI thẳng thắn, người đã ghi lại bằng chứng về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử Mỹ năm 2016 và các liên hệ của nước này với chiến dịch tranh cử của Ông Donald Trump nhưng đã quyết định không truy tố hình sự đối với một tổng thống đương nhiệm, đã qua đời ở tuổi 81, các phương tiện truyền thông đưa tin vào hôm Thứ Bẩy, 21 Tháng Ba.

Thông tin về cái chết của ông đã được MS NOW và một nhà báo của tờ New York Times đưa tin, người này đã đăng tải một tuyên bố được tường trình của gia đình Mueller. Nguyên nhân cái chết của Mueller, một cựu chiến binh được vinh danh trong Chiến tranh Việt Nam, người đã lãnh đạo FBI sau vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 năm 2001 vào Mỹ, không được công bố.

Năm ngoái, tờ New York Times đưa tin rằng Mueller mắc bệnh Parkinson.

Ông Mueller nghỉ hưu sau 12 năm giữ chức Giám đốc Cục Điều tra Liên bang, gọi tắt là FBI vào năm 2013, nhưng bốn năm sau đó được một quan chức cao cấp của Bộ Tư pháp triệu tập trở lại phục vụ công chúng với tư cách là cố vấn đặc biệt để tiếp quản cuộc điều tra về sự can thiệp của Nga vào bầu cử sau khi Tổng thống Trump sa thải Giám đốc FBI lúc bấy giờ là James Comey.

Ông Mueller đã tiến hành cuộc điều tra kéo dài 22 tháng, dẫn đến việc truy tố 34 người, bao gồm một số cộng sự của Tổng thống Trump cũng như các sĩ quan tình báo Nga và ba công ty Nga, cùng một loạt các lời nhận tội và bản án. Cuối cùng, ông Mueller đã không đưa ra cáo trạng hình sự đối với tổng thống đảng Cộng hòa, điều này đã gây thất vọng sâu sắc cho nhiều đảng viên Dân chủ.

Hôm thứ Bảy, Tổng thống Trump đã ăn mừng cái chết của Mueller. “Tốt, tôi mừng vì ông ta đã chết”, Tổng thống Trump viết trên trang Truth Social. “Ông ta không còn có thể làm hại những người vô tội nữa!”

Trong suốt sự nghiệp làm công tố viên và giám đốc FBI, Mueller thể hiện phong thái quý tộc và đôi khi là tính cách cứng nhắc — hoàn toàn trái ngược với tính cách khoa trương của Tổng thống Trump. Ông được một số người gọi là “Bobby Three Sticks” vì tên đầy đủ của ông là Robert Mueller III — một biệt danh trái ngược với phong thái trang trọng và đường lối nghiêm chỉnh của ông đối với việc thực thi pháp luật.

Cuộc điều tra về Nga của ông Mueller, được trình bày chi tiết trong báo cáo dài 448 trang năm 2019, đã vạch trần những gì ông Mueller và các cơ quan tình báo Mỹ mô tả là chiến dịch tấn công mạng và tuyên truyền của Nga nhằm gieo rắc bất hòa ở Mỹ, bôi nhọ ứng cử viên tổng thống đảng Dân chủ năm 2016 Hillary Clinton, và ủng hộ Tổng thống Trump, ứng cử viên được Điện Cẩm Linh ưa thích. Nga phủ nhận việc can thiệp vào bầu cử.

“Đầu tiên, cuộc điều tra của chúng tôi cho thấy chính phủ Nga đã can thiệp vào cuộc bầu cử của chúng ta một cách quy mô và có hệ thống”, Mueller nói trong lời khai trước Quốc hội năm 2019.

“Thứ hai, cuộc điều tra không chứng minh được rằng các thành viên trong chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump đã thông đồng với chính phủ Nga trong các hoạt động can thiệp bầu cử. Chúng tôi không đề cập đến 'thông đồng', một thuật ngữ không mang tính pháp lý. Thay vào đó, chúng tôi tập trung vào việc liệu bằng chứng có đủ để buộc tội bất kỳ thành viên nào trong chiến dịch tranh cử về tội tham gia vào một âm mưu hình sự hay không. Và câu trả lời là không,” Mueller nói thêm.

Trong quá trình phân tích xem liệu Tổng thống Trump có phạm tội cản trở công lý hay không, Mueller đã xem xét một loạt hành động. Những hành động này bao gồm các nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm sa thải công tố viên đặc biệt và hạn chế phạm vi điều tra, cũng như các nỗ lực của tổng thống nhằm ngăn cản công chúng biết về cuộc gặp năm 2016 tại Tháp Tổng thống Trump ở New York giữa các quan chức cao cấp trong chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump và người Nga. Mueller đã không tuyên bố tổng thống vô tội, như Tổng thống Trump đã tuyên bố.

Ông Mueller nói với các nhà lập pháp: “Dựa trên chính sách của Bộ Tư pháp và các nguyên tắc công bằng, chúng tôi quyết định sẽ không đưa ra kết luận về việc tổng thống có phạm tội hay không”.

Ông Mueller nói thêm: “Tổng thống không được miễn trừ trách nhiệm về những hành vi mà ông ấy bị cáo buộc đã thực hiện.”

Ông Mueller được ông Rod Rosenstein, quan chức cao cấp thứ hai của Bộ Tư pháp, chỉ định tiếp quản cuộc điều tra về Nga.

Theo báo cáo, cuộc điều tra đã phát hiện ra “nhiều mối liên hệ” giữa chính phủ Nga và chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump, đồng thời cho biết nhóm của tổng thống “kỳ vọng sẽ thu được lợi ích về mặt bầu cử từ thông tin bị đánh cắp và phát tán thông qua các nỗ lực của Nga”, ám chỉ đến các email bị hack của đảng Dân chủ.

Ông Mueller, một người Cộng hòa lâu năm, đã phải đối mặt với những cuộc tấn công không ngừng nghỉ từ Tổng thống Trump và các đồng minh của ông nhằm vào tính liêm chính của mình khi họ cố gắng làm mất uy tín cuộc điều tra và chính công tố viên đặc biệt. Tổng thống Trump đã sử dụng mạng xã hội, các bài phát biểu và bình luận trên truyền thông để công kích ông Mueller, cáo buộc ông tiến hành một cuộc “săn phù thủy dàn dựng” mang động cơ chính trị, “hành động bất chấp luật lệ”, bao quanh mình bằng “những kẻ côn đồ” và có xung đột lợi ích.

“Tất cả chỉ là một trò lừa bịp lớn,” Tổng thống Trump nói vào năm 2019.

“Chắc chắn rồi, đó không phải là trò lừa bịp,” Mueller nói trong phiên điều trần của Quốc hội, đồng thời lưu ý đến nhiều cáo buộc phát sinh từ cuộc điều tra.

Cựu chủ tịch chiến dịch tranh cử của Tổng thống Trump, Paul Manafort, bị kết tội vào năm 2018 với tám tội danh sai phạm tài chính và nhận tội thêm hai tội danh khác, nhận án tù 7 năm rưỡi. Cố vấn lâu năm của Tổng thống Trump, Roger Stone, bị kết tội vào năm 2019 với bảy tội danh khai man trước Quốc hội, cản trở công lý và can thiệp vào nhân chứng và bị kết án hơn ba năm tù. Sau đó, Tổng thống Trump đã sử dụng quyền ân xá của mình để tha tội cho họ. Cựu cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump, Michael Flynn, đã nhận tội khai man với FBI. Tổng thống Trump cũng đã ân xá cho Flynn.

Hạ viện do đảng Dân chủ lãnh đạo vào thời điểm đó đã hai lần luận tội Tổng thống Trump sau khi Mueller hoàn thành công việc của mình, mặc dù những hành động đó không xuất phát từ những phát hiện của công tố viên đặc biệt.

Được Tổng thống Cộng hòa George W. Bush bổ nhiệm làm nhà lãnh đạo FBI, Mueller nhậm chức giám đốc một tuần trước vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9 vào Mỹ do nhóm khủng bố al-Qaeda thực hiện bằng máy bay bị cướp, khiến khoảng 3.000 người thiệt mạng. Tổng thống Dân chủ Barack Obama sau đó đã gia hạn nhiệm kỳ của Mueller. Khi Mueller rời nhiệm sở, nhiệm kỳ của ông chỉ bị vượt qua bởi nhiệm kỳ 48 năm của J. Edgar Hoover.

Ông Mueller được ghi nhận là người đã thay đổi mạnh mẽ cơ quan thực thi pháp luật hàng đầu của Mỹ sau khi Quốc hội và một ủy ban chính phủ độc lập xác định rằng FBI và CIA đã không chia sẻ thông tin trước các vụ tấn công khủng bố ngày 11 tháng 9, những thông tin lẽ ra có thể giúp ngăn chặn chúng. Ông Mueller đã cải tổ FBI thành một cơ quan tập trung vào bảo vệ an ninh quốc gia bên cạnh việc thực thi pháp luật, đầu tư nhiều nguồn lực hơn vào các cuộc điều tra chống khủng bố và cải thiện sự hợp tác với các cơ quan khác của Mỹ.

Ông đã mạo hiểm sự nghiệp của mình vào năm 2004 khi ông và Comey, lúc đó là phó Bộ Trưởng Tư Pháp, đe dọa từ chức khi các quan chức Tòa Bạch Ốc dưới thời Bush tìm cách gia hạn chương trình nghe lén trong nước mà Bộ Tư pháp đã cho là vi hiến. Hai người đã vội vã đến một bệnh viện ở Washington và ngăn cản các phụ tá cao cấp của Bush thuyết phục Bộ trưởng Tư pháp John Ashcroft, người đang hồi phục sau ca phẫu thuật túi mật, gia hạn chương trình giám sát.

Comey kế nhiệm Mueller làm giám đốc FBI năm 2013, nhưng sau đó bị Tổng thống Trump sa thải.

Sinh ra trong một gia đình giàu có ở New York, Mueller lớn lên ở ngoại ô Philadelphia, tốt nghiệp Đại học Princeton, lấy bằng thạc sĩ tại Đại học New York và gia nhập Thủy quân lục chiến Hoa Kỳ, phục vụ với tư cách là sĩ quan trong ba năm, chỉ huy một trung đội súng trường ở Việt Nam và nhận được nhiều huân chương, trong đó có Huân chương Sao Đồng và Huân chương Trái Tim Tím.

Sau đó, Mueller lấy bằng luật tại Đại học Virginia và trở thành công tố viên liên bang, đứng đầu bộ phận hình sự của Bộ Tư pháp, giám sát các vụ án bao gồm việc truy tố trùm tội phạm John J. Gotti và cuộc điều tra vụ đánh bom chuyến bay Pan Am 103 trên bầu trời Scotland (còn gọi là vụ đánh bom Lockerbie), trước khi Bush chọn ông làm nhà lãnh đạo FBI.

“Ông ấy thực sự căm ghét những kẻ xấu,” cựu Thống đốc bang Massachusetts, William Weld, người tiền nhiệm của Mueller ở vị trí công tố viên liên bang tại Boston, nói với tờ New York Times vào năm 2013.

Ông Mueller và vợ, bà Ann, có hai con gái.

[Times Of Israel: Robert Mueller, who probed Russia’s 2016 election meddling, dies; Trump: ‘Good, I’m glad’]

10. Đêm qua, các tỉnh Saratov và Samara của Nga bị máy bay điều khiển từ xa tấn công.

Theo người dân địa phương và các quan chức, các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và các vụ nổ đã được báo cáo tại các tỉnh Saratov và Samara của Nga trong đêm qua.

Các cuộc tấn công nhắm vào các thành phố Saratov và Engels thuộc tỉnh Saratov và Tolyatti thuộc tỉnh Samara. Hai thành phố này là nơi đặt các cơ sở quân sự và công nghiệp quan trọng của Nga, từng là mục tiêu của các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa của Ukraine, bao gồm nhà máy lọc dầu Saratov và phi trường quân sự Engels-2.

Thống đốc tỉnh Saratov, Roman Busargin, cho biết các cuộc tấn công vào trung tâm khu vực đã làm hai người bị thương và nhiều nhà cửa bị hư hại. Trong khi đó, người dân chia sẻ hình ảnh và video trên mạng xã hội cho thấy tình trạng mất điện trong thành phố.

Theo kênh Telegram Exilenova Plus của Ukraine, cư dân địa phương cũng chia sẻ đoạn video về các vụ cháy gần nhà máy lọc dầu Saratov.

Theo nguồn tin từ người dân địa phương, đoạn video ghi lại cảnh hỏa hoạn tại nhà máy lọc dầu Saratov ở Saratov, Nga, trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa vào đêm 21 tháng 3 năm 2026. (Exilenova Plus / Telegram)

Các vụ tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa và các vụ nổ cũng được báo cáo ở Engels, một thị trấn khác thuộc tỉnh Saratov.

Tại tỉnh Samara giáp ranh, cư dân thành phố Tolyatti báo cáo về các vụ nổ và hỏa hoạn trong một cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa diễn ra đêm qua.

Tại thời điểm đăng bài, báo Kyiv Independent không thể xác minh những thông tin này. Quân đội Ukraine chưa đưa ra bình luận nào về các vụ tấn công được tường trình đã xảy ra.

Ukraine thường xuyên tấn công vào các cơ sở quân sự và công nghiệp ở Nga bằng các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa tầm xa.

Các chiến dịch trước đây đã tấn công vào phi trường Engels-2, một trong những căn cứ quân sự chiến lược quan trọng của Nga. Nằm cách biên giới Ukraine 450 km, Engels-2 là nơi đóng quân của Trung đoàn Không quân Ném bom hạng nặng 184 và Trung đoàn Không quân Ném bom hạng nặng Cận vệ 121.

Sân bay này là nơi đóng quân của ba loại máy bay ném bom chiến lược thường được sử dụng trong các cuộc tấn công hỏa tiễn vào Ukraine: Tu-95, Tu-22 và Tu-160.

Kyiv cũng đã tấn công nhà máy lọc dầu Saratov trong một số vụ việc. Cơ sở này nằm cách tiền tuyến ở Ukraine gần 600 km về phía đông. Thuộc sở hữu của tập đoàn dầu khí nhà nước Nga Rosneft, nhà máy lọc dầu này có công suất chế biến khoảng 140.000 thùng dầu thô mỗi ngày. Nó sản xuất hơn 20 sản phẩm dầu mỏ, bao gồm xăng, dầu diesel, dầu nhiên liệu và nhựa đường.

Cư dân thành phố Tolyatti thuộc tỉnh Samara đã báo cáo về các cuộc tấn công bằng máy bay điều khiển từ xa nhắm vào nhà máy KuibyshevAzot, một nhà máy hóa chất lớn của Nga chuyên sản xuất phân bón nitơ.

[Kyiv Independent: Russia's Saratov, Samara oblasts attacked by drones overnight]

 

1. Tối hậu thư 48 giờ nghẹt thở của TT Trump. Các nhà máy điện của Iran đang bị đe dọa. Những điều cần biết về chúng.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã đe dọa sẽ “tấn công và phá hủy” các nhà máy điện của Iran nếu Tehran không mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ.

“Nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN eo biển Hormuz, HAY CÓ BẤT KỲ ĐE DỌA NÀO, trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, Hoa Kỳ sẽ tấn công và phá hủy các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, BẮT ĐẦU VỚI NHÀ MÁY LỚN NHẤT TRƯỚC!”, Tổng thống Trump nói.

Tổng thống Trump đăng bài lúc 7:44 chiều giờ ET thứ Bảy, có nghĩa là thời hạn chót của ông sẽ hết hạn lúc 7:44 chiều giờ Miền Đông Hoa Kỳ thứ Hai (3:14 sáng thứ Ba theo giờ Tehran hay 6:14 sáng thứ Ba theo giờ Việt Nam).

Lời đe dọa này đánh dấu sự leo thang trong lời lẽ của Tổng thống Trump, người trước đây đã từng đưa ra lựa chọn không tấn công cơ sở hạ tầng của Iran vì điều đó sẽ làm suy yếu khả năng tái thiết của nước này.

Lời đe dọa này được coi là sự thừa nhận ngầm rằng việc đóng cửa eo biển mang lại cho Iran đòn bẩy đáng kể.

Lời đe dọa mới nhất của Tổng thống Trump được đưa ra một ngày sau khi ông nói rằng Mỹ đang xem xét “giảm dần” các nỗ lực quân sự ở Trung Đông và bác bỏ các câu hỏi về kế hoạch của Tòa Bạch Ốc nhằm khôi phục giao thông qua eo biển Hormuz, nói rằng “đến một thời điểm nào đó, nó sẽ tự mở cửa”.

Thông tin này cũng được đưa ra sau khi Tổng thống Trump hôm thứ Năm tuyên bố đã yêu cầu Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngừng các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu khí của Iran.

Nhưng khi giá xăng tăng cao trong nước, các quan chức Mỹ đã nỗ lực hết sức để ngăn chặn việc đóng cửa eo biển trong nhiều tháng, đồng thời thừa nhận một cách riêng tư rằng việc mở lại tuyến đường thủy quan trọng này là một vấn đề chưa có giải pháp rõ ràng, như CNN đã đưa tin trước đó.

Theo dữ liệu từ OpenInfraMap, một công cụ tình báo nguồn mở để nghiên cứu cơ sở hạ tầng năng lượng do các tình nguyện viên biên soạn, Iran có khoảng 110 nhà máy điện, trong đó một số ít là nhà máy hỗn hợp.

Theo trang web này, Iran cũng vận hành các nhà máy điện mặt trời, thủy điện, điện gió, điện dầu, điện diesel, điện than, điện địa nhiệt và điện hạt nhân.

Ba nhà máy lớn nhất về sản lượng đều sử dụng khí đốt làm nhiên liệu:

Nhà máy điện chu trình hỗn hợp Damavand: nằm cách trung tâm Tehran khoảng 70 km về phía đông nam. Công suất: 2868 Mega Watt.

Nhà máy điện hạt nhân Shahid Salimi: nằm ở tỉnh Mazandaran, gần Biển Caspi. Công suất: 2215 Mega Watt.

Nhà máy điện hạt nhân Shahid Rajai: nằm cách trung tâm Tehran khoảng 110 km về phía đông bắc. Công suất: 2043 Mega Watt.

Để dễ hình dung hơn: Trung tâm năng lượng West County của Florida là nhà máy lớn nhất đang hoạt động tại Mỹ, với công suất 3750 Mega Watt, theo OpenInfraMap.

Iran sản xuất phần lớn điện năng từ nhiên liệu hóa thạch. Theo dữ liệu từ trang web của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế, gọi tắt là IAEA, năm 2023, hơn 340.000 Giga Watt giờ điện được sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch, trong khi gần 28.000 Giga Watt giờ đến từ năng lượng tái tạo.

Iran cho biết họ chỉ có một lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động - Nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở phía tây - và một lò khác đang được xây dựng, theo IAEA. Năm 2023, Iran sản xuất 5740 Giga Watt giờ điện năng từ năng lượng hạt nhân.

Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran cho biết một “vật thể bay thù địch” đã bắn trúng khu phức hợp Bushehr hôm thứ Ba, nhưng không ghi nhận thương vong hay thiệt hại nào đối với cơ sở này.

Những người hâm mộ Tổng thống Trump cho biết trên mạng xã hội rằng Tổng thống cần phải bình tĩnh vì tấn công vào hạ tầng cơ sở dân sự là một tội ác chiến tranh. Tổng thống Trump có rất nhiều kẻ thù ngay tại Mỹ và ông sẽ gặp rắc rối rất lớn sau khi mãn nhiệm kỳ.

Nếu Tổng thống Trump tấn công hạ tầng cơ sở dân sự, các đồng minh càng cảm thấy cần phải tránh xa việc dính líu đến cuộc chiến hiện nay.

[CNN: Iran's power plants are under threat. What to know about them]

2. FBI cho biết tình báo Nga đang tấn công vào những người dùng ứng dụng nhắn tin của Mỹ.

Giám đốc FBI Kash Patel cho biết các hacker có liên hệ với tình báo Nga đã tấn công vào các tài khoản ứng dụng nhắn tin của những người dùng nổi tiếng ở Mỹ.

Ông Patel cho biết FBI đã xác định được các tác nhân mạng chịu trách nhiệm cho chiến dịch này, nhắm vào “các cá nhân có giá trị tình báo cao”, chẳng hạn như các quan chức chính phủ Mỹ đương nhiệm và tiền nhiệm, quân nhân, nhân vật chính trị và nhà báo.

“Trên phạm vi toàn cầu, nỗ lực này đã dẫn đến việc truy cập trái phép vào hàng ngàn tài khoản cá nhân. Sau khi truy cập được, tin tặc có thể xem tin nhắn và danh sách liên lạc, gửi tin nhắn giả danh nạn nhân và thực hiện thêm các hành vi lừa đảo khác từ một danh tính đáng tin cậy,” Patel nói.

Patel đã nêu tên Signal là một trong những ứng dụng bị tấn công. Vào năm 2024, cơ quan quản lý viễn thông của Nga, Roskomnadzor, đã tuyên bố chặn Signal.

Nga đã chặn một số mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin nước ngoài, với lý do các công ty này bị cáo buộc vi phạm luật pháp Nga.

Trước đó, vào ngày 9 tháng 3, các hacker người Nga đã phát động một chiến dịch tấn công mạng toàn cầu nhắm vào các tài khoản WhatsApp và Signal, theo các cơ quan tình báo Hòa Lan.

“Các hacker nhà nước Nga đang tiến hành một chiến dịch tấn công mạng quy mô lớn trên toàn cầu nhằm giành quyền truy cập vào các tài khoản Signal và WhatsApp thuộc về các quan chức cao cấp, quân nhân và công chức,” Cơ quan Tình báo và An ninh Quốc gia Hòa Lan, gọi tắt là AIVD cho biết trong một tuyên bố.

Các cơ quan tình báo Hòa Lan cho biết chiến dịch này nhắm vào các nhân viên chính phủ và cũng có thể nhắm vào những người khác mà chính phủ Nga quan tâm, bao gồm cả các nhà báo.

Theo các nguồn tin, kẻ tấn công đã sử dụng các thủ đoạn lừa đảo (phishing) để thuyết phục người dùng trong các cuộc trò chuyện tiết lộ mã xác thực bảo mật và mật khẩu, cho phép chúng truy cập vào tài khoản cá nhân và các nhóm trò chuyện.

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Nga, gọi tắt là AIVD và Cơ quan Tình báo và An ninh Quân sự Hòa Lan, gọi tắt là MIVD cho biết trong một tuyên bố chung: “Các hacker người Nga có thể đã truy cập được vào thông tin nhạy cảm”.

Signal đã xác nhận các báo cáo trong một bài đăng trên mạng xã hội, cho biết họ nhận thức được các cuộc tấn công lừa đảo có chủ đích dẫn đến một số tài khoản bị chiếm đoạt.

Tuy nhiên, kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược toàn diện Ukraine, các hoạt động mạng của nước này ngày càng chuyển hướng sang các hoạt động gây rối và phá hoại hơn, nhắm vào các đồng minh phương Tây của Ukraine.

Các cuộc tấn công mạng đã trở thành một yếu tố trọng tâm trong chiến lược chiến tranh hỗn hợp của Nga. Các chính phủ Âu Châu đã nhiều lần cáo buộc Mạc Tư Khoa leo thang các hoạt động mạng, bao gồm các cuộc tấn công vào hệ thống của Ukraine, xâm phạm cơ sở hạ tầng dân sự ở Âu Châu và các nỗ lực can thiệp vào các cuộc bầu cử nước ngoài.

[Politico: Russian Intelligence targets American messaging app users, FBI says]

3. Máy bay điều khiển từ xa tấn công vào căn cứ Victory của Mỹ ở Iraq khi các đồng minh NATO rút quân.

Ít nhất có bốn máy bay điều khiển từ xa tấn công vào Căn cứ Victory, và đã có một loạt tiếng nổ lớn được nghe thấy vào đêm qua và rạng sáng nay.

Chúng tôi được biết một máy bay điều khiển từ xa đã đâm vào phía sau cổng, gây ra hỏa hoạn.

Có vẻ như một máy bay điều khiển từ xa đã tấn công vào căn cứ đó, một máy bay điều khiển từ xa khác bắn một quả lựu đạn phóng bằng hỏa tiễn, và dường như đây là một sự leo thang đáng kể.

Chúng tôi chưa nhận được báo cáo nào về thương vong. Nhưng theo những gì chúng tôi hiểu, những máy bay điều khiển từ xa này được phóng từ các khu vực như Abu Ghraib và Dora, điều này lại làm dấy lên lo ngại về an ninh liên quan đến việc chúng được phóng từ khu vực lân cận Baghdad.

Không chỉ riêng thủ đô.

Đã có những cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Mỹ đóng tại miền bắc Iraq và Erbil, đồng thời, Mỹ cũng tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Lực lượng Huy động Nhân dân Iraq, củng cố thêm quan điểm rằng đây là một chiến trường hai chiều, với các nhóm vũ trang Iraq tấn công vào Mỹ, và sau đó chính các nhóm này lại bị tấn công.

Chính trong bối cảnh đó mà lực lượng NATO đã rút lui, bởi vì có cảm giác rằng đây là một phần của cuộc xung đột khu vực rộng lớn hơn nhiều, một cuộc xung đột mà các nước NATO khác không khởi xướng, không muốn và không muốn lực lượng của họ bị cuốn vào nguy hiểm trong một cuộc xung đột rất không được lòng dân.

[Politico: Drones target US Victory Base in Iraq as NATO allies withdraw]

4. 2 người đàn ông bị buộc tội làm gián điệp cho Iran nhằm theo dõi cộng đồng người Do Thái ở Anh.

Hai người đàn ông đã bị buộc tội làm gián điệp theo dõi các địa điểm và cá nhân có liên hệ với cộng đồng Do Thái thay mặt cho Iran.

Nematollah Shahsavani, 40 tuổi, mang hai quốc tịch Anh và Iran, và Alireza Farasati, 22 tuổi, quốc tịch Iran, đã bị buộc tội theo Đạo luật An ninh Quốc gia vì có hành vi có khả năng hỗ trợ cơ quan tình báo nước ngoài trong khoảng thời gian từ ngày 9 tháng 7 đến ngày 15 tháng 8 năm ngoái.

Cơ quan Công tố Hoàng gia đã xác nhận các cáo buộc liên quan đến Iran.

Cảnh sát Thủ đô Luân Đôn mô tả các cáo buộc là “vô cùng nghiêm trọng” sau khi cảnh sát chống khủng bố điều tra cáo buộc theo dõi các địa điểm và cá nhân trong cộng đồng Do Thái ở Luân Đôn.

Họ nói: “Chúng tôi hoàn toàn nhận thức được rằng công chúng – và đặc biệt là cộng đồng Do Thái – sẽ lo ngại. Tôi hy vọng cuộc điều tra này sẽ trấn an họ rằng chúng tôi sẽ không ngần ngại hành động nếu phát hiện có mối đe dọa đến sự an toàn của họ, và sẽ kiên quyết truy tìm những kẻ chịu trách nhiệm.”

Ban đầu, những người đàn ông này bị bắt giữ và tạm giam vào ngày 6 tháng 3, trong khi hai người đàn ông khác bị bắt cùng ngày đã được thả без buộc tội.

Ông Frank Ferguson, nhà lãnh đạo bộ phận Tội phạm đặc biệt và Chống khủng bố của Cơ quan Công tố Hoàng gia, cho biết: “Cáo buộc liên quan đến việc thực hiện các hoạt động tại Vương quốc Anh như thu thập thông tin và tiến hành trinh sát mục tiêu.”

Shahsavani và Farasati đã ra hầu tòa tại Tòa án sơ thẩm Westminster vào thứ Năm, ngày 19 tháng 3.

[Politico: 2 men charged with spying on UK Jewish communities for Iran]

5. Tư duy thời Thế chiến II của Tổng thống Trump tiết lộ điều gì về chính sách của ông đối với Iran?

John Edward Herbst là một nhà ngoại giao người Mỹ đã nghỉ hưu, từng là Đại sứ Hoa Kỳ tại Uzbekistan từ năm 2000 đến năm 2003 và Đại sứ Hoa Kỳ tại Ukraine từ tháng 9 năm 2003 đến tháng 5 năm 2006. Ông có bài nhận định nhan đề “What Trump’s World War II Mindset Reveals About His Iran Policy”, nghĩa là “Tư duy thời Thế chiến II của Tổng thống Trump tiết lộ điều gì về chính sách của ông đối với Iran?”. Xin kính mời quý vị và anh chị em theo dõi bản dịch sang Việt Ngữ qua phần trình bày của Kim Thúy.

Tổng thống Donald Trump chưa bao giờ che giấu việc ông nhìn nhận xung đột qua lăng kính lịch sử. Ông viện dẫn Trận Trân Châu Cảng—thậm chí chỉ là nói đùa—để biện minh cho logic của các cuộc tấn công bất ngờ, đồng thời lặp lại lối hùng biện thách thức, “thắng hoặc không có gì” gắn liền với Winston Churchill, và liên tục sử dụng ngôn ngữ của Thế chiến II để mô tả các cuộc khủng hoảng hiện nay.

Bản năng đó đã thể hiện rõ trong những lời chỉ trích của ông đối với các đồng minh. Tổng thống Trump nói ông “thất vọng với Keir Starmer” về việc thủ tướng Anh ban đầu từ chối gửi Hàng Không Mẫu Hạm đến Trung Đông, và nói thêm: “Thật không may, Keir không phải là Winston Churchill.”

Hôm thứ Sáu, ông nói rằng các đồng minh NATO của Mỹ là “những kẻ hèn nhát” vì đã từ chối giúp mở lại eo biển Hormuz.

Trong quan điểm của Tổng thống Trump, kẻ thù là mối đe dọa sống còn và sức mạnh quyết đoán là con đường dẫn đến an ninh. Điều này giúp giải thích chính sách đối với Iran, thoạt nhìn có vẻ mâu thuẫn nhưng, nếu nhìn nhận từ góc độ những năm 1940, lại tuân theo một logic rõ ràng hơn.

Trong khuôn khổ này, Iran không chỉ đơn thuần là một nhân tố khó nuốt trong khu vực. Nước này còn được xem như một kẻ thù về mặt ý thức hệ, giống với các nước phe Trục hơn là một đối thủ thông thường. Tổng thống Trump luôn cho rằng việc không đối đầu với Iran sớm sẽ dẫn đến nguy hiểm lớn hơn về sau, một logic phản ánh tư duy phòng ngừa thường thấy trong các cuộc chiến tranh tổng lực.

Điều này giúp giải thích sức hấp dẫn lâu dài của chiến lược “áp lực tối đa”. Các biện pháp trừng phạt, cô lập ngoại giao và đe dọa quân sự không phải là những công cụ được tính toán kỹ lưỡng nhằm thay đổi hành vi một cách từ từ. Chúng là những công cụ cưỡng chế nhằm buộc đối phương đầu hàng. Mục tiêu ngầm không phải là cùng tồn tại, mà là đánh bại.

Việc Tổng thống Trump nhấn mạnh vào tốc độ, yếu tố bất ngờ và sức mạnh áp đảo xuất phát một cách tự nhiên từ thế giới quan này.

Hôm thứ Năm, khi được một nhà báo Nhật Bản hỏi tại sao Mỹ không báo trước cho các đồng minh về việc sắp tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn vào Iran vào ngày 28 tháng 2, Tổng thống Trump trả lời: “Ai hiểu rõ về yếu tố bất ngờ hơn Nhật Bản? Tại sao người Nhật các anh không nói cho chúng tôi biết về Trân Châu Cảng?” Thủ tướng Nhật Bản tỏ vẻ khá ngạc nhiên.

Việc viện dẫn Trận Trân Châu Cảng, dù gây tranh cãi, nhấn mạnh niềm tin vào giá trị chiến lược của việc ra đòn trước và ra đòn mạnh. Theo nghĩa này, những leo thang gần đây không phải là sự đoạn tuyệt với chính sách trước đây mà là sự tiếp nối của một bản năng lâu đời: rằng các xung đột nên được giải quyết thông qua hành động quyết đoán.

Tuy nhiên, đường lối này lại không phù hợp với thực tế đương đại. Iran không phải là Đức Quốc xã hay Đế quốc Nhật Bản, và Trung Đông không phải là một chiến trường thống nhất. Các cuộc xung đột hiện đại mang tính phân tán, bất đối xứng và bị ràng buộc bởi sự phụ thuộc lẫn nhau về chính trị và kinh tế. Ý tưởng cho rằng một đòn đánh quyết định duy nhất có thể thay đổi căn bản cục diện chiến lược ngày càng ít khả thi hơn so với năm 1945.

Tổng thống Trump đã leo thang cuộc tranh cãi với ông Starmer bằng cách viện dẫn nhà lãnh đạo thời chiến huyền thoại của Anh để chống lại Thủ tướng Starmer. Tổng thống Mỹ nói rằng ông “không hài lòng” với Vương quốc Anh và phàn nàn rằng “đây không phải là Winston Churchill mà chúng ta đang giao dịch”, cáo buộc ông Starmer do dự trong việc cho phép Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào Iran từ căn cứ Diego Garcia.

Những lời chỉ trích phản ánh sự thất vọng sâu sắc hơn ở Washington về việc Anh không muốn bị lôi kéo vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn. Ông Starmer khẳng định Anh sẽ không bị cuốn vào một cuộc chiến tranh quy mô lớn, thay vào đó sẽ thúc đẩy một “kế hoạch tập thể khả thi” với các đồng minh, đặc biệt là xung quanh việc mở lại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, đối với Tổng thống Trump, sự thận trọng đó lại trông giống như sự yếu đuối. Bằng cách so sánh Starmer với Churchill, ông ta đang định hình thời điểm hiện tại như một thời điểm đòi hỏi khả năng lãnh đạo quyết đoán trong thời chiến—và cho rằng Vương quốc Anh đang thiếu sót điều đó.

Cuộc đối đầu này làm nổi bật sự chia rẽ ngày càng sâu sắc giữa hai bờ Đại Tây Dương, giữa yêu cầu của Tổng thống Trump về sự hỗ trợ quân sự toàn diện và đường lối thận trọng hơn, tập trung vào liên minh của Starmer.

Quan điểm của Tổng thống Trump về Thế chiến II mang tính phiến diện một cách đáng chú ý. Phát biểu tại Davos hồi tháng Giêng, ông nói với phần lớn khán giả Âu Châu rằng “chúng ta đã thắng lớn”, và nói thêm rằng, nếu không có Hoa Kỳ, “tất cả các bạn sẽ nói tiếng Đức… và một chút tiếng Nhật”. Nhận xét này phản ánh xu hướng lâu dài của ông trong việc hạ thấp vai trò của phe Đồng minh trong chiến thắng.

Và để chế giễu lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng ở Âu Châu của Pháp hồi tháng 5, Tổng thống Trump đã nói đùa rằng Mỹ “đã đóng góp nhiều hơn một chút để giành chiến thắng trong chiến tranh”, thậm chí còn nói đùa về Hitler tại Tháp Eiffel. Những bình luận này nhấn mạnh một thế giới quan trong đó sức mạnh của Mỹ, chứ không phải nỗ lực tập thể, định nghĩa cả những chiến thắng trong quá khứ và những kỳ vọng hiện tại.

Lời lẽ của Tổng thống Trump hàm ý một chiến thắng toàn diện: thay đổi chế độ, chuyển đổi chiến lược, chấm dứt dứt khoát mối đe dọa từ Iran. Nhưng bản năng của ông lại không bao gồm những cam kết cần thiết cho những kết quả đó. Ông không hề thể hiện ý muốn xâm lược lâu dài hay xây dựng quốc gia, đặt ra những câu hỏi cơ bản về ý nghĩa thực sự của “chiến thắng”.

Mâu thuẫn đó ngày càng trở nên rõ rệt. Những tín hiệu ban đầu về mục tiêu bành trướng đã nhường chỗ cho các mục tiêu hẹp hơn, tập trung vào việc làm suy yếu năng lực của Iran. Kết quả là một chiến lược viện dẫn chiến tranh tổng lực nhưng lại hoạt động trong khuôn khổ của một cuộc chiến tranh giới hạn.

Thế chiến II trên hết là một cuộc chiến tranh liên minh. Thành công của nó phụ thuộc vào các liên minh sâu rộng và mục tiêu chung. Đường lối mang tính giao dịch hơn của Tổng thống Trump đối với các liên minh làm phức tạp bất kỳ nỗ lực nào nhằm sao chép mô hình đó. Các đối tác chủ chốt vẫn thận trọng, ngần ngại bị lôi kéo vào một cuộc xung đột mà họ không góp phần định hình.

Điều này cho thấy một điểm yếu cốt lõi trong sự so sánh lịch sử. Một tầm nhìn về xung đột theo kiểu Churchill mà không có một liên minh theo kiểu Churchill thì khó có thể duy trì được. Sự rõ ràng về mặt đạo đức năm 1941, khi Churchill và Tổng thống Franklin D. Roosevelt ký kết Hiến chương Đại Tây Dương, không dễ dàng được chuyển đổi sang bối cảnh địa chính trị phân mảnh của năm 2026.

Tóm lại, chính sách của Tổng thống Trump đối với Iran phản ánh nhiều hơn những tính toán trước mắt. Nó phản ánh một cách nhìn nhận lịch sử đặc biệt. Bằng cách sử dụng hình ảnh trận Trân Châu Cảng và lời lẽ hùng biện của Churchill, ông đã định hình hiện tại như một thời điểm đòi hỏi hành động quyết đoán chống lại một kẻ thù nguy hiểm.

Nhưng sự rõ ràng đó cũng đi kèm với rủi ro. Nó đơn giản hóa một cuộc xung đột phức tạp, khuyến khích leo thang và che khuất những hậu quả lâu dài của chiến tranh.

Nguy hiểm không chỉ nằm ở chỗ phép so sánh này không hoàn hảo. Mà còn ở chỗ nó có thể đang đẩy chính sách của Mỹ hướng tới một mô hình xung đột thuộc về một thế kỷ rất khác.

[Newsweek: What Trump’s World War II Mindset Reveals About His Iran Policy]

6. Iran đề nghị cho phép tàu Nhật Bản đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết ông đã liên lạc với người đồng cấp Nhật Bản, vì vậy, như ông đã nói, đang có sự đối thoại giữa hai nước.

Hiện đang có cuộc thảo luận, và ông ấy đã đề nghị Iran cho phép các tàu Nhật Bản tiếp tục đi qua eo biển Hormuz mà không gặp bất kỳ vấn đề gì.

Chúng ta không biết những điều kiện mà Nhật Bản cần đáp ứng. Nhưng điều dễ hiểu là người Iran muốn tách Nhật Bản khỏi người Mỹ, xét đến việc thủ tướng Nhật Bản đã đến Tòa Bạch Ốc và lên án hành động gây hấn của Iran.

Đây là một bước đi rất khôn ngoan của phía Iran.

Một mặt, họ muốn khẳng định mình đang nắm quyền kiểm soát, mặt khác, họ muốn tạo ra khoảng cách nhất định giữa người Mỹ và một số đồng minh có thể sẵn sàng tham gia cuộc chiến này.

Hãy nhớ rằng, người Mỹ đã yêu cầu nhiều cường quốc, bao gồm cả Nhật Bản, gửi tàu chiến đến eo biển Hormuz để buộc họ mở cửa eo biển này.

Điều đó có nghĩa là họ đang chiến đấu chống lại Iran, tức là tham gia vào cuộc chiến chống lại Iran.

Người Iran không muốn thấy kịch bản này trở thành hiện thực. Họ hài lòng với sự dè dặt của phía Âu Châu, và họ cũng muốn thấy Nhật Bản từ chối yêu cầu của Mỹ tham gia cuộc chiến này.

[Al Jazeera English: Iran offers Japanese ships safe passage through Strait of Hormuz]

7. Tổng thống Trump khẳng định “hoàn toàn ủng hộ” ông Orbán trước thềm cuộc bầu cử ở Hung Gia Lợi.

Chính quyền Tổng thống Trump đang kiên quyết ủng hộ nhà lãnh đạo Hung Gia Lợi Viktor Orbán trong cuộc bầu cử Hung Gia Lợi tháng tới, ngay cả khi việc ông Orbán ngăn chặn các thỏa thuận tại Brussels bị các nước Liên Hiệp Âu Châu khác coi là “không thể chấp nhận được”.

Tổng thống Trump hôm thứ Bảy đã nhắc lại sự “ủng hộ hoàn toàn và tuyệt đối” của ông dành cho ông Orbán trong cuộc bầu cử Hung Gia Lợi. Và Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance được tường trình sẽ bay đến Budapest vào tháng Tư để ủng hộ thủ tướng.

Lãnh đạo tại vị lâu nhất của Liên Hiệp Âu Châu, người đang đối mặt với cuộc bầu cử chưa đầy một tháng nữa mà ông được dự đoán sẽ thất bại, từ lâu đã là một cái gai trong mắt Brussels. Trong cuộc đối đầu mới nhất với các đối tác Âu Châu, ông Orbán đã dùng khoản vay 90 tỷ euro cho Ukraine làm con tin trong một tranh chấp về dầu mỏ.

“Thủ tướng là một nhà lãnh đạo mạnh mẽ, người đã cho cả thế giới thấy điều gì là có thể khi bạn bảo vệ biên giới, văn hóa, di sản, chủ quyền và các giá trị của mình,” Tổng thống Trump nói trong một bài phát biểu qua video gửi tới Hội nghị Hành động Chính trị Bảo thủ, gọi tắt là CPAC diễn ra tại Hung Gia Lợi hôm thứ Bảy.

Tổng thống Trump ca ngợi “biên giới vững chắc” của Hung Gia Lợi và nói rằng nước này sẽ tiếp tục “nỗ lực hết sức trong vấn đề nhập cư”, đồng thời cho rằng Âu Châu phải “nỗ lực hết sức” để giải quyết “nhiều vấn đề” liên quan đến nhập cư.

Tổng thống Mỹ cho biết Hung Gia Lợi và Mỹ đang “mở đường hướng tới một phương Tây hồi sinh” và cũng sẽ “cùng nhau nỗ lực hết mình trong lĩnh vực năng lượng”.

Ngoại trưởng Hung Gia Lợi Peter Szijjarto đã xác nhận trong một podcast hôm thứ Sáu rằng Vance đang lên kế hoạch cho chuyến đi đến Budapest vào tháng Tư ngay trước cuộc bầu cử Hung Gia Lợi để thể hiện sự ủng hộ đối với Orbán. Hãng Reuters là đơn vị đầu tiên đưa tin về chuyến đi dự kiến của Vance đến Budapest.

[Politico: Trump affirms ‘total endorsement’ of Orbán ahead of Hungary election]

8. Ngay cả khi eo biển Hormuz mở cửa vào ngày mai, sự chậm trễ cũng sẽ gây ra những ảnh hưởng kéo dài nhiều tháng.

Marco Forgione, tổng giám đốc của Viện Xuất khẩu và Thương mại Quốc tế Anh (UK Chartered Institute of Export & International Trade), cho biết việc đóng cửa trên thực tế eo biển Hormuz sẽ gây ảnh hưởng trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm.

“ Ngay cả khi eo biển được mở cửa trở lại vào ngày mai, nó cũng sẽ không hoạt động hết công suất như trước đây. Nhiều hãng vận tải như Maersk, MSC, Hapag-Lloyd và CMA CGM đã quyết định thay đổi tuyến đường và chấp nhận rằng thời gian vận chuyển kéo dài hơn sẽ là chi phí cố định mà họ phải chấp nhận trong ngắn hạn, và điều này chắc chắn sẽ phải chuyển sang cho khách hàng”, ông Forgione nói với Al Jazeera.

“Việc khôi phục niềm tin của các chủ tàu vào sự an toàn của eo biển sẽ đòi hỏi những bảo đảm an ninh đáng kể, điều này có thể mất nhiều năm. Các sự kiện trong ba tuần qua đã cho thấy Iran không cần phải kiểm soát hoàn toàn eo biển để phong tỏa nó – chỉ cần mối đe dọa từ thủy lôi, máy bay điều khiển từ xa và hỏa tiễn cũng đủ để làm tê liệt hoạt động vận tải biển toàn cầu.”

[Politico: Even if Hormuz opens tomorrow, delays will reverberate for months]

9. Người Cuba đang kỳ vọng nơi Tổng thống Trump để có được tự do. Venezuela cho thấy họ có thể nhận được gì.

Ulises Perez đã dành 5 năm qua lái xe Uber ở Miami. Trong hầu hết các chuyến đi, anh ta đều đặt điện thoại trên bảng điều khiển, theo dõi các cuộc tranh luận của người Cuba sống ở Florida, những người thường xuyên cập nhật thông tin cho cộng đồng người Cuba ở nước ngoài về những gì đang diễn ra trên đảo.

Giống như hàng ngàn người Cuba định cư ở Nam Florida, Perez đến Hoa Kỳ theo chương trình tạm tha nhân đạo thời Tổng thống Biden mà Tổng thống Trump đang tìm cách bãi bỏ. Điều đó không làm lung lay sự ủng hộ của ông dành cho Tổng thống Trump.

“Mọi tổng thống đều nói về Cuba như thể đó là một vấn đề bất khả xâm phạm. Tổng thống Trump là người đầu tiên coi Cuba như một vấn đề thực sự có thể giải quyết được.”

Perez là một phần của cộng đồng người Cuba hải ngoại, những người đã theo dõi, với sự pha trộn giữa hy vọng và lo lắng, việc chính quyền Tổng thống Trump siết chặt lệnh cấm vận dầu mỏ đối với hòn đảo, mở các cuộc đàm phán bí mật với Havana và hứa hẹn rằng việc thay đổi chế độ chỉ là vấn đề thời gian.

“Mọi người đều vô cùng lạc quan. Đây gần như là một khoảnh khắc không tưởng,” Marcell Felipe, chủ tịch Bảo tàng Người Cuba hải ngoại tại Mỹ, nói với CBC News. “Chúng tôi nhận ra rằng đây chính là khoảnh khắc Bức tường Berlin của chúng tôi.”

Sự lạc quan của ông xuất hiện trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đã áp đặt điều mà một số chuyên gia gọi là lệnh phong tỏa hiệu quả nhất của Mỹ đối với Cuba kể từ cuộc khủng hoảng hỏa tiễn Cuba, cắt đứt nguồn cung dầu cho hòn đảo sau khi bắt giữ các tàu chở dầu thô của Venezuela và đe dọa áp thuế đối với bất kỳ quốc gia nào bù đắp được sự thiếu hụt này. Hiện nay, tình trạng mất điện kéo dài tới 15 giờ mỗi ngày. Các chuyến bay bị đình chỉ. Lương thực khan hiếm.

Theo tờ New York Times, chính quyền Tổng thống Trump muốn lật đổ Tổng thống Miguel Díaz-Canel. Nhưng khi Washington tiến hành đàm phán với Havana và phát tín hiệu rằng họ có thể chấp nhận sự chuyển đổi dần dần thay vì sự sụp đổ hoàn toàn, một số người tự hỏi liệu người dân Cuba có đang hướng tới kết cục tương tự như người dân Venezuela hay không - những người đã hân hoan trước sự sụp đổ của Maduro chỉ để rồi nhận ra Mỹ đang thỏa thuận với những người thân cận trong chế độ và gạt bỏ phe đối lập dân chủ.

Kế hoạch chi tiết của Venezuela

Khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ lôi Nicolás Maduro ra khỏi giường ở Caracas hồi tháng Giêng và đưa ông đến New York để đối mặt với cáo buộc buôn bán ma túy, cộng đồng người Venezuela ở nước ngoài đã ăn mừng như một bằng chứng cho thấy cuối cùng cũng có điều gì đó được thực hiện, và Tòa Bạch Ốc coi đó là bằng chứng cho thấy mô hình chiến dịch gây áp lực của họ đã có hiệu quả.

Tổng thống Trump không hề giấu giếm điều gì sẽ xảy ra tiếp theo. Ông nói rằng Cuba “chỉ là vấn đề thời gian”.

Nhưng những người dân Venezuela từng mơ ước về nền dân chủ lại nhận được một thứ mang tính giao dịch hơn nhiều. Thay vì trao quyền cho lãnh đạo phe đối lập María Corina Machado — người đã giành được sự ủng hộ áp đảo trong cuộc bầu cử sơ bộ và dành nhiều năm tổ chức chống lại chế độ — chính quyền lại thỏa thuận với nhóm thân cận của Maduro, bổ nhiệm Phó Tổng thống Delcy Rodríguez làm tổng thống lâm thời, gạt bỏ phong trào dân chủ sang một bên.

Khi sự lo lắng ngày càng gia tăng trong giới ủng hộ dân chủ Venezuela, và với việc Tổng thống Trump liên tục ca ngợi Rodríguez, Ngoại trưởng Marco Rubio đã rơi vào tình thế khó xử. Nhà ngoại giao hàng đầu của quốc gia, người từ lâu đã ủng hộ Machado, đã nói với những người ủng hộ đang thất vọng rằng hãy “thực tế” và “những việc này cần thời gian”.

Ricardo Zuniga, cựu quan chức Bộ Ngoại giao từng giữ chức Giám đốc cao cấp phụ trách Tây bán cầu của Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời Obama, nói với Newsweek rằng chính phủ Cuba có thể đang rút ra những bài học riêng từ Caracas. “Cuba có lẽ coi những thay đổi ở Venezuela là một mô hình tương đối tích cực vì nó kéo dài tuổi thọ của chế độ và giúp họ kiểm soát tốt hơn tương lai của chính mình”, Zuniga nói.

Mô hình này đã hiện rõ trong các cuộc đàm phán với Cuba. Tờ Miami Herald đưa tin rằng các cố vấn của Rubio đã gặp Raúl Guillermo Rodríguez Castro — cháu trai của Fidel Castro và là một trong những nhà đàm phán chính của Havana với Washington — tại Saint Kitts tháng trước. Đối với nhiều người trong cộng đồng lưu vong, ý nghĩa biểu tượng rất rõ ràng: chính quyền từng hứa sẽ chấm dứt chế độ Castro lại đang ngồi đối diện với một người mang dòng máu Castro.

Benjamin Gedan, giám đốc Chương trình Mỹ Latinh tại Trung tâm Stimson, nói với Newsweek rằng mục tiêu cuối cùng của chính quyền có thể không phải là quá trình chuyển đổi dân chủ mà cộng đồng người Mỹ ở nước ngoài đang kỳ vọng. “Tổng thống Trump dường như không mấy quan tâm đến việc lật đổ chế độ ở Havana,” Gedan nói. “Thay vào đó, giống như Đề đốc Perry, mục tiêu của ông ta là buộc phải mở cửa thị trường cho thương mại và đầu tư của Mỹ.”

Michael Shifter, cựu chủ tịch của Inter-American Dialogue, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Washington, nói với Newsweek rằng mô hình Venezuela có thể không áp dụng được. Ông nói: “Không có một người nào giống như 'Delcy' ở Cuba có đủ năng lực để thực hiện cải cách kinh tế”.

Trong số những nhà hoạt động lưu vong lên tiếng mạnh mẽ nhất, nỗi lo lắng ngày càng gia tăng rằng chính quyền đang hướng tới việc ổn định chế độ độc tài hơn là xóa bỏ nó. Một trong số đó là Ramón Saúl Sánchez, lãnh đạo Phong trào Dân chủ, người đã dành hàng thập niên để tổ chức các hoạt động chống lại chế độ Castro từ Nam Florida. Ông viết trên Facebook: “Vào thời điểm mà chế độ chuyên chế đó đang ở giai đoạn cuối cùng, điều này sẽ là một chiếc phao cứu sinh cho chế độ chuyên chế đó, và điều đó là không thể chấp nhận được đối với chúng tôi”.

Thông điệp của ông gửi đến Rubio rất thẳng thắn...

[Newsweek: Cubans Are Betting on Trump for Freedom. Venezuela Shows What They May Get]

10. Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc cho biết ông đang hợp tác với Hội đồng Hòa bình của Tổng thống Trump ở Gaza nhưng không muốn hội đồng này can thiệp vào eo biển Hormuz.

Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc António Guterres đang bảo vệ vai trò của Liên Hiệp Quốc với tư cách là tổ chức đa phương của thế giới trong việc ứng phó với các cuộc khủng hoảng, nhưng thừa nhận ông đang hợp tác “tích cực” với Hội đồng Hòa bình Gaza của Tổng thống Trump - mặc dù ông Guterres gọi hội đồng này là “dự án cá nhân” của tổng thống Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn độc quyền với POLITICO tuần này, ông Guterres cho biết ông hoan nghênh mục tiêu của Hội đồng Hòa bình trong việc tài trợ và thực hiện những điều cơ bản của kế hoạch tái thiết Gaza nhằm xây dựng lại nhà cửa và cơ sở hạ tầng cho người Palestine. “Có một mục tiêu đã được xác định, được Hội đồng Bảo an phê duyệt, và chúng tôi đang tích cực hợp tác với các cấu trúc do Hội đồng Hòa bình thành lập”, ông Guterres nói.

Nhưng ông đặt câu hỏi về tham vọng rộng lớn hơn của tổ chức này, mà Tổng thống Trump mô tả là một giải pháp thay thế cho các thể chế quốc tế “thất bại” khi ông thành lập nó vào tháng 9 năm 2025, tuyên bố mình là chủ tịch trọn đời của tổ chức mà ông khẳng định có thể “trở thành cơ quan quốc tế quan trọng nhất trong lịch sử”.

Để trở thành thành viên thường trực, cần đóng góp 1 tỷ đô la. Nhiều nền dân chủ quan trọng như Anh, Canada, Pháp và Đức đã không tham gia, trong khi Nga và Trung Quốc cho đến nay vẫn từ chối gia nhập, khiến tư cách thành viên chỉ còn lại một nhóm các quốc gia thành viên không đồng nhất, bao gồm Belarus và Azerbaijan. Vào tháng Giêng, Tổng thống Trump đã rút lại lời mời Canada gia nhập sau một cuộc tranh chấp với nước láng giềng phía bắc của Mỹ.

Ông Guterres cho biết, ngoài kế hoạch tái thiết Gaza, ông không thấy cần thiết phải có sự tham gia của hội đồng do Tổng thống Trump đứng đầu. Ông nhận xét: “Mọi thứ khác hiện nay đều là dự án cá nhân của Tổng thống Trump, trong đó ông ấy hoàn toàn nắm quyền kiểm soát. Đây không phải là cách hiệu quả để giải quyết những vấn đề nghiêm trọng mà chúng ta đang gặp phải. Chúng ta cần phải hiểu rõ luật pháp quốc tế, hiểu rõ các giá trị của Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Điều đó là thiết yếu trong bất kỳ sáng kiến hòa bình nào.”

Những phát biểu này được đưa ra khi ông Guterres đến thăm Brussels trong một cuộc họp của Hội đồng Âu Châu, chủ yếu tập trung vào cuộc chiến tranh Iran. Khi được hỏi liệu ông có nói chuyện với Tổng thống Trump kể từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng Iran hay không, ông Guterres đã trả lời dứt khoát, “Không, không, không” — mặc dù ông nói rằng ông có nói chuyện với những người khác trong chính quyền, nhưng không tiết lộ đó là ai.

Tổng thư ký đã mạnh mẽ bảo vệ vai trò của Liên Hiệp Quốc trong các cuộc xung đột như cuộc khủng hoảng ở eo biển Hormuz, cho rằng tổ chức của ông có thể là một phần của kế hoạch giảm leo thang các cuộc tấn công và trả đũa, đồng thời bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này. Ông dẫn chứng vai trò trung gian của Liên Hiệp Quốc trong Sáng kiến Hắc Hải, cho phép xuất khẩu lương thực và phân bón của Ukraine qua hành lang nhân đạo từ tháng 7 năm 2022. Sáng kiến này kéo dài một năm trước khi Nga rút lại sự ủng hộ.

“Mục tiêu chính của tôi là xem liệu có thể tạo ra những điều kiện ở eo biển Hormuz tương tự như những gì đã từng tồn tại trong quá khứ hay không”, ông nói, đồng thời lưu ý rằng Liên Hiệp Quốc đang liên hệ với các bên chủ chốt ở vùng Vịnh cũng như Hội đồng Âu Châu.

“Dĩ nhiên, đó là một bối cảnh khác,” ông nói. “Đó sẽ là một giải pháp khác. Nhưng chúng tôi muốn đóng góp hữu ích và chúng tôi sẵn sàng quản lý hệ thống. Chúng tôi đã thành lập các nhóm công tác để có thể làm điều đó. Nhưng chúng tôi thích làm việc trực tiếp với Mỹ và các tiểu bang khác hơn.”

[Politico: UN secretary general says he’s cooperating with Trump’s Board of Peace in Gaza but doesn’t want it in Hormuz]